H ΜΕΓΑΛΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Αναμφίβολα, η ετήσια εκδήλωση «Η πίτα του Ηπειρώτη» που διοργανώνει η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδος είναι η μεγαλύτερη του πατριδοτοπικού κινήματος που διοργανώνεται στην Αθήνα και η οποία συνεχίζεται με επιτυχία χάρη στην πίστη των ηπειρωτών για την Ήπειρο, την αγάπη που τρέφουν για την πατρίδα τους και φυσικά στο γεγονός ότι οι ρίζες του πολιτισμού τους είναι ζωντανές.

Έτσι έγινε και φέτος, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας που μπορεί να μην πλημμύρισε με κόσμο λόγω της γενικής κατάστασης που επικρατεί στην ελληνική οικονομία, αλλά γέμισε με μουσικές και χορευτικά συγκροτήματα των απανταχού ηπειρωτών απ’ όλη την Ελλάδα που ήρθαν να τιμήσουν με αυτό τον τρόπο την εκδήλωση που ήταν αφιερωμένη στα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Ηπείρου και τα 75 από την ίδρυση της Πανηπειρωτικής.

Το πρόγραμμα ακολούθησε το κλασσικό τυπικό, μόνο που φέτος για τους γνωστούς πάλι λόγους, η παρουσία των πολιτικών ήταν ισχνή και σεμνή. Ούτε ο ηπειρώτης πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας δεν έδωσε το παρόν του φέτος στη γιορτή της Πανηπειρωτικής στο Νέο Φάληρο ενώ στο άκουσμα των ονομάτων κάποιων βουλευτών, ο κόσμος από τις κερκίδες απάντησε με ένα επιφώνημα αποδοκιμασίας.

Τούτο δεν εμπόδισε την ευλογία και το κόψιμο της πίττας η οποία έγινε από τον ηπειρώτη στην καταγωγή μητροπολίτης Κηφισιάς κ. Κύριλλο, την εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας με τα πάγια αλλά ανεκπλήρωτα αιτήματα της Ηπείρου από τον πρόεδρο της Π.Σ.Ε. Γεώργιο Οικονόμου και τις βραβεύσεις σε πρόσωπα και φορείς που ξεχώρισαν κατά τη χρονιά που πέρασε.

Συγκεκριμένα βραβεύτηκαν: Με το βραβείο Περιβάλλοντος και Ευποιίας, η Ομοσπονδία Αλιευτικών Συλλόγων Ηπείρου, η Αρετή Μυστακοπούλου – Νάστου και ο Ηλίας Νάστος. Με τα βραβεία πολιτισμού, το τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής μουσικής Τ.Ε.Ι. Ηπείρου και τον Μορφωτικό – Εξωραϊστικό Σύλλογο Κάτω Πεδινών Ζαγορίου. Βραβεύτηκαν επίσης, ο Κτηνοτροφικός Πανηπειρωτικός Συνεταιρισμός και ο Φιλοπρόοδος Όμιλος Παραμυθιάς.

Στη μεγάλη εκδήλωση έπαιξαν: Η κομπανία του Νίκου Φιλιππίδη (Νίκος Φιλιππίδης κλαρίνο, Κώστας Φιλιππίδης λαούτο – τραγούδι, Λάμπρος Τζόκας βιολί και Παύλος Νάκος ντέφι). Η κομπανία Λαλητάδες (Δημήτρης Ρίζος κλαρίνο, Δημήτρης Κλ. Ρίζος λαούτο –τραγούδι, Κώστας Κικίλης βιολί, Ματίνα Τζήκα ντέφι – τραγούδι, Λάμπρος Τσίπρας τραγούδι). Η κομπανία του Λευτέρη Γκιώκα (Λευτέρης Γκιώκας κλαρίνο, Παντελής Γκιώκας βιολί – τραγούδι, Δονάτος Λιόντος λαούτο και Νίκος Κοντός ντέφι). Η κομπανία του Ηλία Πλαστήρα (Ηλίας Πλαστήρας κλαρίνο – τραγούδι, Γιώργος Γκόγκος βιολί, Δημήτρης Κωνσταντής λαούτο – τραγούδι, Διονύσης Ζώης ντέφι). Η κομπανία του Κώστα Βέρδη (Κώστας Βέρδης κλαρίνο – τραγούδι, Βαγγέλης Βέρδης ντέφι, Γιώργος Νίνης βιολί, Σταύρος Σαδεδίν λαούτο, Μιχάλης Βέρδης λαούτο).

Στην εκδήλωση επίσης τραγούδησαν το Πολυφωνικό Σχήμα Ηπείρου του Β. Κώτσου «Δεροπολίτισσα», το πολυφωνικό σχήμα «Χαονία» και η παραδοσιακή χορωδία της Π.Σ.Ε. ενώ προβλήθηκαν τα βίντεο «Αμβρακικός – Άραχθος, «Η Ήπειρος του Θόδωρου Αγγελόπουλου», «Δωδώνη 2011», «Η Π.Σ.Ε. στο Φραγκοκάστελο», «Επανάσταση Διονυσίου Φιλοσόφου – 400 χρόνια» και παρουσιάστηκαν εικόνες από την «Αναπαράσταση» του Θόδωρου Αγγελόπουλου και την «Ήπειρο» του Στράτου Στασινού. Το πρόγραμμα παρουσίασαν οι ηθοποιοί Παρασκευή Κατσάνη και Σπύρος Πούλης ενώ την σκηνοθετική επιμέλεια είχε ο Αλέξανδρος Λαμπρίδης.

Ξεχωριστή ενότητα στη χθεσινή εκδήλωση αποτέλεσε η παρουσία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρητικών Σωματείων με 14 χορευτικά συγκροτήματα, το σωματείο για την κρητική παράδοση «Δροσουλίτες», την ομάδα ριζίτικου τραγουδιού «Αίγαγρος», την πολιτιστική ομάδα παραδοσιακού ριζίτικου τραγουδιού «Οι Ριζίτες» και κρητικό μουσικό συγκρότημα των Γεωργίου Καραγιώργη και Σταμάτη Αλεξανδράκη. Η παρουσία των Κρητών στη γιορτή της Πανηπειρωτικής εντάσσεται στην προσπάθεια της πολιτιστικής επικοινωνίας με άλλα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας.

Σημείωση: Ασφαλώς και θα ήταν καλύτερο το ρεπορτάζ για τη μεγάλη γιορτή των Ηπειρωτών χθες στο ΣΕΦ αν κάθε φωτογραφία είχε και τη λεζάντα της, αλλά όπως καταλαβαίνετε, κάτι τέτοιο είναι πρακτικά αδύνατον, λόγω του κόσμου και της ποικιλίας των προελεύσεων των Συλλόγων, των χορευτικών και των καλλιτεχνών. Για περισσότερα πάντως σας παραπέμπω στη σελίδα της Πανηπειρωτικής, www.panipeirotiki.gr.

Η ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

Λίγο το ένα, λίγο το άλλο δεν με άφησαν να δω και τι γίνεται φέτος οι αμυγδαλιές στην Αθήνα και στην Αττική κι έτσι σήμερα πέρασα από την Αδριανού να έχω μια εικόνα από την μοναδική αμυγδαλιά (αληθινά, αυτή και κάνα δυο άλλες μικρές μόνο υπάρχουν μέσα σε αυτό τον ιερό για την Αθήνα χώρο) και χάρηκα πολύ που αυτό το ωραίο δέντρο είναι και φέτος γεμάτο άνθη και μπορεί να δέσει και καρπό αν δεν τα κάψει καμιά παγωνιά..

Φυσικά και η σκέψη μου δεν είναι στους καρπούς του (κάτι λίγους που είχε δέσει πέρσι δεν τους μάζεψε κανένας κι έπεσαν άχρηστοι στο έδαφος) αλλά στο συμβολισμό που μπορεί να έχει η ανθοφορία μιας αμυγδαλιάς στο καταχείμωνο για την Αθήνα και τους κατοίκους της, μια στιγμή μάλιστα που τα πράγματα δεν είναι χειμέρια μόνο στον καιρό αλλά σε ολόκληρη τη ζωή μας και δεν επηρεάζουν δραματικά το σήμερα αλλά δυστυχώς και το αύριο.

Ήθελα πολύ να την πλησιάσω, να σταθώ κάτω από τα κλαδιά της να δω τα άνθη από κοντά, να τα μυρίσω, αλλά με είχε πάρει η ώρα στο ΣΕΦ με τους Ηπειρώτες και βρήκα κλειδωμένη την είσοδο κι έτσι αρκέστηκα να την αποθανατίσω με ένα κλικ από μακριά για να θυμόμαστε πως κι εφέτος άνθισε πάλι η μεγάλη αμυγδαλιά της Αρχαίας Αγοράς. Και του χρόνου της ευχόμαστε με περισσότερα άνθη…

ΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΠΙΤΤΑ ΤΟΥ ΗΠΕΙΡΩΤΗ»…

Μπορεί να μην γέμισε σήμερα με κόσμο το Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, στο κάλεσμα της «Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδας» για τη ετήσια γιορτή, γνωστή ως «Πίττα του Ηπειρώτη» αλλά πλημμύρισε από ήχους της μεγάλης αυτής πατρίδας που ταξίδεψαν τους ηπειρώτες σε όλες της γωνιές του πονεμένου τόπου τους και τους έκαναν να νιώσουν σαν να βρέθηκαν για λίγη ώρα έστω στην πλατεία του χωριού τους, κάτω από τον πλάτανο.

Μπορεί να ήταν αραιά σκορπισμένοι οι άνθρωποι στις κερκίδες και στις θέσεις επισήμων ακόμη, αλλά η αρένα γέμισα και μια και δυο και τρεις – ως επτά φορές με χορευτικά συγκροτήματα από όλες τις γωνιές της Ηπείρου αλλά και της Κρήτης και της Βόρειας Ηπείρου και πρόσφεραν ένα εξαιρετικό θέαμα και φυσικά συγκίνηση για την πίστη αυτών των εκατοντάδων ανθρώπων στην παράδοση και την προβολή τους με άψογο τρόπο.

Κάθε στιγμή της εκδήλωσης ήταν όμορφη, κάθε συγκρότημα διαφορετικό από το άλλο και κάθε κίνηση όλων αυτών των ανθρώπων μοναδική και κάτι τέτοιο δεν είναι όπως καταλαβαίνεται εύκολο να μπει αμέσως σε σειρά και να γίνει ένα λεύκωμα γι’ αυτή την σπουδαία για τους ηπειρώτες αλλά και για όλους τους Έλληνες απανταχού της γης ένα λεύκωμα για να το απολαύσουν όλοι. Υπόσχομαι πως θα το φτιάξω σύντομα.

Γι’ αυτό το λόγο δημοσιεύω στο σύντομο αυτό σημείωμα για την εκδήλωση, μόνο δυο φωτογραφίες με ιδιαίτερη σημασία η κάθε μιας. Η πρώτη είναι από το χορευτικό συγκρότημα Λάκκας Σουλίου, το μοναδικό απ’ όλα που σήκωσε ψηλά την ελληνική σημαία και χόρεψε κάτω από το ανέμισμά της και η δεύτερη από τα πανέμορφα κορίτσια του χορευτικού της Βόρειας Ηπείρου. Τα σχόλια για κάθε περίπτωση δικά σας…

ΤΟ ΦΙΛΙ ΔΥΟ ΤΣΟΠΑΝΟΣΚΥΛΩΝ…

Είδηση μας έλεγαν παλιότερα οι δάσκαλοί μας στη δημοσιογραφία, δεν είναι το δάγκωμα ενός ανθρώπου από σκύλο αλλά το αντίθετο. Είδηση έλεγαν είναι να δαγκώσει ένας άνθρωπος κάποιο σκύλο και εμείς το κρατούσαμε σαν αξίωμα, αξίωμα που δεν μας έβλαψε – αντιθέτως βοήθησε πολλούς από τη σειρά μου να προχωρήσουν καλά στη δουλειά…

Είδηση κατά συνέπεια δεν είναι να φιλιούνται δυο άνθρωποι, ανεξαρτήτου ηλικίας και ακόμα και του ίδιου φύλλου γιατί πάνω κάτω όλοι ξέρουμε τι σημαίνει ένα φιλί. Από την περίπτωση βεβαίως εξαιρούνται κάποια φιλιά που γίνονται για να προκαλέσουν μια συζήτηση ή έχουν ένα στόχο. Έτσι πέρασαν στην ιστορία φιλιά όπως του Μπρέζνιεφ με τον Χόνεκερ ή της Μαντόνα με την Μπρίτνεϊ Σπίαρς (δείτε τα χθεσινά ΝΕΑ για περισσότερα…) τα οποία έγιναν διάσημα γιατί πίσω από το φιλί, έκρυβαν ένα σωρό πράγματα που δεν μπορούσαν να ειπωθούν αλλιώς στον κόσμο και χρειάζονταν ένας τρόπος να μεταδώσουν την πληροφορία.

Την ίδια πάνω κάτω σημασία έχει και το φιλί μεταξύ των δυο δελφίνων για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελου Βενιζέλου και Ανδρέα Λοβέρδου που έγινε για να σφραγίσει το χρίσμα που έδωσε ο δεύτερος στον πρώτο και το χάρηκαν όλοι. Πρώτα – πρώτα τα ΜΜΕ που τρελαίνονται για κάτι τέτοια και κατόπιν οι κομματικοί που το σημείωσαν για να έχουν αργότερα να λένε ο ένας το κοντό του και ο άλλος το μακρύ του για την περίπτωση. Αυτό το φιλί δεν ήταν είδηση, αλλά ειδησάρα και η φωτογραφία δεν θα χαθεί ποτέ από τα αρχεία.

Είδηση τέλος δεν είναι να φιλιούνται δυο σκύλοι, όπως αυτά τα νεαρά τσοπανόσκυλα του Τάκη Φασούλη (Καραμπίνα) από το Κεφαλοχώρι της Κόνιτσας γιατί αυτά συνηθίζουν να γλείφονται όταν παίζουν και καμιά φορά το ένα επιχειρεί να αρπάξει από το στόμα του άλλου λίγη τροφή ή να μοιραστεί με τη γλώσσα του μια νοστιμιά από τα ξένα δόντια.

Τέτοια παιχνίδια συνηθίζονται πολύ μεταξύ των νεαρών σκύλων και δεν τα παρεξηγεί κανένας, αλλά σαν έρθει η ώρα της ενηλικίωσης και αναλάβουν τις ευθύνες τους στο κοπάδι και το μαντρί, τότε τα δόντια τους τα έχουν μόνο για το λαιμό των λύκων και της γλώσσα μόνο για το αίμα των αιωνίων αντιπάλων τους σαν αυτοί πέσουν στα νύχια τους.

ΑΘΗΝΑ, 05022012

ΤΟ «ΞΕΡΟΧΟΡΤΟ» ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Μύρισε ξερόχορο από το Αιγαίο χθες βράδυ ο «ΙΑΝΟΣ» στην παρουσίαση του καινούργιου βιβλίου του Σωτήρη Δημητρίου «Η μυρωδιά του ξερόχορτου» (Εκδόσεις Πατακη» και γέμισε η αίθουσα φίλους όχι μόνο από τη Θεσπρωτία και την Ήπειρο αλλά απ’ όλη την Ελλάδα γιατί το θέμα του συγγραφέα είναι η «ουτοπία» αυτής της χώρας.

Μου «ουτοπία» που ο Σωτήρης μας προκαλεί να την γνωρίσουμε μέσα από τις σελίδες του μικρού σε σελίδες βιβλίου αλλά μεγάλο για τις ιδέες που κρύβει μέσα του. Εγώ δεν μπορώ να πω τίποτα αυτή τη στιγμή, ούτε και να σας μεταφέρω τα όσα είπαν ο συνάδελφος Γιώργος Βότσης, ο καθηγητής γλωσσολογίας Σπύρος Μοσχονάς και η Άννα Πατάκη για το βιβλίο και τον Σωτήρη. Αποσπάσματα από το βιβλίο διάβασε ο ηθοποιός Ρένος Χαραλαμπίδης και ο ίδιος ο συγγραφέας ενώ η συζήτηση που ακολούθησε μας κράτησε στον ΙΑΝΟ σχεδόν ως τα μεσάνυχτα.

Αντιγράφω μόνο από την πίσω σελίδα του «Το βιβλίο μιλάει για μια πολιτεία που ζει στον αντίποδα της δικής µας. Δύο μεγάλοι δρόμοι της είναι η ελευθερία και η γνώση. Συνδετήριος δρόμος είναι το παιγνίδι. Προσκρούει όμως στην εγγενή ίσως έλλειψη ευχαριστήσεως των ανθρώπων. Θα αντέξει άραγε η καλοκαιρινή αυτή πολιτεία;» και σας αφήνω να βρείτε εσείς οι ίδιο την απάντηση…

ΠΟΤΕ ΣΠΑΕΙ ΜΙΑ ΚΑΜΠΑΝΑ;

Το ξέρατε, ότι αν κρούσουμε απότομα μια παγωμένη καμπάνα αυτή θα ραγίσει ή μπορεί και να κοπεί σε χίλια δυο κομμάτια; Τούτο δεν είναι ένα φαινόμενο της ακουστικής, αλλά έχει να κάνει με τη φύση και το είδος του μετάλλου που είναι κατασκευασμένη, μέταλλο το οποίο σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίας όπως αυτές που ζούμε συστέλλεται και μόλις το αγγίξει το γλωσσίδι της καμπάνας θερμαίνεται και ξαφνικά σπάει. Τα μόριά του δηλαδή αναπτύσσουν λόγω της δόνησης τέτοιες ταχύτητες που το θερμαίνουν πολύ απότομα και επειδή δεν προλαβαίνει να προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση, εκρήγνυται και διαλύεται.

Αυτό ακριβώς μπορεί να συμβεί και στην καμπάνα της φωτογραφίας (της Αγίας Παρασκευής δίπλα από το δρόμο που οδηγεί στα χωριά του Ασπροποτάμου) αν παγώσει πάνω της το χιόνι και σπάσει μετά από μια κωδωνοκρουσία, αφήνοντας ένα ήχο μοναδικό και τελευταίο. Ποτέ όμως στο εξής δεν πρόκειται να ακουστεί ένας ίδιος ήχος σαν αυτόν της συγκεκριμένης καμπάνας γιατί κάθε μια της είναι διαφορετική από την άλλη και τούτο έχει να κάνει με την αναλογία και την μείξη των μετάλλων του σώματός της. Και να συγκεντρώσουν οι άνθρωποι το σπασμένο μέταλλο και το χύσουν σε άλλο καλούπι, έστω και στο ίδιο πάλι, δεν πρόκειται να ξαναβγεί ο ίδιος ήχος που είχε η σπασμένη καμπάνα.

Το γεγονός αυτό ήταν γνωστό στους επιτρόπους των εκκλησιών και φυσικά στους κωδωνοκρούστες, ιδιαίτερα αυτών που ζουν στα ορεινά χωριά όπου ο βαρύς παγετός είναι συνηθισμένο φαινόμενο και ποτέ δεν χτυπούσαν τις καμπάνες τις ημέρες που η θερμοκρασία ήταν πολύ χαμηλότερα από το μηδέν. Έτσι προστάτευαν την καμπάνα και οπωσδήποτε δεν έβαζαν πάλι σε έξοδα την ενορία ή υποχρέωναν τους τοπικούς ευεργέτες.

Μοιάζουν τελικά σε αυτό το πράγμα οι καμπάνες με τους ανθρώπους που κανένας δεν είναι ίδιος με τον άλλο και η απουσία κάποιου θεωρείται αναντικατάστατη – ο καιρός όμως δείχνει πως κανένας δεν πέρασε στην ιστορία γι’ αυτό το λόγο, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων σπουδαίων ανδρών και γυναικών. Η επόμενη πάντως καμπάνα που θα πάρει τη θέση της κατεστραμμένης μπορεί να μην έχει τον ίδιο ήχο με την προηγούμενη, αλλά σιγά – σιγά θα τον συνηθίσουν οι άνθρωποι και μπορεί δε και να τους αρέσει περισσότερο. Το ίδιο γίνεται και με τους ανθρώπους. Κάθε ένας που έρχεται στη θέση εκείνου που φεύγει δημιουργεί ένα άλλο νέο περιβάλλον γύρω του και ωθεί στη λήθη όσους δεν μνημονεύονται αρκετά.

Μοιάζουν όμως οι καμπάνες και σαν τις κοινωνίες που κάθε μια της είναι διαφορετική στον χρόνο και στον τόπο και διατρέχουν κι αυτές τον κίνδυνο να διαλυθούν κάποια στιγμή, καλή ώρα όπως η δική μας τον τελευταίο καιρό που δεν της έφτανε η συστολή κάθε δραστηριότητάς της λόγω της οικονομικής κρίσης, ήρθε και ο σιβηρικός χειμώνας και την μάζεψε ακόμα περισσότερο και σε δέμας και σε τρόπο. Τόσο που μπορεί να πάθει τα ίδια όπως η καμπάνα της φωτογραφίας, αν βρεθεί κάποιος ξαφνικά την κρούσει σε ακατάλληλη στιγμή και τότε να δούμε ποιος θα είναι εκείνος που θα συναρμολογήσει τα κομμάτια της…

01022012