Google+ Badge

Τετάρτη, 18 Ιουλίου 2018

Η ΠΑΧΙΑ ΣΚΙΑ ΜΙΑΣ ΧΑΡΟΥΠΙΑΣ




H αναζήτηση μιας δροσερής σκιάς δέντρου, τούτες τις μέρες που ο ήλιος λιώνει την πόλη, είναι ένα ζητούμενο που λίγοι μπορούν να απολαύσουν καθώς τα σημεία όπου μπορεί κάποιος να την διεκδικήσει είναι ελάχιστα. Όχι γιατί δεν έχουμε αρκετά δέντρα, σε δρόμους και κυρίως πλατείες αλλά γιατί των περισσότερων το φύλλωμα δεν είναι το κατάλληλο εκεί που είναι φυτεμένα εξυπηρετούν κυρίως παρκαρισμένα οχήματα και άλλες καταστάσεις.

Ένα ζήτημα επίσης που προκύπτει σε όποιον αναζητήσει σκιά κάτω από ένα δέντρο είναι ότι στις περισσότερες φορές θα συναντήσει έναν μικρό σκουπιδότοπο και πλήθος άλλα ανεπιθύμητα αντικείμενα ενώ κάτι συνηθισμένο επίσης είναι να μην μπορεί να σταθεί γιατί  από εκεί έχει περάσει νωρίτερα κάποιο οικόσιτο και έκανε την ανάγκη του στο χώμα ή στο γρασίδι αν υπάρχει. Το ίδιο πάνω κάτω συμβαίνει και με τα παγκάκια που αν υπάρχουν, δεν προσφέρονται γιατί είτε θα είναι χαλασμένα, είτε θα βρίσκονται σε μέρος που δεν θα έχει σκιά καθώς πάλι η χωροταξία τους γίνεται κυριολεκτικά στο πόδι. Με λίγα, η σκιά των δέντρων στην Αθήνα είναι κάτι σαν απαγορευμένος καρπός εκτός φυσικά από τον Εθνικό Κήπο που ευτυχώς τηρούνται κάποιες αρχές και οι ισχύουν οι σχετικές απαγορεύσεις ενώ τα δέντρα εκεί, χάρη πάλι στην φροντίδα που δέχονται πολλά χρόνια τώρα, είναι δυνατά, έχουν πυκνά φυλλώματα και προσφέρουν παχιά και μεγάλη σκιά σε όποιον την αναζητεί.

Το είδος των δέντρων που προσφέρει σκιά στην πόλη είναι ένα πονεμένο ζήτημα καθώς όπως φαίνεται οι υπάλληλοι του Δήμου που ασχολούνται με αυτά αρέσκονται στην ποικιλία και δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν ότι το καλοκαίρι προσφέρουν αυτό τον σπουδαίο  ρόλο. Έτσι προτιμούν να φυτεύουν εδώ κι εκεί διάφορα εξωτικά καλλωπιστικά (ευτυχώς τα σκαθάρια σταμάτησαν την πολυτελή μόδα των φοινίκων και οι αροκάριες) που ενώ προσφέρουν για λίγο καιρό την ομορφιά τους μετά γίνονται ένας όγκος από σκονισμένα φύλλα και κλαριά που δεν τα πλησιάζουν ούτε τα σπουργίτια να κουρνιάσουν λίγη ώρα.
Εκείνα όμως που διακρίνονται για τη χρησιμότητά τους το καλοκαίρι είναι ασφαλώς τα ιθαγενή φυτά, όπως τα πεύκα και άλλα που τα φυλλώματά τους είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά ενώ δε έχουν ανάγκη από μεγάλες ποσότητες νερού. Ένα από αυτά που είδα και καμάρωσα είναι η μεγάλη χαρουπιά μπροστά – μπροστά στο πάρκο Βενιζέλου το οποίο παραδόξως είναι φροντισμένο και καταπράσινο. Τούτο με οδηγεί να σκεφτώ ότι για εκείνη την γειτονιά, και για γνωστούς λόγους, ισχύουν άλλες αρχές και κανόνες από τα δύσμοιρα Πατήσια.

Η χαρουπιά αυτή έχει ένα ιδιαίτερα πυκνό και δροσερό φύλλωμα που όποιος κάτσει από κάτω της νομίζει πως βρίσκεται σε δάσος, απ’ αυτά που ξεχάσαμε ότι υπήρχαν στην Αττική και σε όλου τη Νότια Ελλάδα όπου μπροστά του περνάνε και τρόλει και έχει και σταθμό το Μετρό. Στη ζούγκλα όμως της Αθήνας χαρουπιές σαν αυτή είναι ελάχιστες ενώ σε άλλα πάρκα και πλατείες περισσεύουν ανωφελή δέντρα, όπως οι λεύκες και οι ευκάλυπτοι που θυμίζουν κάπως και στρατόπεδα. Κάποιες άλλες χαρουπιές που είναι φυτεμένες εδώ κι εκεί, όπως στο στενό διάζωμα του δρόμου μπροστά από το Χίλτον, οι οποίες μάλιστα έχουν φέτος και αρκετό καρπό, η σκιά τους πάει χαμένη από την κυκλοφορία!!!

ΑΘΗΝΑ, 17072018, Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ. 34-35.

Τρίτη, 17 Ιουλίου 2018

ΟΤΑΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΓΡΑΦΑ ΤΑ ΘΕΩΡΟΥΝ ΚΑΠΟΙΟΙ ΑΠΟΙΚΙΑ…




Ήμασταν πολλοί προχθές την πλατεία των Αγράφων, κάτω από τα μεγάλα πλατάνια που μας χάρισαν την δροσιά τους χωρίς να βάλουμε ανεμιστήρες και κλιματιστικά, καθότι αυτός είναι ο ρόλος τους στον κόσμο: Να δροσίζουν τον κόσμο το καλοκαίρι χωρίς κανένα κόστος και να κρεμάνε τα άρματά τους οι καπεταναίοι και στη θέση αυτών να βάζουν μετά οι γύφτοι τα νταούλια τους…

Το θέμα της συνάντησης που είχε διοργανώσει με καθυστέρηση κάποιων χρόνων ο Δήμος Αγράφων ήταν τα αιολικά πάρκα που απειλούν όλες τις κορυφές των γύρω βουνών και από τους ομιλητές, τρεις υπέρ και τρεις κατά, μοιρασμένα πράγματα δηλαδή, ενώ ο διοργανωτής Δήμαρχος βρήκε την ευκαιρία να ανοίξει τον προεκλογικό αγώνα για τις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές. Από τον κόσμο που μαζεύτηκε να ενημερωθεί και να ακούσει, περί τα 250 άτομα μίλησαν κατά των αιολικών παραπάνω από τους τριάντα ενώ από τους υπέρμαχους, ελάχιστοι πήγαν κάτι να πουν κι αυτό συγκρατημένα γιατί η ιδέα του πλούτου που θα φέρει ο αέρας τους προκαλούσε συγκίνηση.  Δεν είναι ρεπορτάζ της ημερίδας, θα ακολουθήσει άλλο πιο δυνατό αλλά για να πάρουμε μια ιδέα πως μας αντιμετωπίζουν οι θιασώτες της πράσινης ανάπτυξης και οι οπαδοί τους, αρχίζω με ένα σημείωμα που θα το καταλάβουν και όλοι οι μπαρμπάδες στην περιοχή  χωρίς να καταφύγουν στο google να ενημερωθούν τι γίνεται πιο έξω από τη Βαρβαριάδα.

Στον κόσμο που ήταν κάτω από τα πλατάνια και περίμενε να ακούσει και να μάθει για το ζήτημα και από τις πλευρές κυκλοφορούσε ένα φυλλάδιο του Δασαρχείου που επιστούσε την προσοχή του κόσμου για μια ασθένεια που ρημάζει τα πλατάνια και περιέγραφε τον κίνδυνο ότι σε είκοσι χρόνια θα τα βλέπουμε μόνο σε φωτογραφίες. Στο θέμα αναφέρθηκε και ο καθηγητής Δασολογίας και πρόεδρος του Τμήματος Φυσικού Περιβάλοντος του ΑΠΘ Θεοχάρης Ζιάγκας. Αν και κάτω από τα πλατάνια ο περισσότερος κόσμος αδιαφόρησε για το θέμα αλλά να που το θύμισε ο εργολάβος Αθανάσιος Κατσέλης και το χρησιμοποίησε ως στοιχείο να αποκρούσει τους «οικολόγους» που ενδιαφέρονται για τα πλατάνια και δεν νοιάζονται καθόλου για τους Αγραφιώτες που η μοίρα τους στρίμωξε ανάμεσα στις κορφές που θέλει αυτός να κάνει εργοστάσιο ενέργειας και δεν έχουν οι άνθρωποι ένα δρόμο της προκοπής (θα τον φτιάξει είπε κι αυτόν ο ευεργέτης) να πάνε στο γιατρό ή να αυξηθεί η τουριστική κίνηση. Είπε και άλλα πολλά ο εργολάβος που είχε τον αέρα ανθρώπου που απευθύνονταν στην αποικία όπως θεωρεί τα Άγραφα και αυτό γιατί κάποιοι του το επέτρεψαν να μπει στην αυλή τους γιατί τους γυάλισαν τα μάτια τα καθρεφτάκια…

Δεν μακρηγορώ, αυτή η συμπεριφορά του εργολάβου είναι και η ουσία της υπόθεσης: Τίποτα δεν πρέπει να εμποδίσει το κέρδος, ούτε η απειλή ότι ένας κόσμος διαλύεται. Τα πλατάνια που στόλιζαν τα Άγραφα και κάθε δροσερή γωνιά της Ελλάδας θα ξεραθούν και θα αφήσουν γυμνά τα ρέματα και τα ποτάμια και κανένας δεν γνωρίζει αν και πότε θα φυτρώσουν πάλι. Και το κυριότερο, αν θα βρουν τόπο να φυτρώσουν αφού όλα τα ρέματα και τα ποτάμια θα είναι γεμάτα μπάζα από τις βιομηχανίες ενέργειας και μικρά υδροηλεκτρικά. Τότε θα καταλάβουν οι ιθαγενείς τη ζημιά που έγινε στην αποικία που επέτρεψαν να γίνει ο Τόπος τους αλλά οι εργολάβοι θα είναι μακριά να τους πετροβολήσουν ενώ αυτοί που τους έβαλαν στον Τόπο θα βρουν πάλι μια δικαιολογία.   

ΑΘΗΝΑ, 17072018

ΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΜΙΛΑΝΕ ΣΤΗ ΒΙΟΛΕΤΑ





Με εξαιρετική δουλειά στο χώρο της φωτογραφίας, η Βιολέτα Παπατσάκωνα, (Violet Papa) αποτελεί παράλληλα και μια ιδιαίτερη περίπτωση φωτογράφου που ασχολείται συστηματικά με την καταγραφή και την μελέτη των γκράφιτι της Αθήνας, ήτοι μιας τέχνης εφήμερης που βλέπουμε να ανθίζει όπως τα λουλούδια μέσα σε μια νύχτα και πολλές φορές να μην την προλαβαίνει το απόγευμα καθώς η φθορά είναι και η ουσία της…



Η Βιολέτα ανακάλυψε τα γκράφιτι πριν από έξι χρόνια, όταν είδε φωτογραφίες ενός φίλου της που έδειχναν  έργα του γνωστού καλλιτέχνη της street art, Sonke (Αλέκος Σκουταριώτης). Της άρεσε πολύ, ξεκίνησε να ψάχνει και να φωτογραφίζει έργα του στους τοίχους της Αθήνας και σιγά – σιγά άρχισε να ανακαλύπτει και τους άλλους ομότεχνούς του καθώς και να γνωρίζει αρκετούς ανθρώπους που είχαν το ίδιο ενδιαφέρον με αυτή για τα γκράφιτι. Τότε ήταν που μαζί με τον Γιώργο Παρτσινέβελο, τον Γιώργο Νίκογλου και τον Διονύση Μεταξά έφτιαξαν και την ιστοσελίδα Graffiti the new art of our life που είχε θέμα τα γκράφιτι και τους καλλιτέχνες, ανέβαζε έργα τους, παρείχε πληροφορίες και για δύο χρόνια, από το 2013 έως το 2015 έγινε σημείο αναφοράς του χώρου. Σήμερα η σελίδα δεν λειτουργεί αλλά η Βιολέτα συνεχίζει να εμπλουτίζει και να συμπληρώνει το δικό της αρχείο με φωτογραφίες παλιών και νέων καλλιτεχνών καθώς και ξένων που έρχονται να δημιουργήσουν στην Αθήνα που θεωρείται πολύ πρόσφορη πόλη γι’ αυτή την τέχνη.

Έχει εξοικειωθεί πλέον με τα γκράφιτι, έχει γνωρίσει τους περισσότερους καλλιτέχνες και έχει συζητήσει μαζί τους για την τέχνη του καθενός αλλά και για γενικότερα ζητήματα αυτού του τόσου ιδιαίτερου και εν πολλοίς παρεξηγημένου χώρου. Καθένας από τους καλλιτέχνες είναι μια διαφορετική περίπτωση και οι δημιουργίες τους πηγάζουν από πλείστα όσα ζητήματα της κοινωνίας και της καθημερινότητας στην πόλη. Το ίδιο πολλές και διαφορετικές είναι οι απόψεις του καθενός για την τέχνη και τα έργα τους. Άλλοι δεν ενδιαφέρονται αν θα ζήσουν παραπάνω από λίγες μέρες σε ένα τοίχο και ακόμη ούτε τους νοιάζει αν τους ξέρει ο κόσμος ή τους θυμάται ενώ πολλοί είναι εκείνοι πάλι που έχουν διακριθεί και παίρνουν μέρος σε μεγάλα τοπικά και διεθνή φεστιβάλ και εκθέσεις.


Η Βιολέτα προσπαθεί να τα προλάβει όλα, ειδικά στις γειτονιές του κέντρου, στο Μοναστηράκι, στην Πλάκα, στου Ψυρρή και στο Μεταξουργείο όπου εμφανίζονται και τα περισσότερα γκράφιτι αλλά και σε άλλα πιο απόμερα σημεία. Ξεκινάει κάθε μέρα την αναζήτησή της και δεν ξέρει τι θα συναντήσει. Ειδικά όταν έρχονται στην Ελλάδα και ξένοι, κάποιοι από τους οποίους είναι μεγάλα ονόματα σε αυτό το χώρο διεθνώς, έχει βαρύ πρόγραμμα γιατί δεν θέλει να χάσει κανένα τους έργο τους. Είναι σαν πηγαίνει σαφάρι στην πόλη και νιώθει ιδιαίτερα ικανοποιημένη που πάντα ανακαλύπτει ένα καινούργιο έργο, έναν νέο καλλιτέχνη και χαίρεται διπλά όταν αυτός δείχνει πως θα προχωρήσει.

Με το υλικό που έχει συγκεντρώσει μέχρι σήμερα η Βιολέτα έχει καταγράψει την ιστορία του γκράφιτι στην Αθήνα και θεωρείται πολύτιμο καθώς η τέχνη αυτή άνθισε σε μια περίοδο όπου στην Ελλάδα έγιναν τρομακτικές αλλαγές και φυσικά έχουν τον αντίκτυπό τους σε όλες τις πτυχές της ζωής μας σκηνές της οποίας πολλές φορές βλέπουμε στα γκράφιτι των τοίχων και χαμογελάμε νιώθοντας πως μας κλείνει το μάτι η Βιολέτα που έχει οργώσει την πόλη και έχει αφιερώσει άπειρες ώρες για να τα φωτογραφίσει!   

ΑΘΗΝΑ, 17972018, Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ.34-35/  

Σάββατο, 14 Ιουλίου 2018

Ο ΛΑΦΙΑΤΗΣ ΤΟΥ ΑΪ - ΓΙΩΡΓΗ




Είναι από εκείνες τις αναρτήσεις στο Facebook που δεν τις προσπερνάς, όχι γιατί αφορούν κάτι που αθροίζει likes όπως γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις ή προορίζεται να προκαλέσει το ενδιαφέρον για ένα σκοπό ή ένα γεγονός όπως πάλι έχει επικρατήσει να λειτουργούν πολλοί σε αυτούς τους χώρους για να διαφημίσουν τον εαυτό τους ή την πραμάτεια τους…

Η ανακοίνωση στο χρονολόγιο του χρήστη Palaioxorion Dorieon που συνόδευε μια φωτογραφία από το ιερό μιας παλιάς εκκλησίας ήταν: «Στον παλιό Αη Γιώργη υπάρχει ενα φίδι (λαφιάτης) με τα μικρά του. Είναι ακίνδυνα και δεν χρειάζεται να τα σκοτώνουμε. Απλά να κάνετε λίγο θόρυβο, αν πρόκειται να μπείτε για να ανάψετε το καντήλι μέχρι να φύγουν από εκεί» και την υπέγραφε ο Δημήτρης Κέρτης τον οποίο αναζήτησα και μίλησα μαζί του για το θέμα και έμαθα ενδιαφέρουσες πληροφορίες.

Άνθρωπος που αγαπά τον τόπο του ο Δημήτρης αγωνίζεται να περισώσει και να διατηρήσει ότι μπορεί από τον τοπικό πολιτισμό και συχνά αναφέρεται σε ορισμένους από τους τρόπους και τις συνήθειες της παλιάς ζωής των αγροτών και των κτηνοτρόφων, τρόπους που αφορούν τις σχέσεις τους με την γη και τα πλάσματα που την μοιράζονται, ήμερα και άγρια. Γιατί εκείνοι οι άνθρωποι δεν είχαν απομακρυνθεί από τον πραγματικό κόσμο και στο πέρασμα του χρόνου διαμόρφωσαν τέτοιες συνθήκες ώστε να χωράνε όλοι και ο καθένας να δίνει το μερτικό στη συνέχεια όλων των ειδών της πανίδας και της χλωρίδας.

Ξεχωριστή θέση σε εκείνο τον κόσμο είχαν τα φίδια, όλα τα φίδια αλλά πιο πολύ τα σπιτόφιδα, ο οικουρός όφις όπως αναφέρεται και σε πολλά κείμενα της ελληνικής γραμματείας που δεν ήταν κανένα θηρίο αλλά ένας άκακος λαφιάτης που μπορεί όμως καμιά φορά να τρόμαζε κανέναν ανύποπτο από το μέγεθός του ή να τον μπερδεύει και να τον θεωρεί δεντρογαλιά. Αυτά τα φίδια ξεπερνάνε πολλές φορές το ενάμισι μέτρο και δεν επιτίθενται εκτός αν βρεθούν σε κίνδυνο και φυσικά δεν έχουν δηλητήριο. Κινούνται κυρίως στο έδαφος αλλά καμιά φορά αναρριχούνται και σε δέντρα να κυνηγήσουν. Τρέφονται κυρίως με μικρά θηλαστικά, τρωκτικά, πτηνά, σαύρες, αμφίβια και αυγά.
Ο λαφιάτης ή λαφίτης ανήκει στην οικογένεια των Καινοφιίδων που περιλαμβάνει τα τυπικά φίδια με το μακρύ και λεπτό σώμα. Εξαπλώνεται στην νότια-νοτιοανατολική Ευρώπη και σε όλη σχεδόν την ηπειρωτική Ελλάδα και ορισμένα νησιά και απαντάται στις παρυφές δασών και ανοικτά δάση, παραποτάμια οικοσυστήματα, οικότοπους με βραχώδες υπόστρωμα αλλά και περιοχές με ανθρώπινη δραστηριότητα. Οφείλει δε το όνομά του στους ιδιαίτερους σχηματισμούς που έχει στο κεφάλι του, και μοιάζουν με κέρατα ελαφιού.

Η αδυναμία του στα τρωκτικά είναι που τον κάνει να πλησιάζει στα σπίτια και τις εγκαταστάσεις των ανθρώπων όπου παίζει το ρόλο της γάτας κυριολεκτικά καθώς τα καθαρίζει από ποντίκια αλλά αδειάζει και τις φωλιές στα κοτέτσια από τα αυγά. Κινείται αργά, πάνω στις στέγες (τις παλιές κεραμοσκεπείς στέγες κι όχι αυτές με τους τσίγκους) και μπαινοβγαίνει από τις τρύπες που βρίσκει στους τοίχους του κτιρίου. Πολλές φορές μάλιστα φωλιάζει μέσα στα καλύβια κι εκεί το θηλυκό γεννάει από 3 έως 18 αυγά και τα εκκολαπτόμενα φίδια έχουν μήκος ως 40 εκατοστά.

Οι χωρικοί γνωρίζουν τις συνήθειές του και δεν τον ενοχλούν, πολλοί μάλιστα απομακρύνουν τις γάτες από τα καλύβια για να τους προστατεύσουν και τους θεωρούν ως στοιχεία που φέρνουν τύχη. Υπάρχουν όμως και πολλοί άλλοι, ειδικά αυτοί που έχουν ξεκόψει από τη φύση ή τη θεωρούν ως οικόπεδό τους που δεν διστάζουν να σκοτώσουν τους λαφιάτες. Ειδικά οι παραθεριστές που πηγαίνουν να ανοίξουν τα κλειστά σπίτια όλο και κάποιο λαφιάτη που έχει ξεχειμωνιάσει γύρω απ’ αυτά βρίσκουν και τον κυνηγούν ανελέητα έχοντας την εντύπωση πως πρόκειται για φίδι με δηλητήριο.

Τελικά οι Παλαιοχωρίτες δεν ενόχλησαν καθόλου για μερικές ημέρες τον λαφίτη ο οποίος φαίνεται πως έφυγε και για ένα άλλο λόγο ακόμη από τον παλιό Αιγιώργη. Το κρύο των τελευταίων ημερών τον ανάγκασε να εγκαταλείψει τα κεραμίδια της εκκλησίας και να βρει κάποια τρύπα να χωθεί αλλά άφησε πίσω του ένα σημάδι της εκεί παραμονής του. Ένα φιδόπκαμσο (πουκάμισο φιδιού) να τον θυμούνται και να τον περιμένουν πάλι την ερχόμενη άνοιξη να τους επισκεφθεί.


ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ο παλιός Αι – Γιώργης που αναφέρει ο Δημήτρης Κέρτης είναι ότι έχει απομείνει από μια παλιά εκκλησία στο νεκροταφείο του χωριού Παλαιοχώρι χτισμένη με αρχαίες πέτρες στα τέλη του 19ου αιώνα και από την οποία διατηρείται σήμερα μόνο το ιερό και ως ένα μνημείο του τόπου τους, τιμάται ιδιαίτερα από τους Παλαιοχωρίτες. Εκεί μέσα φώλιασε ο λαφιάτης και μάλιστα ανέβαινε στο τέμπλο τεντώνονταν και έπινε λάδι από το καντήλι, κάτι που συνηθίζουν να κάνουν σε όλα τα εξωκλήσια καθώς το ίδιο κυνηγάνε και πολλά ποντίκια που συχνάζουν σε αυτά…

ΑΘΗΝΑ, 11072018, "Κυνήγι - Δημοκρατία", σελ. 38-39.



Παρασκευή, 13 Ιουλίου 2018

Η ΡΗΜΑΓΜΕΝΗ ΚΩΧΗ ΠΟΥ ΕΒΑΛΑΝ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ



Δεν νομίζω ότι περίμενε, ο μέγας Αλεξανδρινός διαφορετική μεταχείριση από τους άλλους ποιητές στην πόλη που ρημάζει μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο και το χειρότερο γι’ αυτόν, όλες οι καλές γωνιές σε πλατείες και δρόμους για να στηθεί η προτομή του είχαν καταληφθεί από άλλους προγενέστερους, ήσσονες ή ελάσσονες δεν έχει σημασία.

Έτσι όταν ήρθε και η ώρα να αποκτήσει και ο Κωνσταντίνος Καβάφης την προτομή του στην… πόλη που μας ακολουθεί όπου κι αν πάμε, βρέθηκε μια γωνία στην πλατεία Αιγύπτου, εκεί που αρχίζει η Λεωφόρος Αλεξάνδρας στην Πατησίων απέναντι από το Πεδίον του Άρεως και στήθηκε κάπου ανάμεσα στις αφετηρίες των λεωφορείων του ΚΤΕΛ Αττικής και τα στέγαστρα με τις μεγάλες διαφημίσεις που φιλοξενούν κατά καιρούς στα παραπέτα τους όπου τα χρόνια της εθνικής αυταπάτης φύτεψαν και ένα μεγάλο υπόγειο γκαράζ. Δεν ξέρω αν πριν την κατασκευή του γκαράζ η προτομή ήταν κάπου αλλού και μεταφέρθηκε στη σημείο που είναι σήμερα. Όπως και να έχει όμως, τούτο βεβαίως και δεν αποτελεί προσβολή προς στον ποιητή·  αντιθέτως, θα μπορούσε να είχε ξεχαστεί σε κάποια αποθήκη να σκουριάσει. Η προσβολή όμως είναι σε όλους μοιρασμένη, είτε αφορά τον Δήμο και τους υπαλλήλους του που μισθοδοτούνται για να προσέχουν αυτά τα πράγματα, είτε τους πολίτες που καθημερινά περνούν από εκεί και τον βλέπουν τόσο παρατημένο.

Το να τραβήξει κάποιος υπάλληλος του Δήμου τα χόρτα του περιορισμένου παρτεριού ή να κλαδέψει τον ατίθασο θάμνο (συμπαθάτε με αν αυτή είναι δουλειά υπαλλήλων της περιφέρειας Ατικκής, δεν μπορώ να το γνωρίζω) είναι μια υπόθεση δέκα λεπτών το μήνα στην περίοδο του καλοκαιριού που αυτά φουντώνουν περισσότερο. Έξι μήνες, από δέκα λεπτά συμπληρώνεται μια ώρα φροντίδας στον ποιητή τους στίχους του οποίου επιστρατεύουμε επιπόλαια πολλές φορές να δώσουμε κύρος στο λόγο μας. Στίχους που όλοι σχεδόν διδάχτηκαν στο σχολείο αλλά φαίνεται πως τους πήρε ο αέρας μετά.
Το καλό πάντως στην περίπτωση είναι ότι η μπρούντζινη προτομή του Ποιητή είναι ακόμη στη θέση της και δεν είχε την τύχη των προτομών του Καζαντζάκη ή του Ελ Γκρέκο που ήταν κάποτε τοποθετημένες στο αλσύλιο μπροστά στη Νομική Σχολή και κατέληξαν μια νύχτα σε κάποιο χυτήριο  για ένα παρά. Πιθανόν τούτο έγινε γιατί το αλσύλιο αλλά και άλλα σημεία της πόλης απ’ όπου ξηλώθηκε ότι ήταν από μπρούντζο δεν δείχνει κανένας ενδιαφέρον και για τούτο κατάντησε πρεζότοπος. Δίπλα από την είσοδο του γκαράζ στην πλατεία Αιγύπτου όμως όπου ο χώρος σίγουρα βιντεοσκοπείται όλο το 24ωρο, κάτι τέτοιο είναι δύσκολο να συμβεί και υπ’ αυτή την έννοια, φαίνεται πως καλά έκαναν αυτοί που τον έβαλαν εκεί.

Το στενάχωρο όμως είναι και νομίζω πως βαραίνει τον Ποιητή περισσότερο γιατί την έχει μόνιμα δίπλα του, είναι η πινακίδα με τις πληροφορίες για το σταθμό. Πόσο δύσκολο είναι να πήγαινε λίγο πιο πέρα ή να ήταν λίγο πιο διακριτική;  Οι στίχοι που έγραψε αυτός θαυμάζονται και διαβάζονται σε ολόκληρο τον κόσμο και ίσως θα έπρεπε αντί των πληροφοριών για το σταθμό στην πινακίδα να ήταν ένα ποίημά του. Το «Περιμένοντας τους βαρβάρους» θα ταίριαζε πιστεύω περισσότερο και ας άφηναν τους οδηγούς να βρίσκουν το σταθμό στις συσκευές πλοήγησης που όλα τα αυτοκίνητα πλέον διαθέτουν…

ΑΘΗΝΑ, 11072018. Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ. 37

Τετάρτη, 11 Ιουλίου 2018

ΕΝΑ ΔΕΝΤΡΟ ΑΝΑΖΗΤΑ ΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ



Αν κρίνουμε από την κατάσταση της πράσινης λινάτσας που καλύπτει το παλιό κτίριο στην οδό Σουρμελή, λίγο πριν από την οδό Λιοσίων, δεν πρέπει να είναι πολλά τα χρόνια που το σαβάνωσαν και ως είθισται, το ξέχασαν. Έτσι γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις αν δεν έχει ορίζοντα απόδοσης η αναπαλαίωση ενώ για κάποιους άλλους λόγους η λινάτσα μπορεί να μείνει στις σκαλωσιές μέχρι αυτό να γίνει σωρός από υλικά που παίρνει ο αέρας. Πιθανόν δε να το κάλυψαν για να μη βλέπουν οι γείτονες και οι περαστικοί την κατάντια του.

Τούτο ενισχύει και η αφελής πολλές φορές εντύπωση για τη διατήρηση αναλόγων κατασκευών με τον ισχυρισμό ότι αποτελούν δείγματα της αρχιτεκτονικής σε μια πόλη που την έχει απαξιώσει προ πολλών δεκαετιών και οι νοικοκυραίοι τους τα έχουν παρατήσει γιατί τους είναι πια ασύμφορα. Τέτοια παραδείγματα μπορούμε να δούμε πολλά και σε διάφορα σημεία της πόλης και φανερώνουν πως η αγάπη για τα παλιά σπίτια είχε να κάνει με τις επιδοτήσεις που αφειδώς έρρεαν τα παλαιότερα χρόνια για την αποκατάσταση κάποιων κτιρίων που τα στοιχεία τους είναι τέτοια που αξίζει να διατηρηθούν για να νοσταλγούν όσοι τα έζησαν και να μελετούν οι φοιτητές της αρχιτεκτονικής. Ένας επίσης λόγος που πολλές αναπαλαιώσεις εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους ήταν ότι εξέλιπε ο σκοπός τους που ήταν η στέγαση καταστημάτων ή υπηρεσιών αλλά από τη στιγμή που η αγορά γέμισε με άδεια μαγαζιά, κανένας δεν ρισκάρει να ανοίξει ένα και να χρεοκοπήσει.

Πέραν απ’ αυτά τα οποία αποτελούν και στοιχεία μιας ξεχασμένης, λόγω και της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας στην κοινωνία μας συζήτηση για την εικόνα της πόλης, τα πράγματα έχουν και μια άλλη διάσταση. Αυτοί που σαβάνωσαν τα κτίριο έβαλαν μέσα από τη λινάτσα και το δεντράκι που ζούσε στο πεζοδρόμιο μπροστά από το σπίτι χωρίς να σκεφτούν αν αυτό μπορεί να ζήσει χωρίς ήλιο ή αέρα. Τι τους ένοιαζε εξάλλου; Ένα λιγότερο δέντρο στους δρόμους της πόλης δεν το αντιλαμβάνεται κανένας και ειδικά στη Σουρμελή στην οποία ελάχιστα φαίνονται τα κατοικημένα σπίτια στους ορόφους ενώ από τα ισόγεια καταστήματα  τα περισσότερα είναι αμπαρωμένα και η κίνηση γενικώς περιορισμένη καθώς όλοι βιάζονται να απομακρυνθούν το γρηγορότερο από ένα άδειο δρόμο.   

Τα δέντρα όπως είναι γνωστό, δεν έχουν πόδια να περπατήσουν, να φύγουν, να σωθούν, αλλά έχουν μια ιδιαίτερη ικανότητα, να γέρνουν, να ελίσσονται, να ψάχνουν να βρουν μια θέση στον ήλιο και αυτό έκανε και το θύμα της λινάτσας. Αυτό στη Σουρμελή κατάφερε, με τον τρόπο του βεβαίως και τρύπησε σε ένα σημείο το ημιδιάφανο παραπέτασμα και αφού βγήκε το πρώτο του κλαράκι και είδε πως δεν καραδοκεί κανένας με ψαλίδι να το κουρέψει, έδωσε το σήμα και ξεχύθηκαν και τα άλλα έξω και πλέον απολαμβάνουν για λογαριασμό και των υπολοίπων που είναι κρυμμένα τον ήλιο και τους μεταφέρουν εκτός από τη ζεστασιά του και το τι βλέπουν στον δρόμο που η φθορά μέρα τη μέρα επικάθεται σε παχιές στρώσεις ερημιάς και μελαγχολίας για ένα άλλοτε ζωντανό κομμάτι της πόλης.

ΑΘΗΝΑ, 11072018, Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ. 38.

Τρίτη, 10 Ιουλίου 2018

ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΟΥΝΕΛ ΤΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΒΟΔΑ




Οι δρόμοι της Αθήνας δεν φημίζονται για τις δεντροστοιχίες τους και τούτο οφείλεται σε διάφορους λόγους με πρώτο και βασικό, τον σεβασμό των δημοτών στο δημόσιο χώρο γενικώς και ειδικώς για τα πεζοδρόμια όπου ο καθένας κάνει ότι θέλει. Τα δέντρα επί του προκειμένου και όπου υπάρχουν τις περισσότερες φορές λειτουργούν ως πάσσαλοι να αλυσοδένουν μηχανάκια οι κάτοχοί τους ή να ακουμπάνε πράγματα στον κορμό τους.

Ένας πάλι βασικός λόγος είναι το πλάτος των πεζοδρομίων που περιόρισε η μέχρι ασφυξίας τους από αξιοποίηση του οικοδομήσιμου χώρου όπου τα δέντρα και ασφυκτιούν στριμωγμένα ανάμεσα στα κτίρια και την άσφαλτο που μπορεί να γείρουν αν δεν βρουν εκεί τεντωμένα τα καλώδια κάποιου δικτύου οι τα σύρματα του τρόλει. Έτσι τα περισσότερα είναι ασθενικά και καθώς ξεραίνονται σπάνια τα αντικαθιστούν με άλλα.

Ένας δρόμος πάντως της Αθήνας που αν και έχει τα περισσότερα από τα προαναφερθέντα αρνητικά για τα δέντρα στοιχεία, αποτελεί όμως την εξαίρεση και τους καλοκαιρινούς μήνες στο μεγαλύτερο τμήμα του μοιάζει με τούνελ από πράσινο και δίνει, εκτός από την αίσθηση της δροσιάς, ότι ανήκει σε μια άλλη πόλη. Αυτός ο δρόμος είναι η Μιχαήλ Βόδα που εκτείνεται από την πλατεία Βάθη ως το σταθμό του Ηλεκτρικού στον Άγιο Νικόλαο και είναι από τους μακρύτερους ευθείς δρόμους της Αθήνας. Σε αυτό το δρόμο λοιπόν πριν από πολλές δεκαετίες φύτεψαν ακακίες σε πυκνή μάλιστα διάταξη και από αυτές οι περισσότερες επέζησαν ως τα σήμερα και συνθέτουν αυτόν τον μοναδικό αστικό βιότοπο που χαρίζει σκιά και ημερεύει το μάτι αυτού που τον περπατάει.

Αποτελεί παράδοξο ότι στη Μιχαήλ Βόδα μπορούμε να μιλάμε για μια πλήρη σχεδόν δεντροστοιχία με τόσο μεγάλα δέντρα και τούτο συγκροτεί και μια πρόκληση για τη δημιουργία και άλλων τέτοιων στην πόλη. Στη Μιχαήλ Βόδα πάντως υπήρξαν κάποτε οι συγκυρίες που επέτρεψαν να ζήσουν και να μεγαλώσουν τα δέντρα και τούτο έχει να κάνει με την ανοικοδόμηση σε όλο το μήκος του δρόμου μέσα σε μια δεκαετία. Ανοικοδόμηση που βεβαίως στοίχισε τη ύπαρξη σε πάρα πολλά όμορφα σπίτια των αρχών του περασμένου αιώνα και του Μεσοπολέμου από τα οποία κάποια σώζονται και ξεχωρίζουν από την ομορφιά τους και την αρχοντιά τους. Μπροστά σε αυτές τις πολυκατοικίες, οι οποίες σημειωτέον καμιά δεν έχει πυλωτή όπως άρχισε να συνηθίζεται τα κατοπινά χρόνια κι έτσι δεν διακόπτεται η συνέχεια της δεντροστοιχίας, οι ακακίες που φυτεύτηκαν έτυχαν προσοχής από τον Δήμο αλλά και από τους περιοίκους. Ένας λόγος επίσης που με κατέπληξε όταν το άκουσα από κάποιον παλιό της γειτονιάς είναι ότι οι θυρωροί των πολυκατοικιών, γιατί τότε δεν υπήρχε πολυκατοικία χωρίς θυρωρό, ήταν αυτοί που πρόσεξαν και φρόντισαν τις ακακίες γιατί θεωρούσαν το πεζοδρόμιο αυλή τους!

Έτσι λοιπόν έφτασε σήμερα η Μιχαήλ Βόδα να έχει την μεγαλύτερη και πιο πυκνή δεντροστοιχία στην πόλη αλλά όπως βλέπουμε σε ορισμένα σημεία της, κάποιες ακακίες που ξεραίνονται κόβονται ένα μέτρο περίπου πάνω από το πεζοδρόμιο χωρίς να υπάρχει συνέχεια, το ξερίζωμα δηλαδή του νεκρού κορμού και το φύτεμα καινούργιου δέντρου. Δεν ξέρω σε τι εξυπηρετεί κάτι τέτοιο αλλά φαντάζομαι πως δεν θα περιμένουν να πετάξει το κούτσουρο νέα βλαστάρια για να πούμε ότι έγινε οικολογικό θαύμα στη Μιχαήλ Βόδα!

ΑΘΗΝΑ, 10072018