Google+ Badge

Τρίτη, 23 Αυγούστου 2016

ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΚΛΑΡΑΚΙΑ ΤΗΣ ΦΕΤΙΝΗΣ ΡΙΓΑΝΗΣ



Όχι, δεν σταγόνα αυτό που σκότωσε σήμερα το καλοκαίρι στη μικρή πατρίδα. Μια δυνατή καταιγίδα εκτέλεσε κυριολεκτικά τον φετινό Αύγουστο αλλά όπως βλέπω γύρω μου τη φύση, δέντρα, κλαριά και χωράφια νιώθω μια βαθιά ανακούφιση από τη ζέστη που την ταλαιπωρούσε και την ξηρασία. Με λίγα λόγια ο καιρός έκανε ένα βήμα προς το φθινόπωρο κι εμείς σήμερα, μόλις που προλάβαμε να μαζέψουμε λίγη ρίγανη που την είχαμε αφήσει να ωριμάσει περισσότερο μέσα στα βάτα και τα αγκάθια για να πέσουν λίγοι από τους σπόρους της στη γη να φουντώσει περισσότερο του χρόνου αυτή στο χωράφι. Σήμερα το μεσημέρι πήγαμε να τη μαζέψω και ήρθε και η Άρτεμη μαζί μου να αποθανατίσει τη στιγμή που κλείνει κι εφέτος ένα κύκλο συλλογής άγριας ρίγανης από τα χωράφια μας στο χωριό και μένει να συνεχίσουμε με τα καρύδια και τα κάστανα.




Επιστρέφοντας αύριο στην Αθήνα, ένα μέρος της φετινής παραγωγής ρίγανης η οποία λόγω και της ξηρασίας είναι πιο αψιά, θα παραδοθεί όπως και πέρσι εξάλλου στο εξαιρετικό σουβλατζίδικο «Το Προδόρπιον» (Ακαδημίας και Ασκληπιού) όπου θα έχετε τη χαρά να την δοκιμάσατε μαζί με τα ωραία σουβλάκια που φτιάχνουν εκεί οι φίλοι…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 23082016

Δευτέρα, 22 Αυγούστου 2016

ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΑΣ


 Από τα χαρακτηριστικά του παζαριού της Σωτήρας, η ρίγανη και το τσάι
Μου έχει γίνει συνήθεια πλέον τα τελευταία δέκα χρόνια τέτοιες ημέρες κάθε χρόνο να πηγαίνω στο παζάρι της Σωτήρας, στο υπέροχο αυτό μέρος με τα μεγάλα πλατάνια λίγο πιο πάνω από την Ανατολική Φραγκίστα, στην καρδιά της Ευρυτανίας για να δω παλιούς φίλους από την Ευρυτανία και να ζήσω έστω για λίγο στιγμές από ένα παζάρι...

 Ο Χρήστος Πεσλής από το Μάραθο έφερε τσάι από τ' Άγραφα

Το παζάρι της Σωτήρας είναι από τα ελάχιστα που έχουν μείνει στην ορεινή Ελλάδα και παρά τις αλλοιώσεις που έχει υποστεί, καταφέρνει εντούτοις να διατηρήσει ορισμένα στοιχεία της παράδοσης και τούτο οφείλεται σε κάποιους ανθρώπους που πιστεύουν σε αυτό και με τη στάση τους και κυρίως με τα ντόπια προϊόντα που διαθέτουν προς πώληση διατηρούν το ύφος του. Όταν δε λέμε προϊόντα, ασφαλώς και αναφερόμαστε σε εκείνα που παράγει ο τόπος ή είναι αποτέλεσμα των δεξιοτήτων των ανθρώπων της περιοχής.





Εικόνες από το φετινό παζάρι της Σωτήρας

Παραδοσιακά στο παζάρι της Σωτήρας, το οποίο πήρε το όνομά του από το παρακείμενο στο χώρο ιστορικό εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, έφερναν να πουλήσουν οι ντόπιοι τυριά, βούτυρα, μέλι, μαλλιά, δέρματα καθώς και ρίγανη και τσάι από τις κορυφές των Αγράφων. Αυτός ο κόσμος, είτε επρόκειτο για τσελιγκάδες, είτε για μόνιμους κατοίκους της περιοχής, από αυτό το παζάρι περίμενε να προμηθευτεί διάφορα είδη που δεν διέθεταν τα μαγαζιά των χωριών, όπως ρούχα, αλλά κυρίως εργαλεία για τις αγροτικές δουλειές και εξαρτήματα για τα κοπάδια. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80 λειτουργούσε και ζωοπανήγυρις καθώς ακόμη η έλλειψη δρόμων καθιστούσε υποχρεωτική τη χρήση ζώων για τις μετακινήσεις. Το παζάρι ήταν επίσης η ευκαιρία να συναντηθούν οι κάτοικοι και συγγενείς από γειτονικά ή μακρινά χωριά, να συζητήσουν γεγονότα, να μιλήσουν για δουλειές, να παντρολογήσουν και φυσικά να διασκεδάσουν και να απολαύσουν μεζέδες από τις πάμπολλες ψησταριές που στήνονταν εκεί. Εννοείται ότι το παζάρι μέχρι πριν από τριάντα – σαράντα χρόνια ήταν το μοναδικό ταξίδι για πολλές γυναίκες από τα χωριά της περιοχής και η πύλη του κόσμου για τα ένα παιδιά…





Εικόνες από το φετινό παζάρι της Σωτήρας
Με τα χρόνια και την εξέλιξη των πραγμάτων, πολλές από τις παραδοσιακές σκηνές του παζαριού άρχισαν να χάνονται. Όπως για παράδειγμα τα ζώα, τα αλογομούλαρα γιατί παντού ανοίχτηκαν δρόμοι και δεν χρειάζονται πλέον. Τα μαλλιά επίσης έπαψαν να έχουν ζήτηση και έπαψαν να τα φέρνουν στη Σωτήρα. Τα ρούχα που άπλωναν τότε στους πάγκους ήταν ρούχα της δουλειάς και τα παιχνίδια ήταν λίγα και απλά. Τα είδη σπιτιού επίσης είχαν μεγάλη πέραση, είτε επρόκειτο για σκεύη, είτε για εξοπλισμό, όλα απλά και καθόλου εξεζητημένα ώστε να ταιριάζουν σε κάθε νοικοκυριό της περιοχής. 

Μαχαίρι που να ξυρίζει ήθελε ο συγχωριανός και μάλλον το βρήκε...
Το παζάρι της Σωτήρας έχει και αυτό επηρεαστεί από την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών και κάθε χρόνο ξεκινάει με τον φόβο της αποτυχίας αλλά ευτυχώς οι περισσότεροι εμπορευόμενοι αν και γκρινιάζουν διαρκώς, καταφέρνουν όπως λένε, να βγάζουν έστω τα έξοδά τους και έτσι δεν το σκέφτονται να απουσιάσουν την επόμενη χρονιά. Φυσικά, από τους παλιούς εμπορευόμενους ελάχιστοι έχουν απομείνει ενώ πολλοί είναι πλέον οι κινέζοι που πουλούν διάφορα φθηνά πράγματα καθώς και οι αφρικανοί που γεμίζουν τον πάγκο τους με είδη ηλεκτρονικής τεχνολογίας και διάφορα γκάτζετ.








Τα παιδιά της παρέας μας χορεύουν στο μαγαζί του Βασίλη Μπαλατσιά.

Φέτος πήγα την τελευταία ημέρα του παζαριού, το απόγευμα, και ήταν και η ώρα που άρχιζαν οι εμπορευόμενοι να τα μαζεύουν καθώς δεν φαίνονταν και πολύ ενθουσιασμένο το κοινό να ψωνίσει και έτσι και φωτογραφίες δεν δείχνουν και πολλά από το παζάρι. Πεσμένη ήταν επίσης και η κίνηση στα μαγαζιά με τα ψητά και τα σουβλάκια ενώ δεν έπαιξε καμιά ορχήστρα και μόνο το «μαγαζί» του Βασίλη Μπαλατσιά είχε μουσική που διάλεγε DJ και ο οποίος ήταν σχετικά καλός και η μουσική που έβαζε σήκωσε από την παρέα μας τα παιδιά της φιλικής οικογένειας και χόρεψαν έτσι για το καλό και την παράδοση του παζαριού.





Όπως κάθε χρόνο έτσι κι εφέτος ο Βασίλης Κοντοβάς έστησε την ψησταριά του
Το ιδιαίτερο φέτος στο παζάρι της Σωτήρας ήταν η απουσία των ψησταριών, πράγμα που σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως αλλά φαίνεται πως οι ενδιαφερόμενοι δεν έκαναν το κρίσιμο βήμα, βήμα προς το άγνωστο γιατί όπως όλοι, κι αυτοί έχουν καταλάβει πως οι καιροί έχουν αλλάξει και δεν μπορεί πια ο κάθε ένας να στήσει μαγαζί χωρίς μηχανάκι που στέλνει ένα ποσοστό από την είσπραξη στους λογαριασμούς του κράτους. Ο μόνος που κράτησε την παράδοση και έστησε πάλι την ψησταριά του ήταν ο Βασίλης Κοντοβάς από τον Άγιο Γεώργιο και τον οποίο βοήθησε ο έγγονός του Φώτης Μάντζος.


Μπροστά από το "Εξωτικόν" όλη η παρέα του παζαριού.
Η Ελένη Μακρή, ο Πάνος και η Ιωάννα Μακρή και ο Μάθος Βαγενάς 

Ο Πάνος Μακρής και ο Μάνθος Βαγενάς.

Από τις εκπλήξεις εφέτος ήταν το μπαρ «Εξωτικόν» που έστησαν κάτω από τα πλατάνια και με καλοδουλεμένα ξύλα από τα δάση της περιοχής οι Πάνος Μακρής και Μάνθος Βαγενάς τους οποίους βοήθησαν η Ιωάννα Μακρή και η μητέρα τους Ελένη. Στον όμορφο και διακριτικό χώρο του σύχναζε και περνούσε καλά το τριήμερο η νεολαία της περιοχής.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΓΡΑΓΚΙΣΤΑ, 22082016



ΣΤΗΝ ΨΗΣΤΑΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΚΟΝΤΟΒΑ

Ο Βασίλης Κοντοβάς μπροστά στην ψησταριά του στο Παζάρι της Σωτήρας

Είδα πως σας άρεσε η χθεσινή ανάρτηση με το τσάι που μάζεψε ο Χρήστος Πεσλής, ένας άνθρωπος πολυεργαλείο θα έλεγα από τον Μάραθο Αγράφων που εκτός αυτού είναι και καλός ψήστης αρνοκάτσικων και άλλων, ωραίων αλλά κάπως ανθυγιεινών γεύσεων. Για τον Χρήστο γράψαμε και άλλες φορές και έτσι δεν θα φανεί πως τον υποτιμάμε αν αναφερθούμε σήμερα σε έναν άλλο σπουδαίο ψήστη, μάστορα της ψησταριάς, τον Βασίλη Κοντοβά από τον Άγιο Γεώργιο, ένα μικρό χωριό πάνω από τη λίμνη Κρεμαστών.

Ο Βασίλης Κοντοβάς έβγαλε προχθές ασπροπρόσωπη όλη την περιοχή της Δυτικής Ευρυτανίας με την ψησταριά που έστησε στο παζάρι της Σωτήρας και από τα τραπεζάκια του πέρασε όλος ο κόσμος που ήθελε να γευτεί ωραίο ψητό και κοκορέτσι, που με την τέχνη βγαίνει ως αγραφιώτικη αμβροσία. Το μυστικό του Βασίλη είναι το αργό ψήσιμο σε καλά οργανωμένη φωτιά, με κάρβουνα από πουρνάρι η βελανιδιά, ψήσιμο που διαρκεί από δυόμιση έως τρεις ώρες ενώ για τα κοκορέτσια απαιτείται τουλάχιστον μια ώρα για να ψηθούν καλά και να μοσχοβολήσει όλος ο τόπος. Προϋπόθεση βέβαια είναι επίσης και η προέλευση του σφαγίου και αυτός προτιμά εκείνα που βόσκουν στο Τρίκορφο και σε άλλα προσήλια μέρη ενώ για να είναι σίγουρος και να καλύπτει τη ζήτηση, διατηρεί και ο ίδιος ένα μικρό κοπαδάκι με αρνοκάτσικα στο χωριό του και τα βόσκει στο Τρίκορφο.

Ο Βασίλης Κοντοβάς με τον έγγονό του Φώτη Μάντζιο στο Παζάρι της Σωτήρας.
Με τον Βασίλη Κοντοβά και τον έγγονό του Φώτη Μάντζιο στο Παζάρι της Σωτήρας
Τον είδαμε προχθές στο παζάρι και χαρήκαμε πως αυτός, όπως και κάνα δυο άλλοι επιμένουν στην παράδοση της ψησταριάς και μας θυμίζουν τα παλιά καλά χρόνια που όλος ο κόσμος δεν έφευγε από το παζάρι αν δεν δοκίμαζε ψητό και κοκορέτσι από τις πάμπολλες ψησταριές που έστηναν οι ντόπιοι που διέθεταν σφάγια και μπορούσαν και να τα ψήσουν. Ο Βασίλης κρατά αυτή την παράδοση αλλά κάποιος που σίγουρα θα τη συνεχίσει είναι ο εγγονός του Φώτης Μάντζιος, σπουδαστής στα ΕΠΑΛ Αγρινίου ο οποίος έμεινε δίπλα στον παππού του τρεις ολόκληρες μέρες και εξυπηρέτησαν άψογα όλο τον κόσμο.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΦΡΑΓΚΙΣΤΑ, 22082016

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016

ΤΟ ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΕΣΛΗ ΕΥΩΔΙΑΖΕΙ ΑΓΡΑΦΑ

Με τον Χρήστο Πεσλή κάνουμε σχέδια για την εξόρμηση 
το επόμενο καλοκαίρι στ' Άγραφα για να μαζέψουμε τσάι.

Εξυπακούεται ότι το καλύτερο τσάι βουνού είναι αυτό που βγαίνει στ’ Άγραφα και το Βελούχι και το μάζεμά του απαιτεί ιδιαίτερες αντοχές και γνώση (και σεβασμό) του βουνού γιατί φυτρώνει στα πιο απρόσιτα και δύσβατα μέρη. Γι’ αυτό και είναι λίγοι εκείνοι που διαθέτουν τέτοιο τσάι και ένα απ’ αυτούς είναι βεβαίως ο Χρήστος Πεσλής από το Μάραθο των Αγράφων. Ο Χρήστος ανέβηκε φέτος στον Κοκοτό και στου Προσηλιάκου και μάζεψε τον αθέρα του τσαγιού και απ’ αυτό έφερε προχθές στο παζάρι της Σωτήρας, στην Ανατολική Φραγκίστα Ευρυτανίας να πουλήσει μαζί με ωραίο κατσικίσιο τυρί που φτιάχνει ο ίδιος και μοσχοβολάει Άγραφα. Χάρηκα πολύ που τον συνάντησα εκεί και με την ευκαιρία της συμφωνίας που κλείσαμε του χρόνου να πάμε μαζί για τσάι στις κορυφές, βγάλαμε και μια φωτογραφία για να μας χαρείτε… τ΄ αετόπουλα των Αγράφων.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΦΡΑΓΚΙΣΤΑ, 20082016

Σάββατο, 20 Αυγούστου 2016

ΚΡΕΜΑΣΤΑ, Η ΠΙΟ ΓΑΛΑΖΙΑ ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ



Τόσο γαλάζιο που βλέπω να «τρέχει» από το Αιγαίο, το Ιόνιο και το Λυβικό στις σελίδες σας με προκαλεί να συμβάλλω κι εγώ στην εικονογραφία του φετινού καλοκαιριού με ένα άλλο γαλάζιο, της υπέροχης λίμνης Κρεμαστών όπως αυτή έλαμπε σήμερα μπροστά από την εκπληκτική απ’ όλες πλευρές νέα γέφυρα της Τατάρνας και τα Ακαρνανικά όρη και φυσικά να σας προκαλέσω να γνωρίσετε κάποια στιγμή αυτόν τον μοναδικό τόπο. (Η φωτογραφία από τη στροφή λίγο πριν από το χωριό Τριπόταμος).

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΦΡΑΓΚΙΣΤΑ, 19082016

Πέμπτη, 18 Αυγούστου 2016

ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΑΠΟΨΕ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΚΑΡΥΔΙΑΣ



Από το μπαλκόνι μας στο χωριό απόψε αργήσαμε να δούμε το γεμάτο φεγγάρι να ανεβαίνει στον ουρανό γιατί αυτό, αφού ανέτειλε από τις κορφές της Οίτης, έπρεπε να σκαρφαλώσει και στην κορυφή της μεγάλης καρυδιάς που δεν έχει πάψει εδώ και 48 χρόνια που τη φυτέψαμε να ρίχνει μπόι και όταν έχει φύλλα μας κρύβει τα βουνά της Ρούμελης. Πριν αρχίσει να λάμπει η πανσέληνος στον ουρανό της μικρής πατρίδας, όλοι οι γρύλλοι απ’ όλα τα χωράφια και τους κήπους γύρω από το σπίτι είχαν αρχίσει τη όμορφη συναυλία τους και απ’ ότι φαίνεται η γλυκύτητα της αποψινής νύχτας θα τους ξημερώσει ψέλνοντας το υπέροχο αυγουστιάτικο φεγγάρι πάνω από την καρδιά της Ρούμελης.  

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 18082016

Παρασκευή, 12 Αυγούστου 2016

ΤΑ ΓΕΛΑΔΙΑ ΠΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΣΤΟΝ ΠΟΤΑΜΟ



Ο ποταμός Μέγδοβας που περπατήσαμε προχθές με τους φίλους από τον ΕΟΣ Καρδίτσας ακούγεται από τους ντόπιους και ως η Μέγδοβα αλλά σε διάφορα παλαιότερα κείμενα θα τον συναντήσουμε και ως Καμπύλο αλλά κυρίως ως Ταυρωπό – έτσι είπαν στην αρχή και το φράγμα που μάζεψε τα μισά νερά του και αργότερα ονομάστηκε Λίμνη Πλαστήρα.

Το όνομα Ταυρωπός προέρχεται από τη λέξη ταύρος και το ρήμα όψομαι (βλέπω) - συμπαθάτε με για τη φιλολογική μου επάρκεια σε αυτό το θέμα το οποίο θίγω με άλλη αφορμή και ζητώ την επιείκειά σας αλλά και τη συμβολή σας για το σωστό- που σημαίνει αυτός που έχει την όψη του ταύρου ή και μάτια ταύρου (βλ. γλαυκώπις – προσωνύμιον της Αθηνάς). Στην περίπτωση για να δοθεί από τους μακρινούς μας προγόνους αυτό το όνομα στον ποταμό, έγινε για δυο κυρίως λόγους. Πρώτον ότι η δύναμή του έμοιαζε με ταύρο, μαινόμενο μάλιστα όταν ήταν στις κατεβασιές του ή τα πρασινογάλαζα νερά του έμοιαζαν με μάτια βοδιού. Και στις δυο περιπτώσεις τα πράγματα ταιριάζουν κι έτσι κρατήθηκε το όνομα αυτό ως τις ημέρες μας.



Με αυτές τις σκέψεις παρατήρησα αρκετή ώρα (και από απόσταση βεβαίως) ένα κοπάδι γελάδια που αναχάραζε κάτω από τα πλατάνια προς την πλευρά του Κλειτσού και τα όποια μόλις μας είδαν μαζεύτηκαν όλα σε μια πυκνή ομάδα, με τα μεγάλα να μας παρατηρούν εξεταστικά ενώ παράλληλα είχαν στο νου τους τα μοσχάρια και σε μια διάταξη άμυνας θα έλεγα, πέρασαν το ποτάμι κάνα δυο φορές μέχρι να βρουν ένα άλλο μέρος να ησυχάσουν.



Το θέαμα ήταν ωραίο και έδειχνε υποτυπωδώς την οργάνωση αυτών των ζώων, τα οποία αποκαλούμε και περιφρονητικά κάπως «γελάδια» και τον τρόπο που αντιμετωπίζουν τον παρείσακτο στο χώρο τους και την προστασία των αδυνάμων μελών του κοπαδιού. Ήταν ωραίο επίσης θέμα για φωτογραφίες αλλά ήθελε ένα καλό τηλεφακό ώστε να μην ενοχλούνται από την παρουσία του φωτογράφου και φυσικά αυτός να είναι σε απόσταση ασφαλείας γιατί τότε, πριν προλάβει να δει τα υπέροχα μάτια ενός ταύρου θα γνώριζε με επώδυνο τρόπο τη δύναμη των κεράτων του. 

ΑΘΗΝΑ, 12082016