ΜΝΗΜΗ ΛΑΜΠΡΟΥ ΚΟΝΤΟΓΟΥΝΗ, ΑΓΡΑΦΙΩΤΗ

 

Χθες έκλεισαν 11 χρόνια από τον θάνατο του μπάρμπα Λάμπρου Κοντογούνη, του ο οποίος υπήρξε για πολλές δεκαετίες ο άνθρωπος που από το χάνι του στην Βαρβαριάδα καλωσόριζε και κατευόδωνε όσους πήγαιναν και έρχονταν από τα Άγραφα.

 Η απουσία του χρόνο με το χρόνο αν και γίνεται πιο απόμακρη, όπως άλλωστε και η εποχή του,  όσοι τον γνωρίσαμε συνεχίζουμε να ανάβουμε ένα κεράκι στη μνήμη του και τον επαναφέρουμε τα του βίου του και τον ρόλο του στα σύνορα της μέσα Ελλάδας για να μάθουν γι’ αυτόν και οι νεώτεροι. Γι’ αυτό και επιστρατεύουμε ένα παλαιότερο κείμενο που τον αφορά, σαν μνημόσυνο και σαν υπενθύμιση για το πέρασμά του στον κόσμο.

 «Το καλοκαίρι που έρχεται ο μπάρμπα Λάμπρος Κοντογούνης, το σύμβολο των Αγράφων όπως έχει εξελιχθεί ο πλέον φωτογραφημένος άνθρωπος όλης της περιοχής, θα μετρήσει εξήντα συναπτά έτη λειτουργίας του περίφημου χανιού, που πρωτολειτούργησε ο πατέρας του Γιώργος με τη μάνα του Σάββα το 1937 στον παραποτάμιο οικισμό του Μαράθου, Βαρβαριάδα.

Το καλοκαίρι του 1950 που η οικογένεια επέστρεψε από το Αγρίνιο όπου τους υποχρέωσαν να καταφύγουν ως ανταρτόπληκτοι, ο Γιώργος Κοντογούνης έβαλε για πρώτη φορά μπρίκι στη φωτιά και έτσι εγκαινίασε μια εποχή στην οποία το χάνι έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στην επικοινωνία των Αγραφιωτών με τον έξω κόσμο. Αφορμή για το τεράστιο αυτό γεγονός στην τοπική ιστορία, υπήρξε η κατασκευή της σιδερένιας γέφυρας στον ποταμό και η κάλυψη των αναγκών του συνεργείου.

Μέχρι το 1980 που πέρασε ο δρόμος για τα απομακρυσμένα χωριά, το χάνι όντως υπήρξε το σημείο όπου πέρασαν έστω μια νύχτα της ζωής τους όλοι οι Αγραφιώτες, έφαγαν ένα πιάτο ζεστό φαί, ήπιαν ένα τσίπουρο, στέγνωσαν στη σόμπα και χόρεψαν ολόκληρες νύχτες με το βιολί του Γυφταντρέα.  Κατόπιν άλλαξαν τα πράγματα, σταμάτησαν οι διανυκτερεύσεις αλλά όλοι οι περαστικοί σταματούσαν για λίγο και έκαναν κίνηση στο μαγαζί το οποίο λειτούργησε υποδειγματικά μέχρι το θάνατο της γυναίκας του Μαρίας πριν από επτά χρόνια, ο μπάρμπα Λάμπρος.

Η απουσία της όμως από εκεί και πέρα, τον σημάδεψε βαθιά και σιγά – σιγά παραιτήθηκε από την εξυπηρέτηση των περαστικών και περιορίστηκε στα απολύτως αναγκαία, όσο φτάνει δηλαδή για να δικαιολογεί την παρουσία του εκεί και να ανοίγει την πόρτα του ένδοξου μαγαζιού που τα σημάδια του χρόνου και της εγκατάλειψης είναι πλέον εμφανή. Το γεγονός δεν απασχολεί κανέναν, καθώς το ζητούμενο για όλους είναι μια καλημέρα στο γέροντα που οι αφηγήσεις του για πρόσωπα, πράγματα και γεγονότα των Αγράφων αποτελούν θησαυρό ιστορίας.

Έτσι λοιπόν, δεν υπάρχει κανένας που να μη κάνει στάση μπροστά στο χάνι και σαν δει κλειστή την πόρτα, θα πατήσει την κόρνα μήπως και ξεμυτίσει από πουθενά ο μπάρμπα Λάμπρος να τον χαιρετήσει. Το κόλπο το έμαθαν και οι καινούργιοι κι έτσι δεν περνάει στιγμή που να μην είναι σταματημένο ένα αυτοκίνητο μπροστά στο χάνι και σήμερα ειδικά, που λόγω Πάσχα θα περάσουν όλοι οι Αγραφιώτες να πάνε στα χωριά τους να γιορτάσουν την Ανάσταση, ο μπάρμπα Λάμπρος θα μετρήσει άλλη μια φορά το ψυχομάνι που κάποτε θεωρούσε τη Βαρβαριάδα τα σύνορα ενός άλλου κόσμου τον οποίο, αφού τον γνώρισαν και το γεύτηκαν, τότε μπόρεσαν να εκτιμήσουν τον τόπο που παράτησαν και τον ανακαλύπτουν τώρα που έσβησε…»   

- Το μικρό αυτό αφιέρωμα στον μπάρμπα Λάμπρο, δημοσιεύτηκε στον ένθετο περιοδικό της εφημερίδας “Έθνος”, EXPLORE NATURE τον Μάρτιο του 2008.

ΑΘΗΝΑ, 28022022

Ο ΛΙΜΕΝΑΡΧΗΣ "ΠΕΤΑΞΕ" ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

Το καλοκαίρι του 2011, ο μπάρμπα Λάμπρος Κοντογούνης, το σύμβολο των Αγράφων όπως έχει εξελιχθεί ο πλέον φωτογραφημένος άνθρωπος όλης της περιοχής, θα μετρούσε εξήντα τρία συναπτά έτη λειτουργίας του περίφημου χανιού, που πρωτολειτούργησε ο πατέρας του Γιώργος με τη μάνα του Σάββα το 1937 στον παραποτάμιο οικισμό του Μαράθου, Βαρβαριάδα.

Το καλοκαίρι του 1950 που η οικογένεια επέστρεψε από το Αγρίνιο όπου τους υποχρέωσαν να καταφύγουν ως ανταρτόπληκτοι, ο Γιώργος Κοντογούνης έβαλε για πρώτη φορά μπρίκι στη φωτιά και έτσι εγκαινίασε μια εποχή στην οποία το χάνι έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στην επικοινωνία των Αγραφιωτών με τον έξω κόσμο. Αφορμή για το τεράστιο αυτό γεγονός στην τοπική ιστορία, υπήρξε η κατασκευή της σιδερένιας γέφυρας στον ποταμό και η κάλυψη των αναγκών του συνεργείου.

Μέχρι το 1980 που πέρασε ο δρόμος για τα απομακρυσμένα χωριά, το χάνι όντως υπήρξε το σημείο όπου πέρασαν έστω μια νύχτα της ζωής τους όλοι οι Αγραφιώτες, έφαγαν ένα πιάτο ζεστό φαί, ήπιαν ένα τσίπουρο, στέγνωσαν στη σόμπα και χόρεψαν ολόκληρες νύχτες με το βιολί του Γυφταντρέα.  Κατόπιν άλλαξαν τα πράγματα, σταμάτησαν οι διανυκτερεύσεις αλλά όλοι οι περαστικοί σταματούσαν για λίγο και έκαναν κίνηση στο μαγαζί το οποίο λειτούργησε υποδειγματικά μέχρι το θάνατο της γυναίκας του Μαρίας πριν από επτά χρόνια, ο μπάρμπα Λάμπρος.

Η απουσία της όμως από εκεί και πέρα, τον σημάδεψε βαθιά και σιγά – σιγά παραιτήθηκε από την εξυπηρέτηση των περαστικών και περιορίστηκε στα απολύτως αναγκαία, όσο φτάνει δηλαδή για να δικαιολογεί την παρουσία του εκεί και να ανοίγει την πόρτα του ένδοξου μαγαζιού που τα σημάδια του χρόνου και της εγκατάλειψης είναι πλέον εμφανή. Το γεγονός δεν απασχολεί κανέναν, καθώς το ζητούμενο για όλους είναι μια καλημέρα στο γέροντα που οι αφηγήσεις του για πρόσωπα, πράγματα και γεγονότα των Αγράφων αποτελούν θησαυρό ιστορίας.

Έτσι λοιπόν, δεν υπάρχει κανένας που να μη κάνει στάση μπροστά στο χάνι και σαν δει κλειστή την πόρτα, θα πατήσει την κόρνα μήπως και ξεμυτίσει από πουθενά ο μπάρμπα Λάμπρος να τον χαιρετήσει. Το κόλπο το έμαθαν και οι καινούργιοι κι έτσι δεν περνάει στιγμή που να μην είναι σταματημένο ένα αυτοκίνητο μπροστά στο χάνι και σήμερα ειδικά, που λόγω Πάσχα θα περάσουν όλοι οι Αγραφιώτες να πάνε στα χωριά τους να γιορτάσουν την Ανάσταση, ο μπάρμπα Λάμπρος θα μετρήσει άλλη μια φορά το ψυχομάνι που κάποτε θεωρούσε τη Βαρβαριάδα τα σύνορα ενός άλλου κόσμου τον οποίο, αφού τον γνώρισαν και το γεύτηκαν, τότε μπόρεσαν να εκτιμήσουν τον τόπο που παράτησαν και τον 
ανακαλύπτουν τώρα που έσβησε…   

ΑΘΗΝΑ, ΝΟΜΕΒΡΙΟΣ 2011

Ο ΛΙΜΕΝΑΡΧΗΣ "ΠΕΤΑΞΕ" ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

Το καλοκαίρι του 2011, ο μπάρμπα Λάμπρος Κοντογούνης, το σύμβολο των Αγράφων όπως έχει εξελιχθεί ο πλέον φωτογραφημένος άνθρωπος όλης της περιοχής, θα μετρούσε εξήντα τρία συναπτά έτη λειτουργίας του περίφημου χανιού, που πρωτολειτούργησε ο πατέρας του Γιώργος με τη μάνα του Σάββα το 1937 στον παραποτάμιο οικισμό του Μαράθου, Βαρβαριάδα.

Το καλοκαίρι του 1950 που η οικογένεια επέστρεψε από το Αγρίνιο όπου τους υποχρέωσαν να καταφύγουν ως ανταρτόπληκτοι, ο Γιώργος Κοντογούνης έβαλε για πρώτη φορά μπρίκι στη φωτιά και έτσι εγκαινίασε μια εποχή στην οποία το χάνι έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στην επικοινωνία των Αγραφιωτών με τον έξω κόσμο. Αφορμή για το τεράστιο αυτό γεγονός στην τοπική ιστορία, υπήρξε η κατασκευή της σιδερένιας γέφυρας στον ποταμό και η κάλυψη των αναγκών του συνεργείου.

Μέχρι το 1980 που πέρασε ο δρόμος για τα απομακρυσμένα χωριά, το χάνι όντως υπήρξε το σημείο όπου πέρασαν έστω μια νύχτα της ζωής τους όλοι οι Αγραφιώτες, έφαγαν ένα πιάτο ζεστό φαί, ήπιαν ένα τσίπουρο, στέγνωσαν στη σόμπα και χόρεψαν ολόκληρες νύχτες με το βιολί του Γυφταντρέα.  Κατόπιν άλλαξαν τα πράγματα, σταμάτησαν οι διανυκτερεύσεις αλλά όλοι οι περαστικοί σταματούσαν για λίγο και έκαναν κίνηση στο μαγαζί το οποίο λειτούργησε υποδειγματικά μέχρι το θάνατο της γυναίκας του Μαρίας πριν από επτά χρόνια, ο μπάρμπα Λάμπρος.

Η απουσία της όμως από εκεί και πέρα, τον σημάδεψε βαθιά και σιγά – σιγά παραιτήθηκε από την εξυπηρέτηση των περαστικών και περιορίστηκε στα απολύτως αναγκαία, όσο φτάνει δηλαδή για να δικαιολογεί την παρουσία του εκεί και να ανοίγει την πόρτα του ένδοξου μαγαζιού που τα σημάδια του χρόνου και της εγκατάλειψης είναι πλέον εμφανή. Το γεγονός δεν απασχολεί κανέναν, καθώς το ζητούμενο για όλους είναι μια καλημέρα στο γέροντα που οι αφηγήσεις του για πρόσωπα, πράγματα και γεγονότα των Αγράφων αποτελούν θησαυρό ιστορίας.

Έτσι λοιπόν, δεν υπάρχει κανένας που να μη κάνει στάση μπροστά στο χάνι και σαν δει κλειστή την πόρτα, θα πατήσει την κόρνα μήπως και ξεμυτίσει από πουθενά ο μπάρμπα Λάμπρος να τον χαιρετήσει. Το κόλπο το έμαθαν και οι καινούργιοι κι έτσι δεν περνάει στιγμή που να μην είναι σταματημένο ένα αυτοκίνητο μπροστά στο χάνι και σήμερα ειδικά, που λόγω Πάσχα θα περάσουν όλοι οι Αγραφιώτες να πάνε στα χωριά τους να γιορτάσουν την Ανάσταση, ο μπάρμπα Λάμπρος θα μετρήσει άλλη μια φορά το ψυχομάνι που κάποτε θεωρούσε τη Βαρβαριάδα τα σύνορα ενός άλλου κόσμου τον οποίο, αφού τον γνώρισαν και το γεύτηκαν, τότε μπόρεσαν να εκτιμήσουν τον τόπο που παράτησαν και τον 
ανακαλύπτουν τώρα που έσβησε…   

ΑΘΗΝΑ, ΝΟΜΕΒΡΙΟΣ 2011

ΤΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΤΟΥ ΜΠΑΡΜΠΑ ΛΑΜΠΡΟΥ

Από την εκδήλωση στη μνήμη του μπάρμπα Λάμπρου στο Χάνι της Βαρβαριάδας , στο Μάραθο , Αγράφων , το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου.Διακρίνονται τα παιδιά του μπάρμπα Λάμπρου. Από αριστερά ο Τάκης , η Νίκη, η Αθανασία και ο Κώστας. Απουσιάζει η Βούλα μόνιμος κάτοικος Ηνωμένων Πολιτειών

Σε μια σεμνή τελετή μεταξύ συγγενών , φίλων και συγχωριανών η οικογένεια του αείμνηστου Λάμπρου Κοντογούνη, τέλεσε το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου το μνημόσυνό του, για τα τρία χρόνια της εκδημίας του. Ο μπάρμπα Λάμπρος , ο άνθρωπος για πολλούς «σύμβολο των Αγράφων», ο πλέον φωτογραφημένος γέροντας όλης της περιοχής, ο τελευταίος ήρωας των Αγράφων όπως τον ονόμασε ο Γιάννης Ντρενογιάννης , ο «φύλακας» του Αγραφιώτη ποταμού , για 60 χρόνια λειτουργούσε το χάνι στη Βαρβαριάδα, απ΄ όπου πέρασε κόσμος και κοσμάκης όλα αυτά τα χρόνια. Στο Χάνι έβαλε μπρίκι για πρώτη φορά το 1932, ο πατέρας του Γιώργος και η μάνα του μπάρμπα Λάμπρου, Σάββα . Αποτελούσε το μοναδικό «πέρασμα» για τα χωριά Μάραθο, Μοναστηράκι, Επινιανά, Τρίδεντρο, Άγραφα, Βραγγιανά και Τροβάτο μέχρι το 1985, χρονιά που η πολιτεία έβγαλε και αυτά τα χωριά από τα «άγραφα κατάστιχά της» φτιάχνοντας έναν υποτυπώδη δασικό δρόμο. Τα τελευταία 30 χρόνια ζούσε και συντηρούσε μόνος του το Χάνι και το σπίτι του αρνούμενος να δεχτεί την μετακόμισή του στα παιδιά του, στο Καρπενήσι ή στη Λαμία.

 

Ο μπάρμπα Λάμπρος ήταν και ο κεντρικός ήρωας σε κινηματογραφική ταινία-του επίσης αξέχαστου- Γιώργου Κολόζη , ταινία που συνέδεε έναν παλιό μύθο για τον προεπαναστατικό ήρωα των Αγράφων Κατσαντώνη -συντοπίτη και αγαπημένου ήρωά του - με την αγάπη , τη λατρεία και το θαυμασμό που είχε για αυτόν ο αείμνηστος Κοντογούνης.  Ευτυχώς η οικογένειά του μπάρμπα Λάμπρου – απουσίαζε μόνο η κόρη του Βούλα που διαμένει μόνιμα στις Ηνωμένες Πολιτείες- ανακαίνισε εσωτερικά το Χάνι και φαίνεται ότι θα είναι λειτουργικό και θα παραμένει ανοιχτό για κάποιες μέρες του χρόνου.

ΗΛΙΑΣ ΜΠΟΥΜΠΟΥΡΗΣ

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για το μπάρμπα Λάμπρο, μίλησε με συγκίνηση ο Ηλίας Μπουμπουρής , ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε, στο γειτονικό από το Χάνι, συνοικισμό της Τσελίστας. και οι φωτογραφίες από τη σεμνή τελετή, είναι του Πάνου Νιαβή. Στο Χάνι, με τις ξέχειλες μνήμες και τη νοσταλγία , την ημέρα του μνημόσυνου,εντοιχίστηκε αναμνηστική/συμβολική επιγραφή σε πέτρινη πλάκα, στη μνήμη του μπάρμπα Λάμπρου, από την οικογένειά του και τους φίλους του με μέριμνα του Ηλία Μπουμπουρή.