ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΟ ΤΣΩΝΟ

 

Αποχαιρετούμε σήμερα το μεσημέρι για το μεγάλο ταξίδι στους ουρανούς της μικρής μας πατρίδας τον Πάνο Τσώνο (1944 – 2023), έναν από τους τελευταίους της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς που τίμησε με το παραπάνω τον Άγιο Γεώργιο με την προκοπή του και την διαρκή παρουσία του στα μικρά και τα μεγάλα που έζησε ο τόπος μας.

 Ο Πάνος εκπροσωπούσε την υπέροχη εκείνη γενιά που ναι μεν έζησε την παιδική της ηλικία στα ταραγμένα χρόνια της δεκαετίας του 1940 – 1950 αλλά δεν συμμετείχε ενεργά σε καμιά πράξη που να τον βαραίνει κατόπιν, ανεξάρτητα από πια πλευρά ήταν ο καθένας. Αυτή η γενιά ήταν νεολαία της δεκαετίας του ’50 για τον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού που δημιούργησε το θαύμα που ζήσαμε όλοι τα χρόνια που ακολούθησαν. Τι να πω για όλους εκείνους τους συγχωριανούς, άντρες και γυναίκες που αγωνίστηκαν ο καθένας σε ότι δουλειά έκανε και έκαναν για εκείνα τα χρόνια το χωριό πρότυπο. Τι να πρωτοαναφέρω; Την εμπορική κίνηση στα μαγαζιά του που δεν σταματούσε ποτέ, τα εστιατόρια και τα καφενεία γεμάτα κόσμο, το Γυμνάσιο με τα εκατοντάδες παιδιά, την Αγροτολέσχη που κοσμούσε το χωριό, τον Κινηματογράφο, τον Αγροτικό Συνεταιρισμό, την ποδοσφαιρική ομάδα «Κεραυνός», τα σιδεράδικα, τον μύλο, το εύφορο Νεοχωράκι, την Ζιώψη…  

 Όλα αυτά και πολλά άλλα ήταν δημιουργήματα αυτής της γενιάς και ο Πάνος ένας άνθρωπος που όλη του την ζωή την αφιέρωσε στο χωριό και το πασίγνωστο κρεοπωλείο – ταβέρνα – ψησταριά «Τσώνος» που είχε ξεκινήσει ο παππούς του Παναγιώτης, συνέχισε ο πατέρας του Γιώργος και στις μέρες του γνώρισε μεγάλες δόξες. Υποδειγματικός επαγγελματίας ο Πάνος όχι μόνο διατήρησε το μαγαζί αλλά και το μεγάλωσε σε χώρο και σε δραστηριότητες. Έτσι έκανε γνωστά και τα λουκάνικα «Τσώνος» ενώ ποτέ δεν έριξε την ποιότητα των προσφερόμενων κρεάτων τα οποία πάντα φρόντιζε να προέρχονται από την περιοχή πράγμα που εκτιμούσαν πολύ οι ντόπιοι κτηνοτρόφοι. Ο Πάνος έκανε το μαγαζί στέκι για όλη την περιοχή και σταθμό για όσους πήγαιναν ή έρχονταν από την Ευρυτανία και έτσι το λειτουργεί τα τελευταία χρόνια που αποσύρθηκε, ο γιός του Γιώργος.

 Ο Πάνος παρέδωσε πριν από λίγα χρόνια την σκυτάλη στον γιό του Γιώργο και χθες μας άφησε να τον θυμόμαστε και να νοσταλγούμε τα χρόνια που αυτός και η γενιά του είχαν κάνει τον Άγιο Γεώργιο το πιο ονομαστό χωριό της Δυτικής Φθιώτιδας. Και ευχόμαστε στο μέλλον, μια άλλη γενιά να αναστήσει τον τόπο.

 Αντίο Πάνο. Δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ..

ΑΘΗΝΑ, 0402023

Η ΚΟΛΟΚΥΘΑ ΣΤΟ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟ ΤΟΥ ΤΣΩΝΟΥ

Είναι τα πιο εντυπωσιακά απ’ όσα μπορεί να βγάλει ένας κήπος ή ένα χωράφι πράγματα, τόσο σε ποικιλίες, χρώματα, γεύσεις αλλά είναι φορές κάποια απ’ αυτά το μέγεθός τους να είναι τέτοιο που αναλογικά μπορεί να συγκριθεί με ελέφαντες αν μιλούσαμε για τη ζούγκλα ή για φάλαινες αν το θέμα μας ήταν ο κόσμος των ωκεανών…

Πρόκειται για τα κολοκύθια από τα οποία μπορούν να γίνουν ένα σωρό ωραία φαγητά, εξαιρετικές πίτες και θαυμάσια γλυκά ενώ από κάποια ο σπόρος τους άμα καβουρδιστεί γίνεται πασατέμπος. Μέχρι να φθάσουν όμως στο τραπέζι και στο στόμα μας τα κολοκύθια ομορφαίνουν με τα χρώματά τους και το σχήμα τους τούς κήπους και επειδή από τη φύση τους είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά  μπορούν να συνεχίσουν το ρόλο τους για αρκετό καιρό μετά το μάζεμά τους σε διάφορους χώρους δίνοντάς τους ένα διαφορετικό αέρα.

Έτσι ξεκίνησε πέρσι ο Γιώργος Τσώνος, το κρεοπωλείο του οποίου στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού φημίζεται για τα εξαιρετικά κρέατα που διαθέτει αλλά και για τα ωραία λουκάνικα και έβαλε μπροστά στο κατάστημα μια κολοκύθα γίγαντα βάρους 42 κιλά και 150 γραμμάρια και πέρασε κόσμος και κόσμος να δει αυτό το θαύμα από κοντά. Απ’ αυτή την κολοκύθα κρατήσαμε αρκετοί σπόρους να βάλουμε στους δικούς μας κήπους αλλά δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε σε μέγεθος και βάρος τη περσινή και ετοιμαζόμαστε τώρα για τη νέα καλλιεργητική περίοδο την άνοιξη να επαναλάβουμε τον άτυπο διαγωνισμό.

Δεν μπορούσε όμως να μείνει το κρεοπωλείο του Τσώνου χωρίς την κολοκύθα του, έστω και μικρότερη κι έτσι η φετινή η οποία προέρχεται από το ίδιο με την περσινή χωράφι, βάρος 34 κιλά και 250 γραμμάρια στολίζει από χθες την είσοδό του και οι πελάτες του Γιώργου μαζί με τα κρέατα και τα λουκάνικα που ψωνίζουν μπορούν να μπουν στη λίστα για να τους κρατήσουμε σπόρους όταν πέρα στην περίοδο των  εορτών το σφάξουμε!

Φωτογραφία: Δημήτρης Καρράς

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 02102017

ΤΟ ΚΟΛΟΚΥΘΙ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟ ΤΟΥ ΧΑΣΑΠΗ

Δεν μπορούσε να περιμένει άλλο το μεγάλο κολοκύθι (41.150 κιλά) που κοσμούσε με τον τρόπο του την είσοδο του κρεοπωλείου του Γιώργου Τσώνου στον Άγιο Γεώργιο Φθιώτιδας κι έτσι χθες το μεσημέρι πέρασε κι αυτό από τον πάγκο του έμπειρου χασάπη!

Βλαστάρι της γης του Σπερχειού το μεγάλο κολοκύθι το μάζεψε ο Γιώργος Τσώνος τον Αύγουστο που μας πέρασε από ένα χωράφι του κάμπου και το φρόντισε μέχρι τώρα αλλά η παγωνιά που πλάκωσε και στην περιοχή το έλιωσε κι έτσι κρίθηκε επιτακτική η σφαγή του για να μαζέψουμε τουλάχιστον το σπόρο του. Γι’ αυτό και χθες το βάλαμε στον πάγκο και ακολούθησαν τα δέοντα αλλά χωρίς να ακούσουμε κραυγές και να δούμε αίματα, μόνο ζουμιά έτρεξαν και μια βαριά μυρωδιά γονιμότητας που ανέδυε η βαριά σάρκα του.

Δυστυχώς, όπως προαναφέρθηκε, η παγωνιά δεν πήρε υπ’ όψιν την επιθυμία μας να γίνουν τα κομμάτια του πίτες ή μαρμελάδες και διέλυσε τους ιστούς του, πράγμα που γίνεται για να μπορούν να απελευθερωθούν οι σπόροι του και να μπορέσουν να γίνουν νέα φυτά όταν έρθει η ώρα τους. Έτσι ο Γιώργος περιορίστηκε στο μάζεμα των σπόρων που για την περίπτωση ήταν πολύ λίγοι, τους καθάρισε και έναν – έναν τους μέτρησε να τους δώσει σε όσους ενδιαφέρθηκαν να έχουν ένα τέτοιο κολοκύθι στον κήπο τους.

Καλές οι πίτες αλλά και ένα κοκορέτσι από τον Πάνο Τσώνο να νοστιμέψει η γιορτή του κολοκυθιού!

Εννοείται ότι κρατήσαμε κατάλογο με όσους πάρουν σπόρο απ’ αυτό το κολοκύθι και το καλοκαίρι θα ζητήσουμε λεπτομέρειες για την καλλιέργεια και το αποτέλεσμα έτσι ώστε να καθιερώσουμε στη Δυτική Φθιώτιδα εκτός από τις επιτυχημένες γιορτές λουκάνικου και καμιά βραδιά πίτας για να τα έχουμε καλά και με τους χορτοφάγους…

ΑΘΗΝΑ, 04022017

ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΠΙΤΤΑ!

Με τον Γιώργο Τσώνο σηκώνουμε το κολοκύθι γίγας!

Παρακράτησε η ζωή του μεγάλου κολοκυθιού των 41.150 κιλών(!) που έθρεψε φέτος η κοιλάδα του Σπερχειού, το οποίο στόλιζε από τον Σεπτέμβριο την είσοδο του κρεοπωλείου του Γιώργου Τσώνου στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού και ήρθε η ώρα του για σφάξιμο – στην περίπτωση σε κοινή θέα γιατί δεν θα έχει αίματα αλλά μόνο ζουμιά και σπόρια!

Η σφαγή θα γίνει σήμερα στις 12 το μεσημέρι μπροστά στο κρεοπωλείο και είστε όλοι προσκαλεσμένοι για να χαρείτε αυτή την πρωτότυπη, για ένα τέτοιο κατάστημα δράση, να πάρετε ένα μικρό κομμάτι ο καθένας για να κάνετε πίτες και από λίγα σπόρια για τον κήπο σας. Σημειώνουμε πως θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας και κατάλογος των καλλιεργητών οι οποίοι θα κληθούν τον Αύγουστο να μας παρουσιάσουν αποτελέσματα των προσπαθειών τους να κάνουν ένα μεγαλύτερο, από το μητρικό κολοκύθι. 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 03022017

ΤΑ ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ "ΤΣΩΝΟΣ" ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ

O Πάνος Τσώνος με τον γιο του Γιώργο στο κρεοπωλείο. 

Ήταν και είναι δεμένα τα Χριστούγεννα και όλο το εορταστικό Δωδεκαήμερο με τα κρέατα, ειδικά τα χοιρινά από ζώα που έτρεφαν προς τούτο όλο το χρόνο οι νοικοκυραίοι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας κι έτσι ξεχώριζαν οι γιορτινές μέρες στο τραπέζι τους. Μέχρι να φτάσει όμως εκεί το κρέας ή ότι έφτιαχναν με αυτό και επειδή δεν τα κατάφερναν όλοι στο σφάξιμο, έπρεπε να περάσει από την αυλή τους ο χασάπης του χωριού με το μαχαίρι του…

O Πάνος Τσώνος

O Πάνος Γ. Τσώνος (1944) γεννήθηκε στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού, ένα χωριό πάνω από τον Σπερχειό ποταμό που εκείνα τα χρόνια απλώνονταν συνέχεια χάρη στην εγκατάσταση σε αυτό των οικογενειών που ζούσαν στις διάσπαρτες τοποθεσίες της μεσημβρινής πλαγιάς στα ριζά του Τυμφρηστού και μεγάλωσε ανάμεσα στο χωριό και στο Καβρόρεμα όπου ήταν τα πατρογονικά κτήματα κι εκεί ήταν που επέλεξε πως στη ζωή του θα γίνονταν χασάπης. Χασάπης ήταν και ο παππούς του, Παναγιώτης, χασάπης και ο πατέρας του Γιώργος, χασάπης συνέχισε και ο γιoς του Γιώργος που διατηρεί σήμερα σύγχρονο μαγαζί στον Άγιο Γεώργιο ο οποίος μάλιστα έχει και μια καλή επιχείρηση που παρασκευάζει λουκάνικα.

O Πάνος Τσώνος σφάζει τα χοιρινά των συγχωριανών του

Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά, όπως μας τα διηγήθηκε ο Πάνος Τσώνος ο οποίος από τότε που πήγαινε στο Δημοτικό Σχολείο, τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’50 που όλη η Ελλάδα προσπαθούσε να συνέλθει από μια δεκαετία πολέμου, ήθελε να πιάσει το μαχαίρι αλλά δεν τα κατάφερνε να ρίξει κάτω το ζώο. Τότε έμπαινε στη μέση ο παππούς του κι έτσι και με τις συμβουλές του ξεκίνησε να γίνει χασάπης σφάζοντας αρνιά και μάλιστα με το αριστερό χέρι, πράγμα που διατήρησε ως την ημέρα που το παρέδωσε στο γιο του Γιώργο.

Έτσι ξεκίνησε ο Πάνος και γρήγορα εξελίχθηκε σε πρώτης τάξεως χασάπη ο οποίος εκτός από το ζώα που έσφαζε για το χασάπικο και την ταβέρνα του πατέρα του, τις ημέρες των Χριστουγέννων έσφαζε τα περισσότερα από τα γουρούνια που έθρεφαν οι χωριανοί για τις γιορτές. Η σφαγή γινόταν πάντα στην αυλή του σπιτιού που είχε το γουρούνι και βοηθούσαν και οι νοικοκυραίοι στο πιάσιμο του ζώου που συνήθως έσκουζε δαιμονισμένα και στο κρέμασμά του στα κλαριά του κοντινού δέντρου ή από κανένα πάτερο της παράγκας. Ο Πάνος το έγδερνε αμέσως, το τεμάχιζε και από εκεί και πέρα αναλάμβαναν οι άντρες και οι γυναίκες του σπιτιού να τον επεξεργαστούν και να φτιάξουν από λίπος, λουκάνικα μέχρι πατσά γιατί τίποτα δεν πήγαινε χαμένο από το ευλογημένο αυτό ζωντανό που έθρεφε κάθε σπίτι με ότι παρήγαγε κυρίως το χωράφι τους και ο κήπος τους.

Λιγότερη από μια ώρα αφιέρωνε ο Πάνος σε κάθε γουρούνι και αμέσως έφευγε για το επόμενο σπίτι που τον περίμεναν να σφάξει τον οικόσιτο χοίρο τους. Έτσι κατάφερνε και έβγαζε μέσα στην ημέρα εφτά – οχτώ γουρούνια και τα περισσότερα τα έσφαζε την παραμονή αλλά και την ίδια την ημέρα των Χριστουγέννων που πολλοί νοικοκυραίοι προτιμούσαν γιατί νήστευαν και δεν ήθελαν να μπουν σε πειρασμό με τα πρώτα κοψίδια. 

Η αμοιβή του νεαρού και ιδιαίτερα σβέλτου χασάπη εκείνα τα χρόνια ήταν το δέρμα του γουρουνιού τα Χριστούγεννα και των αρνοκάτσικων το Πάσχα. Τότε τα μάζευε ο έμπορος Κομματάς στην Σπερχειάδα και ήταν ένα καλό μεροκάματο για τους χασάπηδες.

Μαχαίρια ο Πάνος, αλλά και όλοι οι Τσωναίοι και όλοι οι χασάπηδες της περιοχής προμηθεύονταν από τον Παντελή Λαγό, σιδερά που έγραψε ιστορία στα Διπόταμα, λίγο πιο πάνω από τον Άγιο Γεώργιο και την τέχνη συνέχισαν τα παιδιά του Κώστας και Βασίλης οι οποίοι λόγω ηλικίας δεν μπορούν πλέον να κάνουν πολλά πράγματα.

Ο Πάνος συνέχισε να σφάζει τα ζωντανά του χωριού όπου βολεύονταν αυτός ή οι νοικοκυραίοι μέχρι που οι υγειονομικοί κανονισμοί υποχρέωσαν όλους τους χασάπηδες να τα πηγαίνουν πρώτα στα σφαγεία του χωριού και τελευταία στα σύγχρονα σφαγεία της Σπερχειάδας. «Σαν πρωτοπήγα εκεί», λέει, «ήρθαν όλοι οι χασάπηδες γύρω μου και με κοίταγαν πόσο γρήγορα  έγδερνα τα ζωντανά και μάλιστα με το αριστερό χέρι. Δεν το πίστευαν και απ’ όλους άκουγα καλά λόγια. Πήγαινα μέχρι πριν από λίγα χρόνια κι έσφαζα, τώρα πάει ο Γιώργος που κράτησε το μαγαζί. Που και που σφάζω κι εγώ κανένα έτσι για να θεωρούμαι μάχιμος!». 

O Πάνος Τσώνος σφάζει τα χοιρινά των συγχωριανών του

Πέρα από το σφάξιμο των χοιρινών και των αρνοκάτσικων του χωριού ο Πάνος Τσώνος από πολύ νέος ανέλαβε και το χασάπικο που είχε ξεκινήσει προπολεμικά ο παππούς του στο χωριό και την ταβέρνα όπου εκτός από ψητά κρέατα ο περαστικός από τον Άγιο Γεώργιο – ήταν σταθμός τότε ο Άγιος Γεώργιος για όλα τα διερχόμενα αυτοκίνητα από και προς τη Δυτική Φθιώτιδα και την Ευρυτανία- εύρισκε και μαγειρευμένο φαγητό. Στα πανηγύρια δε του χωριού, του Αγίου Γεωργίου και της Παναγίας ήταν και το μαγαζί που έφερνε όργανα και διασκέδαζε ο κόσμος. Από το αυτοσχέδιο πάλκο στο μαγαζί του Τσώνου πέρασαν και έπαιξαν ορισμένοι από τους καλύτερους μουσικούς της περιοχής.

«Στην αρχή τα πανηγύρια» θυμάται ο Πάνος, «γίνονταν σε μια παράγκα απέναντι από το σημερινό μαγαζί γιατί στο πέρασμά τους οι Γερμανοί από τον Άγιο Γεώργιο τον Αύγουστο του ’44 δεν άφησαν τίποτα όρθιο. Μετά σιγά – σιγά άρχισα να χτίζουν και ολοκλήρωσαν σύντομα το σημερινό μαγαζί που γνώρισε όπως προαναφέρθηκε δόξες τα περασμένα χρόνια που ήταν ακόμη γεμάτα τα χωριά από κόσμο και τα τελευταία χρόνια συστηματοποίησαν και την παραγωγή λουκάνικων τα οποία είναι ονομαστά και πέρα από τα σύνορα της Δυτικής Φθιώτιδας, πράγμα που ακολούθησαν και άλλα μαγαζιά στο χωριό.

Ο Πάνος αφηγείται πως ξεκίνησαν να κάνουν λουκάνικα για το μαγαζί: «Στην αρχή κόβαμε το κρέας με τον μπαλτά και γεμίζαμε τα έντερα με το χωνί, μετά πήραμε μια χειροκίνητη μηχανή κιμά αλλά γρήγορα περάσαμε στις αυτόματες ηλεκτρικές μηχανές και φτιάχνουμε εξαιρετικά παραδοσιακά λουκάνικα, τέχνη για την οποία φημίζεται ολόκληρο το χωριό γιατί εκτός από εμάς, ασχολούνται και άλλα τρία – τέσσερα μαγαζιά και όλοι βγάζουν εξαιρετικά λουκάνικα. Όλοι επίσης φροντίζουμε να έχουμε και καλά κρέατα, κυρίως ντόπια καθώς ο τόπος μας κρατάει αρκετές κτηνοτροφικές μονάδες και μεγάλα κοπάδια».

Και να μην ξεχνάμε, για τους χορτοφάγους έχουμε και άλλες προτάσεις… http://actimon.blogspot.gr/2016/10/blog-post.html

ΑΘΗΝΑ, 13122016

ΕΝΑ ΚΟΛΟΚΥΘΙ ΓΙΓΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ

Όταν είναι δυο να σηκώνουν το κολοκύθι - γίγας είναι καλύτερα

Ζυγίζει 41 κιλά και 150 γραμμάρια, το μεγάλο κίτρινο κολοκύθι μάζεψε από τον κάμπο του Σπερχειού ο Γιώργος Τσώνος και το έχει στην είσοδο του κρεοπωλείου με τα μοναδικά λουκάνικα που φτιάχνει στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού. Το κολοκύθι γίγας αποτελεί θέαμα για τους πελάτες και τους περαστικούς καθώς και πρόκληση να το πιάσουν στα χέρια τους και να το σηκώσουν λίγο ψηλότερα από το έδαφος και οι πιο δυνατοί να το πάρουν αγκαλιά και να καταφέρουν να το κρατήσουν λίγο χωρίς να τους πέσει και γίνει κομμάτια.

Ο Δημήτρης Παπακώστας μπορεί μόνος του και το σηκώνει

Για να μη λέμε πως έχουμε χάσει την παλιά δύναμη

Οι περισσότεροι περνάνε, το βλέπουν, το ακουμπάνε, το χτυπάνε όπως τα καρπούζια να ακούσουν κάποιο ήχο από το εσωτερικό του αλλά να το σηκώσουν, ούτε λόγος. Γι’ αυτό χθες το μεσημέρι, το πιάσαμε μαζί με τον Γιώργο και τον Δημήτρη Παπακώστα και το σηκώσαμε να δουν πως δεν είναι δα και ακατόρθωτο και βεβαίως όλοι μετά το ωραίο θέαμα που προσφέραμε μας ζήτησαν όταν το σφάξουμε να τους κρατήσουμε σπόρο και ελπίζουμε πως αυτό να μην τους στείλει στη πλευρά των vegiterians και τους χάσουμε από πελάτες... 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 02102016