ΤΟΥ ΑΪ – ΓΙΩΡΓΗ ΤΟΥ ΑΦΕΝΤΗ ΣΤΟ ΜΥΡΟΦΥΛΛΟ

Το Μυρόφυλλο Τρικάλων το γνώρισα τον Μάιο του 1995· ήταν η πρώτη μου έξοδος στα ελληνικά βουνά προκειμένου να φτιάξω τότε ένα αφιέρωμα για τα 50 χρόνια του Άρη Βελουχιώτη στην Ελευθεροτυπία και έκτοτε πήγα αρκετές φορές για το ίδιο θέμα αλλά περισσότερο γιατί αγάπησα αυτό το σπουδαίο χωριό και τους ανθρώπους του.

Εκείνο όμως που με έκανε να κρατήσω μέσα στην καρδιά το Μυρόφυλλο ήταν το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου, ένα ιδιαίτερο μοναστήρι πάνω από τον Αχελώο το οποίο οι φίλοι από το Μυρόφυλλο αλλά και από πολλά άλλα μέρη είχαν ξεκινήσει έναν αγώνα να σωθεί ότι είχε απομείνει από την εγκατάλειψη αρκετών δεκαετιών και τον φοβερό σεισμό της 23^ης Απριλίου 1967, την αναστήλωσή του και ενδεχομένως και την επαναλειτουργία του. Ο αγώνας μάλιστα για την σωτηρία του εντάθηκε την δεκαετία  του ’90 όταν στα φαραωνικά σχέδια της τότε διακυβέρνησης το Μοναστήρι κινδύνευσε να καταποντιστεί στα φράγματα που θα κατασκευάζονταν για την περιώνυμη εκτροπή του Αχελώου.

Ο καταποντισμός του Μοναστηριού θεωρούνταν βέβαιος, εκείνη την εποχή της επιπολαιότητας των πολιτικών, της ασυδοσίας των εργολάβων και της μέθης που δημιουργούσε η υπόσχεση της ανάπτυξης αλλά οι δυνάμεις που αντιστάθηκαν και κέρδισαν τον αγώνα από πλευράς των Μυροφυλλιτών ήταν εκείνες που πήγαζαν από την αγάπη για τον τόπο τους και είχαν δίπλα τους, τον Άϊ Γιώργη τον αφέντη! Έτσι αποκαλούν με σέβας πολύ και συναίσθηση του Αγίου Προστάτη του Μυροφύλλου και όλης της περιοχής του μέσου ρου του Αχελώου οι ντόπιοι κι έτσι γιορτάζουν κάθε χρόνο τη μεγάλη μέρα του δικού τους Αγίου, του προστάτη του τόπου τους. Το τραγούδι του Άϊ – Γιώργη που τραγουδούσαν δεν άφηνε περιθώρια για αμφισβητήσεις:

Τώρα είναι ο Μάης κι η άνοιξη, τώρα είναι το καλοκαίρι,

Τώρα στολίζει ο θιος τη γη με εννιά λοϊών λουλούδια,

Στολίζει κι εμένα η μάνα μου, με εννιά λοϊών αρμάτες,

Με λούζει με χτενίζει, με στέλνει στο πανεγύρι.

Το πανεγύρι ήταν πουλύ κι ου τόπος ήταν λίγους,

Κρατεί ο δράκος το νερό, διψάει το πανεγύρι,

Διψάν κι οι μούλες της κυράς και τα θιριά τ’ αφέντη.

«Απόλα δράκε μ’ το νερό να πιει το πανεγύρι,

να πιουν οι μούλες της κυράς κι τα θιριά τ’ αφέντη».

Το τραγούδι του Άϊ – Γιώργη τραγούδησαν και χόρεψαν πάλι χθες μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου οι Μυροφυλλίτες όπως άρμοζε και με το τυπικό που θέλει η μεγάλη μέρα. Χάρηκα που μετά από 20 χρόνια από την πρώτη φορά που πήγα στο πανηγύρι είδα πως συμμετείχαν στο χορό κάποια πρόσωπα που αγαπώ και μοιράστηκα νοερά μαζί τους τη νίκη του του Άϊ Γιώργη τον αφέντη απέναντι σε αυτούς που ήθελαν να ξεθεμελιώσουν τον Τόπο τους αλλά και τη νέα περίοδο που αρχίζει για το Μοναστήρι με την υποδειγματική αναστήλωση της ιδιαίτερα σημαντικής εκκλησίας της Παναγίας και του παρεκκλησίου των Αγίων Ταξιαρχών που έγινε χάρη στην ευεργεσία της οικογένειας Ανδρούλας και Χριστόφορου Παπαδόπουλου για τη μνήμη του γιου τους Μιλτιάδη.     

ΥΓ. Για το θέμα της αναστήλωσης καθώς και με ορισμένα σχόλια που αφορούν τον τρόπο που έγινε χθες το πανηγύρι θα επανέλθω σε επόμενα σημειώματα γιατί όπως διαπίστωσα η κάλυψη του δικτύου σε ορισμένα μέρη δεν είναι όπως τη διαφημίζουν οι εταιρείες.

ΜΥΡΟΦΥΛΛΟ, 24042018

Η ΚΟΛΟΚΥΘΑ ΣΤΟ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟ ΤΟΥ ΤΣΩΝΟΥ

Είναι τα πιο εντυπωσιακά απ’ όσα μπορεί να βγάλει ένας κήπος ή ένα χωράφι πράγματα, τόσο σε ποικιλίες, χρώματα, γεύσεις αλλά είναι φορές κάποια απ’ αυτά το μέγεθός τους να είναι τέτοιο που αναλογικά μπορεί να συγκριθεί με ελέφαντες αν μιλούσαμε για τη ζούγκλα ή για φάλαινες αν το θέμα μας ήταν ο κόσμος των ωκεανών…

Πρόκειται για τα κολοκύθια από τα οποία μπορούν να γίνουν ένα σωρό ωραία φαγητά, εξαιρετικές πίτες και θαυμάσια γλυκά ενώ από κάποια ο σπόρος τους άμα καβουρδιστεί γίνεται πασατέμπος. Μέχρι να φθάσουν όμως στο τραπέζι και στο στόμα μας τα κολοκύθια ομορφαίνουν με τα χρώματά τους και το σχήμα τους τούς κήπους και επειδή από τη φύση τους είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά  μπορούν να συνεχίσουν το ρόλο τους για αρκετό καιρό μετά το μάζεμά τους σε διάφορους χώρους δίνοντάς τους ένα διαφορετικό αέρα.

Έτσι ξεκίνησε πέρσι ο Γιώργος Τσώνος, το κρεοπωλείο του οποίου στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού φημίζεται για τα εξαιρετικά κρέατα που διαθέτει αλλά και για τα ωραία λουκάνικα και έβαλε μπροστά στο κατάστημα μια κολοκύθα γίγαντα βάρους 42 κιλά και 150 γραμμάρια και πέρασε κόσμος και κόσμος να δει αυτό το θαύμα από κοντά. Απ’ αυτή την κολοκύθα κρατήσαμε αρκετοί σπόρους να βάλουμε στους δικούς μας κήπους αλλά δεν καταφέραμε να ξεπεράσουμε σε μέγεθος και βάρος τη περσινή και ετοιμαζόμαστε τώρα για τη νέα καλλιεργητική περίοδο την άνοιξη να επαναλάβουμε τον άτυπο διαγωνισμό.

Δεν μπορούσε όμως να μείνει το κρεοπωλείο του Τσώνου χωρίς την κολοκύθα του, έστω και μικρότερη κι έτσι η φετινή η οποία προέρχεται από το ίδιο με την περσινή χωράφι, βάρος 34 κιλά και 250 γραμμάρια στολίζει από χθες την είσοδό του και οι πελάτες του Γιώργου μαζί με τα κρέατα και τα λουκάνικα που ψωνίζουν μπορούν να μπουν στη λίστα για να τους κρατήσουμε σπόρους όταν πέρα στην περίοδο των  εορτών το σφάξουμε!

Φωτογραφία: Δημήτρης Καρράς

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 02102017

ΤΟ ΚΟΛΟΚΥΘΙ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟ ΤΟΥ ΧΑΣΑΠΗ

Δεν μπορούσε να περιμένει άλλο το μεγάλο κολοκύθι (41.150 κιλά) που κοσμούσε με τον τρόπο του την είσοδο του κρεοπωλείου του Γιώργου Τσώνου στον Άγιο Γεώργιο Φθιώτιδας κι έτσι χθες το μεσημέρι πέρασε κι αυτό από τον πάγκο του έμπειρου χασάπη!

Βλαστάρι της γης του Σπερχειού το μεγάλο κολοκύθι το μάζεψε ο Γιώργος Τσώνος τον Αύγουστο που μας πέρασε από ένα χωράφι του κάμπου και το φρόντισε μέχρι τώρα αλλά η παγωνιά που πλάκωσε και στην περιοχή το έλιωσε κι έτσι κρίθηκε επιτακτική η σφαγή του για να μαζέψουμε τουλάχιστον το σπόρο του. Γι’ αυτό και χθες το βάλαμε στον πάγκο και ακολούθησαν τα δέοντα αλλά χωρίς να ακούσουμε κραυγές και να δούμε αίματα, μόνο ζουμιά έτρεξαν και μια βαριά μυρωδιά γονιμότητας που ανέδυε η βαριά σάρκα του.

Δυστυχώς, όπως προαναφέρθηκε, η παγωνιά δεν πήρε υπ’ όψιν την επιθυμία μας να γίνουν τα κομμάτια του πίτες ή μαρμελάδες και διέλυσε τους ιστούς του, πράγμα που γίνεται για να μπορούν να απελευθερωθούν οι σπόροι του και να μπορέσουν να γίνουν νέα φυτά όταν έρθει η ώρα τους. Έτσι ο Γιώργος περιορίστηκε στο μάζεμα των σπόρων που για την περίπτωση ήταν πολύ λίγοι, τους καθάρισε και έναν – έναν τους μέτρησε να τους δώσει σε όσους ενδιαφέρθηκαν να έχουν ένα τέτοιο κολοκύθι στον κήπο τους.

Καλές οι πίτες αλλά και ένα κοκορέτσι από τον Πάνο Τσώνο να νοστιμέψει η γιορτή του κολοκυθιού!

Εννοείται ότι κρατήσαμε κατάλογο με όσους πάρουν σπόρο απ’ αυτό το κολοκύθι και το καλοκαίρι θα ζητήσουμε λεπτομέρειες για την καλλιέργεια και το αποτέλεσμα έτσι ώστε να καθιερώσουμε στη Δυτική Φθιώτιδα εκτός από τις επιτυχημένες γιορτές λουκάνικου και καμιά βραδιά πίτας για να τα έχουμε καλά και με τους χορτοφάγους…

ΑΘΗΝΑ, 04022017

ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΠΙΤΤΑ!

Με τον Γιώργο Τσώνο σηκώνουμε το κολοκύθι γίγας!

Παρακράτησε η ζωή του μεγάλου κολοκυθιού των 41.150 κιλών(!) που έθρεψε φέτος η κοιλάδα του Σπερχειού, το οποίο στόλιζε από τον Σεπτέμβριο την είσοδο του κρεοπωλείου του Γιώργου Τσώνου στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού και ήρθε η ώρα του για σφάξιμο – στην περίπτωση σε κοινή θέα γιατί δεν θα έχει αίματα αλλά μόνο ζουμιά και σπόρια!

Η σφαγή θα γίνει σήμερα στις 12 το μεσημέρι μπροστά στο κρεοπωλείο και είστε όλοι προσκαλεσμένοι για να χαρείτε αυτή την πρωτότυπη, για ένα τέτοιο κατάστημα δράση, να πάρετε ένα μικρό κομμάτι ο καθένας για να κάνετε πίτες και από λίγα σπόρια για τον κήπο σας. Σημειώνουμε πως θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας και κατάλογος των καλλιεργητών οι οποίοι θα κληθούν τον Αύγουστο να μας παρουσιάσουν αποτελέσματα των προσπαθειών τους να κάνουν ένα μεγαλύτερο, από το μητρικό κολοκύθι. 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 03022017

ΟΛΑ ΤΑ ΚΑΛΑ ΣΤΟ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ «ΑΡΧΟΝΤΗ»

Ο Γιάννης Αρχοντής με την μητέρα του Κούλα καμαρώνουν για το μέλι παραγωγής τους

Ξεκίνησε πριν από τριάντα χρόνια να λειτουργεί και είναι σήμερα ένα πλήρες κατάστημα με τρόφιμα, ποτά, φρούτα και ότι χρειάζεται ένα νοικοκυριό και στο οποίο μπορεί να βρει ο ντόπιος αλλά και ο περαστικός προς το Καρπενήσι ότι θα εύρισκε και σε ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ κάπου αλλού. 

Πρόκειται για του σούπερ μάρκετ «ΑΡΧΟΝΤΗ» στο κέντρο του Αγίου Γεωργίου Τυμφρηστού του οποίου ψυχή είναι η Κούλα (Βασιλική) Αρχοντή και στην κίνηση των αγαθών ο γιος Γιάννης ο οποίος έχει κατορθώσει μέσα σε λίγα χρόνια να γίνει και ένας καλός μελισσοκόμος και το εξαιρετικό μέλι που παράγει διατίθεται από τους ίδιους. Ακόμη, στο σούπερ μάρκετ «ΑΡΧΟΝΤΗ» κάθε πρωί διατίθεται και το πολύ ωραίο ψωμί που φτιάχνει ακόμη στα ξύλα ο παραδοσιακός φούρνος του Αγίου Γεωργίου ενώ διαθέτει και το εκλεκτό τυρί του «Ρούσκα» από ντόπιο γάλα. Για όποιον τώρα θέλει να έχει έτοιμη την παραγγελία του για να μη καθυστερήσει, παίρνει στο τηλέφωνο 6981114169 και παραγγέλνει…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 26122016

ΤΑ ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ "ΤΣΩΝΟΣ" ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ

O Πάνος Τσώνος με τον γιο του Γιώργο στο κρεοπωλείο. 

Ήταν και είναι δεμένα τα Χριστούγεννα και όλο το εορταστικό Δωδεκαήμερο με τα κρέατα, ειδικά τα χοιρινά από ζώα που έτρεφαν προς τούτο όλο το χρόνο οι νοικοκυραίοι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας κι έτσι ξεχώριζαν οι γιορτινές μέρες στο τραπέζι τους. Μέχρι να φτάσει όμως εκεί το κρέας ή ότι έφτιαχναν με αυτό και επειδή δεν τα κατάφερναν όλοι στο σφάξιμο, έπρεπε να περάσει από την αυλή τους ο χασάπης του χωριού με το μαχαίρι του…

O Πάνος Τσώνος

O Πάνος Γ. Τσώνος (1944) γεννήθηκε στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού, ένα χωριό πάνω από τον Σπερχειό ποταμό που εκείνα τα χρόνια απλώνονταν συνέχεια χάρη στην εγκατάσταση σε αυτό των οικογενειών που ζούσαν στις διάσπαρτες τοποθεσίες της μεσημβρινής πλαγιάς στα ριζά του Τυμφρηστού και μεγάλωσε ανάμεσα στο χωριό και στο Καβρόρεμα όπου ήταν τα πατρογονικά κτήματα κι εκεί ήταν που επέλεξε πως στη ζωή του θα γίνονταν χασάπης. Χασάπης ήταν και ο παππούς του, Παναγιώτης, χασάπης και ο πατέρας του Γιώργος, χασάπης συνέχισε και ο γιoς του Γιώργος που διατηρεί σήμερα σύγχρονο μαγαζί στον Άγιο Γεώργιο ο οποίος μάλιστα έχει και μια καλή επιχείρηση που παρασκευάζει λουκάνικα.

O Πάνος Τσώνος σφάζει τα χοιρινά των συγχωριανών του

Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά, όπως μας τα διηγήθηκε ο Πάνος Τσώνος ο οποίος από τότε που πήγαινε στο Δημοτικό Σχολείο, τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’50 που όλη η Ελλάδα προσπαθούσε να συνέλθει από μια δεκαετία πολέμου, ήθελε να πιάσει το μαχαίρι αλλά δεν τα κατάφερνε να ρίξει κάτω το ζώο. Τότε έμπαινε στη μέση ο παππούς του κι έτσι και με τις συμβουλές του ξεκίνησε να γίνει χασάπης σφάζοντας αρνιά και μάλιστα με το αριστερό χέρι, πράγμα που διατήρησε ως την ημέρα που το παρέδωσε στο γιο του Γιώργο.

Έτσι ξεκίνησε ο Πάνος και γρήγορα εξελίχθηκε σε πρώτης τάξεως χασάπη ο οποίος εκτός από το ζώα που έσφαζε για το χασάπικο και την ταβέρνα του πατέρα του, τις ημέρες των Χριστουγέννων έσφαζε τα περισσότερα από τα γουρούνια που έθρεφαν οι χωριανοί για τις γιορτές. Η σφαγή γινόταν πάντα στην αυλή του σπιτιού που είχε το γουρούνι και βοηθούσαν και οι νοικοκυραίοι στο πιάσιμο του ζώου που συνήθως έσκουζε δαιμονισμένα και στο κρέμασμά του στα κλαριά του κοντινού δέντρου ή από κανένα πάτερο της παράγκας. Ο Πάνος το έγδερνε αμέσως, το τεμάχιζε και από εκεί και πέρα αναλάμβαναν οι άντρες και οι γυναίκες του σπιτιού να τον επεξεργαστούν και να φτιάξουν από λίπος, λουκάνικα μέχρι πατσά γιατί τίποτα δεν πήγαινε χαμένο από το ευλογημένο αυτό ζωντανό που έθρεφε κάθε σπίτι με ότι παρήγαγε κυρίως το χωράφι τους και ο κήπος τους.

Λιγότερη από μια ώρα αφιέρωνε ο Πάνος σε κάθε γουρούνι και αμέσως έφευγε για το επόμενο σπίτι που τον περίμεναν να σφάξει τον οικόσιτο χοίρο τους. Έτσι κατάφερνε και έβγαζε μέσα στην ημέρα εφτά – οχτώ γουρούνια και τα περισσότερα τα έσφαζε την παραμονή αλλά και την ίδια την ημέρα των Χριστουγέννων που πολλοί νοικοκυραίοι προτιμούσαν γιατί νήστευαν και δεν ήθελαν να μπουν σε πειρασμό με τα πρώτα κοψίδια. 

Η αμοιβή του νεαρού και ιδιαίτερα σβέλτου χασάπη εκείνα τα χρόνια ήταν το δέρμα του γουρουνιού τα Χριστούγεννα και των αρνοκάτσικων το Πάσχα. Τότε τα μάζευε ο έμπορος Κομματάς στην Σπερχειάδα και ήταν ένα καλό μεροκάματο για τους χασάπηδες.

Μαχαίρια ο Πάνος, αλλά και όλοι οι Τσωναίοι και όλοι οι χασάπηδες της περιοχής προμηθεύονταν από τον Παντελή Λαγό, σιδερά που έγραψε ιστορία στα Διπόταμα, λίγο πιο πάνω από τον Άγιο Γεώργιο και την τέχνη συνέχισαν τα παιδιά του Κώστας και Βασίλης οι οποίοι λόγω ηλικίας δεν μπορούν πλέον να κάνουν πολλά πράγματα.

Ο Πάνος συνέχισε να σφάζει τα ζωντανά του χωριού όπου βολεύονταν αυτός ή οι νοικοκυραίοι μέχρι που οι υγειονομικοί κανονισμοί υποχρέωσαν όλους τους χασάπηδες να τα πηγαίνουν πρώτα στα σφαγεία του χωριού και τελευταία στα σύγχρονα σφαγεία της Σπερχειάδας. «Σαν πρωτοπήγα εκεί», λέει, «ήρθαν όλοι οι χασάπηδες γύρω μου και με κοίταγαν πόσο γρήγορα  έγδερνα τα ζωντανά και μάλιστα με το αριστερό χέρι. Δεν το πίστευαν και απ’ όλους άκουγα καλά λόγια. Πήγαινα μέχρι πριν από λίγα χρόνια κι έσφαζα, τώρα πάει ο Γιώργος που κράτησε το μαγαζί. Που και που σφάζω κι εγώ κανένα έτσι για να θεωρούμαι μάχιμος!». 

O Πάνος Τσώνος σφάζει τα χοιρινά των συγχωριανών του

Πέρα από το σφάξιμο των χοιρινών και των αρνοκάτσικων του χωριού ο Πάνος Τσώνος από πολύ νέος ανέλαβε και το χασάπικο που είχε ξεκινήσει προπολεμικά ο παππούς του στο χωριό και την ταβέρνα όπου εκτός από ψητά κρέατα ο περαστικός από τον Άγιο Γεώργιο – ήταν σταθμός τότε ο Άγιος Γεώργιος για όλα τα διερχόμενα αυτοκίνητα από και προς τη Δυτική Φθιώτιδα και την Ευρυτανία- εύρισκε και μαγειρευμένο φαγητό. Στα πανηγύρια δε του χωριού, του Αγίου Γεωργίου και της Παναγίας ήταν και το μαγαζί που έφερνε όργανα και διασκέδαζε ο κόσμος. Από το αυτοσχέδιο πάλκο στο μαγαζί του Τσώνου πέρασαν και έπαιξαν ορισμένοι από τους καλύτερους μουσικούς της περιοχής.

«Στην αρχή τα πανηγύρια» θυμάται ο Πάνος, «γίνονταν σε μια παράγκα απέναντι από το σημερινό μαγαζί γιατί στο πέρασμά τους οι Γερμανοί από τον Άγιο Γεώργιο τον Αύγουστο του ’44 δεν άφησαν τίποτα όρθιο. Μετά σιγά – σιγά άρχισα να χτίζουν και ολοκλήρωσαν σύντομα το σημερινό μαγαζί που γνώρισε όπως προαναφέρθηκε δόξες τα περασμένα χρόνια που ήταν ακόμη γεμάτα τα χωριά από κόσμο και τα τελευταία χρόνια συστηματοποίησαν και την παραγωγή λουκάνικων τα οποία είναι ονομαστά και πέρα από τα σύνορα της Δυτικής Φθιώτιδας, πράγμα που ακολούθησαν και άλλα μαγαζιά στο χωριό.

Ο Πάνος αφηγείται πως ξεκίνησαν να κάνουν λουκάνικα για το μαγαζί: «Στην αρχή κόβαμε το κρέας με τον μπαλτά και γεμίζαμε τα έντερα με το χωνί, μετά πήραμε μια χειροκίνητη μηχανή κιμά αλλά γρήγορα περάσαμε στις αυτόματες ηλεκτρικές μηχανές και φτιάχνουμε εξαιρετικά παραδοσιακά λουκάνικα, τέχνη για την οποία φημίζεται ολόκληρο το χωριό γιατί εκτός από εμάς, ασχολούνται και άλλα τρία – τέσσερα μαγαζιά και όλοι βγάζουν εξαιρετικά λουκάνικα. Όλοι επίσης φροντίζουμε να έχουμε και καλά κρέατα, κυρίως ντόπια καθώς ο τόπος μας κρατάει αρκετές κτηνοτροφικές μονάδες και μεγάλα κοπάδια».

Και να μην ξεχνάμε, για τους χορτοφάγους έχουμε και άλλες προτάσεις… http://actimon.blogspot.gr/2016/10/blog-post.html

ΑΘΗΝΑ, 13122016

ΕΝΑ ΚΟΛΟΚΥΘΙ ΓΙΓΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ

Όταν είναι δυο να σηκώνουν το κολοκύθι - γίγας είναι καλύτερα

Ζυγίζει 41 κιλά και 150 γραμμάρια, το μεγάλο κίτρινο κολοκύθι μάζεψε από τον κάμπο του Σπερχειού ο Γιώργος Τσώνος και το έχει στην είσοδο του κρεοπωλείου με τα μοναδικά λουκάνικα που φτιάχνει στον Άγιο Γεώργιο Τυμφρηστού. Το κολοκύθι γίγας αποτελεί θέαμα για τους πελάτες και τους περαστικούς καθώς και πρόκληση να το πιάσουν στα χέρια τους και να το σηκώσουν λίγο ψηλότερα από το έδαφος και οι πιο δυνατοί να το πάρουν αγκαλιά και να καταφέρουν να το κρατήσουν λίγο χωρίς να τους πέσει και γίνει κομμάτια.

Ο Δημήτρης Παπακώστας μπορεί μόνος του και το σηκώνει

Για να μη λέμε πως έχουμε χάσει την παλιά δύναμη

Οι περισσότεροι περνάνε, το βλέπουν, το ακουμπάνε, το χτυπάνε όπως τα καρπούζια να ακούσουν κάποιο ήχο από το εσωτερικό του αλλά να το σηκώσουν, ούτε λόγος. Γι’ αυτό χθες το μεσημέρι, το πιάσαμε μαζί με τον Γιώργο και τον Δημήτρη Παπακώστα και το σηκώσαμε να δουν πως δεν είναι δα και ακατόρθωτο και βεβαίως όλοι μετά το ωραίο θέαμα που προσφέραμε μας ζήτησαν όταν το σφάξουμε να τους κρατήσουμε σπόρο και ελπίζουμε πως αυτό να μην τους στείλει στη πλευρά των vegiterians και τους χάσουμε από πελάτες... 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 02102016  

ΤΑ ΞΥΛΑ ΠΟΥ ΔΩΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΠΟΤΑΜΙΑ

ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟ

Ήταν μέσα στη ζωή των ανθρώπων, να πηγαίνουν μόλις τραβιόνταν τα νερά από την κοίτη των ποταμών την άνοιξη και να μαζεύουν τα ξύλα που είχαν αρπάξει από τα δάση και τα ξέβραζαν στις απλωσιές. Τα ξύλα αυτά προέρχονταν συνήθως από τις παρόχθιες  συστάδες πλατάνων που ήταν και πιο ευάλωτες στη ορμή των ποταμών αλλά δεν έλειπαν και άλλα δέντρα, όπως βελανιδιές και έλατα που έφερναν τα αφρισμένα ρέματα από ψηλότερα μέρη. Ο όγκος δε των ξύλων που κουβαλούσαν τα ποτάμια, είχαν να κάνουν με την ένταση των βροχοπτώσεων και των χιονιών που κατά γενική άποψη ήταν και περισσότερα.

Με τα χρόνια και την ανάπτυξη της ξύλευσης με αλυσοπρίονα και βεβαίως της άνεσης να πληρώνουν και οι χωριάτες τα ξύλα της χρονιάς τους στους υλοτόμους που έπαιρναν άδεια από τις κατά τόπους δασικές υπηρεσίες, η ανάγκη να μαζεύουν τα ξύλα από τα ποτάμια μειώθηκε και σε αυτό βοήθησε και η τραγική μείωση των υποζυγίων (μουλάρια και γαϊδούρια) σε όλη την Ελλάδα. Πράγματι, μάζεμα ξύλων από τα ποτάμια ή από το δάσος χωρίς υποζύγια δεν γίνονταν και οι άνθρωποι είχαν ξεμάθει να τα βάζουν στην πλάτη τους.

Έτσι, βλέποντας λίγες ημέρες μετά από το Πάσχα έναν άνθρωπο να μαζεύει ξύλα από την κοίτη του Σπερχειού λίγο έξω από το χωριό Άγιος Γεώργιος Τυμφρηστού, ξαφνιάστηκα. Δεν το περίμενα αυτό, πίστευα πως δεν το έκανε κανένας πια και βεβαίως ήμουν σίγουρος πως κανένας δεν είχε ένα γάιδαρο στο κατώι του για τέτοιες δουλειές. Τον έβλεπα από μακριά, δεν μου ήταν εύκολο να τον πλησιάσω. Ίσως να ήταν και καλύτερα έτσι γιατί θα χάλαγε η «εικόνα» που έρχονταν από παλιά και έδινε μια άλλη διάσταση στο παρόν του τόπου.

Προχωρώντας το δρόμο προς τη Λαμία ο οποίος ακολουθεί τον ποταμό ως την εκβολή του παρατήρησα πως αν και είχε ταλαιπωρήσει πολύ τα πλατάνια στις όχθες του, δεν είχε όμως κουβαλήσει μεγάλα ξύλα στην κοίτη του και τούτο οφείλεται στις δεκάδες παρεμβάσεις, τα έργα, χρήσιμα ή επιπόλαια που εμποδίζουν την πορεία του προς τη θάλασσα.  

ΕΘΝΟΣ/ΚΥΝΗΓΙ/20052015

ΕΝΑ ΠΑΡΑΤΗΜΕΝΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΟ ΠΑΛΙΟΜΑΝΑΣΤΡΟ

Η θέση που χτίστηκε  στρατηγική· κανένας όμως δεν ξέρει πότε και από ποιόν θεμελιώθηκε στην περιοχή που λέγεται Παλιομανάστρο το σπίτι των Ρηγαίων στο ξάγναντο πάνω από τη στροφή του Σπερχειού και απέναντι στον Άγιο Γεώργιο το οποίο από τη θέση του επιβλέπει τις κινήσεις εχθρών και φίλων που έρχονταν από τον κάμπο για να διαβούν προς την Ευρυτανία.  Εικάζεται πως ήταν και η τελευταία αναλαμπή ενός μικρού οικισμού κοντά στο μοναστήρι που υπήρχε κάποτε εκεί κοντά και μόνο από τα θεμέλια που έχουν πνίξει οι θάμνοι και τα δέντρα και ελάχιστα πλέον διακρίνονται μπορεί να το υποθέσει.

Τελευταίος των Ρηγαίων, ο οποίος στα νεότερα χρόνια άλλαξε το όνομά του σε Σιακώνης, ήταν ο Σεραφείμ, και πήγαινε τακτικά εκεί και φρόντιζε λίγο τα χωράφια και έσκαβε μάλιστα μήπως και ανακαλύψει μέσα στο χώμα κάποια περισσότερα στοιχεία για την ιστορία του τόπου του. Μετά το θάνατό του πριν από λίγα χρόνια κανένας πλέον δεν αναφέρεται στο Παλιομανάστρο, ούτε οι συντοπίτες από τον Άγιο Γεώργιο που όταν είχαν κάποια κοπαδάκια τα αμόλαγαν απέναντι ενδιαφέρονται πια και είμαι βέβαιος πως θα ξεχαστεί και αυτός ο τόπος ο οποίος πρέπει να ήταν κάποτε ιερός για κάποιες γενιές συγχωριανών, όπως ξεχάστηκε και η Βαθιά Λάκα πιο πέρα από το Παλιομανάστρο όπου κατοικούσαν οι Ποντικαίοι. 

Προχθές επιχείρησα να πλησιάσω το Παλιομανάστρο και να δω το παρατημένο σπίτι αλλά διάλεξα άσχημη στιγμή γιατί ο φουσκωμένος Σπερχειός με εμπόδισε και το άφησα για άλλη φορά, όταν θα πέσουν τα νερά και είναι δυνατή η διάβαση του ποταμού…

ΥΓ. Εκτός από την καταγραφή των παλιών οικισμών και εγκαταστάσεων των προγόνων συγχωριανών μου στις πλαγιές του Τυμφρηστού στην οποία έχω αφιερωθεί τις τελευταίες ημέρες και τούτο, επειδή με βοηθάει ο γυμνός από βλάστηση τόπος προσπαθώ παράλληλα να «διαβάσω» τις διαδρομές των ανταρτών του ΔΣΕ στην περιοχή και συγκεκριμένα της ΙΙ Μεραρχίας Ρούμελης με αρχηγό τον Διαμαντή και συγκεντρώνω στοιχεία για την αιματηρή κατάληψη του Αγίου Γεωργίου κάτι που η σιωπή ακόμη βαριά σκεπάζει και αποτρέπει…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 26022015

«ΞΕΓΝOΙΑΣΤΟΙ» ΚΑΒΑΛΛΑΡΗΔΕΣ ΣΤΑ '70s

"Ξεγνοιαστος καβαλλάρης" με τη μηχανή του Σταύρου Σκαργιώτη

Κάθε ένας βλέπει από τη μεριά του ορισμένα πράγματα που κατά συνθήκη έχουν διαμορφώσει συνήθειες, συμπεριφορές, συνείδηση και πολιτισμό ακόμη και βεβαίως από τη στιγμή που τα γνώρισε και εκτίμησε, άδηλα ή φανερά έχουν σημαδέψει κατά κάποιο τρόπο τη ζωή του…

Δεν θα μακρηγορήσουμε με αυτό το ζήτημα αλλά μιας και ανοίχτηκε το πρωί ένας διάλογος με αφορμή το θάνατο του ενός από τους δυο «ξέγνοιαστους» καβαλλάρηδες, του Ντένις Χόπερ τον οποίο εγώ θαύμαζα πολύ περισσότερο από τον Πήτερ Φόντα καλό είναι να πούμε λίγα πράγματα ακόμα, χρήσιμα για την κατανόηση της πορείας ολόκληρης της γενιάς της μεταπολεμικής Ελλάδας, είτε στην Αθήνα πορεύονταν αυτή, είτε στην επαρχία.

Στην Αθήνα εγώ ούτε ήξερα τότε τι γίνονταν καθώς οι εφημερίδες αργούσαν να φτάσουν στο χωριό και τα νέα περιοδικά, όπως το «Φαντάζιο», το οποίο υπήρξε το κύριο εργαλείο πληροφόρησης του νέου τρόπου ζωής που έπρεπε να υιοθετηθεί (άλλο κεφάλαιο αυτό και για άλλη στιγμή η ανάπτυξή του) ήταν είδος πολυτελείας για τα πενιχρά οικονομικά μας.

Ο κινηματογράφος από την άλλη, ήταν ένας χώρος που μπορούσαμε να πάμε αν είχαμε βέβαια ένα τάληρο και αν υπολανθάναμε της προσοχής του γυμνασιάρχη που μας σφαλιάριζε κιόλας αν μας έπιανε μέσα σε τέτοια ιδρύματα. Ξέραμε λοιπόν πότε θα έλειπε από τον Άγιο Γεώργιο και πηγαίναμε στον κινηματογράφο του Κώστα Μυλωνά όλο το Γυμνάσιο και βλέπαμε όντως ενδιαφέροντα έργα καθώς ο αιθουσάρχης δεν φρόντιζε μόνο να παίζει ελληνικό κινηματογράφο αλλά έφερνε και ορισμένες ενδιαφέρουσες ξένες.

Φαίνεται λοιπόν πως Κώστας που ήταν ιδιαίτερα έξυπνος καταλάβαινε ποιες ταινίες θα είχαν επιτυχία και στον κινηματογράφο του και τις έφερνε αμέσως μόλις αυτές προβάλλονταν στην Αθήνα ή στη Λαμία . Έτσι εκτός του «Ξέγνοιαστο Καβαλάρη», εκεί θυμάμαι να έχω δει όλα τα γουέστερν και από τότε μου άρεσε ο Κλιντ Ίστγουντ καθώς και το «ακατάλληλο» "Δεκαήμερο" του Βοκάκιου κρεμασμένος μαζί με άλλα παιδιά στα κλαριά ενός δέντρου του διπλανού κήπου γιατί ήταν θερινή προβολή.

Τέλος πάντων είδαμε όλοι τον «Ξέγνοιαστο Καβαλάρη» και από εκεί και πέρα άρχισαν οι αλλαγές στη ζωή μας. Ήδη είχαν αρχίσει να επιβάλλονται τα μπλου τζην στο ντύσιμό μας και το Γυμνάσιο παρουσίαζε μια παρδαλή εικόνα καθώς πολλά παιδιά φορούσαν ακόμα τα παραδοσιακά ρούχα του χωριού. Βέβαια όσοι τόλμησαν να φορέσουν πρώτοι μπλου τζην το «πλήρωσαν» με διάφορους τρόπους, ακόμα και με αποβολές ενώ για τα κορίτσια δεν γίνεται λόγος γιατί φορούσαν ακόμα ποδιές και διατηρείτο η ομοιομορφία.

Ο μπελάς άρχισε να μέσα σε όλες τις κουβέντες μπήκαν οι μηχανές των πρωταγωνιστών της ταινίας που για όλους φάνταζε σαν κάτι το μυθικό. Εκεί οι μόνες μεγάλες μηχανές που κυκλοφορούσαν ήταν κάνα δυο πανάρχαιες BMW, η μία μάλιστα με καλάθι του σιδερά και λίγα μηχανάκια, ZUNDAP και FLORETTA ενώ αρκετά ήταν τα ποδήλατα που όλοι είχαμε μάθει νοικιάζοντάς τα από το μαγαζί του Θαλή Παππά. Έτσι λοιπόν άρχισαν τα όνειρα για τις μεγάλες μηχανές και μέσα σε δυο χρόνια μάλιστα, το 1975 φάνηκε η πρώτη, μια HONDA που την πήρε ο Δημήτρης (Κρίνος) για να πηγαίνει τάχα τον πατέρα του που ήταν ταχυδρόμος στα χωριά και τον ζηλεύαμε όλοι και θέλαμε να κάτσουμε στη σέλα της έστω και για μια φωτογραφία όπως βλέπαμε να κάνουν οι σταρ στα περιοδικά.

Όσοι δε ήμασταν στην ίδια τάξη με τον Σταύρο Σκαργιώτη ο οποίος διατηρεί ακόμη φούρνο με ξύλα στη Μακρακώμη, μπορούσαμε να φωτογραφηθούμε με τη δική του, μια μεγάλη κάπως μηχανή κι έτσι κανένας συμμαθητής απ’ ότι θυμάμαι δεν έμεινε χωρίς να έχει τη σχετική φωτογραφία στον τοίχο του δίπλα από την αφίσα των «Ξέγνοιαστων Καβαλλάρηδων». Απ’ όσο δε μπορώ να εκτιμήσω, ελάχιστοι συνέχισαν με το όνειρο της μοτοσυκλέτας γιατί τους πρόλαβε το νεοελληνικό όραμα του αυτοκινήτου!!!

Η ιστορία με τους «Ξέγνοιαστους Καβαλλάρηδες» από τα χωριά της Δυτικής Φθιώτιδας δεν τελειώνει εδώ και κάποια από τα κεφάλαιά της θα βγουν κάποτε σε ένα σχετικό με την περιοχή και τα χρόνια εκείνα βιβλίο που νομίζω πως ήρθε η ώρα να το τελειώσω…

ΑΘΗΝΑ, 30052010