ΤΟ ΑΜΠΕΛΑΚΙ ΦΕΤΟΣ ΜΑΣ ΧΑΡΙΣΕ ΜΌΝΟ ΖΩΧΟΥΣ

 

Τα άγρια χόρτα ήταν ανέκαθεν το καταφύγιο των ανθρώπων καθώς αυτά φύτρωναν στις εξοχές και τα λιβάδια χωρίς νοικοκύρη και αν τα προλάβαιναν από τα ζώα γέμιζαν με αυτά το στομάχι τους στις δύσκολες εποχές και στις περιόδους που λιγόστευαν τα τρόφιμα. Πολλά δε απ’ αυτά έχουν και ευεργετικές ιδιότητες, πράγμα που τα κάνει περιζήτητα όταν αυτά μάλιστα προέρχονται από σημεία όπου δεν χρησιμοποιούνται φάρμακα και λιπάσματα και οι τιμή τους στην αγορά, όταν φτάνουν βέβαια, είναι αρκετά αλμυρή.

Φυσικά πριν από κάποια χρόνια δεν υπήρχαν τέτοια προβλήματα, όσοι τα μάζευαν πρόσεχαν μόνο να μην είναι μαγαρισμένα από διάφορα ζώα, όπως τα σκυλιά. Τα άλλα ζώα, πρόβατα και κατσίκες δεν τους πείραζαν καθώς αυτά με την κοπριά τους τα βοηθούσαν στην ανάπτυξη ενώ με το πέρασμά τους μέσα από τα χωράφια, «ζύμωναν» τη γη με τα πόδια τους και αυτό έμοιαζε με όργωμα. Εκτιμούσαν δε πολύ περισσότερο εκείνα που φύτρωναν μέσα στους κήπους μετά την καλλιεργητική περίοδο και τέτοια ήταν κυρίως τα ραδίκια και οι ζοχοί. Αυτά βλάσταιναν κάθε άνοιξη, μόλις ζέσταινε ο καιρός στο ίδιο σημείο από τους σπόρους που έπεφταν στη γη και ξαναβλάσταιναν αμέσως μετά τις πρώτες βροχές το φθινόπωρο. Και στις δυο εποχές, ήταν γευστικότατα και εκτιμούνταν απ’ όλους.

Με την απομάκρυνση όμως του κόσμου από την ύπαιθρο και την εξυπηρέτησή τους πλέον από συστηματικές καλλιέργειες τέτοιων λαχανικών και σε διάφορα είδη και ποικιλίες η παραγωγή των αυτοφυών μειώθηκε μέχρι που σε ορισμένα σημεία να έχουν εξαφανιστεί. Τούτο οφείλεται κυρίως στην εγκατάλειψη που έχει ως συνέπεια το αγρίεμα της υπαίθρου η οποία σιγά – σιγά γίνεται δάσος που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη της χαμηλής χλωρίδας κάτω από τα κλαδιά. Ένας άλλος λόγος είναι η μείωση της βοσκής καθώς έχουν περιοριστεί κατά πολύ τα ζωντανά ή αυτά είναι κλεισμένα σε μαντριά και ειδικές εγκαταστάσεις χωρίς να έχουν καμιά επαφή πλέον με την ύπαιθρο. Από την άλλη πάλι, τα τελευταία χρόνια όταν ακόμη βοσκούσαν στα χωράφια, τα πρόβατα και οι αγελάδες μέσω της τροφής τους και της κοπριάς της γέμισαν την ύπαιθρο από ξενικά είδη, ορισμένα από τα οποία κυριάρχησαν και παραμέρισαν την ντόπια χλωρίδα. Κραυγαλέο παράδειγμα είναι η εξαφάνιση από πολλές περιοχές του άγριου τριφυλιού και άλλων ειδών που δεν άντεξαν τον ανταγωνισμό. Τα άγρια λαχανικά πάλι ευδοκιμούσαν σε σιτοχώραφα και σε άλλα που είχαν καλλιεργηθεί με καλαμπόκι αλλά και αυτό έχει σταματήσει να γίνεται εδώ και πολλά χρόνια και γη σκλήραινε πολύ κι έτσι και να πέσει κάπου ο σπόρος τους δεν μπορεί να βλαστήσει.  

Έτσι το είδαμε σαν θαύμα φέτος, μετά από τις πρώτες βροχές τον Σεπτέμβριο να γεμίζει το φραγμένο μικρό αμπέλι που έφτιαξα πέρσι σε μια άκρη του μεγάλου χωραφιού και πάει καλά, από ζοχούς και ραδίκια. Από που ήρθε ο σπόρος τους δεν ξέρω αλλά βρήκαν αφράτο χώμα ανάμεσα στα κλήματα και φύτρωσαν χωρίς τον φόβο της βοσκής. Τα άφησα να μεγαλώσουν λιγάκι και μάζεψα προχθές μερικά αφήνοντας κάποια άλλα να μεγαλώσουν αργότερα για να έχουμε μέχρι να πιάσουν τα κρύα και έρθουν τα χιόνια. Από εκεί, από το αμπέλι την πιστεύω πως θα αρχίσουν να πέφτουν σπόροι και να γεμίσει, όπως παλιά το χωράφι απ’ αυτά τα υπέροχα δώρα της φύσης.

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 12102022 

ΡΑΔΙΚΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΚΟ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

Ήταν σαν σήμερα, στην κορύφωση του αντιμνημονιακού αγώνα, το ολέθριο έτος 2013, όταν περπατώντας στη Βασιλίσσης Σοφίας, στο πάρκο το λεγόμενο και «Πάρκο Βενιζέλου» δίπλα στο Μέγαρο Μουσικής, είδα έναν συμπολίτη μας να βγάζει από την τσέπη του ένα μαχαιράκι, να σκύβει και να βγάζει με αυτό διάφορα αγριολάχανα, που είχαν φυτρώσει μέσα στο ακούρευτο γκαζόν και να τα βάζει σε μια σακούλα που είχε μαζί του.

Μου έκανε εντύπωση το γεγονός, κάθισα και τον παρατήρησα διακριτικά πάνω από ένα τέταρτο και διαπίστωσα πως ήξερε λίγο από λάχανα αλλά αμφιβάλλω αν ήταν σε θέση να εκτιμήσει το γεγονός ότι αυτά τα έχουν «ποτίσει» τα μισά σκυλιά της Αθήνας αλλά δεν τον ένοιαζε. Ο στόχος του ήταν να γεμίσει τη σακούλα και μόλις το κατάφερε, την έσφιξε και πήρε το δρόμο του. Έγραψα κάτι τότε που περισσότερο είχε να κάνει με την ψευδαίσθηση που είχε αυτός ο άνθρωπος αναφορικά με την αναζήτηση τροφής –όπως στην Κατοχή που πολύς κόσμος έζησε με λάχανα- αλλά το έκανε σε λάθος τόπο γιατί αλλιώς είναι να μαζεύεις χόρτα σε ένα καθαρό χωράφι σε κάποιο χωριό και αλλιώς σε ένα πάρκο της Αθήνας. Μου την έπεσαν διάφοροι «φίλοι» και αλληλέγγυοι γενικώς και το έκαναν θέμα του τύπου: «να που μας κατάντησαν, να τρώμε λάχανα που κατουράνε τα οικόσιτα και τα αδέσποτα σκυλιά!» και κάπως μαζεύτηκα. Μοιράστηκα νοερά την ψευδαίσθηση του συμπολίτη μας ότι μπορούμε να παίρνουμε το μαχαιράκι μας και τη σακούλα μας και να πηγαίνουμε ελεύθερα σε ένα λιβάδι και να μαζεύουμε ζωχούς και ραδίκια για να γεμίζουμε το τσουκάλι μας ανεξάρτητα αν μας κυβερνούν γερμανοτσολιάδες η Συριζανελίτες!

Πέρσι και εφέτος, δεν είδα όμως κανέναν να βγάζει χόρτα σε πάρκο και υποθέτω πως δεν υπάρχει ανάγκη πλέον αφού όπως λέει η κυβέρνηση, όλα πάνε καλά και μπήκαμε και στην…  ανάπτυξη, να γεμίσει το τσουκάλι κανενός φτωχού με κατουρημένα από σκυλιά και ποτισμένα από τα καυσαέρια και τους άλλους ρύπους της πόλης ραδίκια!

ΑΘΗΝΑ, 06032017

ΟΙ «ΚΛΕΦΤΕΣ» ΠΟΥ ΦΕΡΝΕΙ Ο ΑΕΡΑΣ

Πλημμυρίζουν αυτές τις ημέρες οι εξοχές και τα χωράφια από τα λουλούδια ορισμένων φυτών που οι ανθισμένες κώμες τους μοιάζουν σαν μικρά στρογγυλά συννεφάκια ή διάφανες ομπρέλες πάνω από το χλωρό σώμα τους. Πρόκειται για άγρια χορταρικά (κυρίως ραδίκια και συναφή είδη) και τα άνθη τους καλούνται συνήθως «κλέφτες» και τούτο επειδή μόλις αυτά ωριμάσουν αποκολλώνται με το παραμικρό φύσημα από το φυτό και οι σπόροι τους ταξιδεύουν χωρίς προορισμό με τα μικρά τους αλεξίπτωτα στον αέρα μέχρι να σκαλώσουν... σαν κλέφτες κάπου κι εκεί να βλαστήσουν ένα νέο φυτό την επόμενη άνοιξη. Το σημείο αυτό μπορεί να είναι στο διπλανό οικόπεδο, στο τείχος του κοντινού κάστρου ή ακόμα και στο γειτονικό νησί που μπορεί να απέχει αρκετά μίλια από τη ρίζα τους…

Ως κλέφτες λοιπόν αυτοί οι σπόροι δεν γνωρίζουν σύνορα και αποστάσεις και μπορούν να φυτρώσουν όπου τους αποθέσει ο αέρας και ως εκ τούτου αποτελούν και απρόβλεπτο φαινόμενο για την χλωρίδα κάθε τόπου. Το γεγονός αυτό γνωρίζουν πολύ καλά οι ντόπιοι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας και δεν εκπλήσσονται αν κάποια χρονιά δουν πως περισσεύουν τα ραδίκια στον τόπο τους ενώ την άλλη δεν βρίσκουν ούτε ένα για δείγμα…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 15042010