ΕΝΑΣ «ΒΑΜΜΕΝΟΣ» ΜΠΑΛΤΑΣ

Αναφέρθηκα πριν από τις εκλογές με ένα σημείωμα, στο Βασίλη Λαγό, τον σιδηρουργό του Αγίου Γεωργίου και σχολίασα την υπόθεση με τις αξίνες, αναφορικά με τη φημολογία που θέλει πολλούς να επιστρέψουν στα χωριά τους και να ασχοληθούν με τα χωράφια τους προκειμένου να μην πεινάσουν, άμα πλακώσει η πολυθρύλητη πείνα που όλο λένε πως έρχεται αλλά δεν φτάνει για να δούμε και πόσοι τελικά θα την βγάλουμε καθαρή…

Στην επίσκεψή μου είχα την τύχη να δω πως δεν είναι μόνο οι αξίνες απαραίτητες για την επιβίωση μας, αλλά και οι μπαλτάδες και αν αυτοί μάλιστα είναι από παλιό καλό μέταλλο, είναι πιο αποτελεσματικοί. Την αφορμή μου έδωσε ο Δημήτρης Χατζηγιάννης που κατάγεται από τον Βαθύλακκο των Αγράφων και ο οποίος ζει μόνιμα στις Λιβανάτες.

Αυτός ο άνθρωπος, έφερε στον Βασίλη να του ακονίσει με τον παλιό, αποτελεσματικό τρόπο ένα μπαλτά από εκείνους τους τεράστιους που δεν στομώνουν σε κανένα κόκαλο και ήταν απαραίτητοι σε κάθε σπίτι και βεβαίως σε κάθε κρεοπωλείο. Φυσικά και θα μπορούσε να τον ακονίσει σε οποιοδήποτε άλλο τροχείον της Λαμίας, αλλά ο Βασίλης Λαγός, δεν τον ακονίζει μόνο αλλά τον «βάφει», δηλαδή ξαναδουλεύει το μέταλλο πάνω σε ισχυρή φωτιά και τον χτυπάει με τα βαριά του σφυριά να ισιώσει όπου έχει στραβώσει.

Η τέχνη του «βαψίματος» των μετάλλων είναι παλαιά όσο η τέχνη της μεταλλουργίας η οποία, σαφώς και άλλαξε το ρου της ιστορίας με τα εργαλεία που παρήγαγε όχι μόνο για τη γεωργία και τις άλλες δραστηριότητες, αλλά και για τον πόλεμο. Στην περίπτωση ένας μπαλτάς, ο οποίος δεν είναι χρήσιμος μόνο να κόβουμε παϊδάκια αλλά όταν χρειαστεί μπορεί να παίξει και άλλο ρόλο και θα τον παίξει καλύτερα αν είναι «βαμμένος»…

O ΦΩΤΗΣ ΔΕΔΟΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΜΟΝΙ ΤΟΥ

Τι είναι ο προεκλογικός αγώνας και πως γίνεται, είναι κάτι που γνωρίζω, βλέποντας τόσα χρόνια και από μια οπωσδήποτε ουδέτερη θέση πολλούς άλλους να επιδίδονται σε αυτόν και έχω ζήσει, όχι μόνο στη δουλειά που πάλι απαιτεί μια απόσταση, αλλά λόγω κάποιων ειδικών σχέσεων, τις νίκες και τις απογοητεύσεις πολλών φίλων και συναδέλφων.  

Έτσι απέκτησα κάποιες εμπειρίες αλλά μόλις ξεκίνησα κι εγώ να αναζητώ ψήφους για τους Οικολόγους - Πράσινους στην μικρή μου πατρίδα, τη Δυτική Φθιώτιδα, η πραγματικότητα κυριολεκτικά τις ακύρωσε και η προσέγγιση των ψηφοφόρων εξελίσσονταν σε φιλική επίσκεψη με κουβέντα για τα παλιά, πολλά λόγια για το σήμερα και πολύ περισσότερα  για το άγνωστο αύριο.
Έτσι έγινε και όταν συνάντησα τον συγχωριανό μου, συνομήλικο και συμμαθητή, Φώτη Δεδούση του Παντελή, ο οποίος από το δημοτικό σχολείο άρχισε να μαθαίνει την τέχνη του σιδερά στον Κώστα Λαγό, στα Διπόταμα. Ήταν η εποχή ακόμη που τα σιδεράδικα δεν είχαν εξοπλιστεί με σύγχρονα μηχανήματα και οι περισσότερες δουλειές γίνονταν με το σφυρί και το αμόνι ενώ το φυσερό, ήταν ακόμη ένα εργαλείο απαραίτητο να λιώνουν τα σίδερα.

Έτσι ο Φώτης έμαθε τη δουλειά από την καρδιά της και σαν μεγάλωσε, έφτιαξε δίπλα από το μεγάλο δρόμο, ανάμεσα στα χωριά Αρχάνι και Μάκρη, δικό του σιδεράδικο όπου εκτός από αξίνες κατασκευάζει και επισκευάζει ειδικές και σύνθετες κατασκευές, όλες με το μεράκι και την τέχνη που πηγάζει ακόμη από την θητεία του στο σιδεράδικο του Λαγού.

Τον Φώτη τον συνάντησα δυο μέρες πριν τις εκλογές και χάρηκα πολύ που είναι καλά και έχει ξεμπερδέψει με κάτι άλλα προβλήματα που είχε στη ζωή του. Κάτσαμε αρκετή ώρα και κουβεντιάσαμε για πολλά πράγματα, ανάμεσα και για οικολογία για την οποία γνώριζε πολύ περισσότερα απ’ ότι νόμιζα και στο τέλος του ζήτησα να τον βγάλω μια φωτογραφία με το μεγάλο (δεν έχω ξαναδεί τέτοιο μέγεθος) αμόνι που έχει στο σιδεράδικο και μοιάζει, ανάμεσα στα άλλα μηχανήματα, σαν το αγαθό στοιχείο της μεταλλουργίας.  

Δεν του ζήτησα να με ψηφίσει και ούτε με ενδιάφερε αν θα το κάνει.  Ο τρόπος που έπιανε τα σφυρί και ίσιωνε μια αξίνα πάνω στο μεγάλο αμόνι, μου έλεγε πολύ περισσότερα από το αν τα ίδια χέρια θα δίπλωναν ένα ψηφοδέλτιο και θα το έριχναν στην κάλπη...

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 10052012

ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΜΗΛΙΟΥ ΔΕΔΟΥΣΗ

 Νομίζω πως έχω εξαντλήσει όλες τις επαφές που μπορούσα να διαθέτω για να μαζέψω ψήφους για τους Οικολόγους - Πράσινους, μέσω της δικής μου παρουσίας στο ψηφοδέλτιό τους, στις μεθαυριανές εκλογές, στη μικρή μου πατρίδα την Μεγάλη Κάψη Τυμφρηστού αλλά και σε όλη την περιοχή της Δυτικής Φθιώτιδας που λίγο πολύ με ξέρουν, είτε σαν φυσικό πρόσωπο, είτε μέσα από αυτά που γράφω στις εφημερίδες και στον actimon…

Ακόμα και στα δέντρα απευθύνθηκα, όπως θα είδατε σε προηγούμενο σημείωμα του actimon και τώρα δεν μου μένουν παρά οι απόντες ή καλύτερα οι κατοικούντες στους ουρανούς της Δυτικής Φθιώτιδας και φυσικά εννοώ τους ανθρώπους εκείνους που είχα μια οικειότητα και σαν έφυγαν από τη ζωή, αυτοί άφησαν ένα ξεχωριστό έργο που αφορά τον τόπο μας και τη μικρή μας κοινότητα και αυτό νομίζω ότι μας αφορά όλους.

Ένας από αυτούς ήταν ο Αιμίλιος Δεδούσης (Μήλιος) (1924 - 2005) του οποίου η φαντασία οδηγούσε τα χέρια του να φτιάχνει με ξύλο και πέτρα έργα που είχαν τη ρίζα της έμπνευσής του όχι μόνο στο  φυσικό περιβάλλον, αλλά και στο μυθολογικό υπόβαθρο και την ιστορική μνήμη του τόπου. Έτσι ο αείμνηστος Μήλιος, είχε φτιάξει πολλές λυκόμορφες κατασκευές με τις οποίες στόλιζε τις βρύσες σε διάφορα σημεία του χωριού μας και ειδικά δίπλα στους δρόμους καθώς και σκάλιζε ανάλογες μορφές σε γκλίτσες και άλλα αντικείμενα καθημερινής αλλά και διακοσμητικής χρήσεως. Σημειώνουμε πως ο Μήλιος ότι έφτιαχνε, το έφτιαχνε για δική του ευχαρίστηση και το διέθετε στο κοινό πάντα αφιλοκερδώς.

Τα τελευταία χρόνια που από τη μοναξιά, η υπομονή του ήταν απεριόριστη, ο Μήλιος άρχισε να σκαλίζει πάνω σε σκληρές πέτρες μορφές που παρέπεμπαν σε κλέφτες και αρματωλούς και γενικά πρόσωπα της ρουμελιώτικης ιθαγένειας χωρίς να τους δίνει ένα συγκεκριμένο όνομα, αφήνοντας τον καθένα να μαντέψει. Έτσι όποιος τα έβλεπε, μπορούσε να πει «Να ένας Καραϊσκάκης», «Να ένας Μπότσαρης», «Να ένας αντάρτης»…
Το τελευταίο ταξίδι του Μήλιου ήταν στο κοιμητήριο της Παναγιάς, όπου εκεί κάτω από τις ρίζες των αρχαίων δρυών και των μεγάλων ελάτων, συνάντησε τη σκόνη από τα κόκαλα των προγόνων αλλά στην αυλή του σπιτιού του, έμειναν να μας τον θυμίζουν δυο προτομές παλιών Ελλήνων, αυτών που είχαν και την τόλμη και τη δύναμη να πάνε μπροστά αλλά στη βιασύνη μας κοντεύουμε να τους ξεχάσουμε τούτες τις παράξενες μέρες που ζούμε. Και μας λείπουν, να μας δείξουν με τον τρόπο τους και το έργο τους, τη συνέχεια στον τόπο…

ΠΩΣ ΔΕΝ ΘΑ ΧΑΘΟΥΝ ΟΙ ΚΑΣΤΑΝΙΕΣ…

Σίγουρα ότι βλέπουμε στη φωτογραφία αφορά σε μεγάλο βαθμό την οικολογία, αλλά αυτό, θα μπορούσε απλά να χαρακτηρισθεί και ως η άνθηση πάλι της ζωής, μετά από μια μεγάλη καταστροφή την οποία δεν προλάβαμε ή είχαμε την απερισκεψία να μην δώσουμε την ανάλογη προσοχή όταν αυτή ήταν στην αρχή της ακόμη.

Η εικόνα είναι από το κτήμα του Αγησίλαου Δεδούση (+) το οποίο εθεωρείτο το καλύτερο καστανοπερίβολο στο χωριό μας, τη Μεγάλη Κάψη Τυμφρηστού στη δυτική Φθιωτιδα, που είχε τεράστιες καστανιές μπολιασμένες με το είδος το λεγόμενο κρητικό και ήταν πηγή πλούτου για την οικογένεια. Εκείνο το ωραίο κτήμα είχε προκύψει από το μπόλιασμα άγριων καστανιών που ευδοκιμούσαν στον τόπο και σιγά - σιγά και χάρη της επιμέλειας των εργατικών προγόνων μας έδωσαν τη θέση τους σε ήμερες και συνέβαλαν με την πλούσια καρποφορία τους στην ευημερία του χωριού μας.

Έτσι είχαν τα πράγματα μέχρι πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια όταν μια αρρώστια (ιός λένε οι ειδικοί) προσέβαλλε τις ημερωμένες καστανιές και άρχισαν η μια μετά την άλλη να ξεραίνονται. Έτσι ξεράθηκαν δέντρα που η ηλικία τους πρέπει να ξεπερνούσε τα διακόσια χρόνια και το ύψος τους τα είκοσι μέτρα - το κούτσουρο ενός από αυτά βλέπεται στη φωτογραφία. Οι γεωπόνοι προσπάθησαν να σώσουν τα δέντρα αλλά αυτό αποδείχθηκε μάταιο και απελπισμένοι, άφησαν τη φύση να βρει η ίδια τη λύση όπως και γίνεται.

Σε αυτό βοηθούν τα μέγιστα και οι καστανιές, των οποίων το ριζικό σύστημα δεν καταστρέφεται ούτε από πυρκαγιά και έχει τη δύναμη να βγάλει καινούργια βλαστάρια τα οποία όταν μεγαλώσουν μπορεί να δημιουργήσουν πάλι ένα καλό καστανοπερίβολο υπό την προϋπόθεση όμως, να ασχοληθεί σοβαρά μαζί τους ένας άνθρωπος και βεβαίως να προχωρήσει στον εμβολιασμό τους με κάποιο ήμερο είδος καστανιάς.

Όπως ακριβώς έγινε και στο προανεφερόμενο  καστανοπερίβολο, όπου κάποιος μπόλιασε το λιγνό βλαστάρι δίπλα από το κούτσουρο και το οποίο, μέσα σε λίγα χρόνια θα ψηλώσει και θα γίνει μια σωστή καστανιά και μαζί με τις άλλες καινούργιες θα δημιουργήσουν την εικόνα που ξέραμε με τα ψηλά δέντρα, αν βεβαίως προλάβουμε στη ζωή μας. Και να μην προλάβουμε όμως, δεν πειράζει. Η επόμενη γενιά θα έχει να λέει καλά λόγια για τη δική μας, όπως κι εμείς για τους προγόνους που πρωτομπόλιασαν τις άγριες καστανιές και το κυριότερο, δεν θα χαθεί το είδος και το χωριό θα διατηρήσει μια πηγή ζωής και πλούτου.

ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ ΣΤΟ ΜΑΝΤΡΙ ΤΟΥ ΚΑΡΑΪΣΚΟΥ

Έχετε σίγουρα ακούσει ένα σωρό πράγματα κατά τους τελευταίους μήνες, για «κουρέματα», σε μισθούς, δάνεια, χρέη, τη ζωή μας όλη εν τέλει, την οποία κάθισαν στην καρέκλα του μπαρμπέρη χωρίς να ρωτήσουν κανένα μας αν θέλουμε ή όχι. Για ένα αληθινό κούρεμα, ούτε κουβέντα από κανέναν…

Είχα τη χαρά σήμερα πριν από λίγη ώρα, σαν επέστρεφα με τον πατέρα μου από την προεκλογική εκστρατεία στα χωριά του φθιωτικού κάμπου και σταθήκαμε λίγο στη Μακρακώμη να δω για άλλη μια φορά κούρεμα προβάτων. Συγκεκριμένα, στο κοπάδι του Γιάννη Καραϊσκου, από το Μαυρίλο που παντρεύτηκε την πρώτη μου ξαδέλφη Μάγδα και ζουν στη Μακρακώμη με τα τέσσερα παιδιά τους και όλοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία.

Σήμερα ήταν η δύσκολη μέρα για όλους τους Καραϊσκέους, γιατί το κούρεμα δεν είναι δα και καμιά εύκολη υπόθεση και χρειάστηκαν πέντε άντρες, ο Γιάννης, οι δυο γιοί του Νίκος και Κώστας και κάνα δυο άλλοι γείτονες που επιστρατεύτηκαν να βοηθήσουν να κουρευτεί όπως πρέπει το κοπάδι των διακοσίων και παραπάνω προβάτων, στο μαντρί λίγο πιο κάτω από τον παλιό νερόμυλο, όπως βγαίνουμε από τη Μακρακώμη προς τον Τυμφρηστό.

Παλιότερα το κούρεμα των προβάτων, παρά τη μεγάλη κούραση που απαιτεί, ήταν πανηγύρι και στο τέλος όλοι μαζί κάθονταν και ξεκοκάλιζαν ένα αρνί στη σούβλα που έψηνε επί τούτου ο τσέλιγκας. Σήμερα συνεχίζει να είναι κάπως έτσι αλλά δυστυχώς τα μαλλιά που κάποτε ήταν πλούτος, δεν έχουν καμιά αξία και ούτε και οι γύφτοι που λέει ο λόγος, δεν τους δίνουν σημασία και αποτελούν και μπελά γιατί δεν έχουν τι να τα κάνουν.

Δεν γίνεται όμως διαφορετικά: πρέπει να κουρευτεί το κοπάδι γιατί θα σκάσουν από τη ζέστη τα ζωντανά, ιδιαίτερα αυτά που μένουν μόνιμα στον κάμπο για τούτο δεν λέει κανένας λέξη. Μόνο ακονίζουν καλά τα ψαλίδια και προσέχουν μη πάρουν μαζί με την ψαλιδιά και κανένα κομμάτι δέρμα ή τα εργαλεία των κριαριών γιατί όπως και να’ χει, οι άνθρωποι θέλουν τα ζωντανά τους να τα βλέπουν να περνάνε καλά και να γεμίσουν οι σάρκες τους σκουλήκια από τις μύγες που μόλις βρουν αίμα ορμάνε να το μαγαρίσουν…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 04052012

ΣΤΟ ΣΙΔΗΡΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΛΑΓΟΥ

Στη φωτογραφία ο Βασίλης Λαγός δείχνει μια αξίνα στον πατέρα μου.

Η συγκέντρωση ψήφων στη γενέτειρα, για τις μεθαυριανές εκλογές, δεν είναι και τόσο εύκολο πράγμα καθώς λείπω από την περιοχή τουλάχιστον 35 χρόνια, ήτοι τα χρόνια της νεότητας και της μέγιστης ακμής μου, και τούτο δεν μετριάζεται με τις μικρές επισκέψεις κατά την περίοδο των εορτών ούτε με τις σύντομες διακοπές μου εκεί, τα καλοκαίρια.

Έτσι, μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια πολλοί άνθρωποι τους οποίους γνώριζα αποσύρθηκαν στα ουράνια, άλλοι έφυγαν μακριά, αρκετοί ξεχάστηκαν ενώ είναι πάρα πολλοί αυτοί που ήρθαν να συμπληρώσουν το κενό να προχωρήσει μπροστά ο κόσμος. Απ’ όλους τους καινούργιους (μια γενιά ολόκληρη) ελάχιστους γνωρίζω, στον πραγματικό κόσμο. Στο δικτυακό θα έλεγα κάπως περισσότερους μιας το φαινόμενο του Facebook είναι διαδομένο και αυτά που γράφω για τις «Μικρές Πατρίδες» φαίνεται πως αρέσουν σε πολλούς.

Από τους παλαιούς λοιπόν, ένας άνθρωπος που εκτιμώ πολύ και πάντα θαύμαζα είναι ο Βασίλης Λαγός ο οποίος μαζί με τον αδερφό του Κώστα είχαν σιδηρουργεία στη θέση Διπόταμα ή «Στου Λαγού», λίγο έξω από τον Άγιο Γεώργιο, όπως συνηθίσαμε να λέμε. Τα σιδηρουργεία, ένα απέναντι στο άλλο λειτουργούσαν όλα τα χρόνια που έχω ζήσει και εκεί και οι δυο άντρες, έφτιαχναν αλλά και επισκεύαζαν όλα σχεδόν τα απλά γεωργικά εργαλεία, ήτοι αξίνες, φτυάρια, τσεκούρια καθώς και πολλά άλλα απαραίτητα για τα σπίτια σκεύη και κατασκευές. Την τέχνη και οι δυο την είχαν μάθει από τον πατέρα τους, ο οποίος ήταν ονομαστός σιδηρουργός στο χωριό Μερκάδα κατ’ αρχάς και μετά στα Διπόταμα.

Στα σιδηρουργεία των αδελφών Λαγού σύχναζα κι εγώ όταν πήγαινα στο Γυμνάσιο του Αγίου Γεωργίου (1969 - 1976) και πολλές φορές μάλιστα, έβγαζα και καλό μεροκάματο ξεφορτώνοντας οικοδομικά υλικά στη μάντρα που είχε ο ένας εξ αυτών, ο Κώστας. Συχνά  πυκνά δε, όταν πήγαινα στο χωριό, περνούσα, τους έβλεπα και λέγαμε καμιά κουβέντα.

Έτσι έκανα και χθες αλλά η επίσκεψή μου είχε και ένα άλλο νόημα. Να ρωτήσω το Βασίλη ο οποίος συνεχίζει να επισκευάζει γεωργικά εργαλεία τι κίνηση είχε φέτος που όλο και πιο συχνά ακούμε κάποιους πως θέλουν να επιστρέψουν στα χωριά τους και να ασχοληθούν με τα χωράφια τους, πράγμα που τους υποχρεώνει να προμηθευτούν καινούργια εργαλεία ή να επισκευάσουν (αν δεν τα πούλησαν στους γύφτους) όσα βρουν στα σπίτια τους.

Πίστευα λοιπόν πως θα ήταν αρκετοί αυτοί που είχαν περάσει από το σιδεράδικο του μπάρμπα Βασίλη Λαγού, αλλά σαν άκουσα τον αριθμό που μου είπε, κατάλαβα πως κάποιοι δεν έχουν πάρει σοβαρά την υπόθεση και ότι λένε, το λένε για εντυπώσεις. Ως τα σήμερα λοιπόν, ο Βασίλης πούλησε πέντε αξίνες και επισκεύασε άλλες τόσες, όλες από σπιτικά της περιοχής της Κτημένης Ευρυτανίας. Τίποτα δηλαδή μπροστά σε όσα ακούω και απορώ, τι στο καλό κάθομαι και λέω για την επιστροφή στην ύπαιθρο και μάλιστα θέλω με αυτά τα λόγια να μαζέψω και ψήφους....

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 04052012

ΕΣΚΑΣΕ Η «ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΒΟΜΒΑ»!!!!

Έχω σιχαθεί σήμερα να ακούω στις ειδήσεις τα περί των 11 ιερόδουλων που εντοπίστηκαν από τις αρμόδιες αρχές ότι είναι φορείς του AIDS και εκδίδονταν χωρίς προφυλάξεις σε διάφορους οίκους ανοχής στο Μεταξουργείο, στη Φυλής και στους παραδρόμους της.

Το ζήτημα όπως προέκυψε δεν μοιάζει παρά ως ήρθε η στιγμή για απασφάλιση της περόνης της «υγειονομικής βόμβας» που ανέφερε πριν από λίγο καιρό ο υπουργός Υγείας (;) ότι υπάρχει στην Αθήνα, και όποιον πάρει ο Χάρος, παραμονές των εκλογών μάλιστα.

Δεν έχω να πω τίποτα, τα λένε όλα από το πρωί τα κανάλια, τα ραδιόφωνα, τα blogs, οι ιστοσελίδες και ο βουβός τρόμος που έχει πλακώσει τους χιλιάδες πελάτες αυτών των κοριτσιών, ιθαγενείς και αλλοδαπούς που μη τρελαθούμε, ήξεραν τι έκαναν αλλά δεν τους ένοιαζε προκειμένου να εξυπηρετήσουν τον άθλιο εαυτό τους. Και τα κορίτσια πιθανώς να ήξεραν τι έκαναν, αλλά ο φόβος του νταβατζή, η απελπισία των δεσμών που έσερναν, η υποχρεωτική εξάρτηση πολλές φορές από τα ναρκωτικά και η ολοκληρωτική απαξίωση της προσωπικότητάς τους, δεν τους επέτρεπαν να λογαριάζουν καθόλου τις συνέπειες.

Έτσι και αλλιώς χαμένες ήταν και τούτο αποδεικνύεται και τώρα με το διασυρμό τους αλλά πως θα πεισθούμε για την κατάσταση, αν δεν δούμε και το πρόσωπο κανενός νταβαζτή, κανενός σωματέμπορα, κανενός άλλου ευυπόληπτου πολίτη στις οθόνες για να ξέρουμε επιτέλους από πού να φυλαγόμαστε και να αφήσουμε τα κορίτσια στην ησυχία τους;

ΥΓ. Η φωτογραφία από την είσοδο οίκου ανοχής στην οδό Αχιλλέως, στο Μεταξουργείο, λίγα μέτρα μακρύτερα από την είσοδο ενός από τα μεγάλα και καλά ξενοδοχεία των Αθηνών, τραβηγμένη την Μεγάλη Παρασκευή που μας πέρασε. Γιατί αυτή την ημέρα, θα σας πω σε άλλο σημείωμα…