ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΜΑΚΡΑΚΩΜΗΣ ΕΧΟΥΜΕ ΤΟΝ… ΧΑΡΔΑΛΙΑ ΜΑΣ!

Μια κουβέντα με τον Αντιδήμαρχο – πολυεργαλείο Πάνο Κοντογεώργο

Σαν δημοσιογράφος στις εφημερίδες τόσα χρόνια, παρόμοια κατάσταση με την τρέχουσα επιδημία δεν έχω ζήσει και το ίδιο μπορώ να πω και σαν άνθρωπος και σαν πολίτης…

Έβαλα, για ν’ αρχίσω αυτό το κείμενο, πρώτα την επαγγελματική ιδιότητα θέλοντας να πω πρώτα ένα μεγάλο μπράβο στους συναδέλφους της τηλεόρασης που είναι στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης τόσες μέρες και να τους ευχηθώ καλή δύναμη και καλή συνέχεια. Κάνω αυτή την εισαγωγή για να πω κατόπιν ότι αυτές τις παράξενες μέρες που διανύουμε, η μεγάλη τηλεοπτική εικόνα, σε εθνικό επίπεδο αλλά και παγκόσμια, έχει σβήσει τις μικρές καθημερινές ειδήσεις από την ελληνική περιφέρεια - εκτός βέβαια και αν αποτελούν κάποιο εξαιρετικό γεγονός που έχει να κάνει πάλι με την επιδημία και τις συνέπειες της.

Τα λέω αυτά για εδώ στο χωριό που είμαι, πριν ακόμη ξεσπάει η επιδημία και ληφθούν τα μέτρα, οι ειδήσεις που βλέπουμε και ακούμε αφορούν όλη την Ελλάδα αλλά για τον Τόπο μας μιλιά. Τόπος επί του προκειμένου είναι το χωριό μου, η Μεγάλη Κάψη Φθιώτιδας στις ανατολικές πλευρές του Τυμφρηστού η οποία ανήκει στο Δήμο Μακρακώμης, νέα του οποίου αυτή την κρίσιμη για όλους περίοδο δεν ακούμε στα ΜΜΕ εθνικής εμβέλειας και μόνο κάποια τοπικά ασχολούνται και με αξιέπαινο ενδιαφέρον με αυτά και με τους ανθρώπους που εμπλέκονται σε όλες τις εκφράσεις της καθημερινότητάς μας.

 Από την άλλη όμως, χάρη στην αυστηρή τήρηση των μέτρων από τους συμπατριώτες σε όλα τα χωριά, η επικοινωνία μας γίνεται μόνο από τα τηλέφωνα και μέσω αυτών μαθαίνουμε τι γίνεται σε κάθε μέρος και κυρίως τι κάνει ο Δήμος μας στην περίπτωση. Ένας Δήμος, σημειωτέον από τους μεγαλύτερους της χώρας με 49 κοινοτικά διαμερίσματα και 15 οικισμούς που για να τον περπατήσει κάποιος θέλει δεν θέλει μια ολόκληρη εβδομάδα.

Βρήκα όμως την ευκαιρία πριν από λίγες ημέρες να σπάσω (με χαρτί βεβαίως) την απομόνωση του χωριού και κατέβηκα στη Μακρακώμη για τις απαραίτητες προμήθειες του σπιτιού και εκεί συνάντησα τον αντιδήμαρχο του Δήμου Μακρακώμης Πάνο Κοντογεώργο ο οποίος είναι επιφορτισμένος με ένα σωρό και καίριες αρμοδιότητες και τηρώντας φυσικά τις αποστάσεις μεταξύ μας είπαμε λίγες κουβέντες για τα πράγματα στην περιοχή.

Από την κουβέντα μας κατάλαβα γιατί αυτή την κρίσιμη περίοδο, ο Δήμος Μακρακώμης δεν  ακούγεται στις ειδήσεις. Μέχρι στιγμής και το ευχόμαστε να είναι έτσι ώσπου να φύγει το κακό, δεν έχει παρουσιαστεί κανένα κρούσμα. Αν και βρίσκεται σε μια περιοχή που είναι πέρασμα προς την Ευρυτανία και την Δυτική Ελλάδα, παρόλα αυτά δεν παρατηρείται καμιά αξιόλογη κίνηση ώστε να τίθεται σε διαρκή επαγρύπνηση η Αστυνομία. Φυσικά και αστυνομικοί κάνουν ελέγχους στους δρόμους αλλά δεν καταγράφεται τίποτα αξιόλογο.

Χαρακτηριστικό, μου είπε ο Πάνος, είναι ότι οι συνδημότες μας σε όλα τα χωριά, ακόμα και στα πιο μικρά με τους λίγους ανθρώπους τα οποία προσέχουν και περισσότερο, τηρούν υποδειγματικά τα μέτρα σε βαθμό μάλιστα που δημιουργούνται και παρεξηγήσεις καθώς ο κόσμος εκεί δεν ήταν μαθημένος σε τέτοιου είδους αποστάσεις.

Όσον αφορά τον Δήμο, ο Δήμαρχος Γιώργος Χαντζής είναι όλες τις ώρες στο γραφείο του και σε διαρκή επιφυλακή βρίσκονται όλοι οι Αντιδήμαρχοι ενώ τηρούνται σχολαστικά όλα τα πρωτόκολλα ασφαλείας. Σε επιφυλακή βρίσκεται το Κέντρο Υγείας Μακρακώμης και τα ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ για να τρέξουν όπου χρειαστεί. Σημαντική επίσης είναι η προσφορά της υπηρεσίας «Βοήθεια στο σπίτι» οι υπάλληλοι της οποίας κινούνται σε όλα τα χωριά και φροντίζουν ηλικιωμένα κυρίως και απομονωμένα άτομα που έχουν ανάγκη.  

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην καθαριότητα και την απολύμανση δημοσίων χώρων ενώ πάει πολύ καλά και η ανακύκλωση. Την περασμένη εβδομάδα που η περιοχή δέχθηκε υψηλό ποσοστό βροχής όλες οι υπηρεσίες του Δήμου ήταν σε ετοιμότητα για τις πλημμύρες και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις πεσμένες γέφυρες στο Καστρί και στο Περιβόλι. Όσον αφορά τώρα την τροφοδοσία, λειτουργούν τα σούπερ μάρκετ στην Μακρακώμη, την Σπερχειάδα και τον Άγιο Γεώργιο, οι φούρνοι της περιοχής, ορισμένα καταστήματα που έχουν σχέση με την αγροτική παραγωγή και άλλες δραστηριότητες όπως και τα φαρμακεία ενώ ικανοποιητικά  λειτουργούν τα ντελίβερι της Μακρακώμης και της Σπερχειάδας.

Τον Αντιδήμαρχο Μακρακώμης Πάνο Κοντεγεώργο τον βλέπω κάθε μέρα διακτυακά και από τις κινήσεις του μαθαίνω τι γίνεται στο Δήμο αυτές τις ημέρες Είναι παντού και μέσω αυτού πρέπει να συγχαρούμε τον Δήμαρχο Μακρακώμης, τους Αντιδημάρχους και όλο το προσωπικό που ασχολείται κάτω από έκτακτες περιστάσεις με τα ζητήματα που απασχολούν όλο τον κόσμο στον Τόπο μας. Καλή συνέχεια συμπατριώτες και καλή Ανάσταση να έχουμε όλοι…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 13042020

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΡΟΥ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

H Δυτική Φθιώτιδα ή η κοιλάδα του Άνω Σπερχειού μπορεί να είναι ένας Τόπος με πανάρχαια ιστορία αλλά στην οποία η αρχαιολογική σκαπάνη έχει ελάχιστα ταράξει τη γη της και τα όποια ευρήματα έχουμε στη διάθεσή μας είναι πολύ λίγα και τα πιο αξιόλογα απ’ αυτά φιλοξενούνται σε διάφορα μουσεία της χώρας, στη Λαμία και βεβαίως στην Αθήνα.

Δεν είναι όμως κι εύκολος Τόπος για τους αρχαιολόγους η μικρή μας πατρίδα καθώς οι γεωλογικές μεταβολές μέσα στους αιώνες ήταν έντονες και το δάσος έχει καταπιεί κυριολεκτικά ότι στοιχεία και λείψανα από αρχαίες εγκαταστάσεις υπήρχαν στην περιοχή και κατά συνέπεια οι ιστορικοί δεν διαθέτουν ικανά στοιχεία για να συνθέσουν την ιστορία από το βάθος του χρόνου μέχρι σήμερα. Σπαράγματα της μόνο αντλούνται από διάσπαρτες πηγές, με προεξάρχουσα βεβαίως την Ιλιάδα και τον Αχιλλέα καθώς και από τους μύθους.

Τούτο το ζητούμενο που αφορά όλη την περιοχή ήταν και το κύριο θέμα της ημερίδας «Ανάδειξη – προβολή αξιοθέατων χώρων Δικάστρου (μουσείο – νερόμυλοι) ως χώροι πολιτισμού, εκπαίδευσης και ιστορία περιοχών Δήμου Μακρακώμης» που έγινε την Κυριακή 15 Οκτωβρίου στο χωριό Δίκαστρο και απευθύνονταν κυρίως σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Φθιώτιδας. Ο λόγος που απευθύνονταν στους εκπαιδευτικούς προφανής: να γνωρίσουν από κοντά το Δίκαστρο, τον υποδειγματικά ανακαινισμένο και εν λειτουργία νερόμυλο και το μουσείο και να το συμπεριλάβουν στις εκπαιδευτικές εκδρομές των σκολείων που διδάσκουν.

Και αξίζει όντως μια τέτοια τιμή το Δίκαστρο, ένα χωριό με μακρά ιστορία και λείψανα μνημείων από τους απώτατους χρόνους της ιστορίας και ευρήματα από τους αρχαίους χρόνους τα οποία στεγάζονται στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Δικάστρου μαζί με πολλά άλλα των νεώτερων χρόνων και βεβαίως με πλήθος αντικειμένων από τον υλικό και πνευματικό πολιτισμό των δύο τελευταίων αιώνων, πράγμα το οποίο το καθιστά ως ένα από τα πιο πλήρη μουσεία του είδους του και στους στόχους του Συλλόγου είναι η μέσα από διάφορες πρωτοβουλίες καλύτερη οργάνωσή του και αύξηση της επισκεψιμότητας.

Στην ημερίδα που σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία μίλησαν: ο Χρήστος Γκιόλας, συνταξιούχος εκπαιδευτικός και πρόεδρος του Μουσείου Δικάστρου, Λεωνίδας Καρφής, αντιστράτηγος ε.α. ΕΛΑΣ, συγγραφέας με θέμα την ιστορία του Δικάστρου, εγώ γενικά για την ιστορία της περιοχής του Τυμφρηστού, ο Βασίλης Κανέλλος, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, πρόεδρος του Συλλόγου Γραμμένης Οξιάς Αιτ/νίας για την ιστορία της δυτικής κοιλάδας του Σπερχειού, η αρχαιολόγος – κοσμήτορας του Μουσείου Κωνσταντίνα Συλεούνη για την ιστορική διαδρομή του Μουσείου Δικάστρου και την ιστορική, λαογραφική και εκπαιδευτική αξία εκθεμάτων και η Ελένη Μπενιάτα, σχολική σύμβουλος, πρόεδρος συλλόγου ιστορίας εκπαίδευσης «Μιχάλης Παπαμαύρος» με θέμα «Η μάθηση έξω από τους τέσσερις τοίχους του σχολείου».  Χαιρετισμό στην ημερίδα απηύθυνε ο Δήμαρχος Μακρακώμης Θύμιος Παπαευθυμίου ενώ παρόντες ήταν και άλλοι δημοτικοί σύμβουλοι καθώς και πολλοί Δικαστριώτες και συντοπίτες από τα διπλανά χωριά. 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αναφορικά με το Μουσείο, το νερόμυλο και το Δίκαστρο θα ακολουθήσουν σύντομα ειδικά αφιερώματα.. 

ΑΘΗΝΑ, 20102017

Ο ΚΑΜΠΟΣ ΤΩΝ ΠΕΛΑΡΓΩΝ

ΠΩΣ ΑΥΞΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ

Δεν είναι από τους μεγάλους ποταμούς της Ελλάδας, ο ήρεμος κατά τα φαινόμενα αλλά πολλές φορές εξαιρετικά αποκαλυπτικός για τη δύναμή του, ιστορικός Σπερχειός, ο οποίος πηγάζει από τις βορειοανατολικές πλαγιές του Τυμφρηστού και αφού διασχίσει την εύφορη κοιλάδα της Φθιώτιδας που ταυτίζεται και με το όνομά του, εκβάλει στον Μαλιακό κόλπο τις ακτές του οποίου διαρκώς  περιορίζει σε βάρος της θάλασσας.

Σε όλο το μήκος της δαδρομής του ο ποταμός είναι στη διάθεση του ανθρώπου και τα πολύτιμα νερά του οδηγούνται σε καλλιέργειες, σε βαθμό μάλιστα όταν κοντεύει να τελειώσει το καλοκαίρι σε ορισμένα σημεία να φαίνεται εντελώς στεγνός. Στο μεγαλύτερο δε μήκος της διαδρομής του ρέει μέσα στο μεγάλο πλατανόδασος, ένα από τα ωραιότερα όλων των ποταμών της Ελλάδας και πολύ σπουδαίο για την ποικιλία των ειδών που φιλοξενεί ενώ στο προς το τέλος της διαδρομής του, χάνεται κυριολεκτικά μέσα στους σε οικοσυστήματα όπου ενδυμούν παρόχθια των ποταμών και των βάλτων οικοσυστήματα.

Σε όλο το μήκος της διαδρομής του μέχρι πριν από δυο δεκαετίες,  πυκνή ήταν η παρουσία των πελαργών, πτηνών που θεωρούνται ως η κορυφή της διατροφικής αλυσίδας της ελληνικής αγροτικής υπαίθρου καθώς αυτά τρέφονται αποκλειστικά με τρωκτικά, ερπετά και αμφίβια από τα οποία και τα περισσότερα δημιουργούσαν προβλήματα στην γεωργία καθώς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συμμετείχαν στη μοιρασιά της σοδειάς με τον άνθρωπο ή δημιουργούσαν προβλήματα στην παραγωγή της.

Στο διαρκή αγώνα των ανθρώπων κατά των επιβουλέων της σοδειάς του από τα μεταπολεμικά χρόνια ήρθαν σύμμαχοι τα δεκάδες φυτοφάρμακα και εντομοντόνα ενώ τα λιπάσματα βοήθησαν αρκετά ώστε να έχει πολλαπλάσια απόδοση. Το αντίτιμο όμως ήταν η μόλυνση του εδάφους και των νερών από χημικά απόβλητα και η εξαφάνιση πολλών ειδών που αποτελούσαν την τροφή των πελαργών αλλά και πολλών άλλων αρπακτικών. Το αποτέλεσμα ήταν πλέον εμφανές και προβλημάτισε πολλούς ειδικούς τη λύση όμως έδωσε η ίδια η φύση συνεπικουρούμενη βεβαίως από την οικονομική κρίση καθώς πολλοί από τους αγρότες υποχρεώθηκαν να περιορίσουν τη χρήση των φυτοφαρμάκων, ακόμη και των λιπασμάτων ενώ δεν ήταν καθόλου λίγοι κι εκείνοι που εγκατέλειψαν τις καλλιέργειες.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν να αλαφρώσει κάπως το έδαφος από το βάρος των χημικών κατασκευασμάτων και οι πληθυσμοί κάποιων ειδών, όπως τα τρωκτικά και τα έρπετα να αρχίσουν να αυξάνονται, αύξηση την οποία ακολούθησαν και οι πληθυσμοί των θηρευτών τους με πρώτους αυτών των πελαργών που επισκέπτονται τους κάμπους και τους ποταμούς της πατρίδας μας από τον Μάρτιο και μένουν ως τα μέσα του Αυγούστου. Το φαινόμενο τούτο παρατηρήθηκε και στον Σπερχειό ποταμό, ιδιαίτερα στα χωριά που βρίσκονται στην άνω λεκάνη του, από την Μακρακώμη και πάνω, στην Δυτική Φθιώτιδα. 

Έτσι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε το φαινόμενο να ζωντανέψουν παλιές φωλιές σε όλα τα χωριά, από το Λιανοκλάδι και πάνω, ακόμη και στο Νεοχωράκι, στους πρόποδες του Τυμφρηστού γέμισε ο ουρανός πελαργούς τους οποίους βλέπουν με ιδιαίτερη συμπάθεια οι κάτοικοι και τους παρακολουθούν από την ημέρα που έρχονται την άνοιξη μέχρι τις αρχές του Αυγούστου που επιστρέφουν να ξεχειμάσουν στους υγρότοπους της μακρινής Αφρικής. Πολλοί μάλιστα διηγούνται και ωραίες ιστορίες που δείχνουν τα ενδιαφέρον των ανθρώπων για αυτά τα πουλιά ενώ συχνά αυτά γίνονται και αντικείμενο αντιπαράθεσης όσον αφορά την παρουσία τους σε κάθε χωριό. Όπως για παράδειγμα μεταξύ του Αγίου Γεωργίου και του Νεοχωρακίου που αποτελούσε και τον κήπο για όλα τα χωριά της ανατολικής πλευράς του Τυμφρηστού και πολλά της Ευρυτανίας.

Μια από αυτές μάλιστα είναι συνδυασμένη με τον εξηλεκτρισμό της περιοχής και έχει μείνει στη μνήμη των κατοίκων του Αγίου Γεωργίου ως κορυφαίο γεγονός για την πανθομολογούμενη αφοσίωση των πελαργών στο ταίρι τους. Μέχρι τότε στο ψηλό καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου έρχονταν και φώλιαζε κάθε χρόνο ένα ζευγάρι πελαργών και πριν χτιστεί η μεγάλη εκκλησία, αυτοί φώλιαζαν στα μεγάλα πλατάνια στο ποτάμι. Γράφει ο δάσκαλος Τάκης Ευθυμίου ο οποίος ασχολείται συστηματικά με την ιστορία της περιοχής:

«Στο καμπαναριό του Άι - Γιώργη , κάθε χρόνο φώιαζε ένα ζευγάρι πελαργών.Μια χρονιά όμως, από απροσεξία, η λελεκίνα ακούμπησε τα ανοιγμένα της φτερά στα ηλεκτροφόρα σύρματα και κεραυνοβολήθηκε. Μόλις το αρσενικό την αντιλήφθηκε να πέφτει στο έδαφος, προσγειώθηκε από πάνω της με μεγάλη αγωνία. Όταν διαπίστωσε ότι είναι νεκρή, κλαψουρίζοντας από απελπισία, άνοιξε τα φτερά του και πετώντας συνειδητά, έπεσε πάνω στα ίδια θανατηφόρα σύρματα και αυτοκτόνησε, μη αντέχοντας το χαμό της συντρόφισσάς του. Αληθινή ιστορία, που μοιάζει με λυπητερό παραμύθι».

Το γεγονός αυτό ήταν οριακό για την κοινωνία των πελαργών και από τότε και πέρα, κανένα ζευγάρι δεν φώλιασε πάλι στη στέγη της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου και γι’ αυτό αναπτύσσεται ο διάλογος της αντιζηλίας με το Νεοχωράκι (μόλις 3 χιλιόμετρα μακρύτερα) όπου στις κολώνες της ΔΕΗ τα τελευταία χρόνια φωλιάζουν δυο ζευγάρια πελαργών τα οποία, όπως λένε οι κάτοικοι που τα παρακολουθούν συστηματικά είναι και πολύ καρπερά. Πέρσι η μια φωλιά, αυτή που είναι απέναντι από το βενζινάδικο του Γκίκα, έβγαλε τέσσερους νεαρούς πελαργούς και η άλλη τρία. Το μυστήριο όμως είναι ότι ενώ περίμεναν αυτοί φέτος να φτιάξουν φωλιές και σε άλλες κολώνες, όπου διατηρούνται τα απαραίτητα πλαίσια που έβαλε κάποτε η ΔΕΗ,αυτοί φαίνεται προτίμησαν να πάνε αλλού να ζήσουν.

Στο χωριό Πτελέα (Πύργος) που βρίσκεται λίγο μετά την Μακρακώμη και βρίσκεται δίπλα από τον Σπερχειό πέρσι είχαν φτιάξει στις κολώνες της ΔΕΗ τις φωλιές τους δυο ζευγάρια αλλά κάπου βρέθηκε κι ένας μοναχικός πελαργός, άγνωστο αν ήταν αρσενικός ή θηλυκός,ο οποίος για πολύ καιρό προσπαθούσε να μπει ανάμεσα σε ένα άλλο ζευγάρι.Τούτο όμως δεν είναι επιτρεπτό στην κοινωνία αυτών των πουλιών και το ζευγάρι,πότε το ένα μέλος και πότε το άλλο βρίσκονταν σε διαρκή διαμάχη με τον παρείσακτο ο οποίος τελικά μια ημέρα εξαφανίστηκε κι έτσι μπόρεσαν οι άλλοι να μεγαλώσουν και να εκπαιδεύσουν ήσυχα τα τρία πελαργόπουλα που έκαναν.Για την περίπτωση αυτού του καυγά των πελαργών συζητάνε ακόμη στο χωριό οι κάτοικοι του οποίου, ήταν όλοι με το μέρος του ζευγαριού.

Εκεί όμως που η συγκέντρωση των πελαργών θυμίζει αποικία και παλιότερες εποχές που ο κάμπος ήταν γεμάτος από αυτούς είναι η στέγη της εκκλησίας στη Μακρακώμη. Πάνω από τρία ζευγάρια φτιάχνουν εκεί τις φωλιές τους ενώ άλλα προτιμούν τις κολώνες της ΔΕΗ καθιστώντας έτσι αυτή τη μικρή πόλη ως την πρωτεύουσα των πελαργών της Δυτικής Φθιώτιδας της οποία η φύση όπως δείχνουν τα πράγματα με τους πελαργούς από τότε που μειώθηκε η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων συνεχώς βελτιώνεται και το γεγονός δεν αφορά μόνο αυτά τα πολύ συμπαθητικά και χρήσιμα πουλιά αλλά όλο τον κύκλο ζωής.

ΕΘΝΟΣ "ΚΥΝΗΓΙ", 02102013

ΟΙ ΠΕΛΑΡΓΟΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ

Δεν είναι από τους μεγάλους ποταμούς της Ελλάδας, ο ήρεμος κατά τα φαινόμενα αλλά πολλές φορές εξαιρετικά αποκαλυπτικός για τη δύναμή του, ιστορικός Σπερχειός, ο οποίος πηγάζει από τις βορειοανατολικές πλαγιές του Τυμφρηστού και αφού διασχίσει την εύφορη κοιλάδα της Φθιώτιδας που ταυτίζεται και με το όνομά του, εκβάλει στον Μαλιακό κόλπο τις ακτές του οποίου διαρκώς  περιορίζει σε βάρος της θάλασσας.

Σε όλο το μήκος της δαδρομής του ο ποταμός είναι στη διάθεση του ανθρώπου και τα πολύτιμα νερά του οδηγούνται σε καλλιέργειες, σε βαθμό μάλιστα όταν κοντεύει να τελειώσει το καλοκαίρι σε ορισμένα σημεία να φαίνεται εντελώς στεγνός. Στο μεγαλύτερο δε μήκος της διαδρομής του ρέει μέσα στο μεγάλο πλατανόδασος, ένα από τα ωραιότερα όλων των ποταμών της Ελλάδας και πολύ σπουδαίο για την ποικιλία των ειδών που φιλοξενεί ενώ στο προς το τέλος της διαδρομής του, χάνεται κυριολεκτικά μέσα στους σε οικοσυστήματα όπου ενδυμούν παρόχθια των ποταμών και των βάλτων οικοσυστήματα.

Σε όλο το μήκος της διαδρομής του μέχρι πριν από δυο δεκαετίες,  πυκνή ήταν η παρουσία των πελαργών, πτηνών που θεωρούνται ως η κορυφή της διατροφικής αλυσίδας της ελληνικής αγροτικής υπαίθρου καθώς αυτά τρέφονται αποκλειστικά με τρωκτικά, ερπετά και αμφίβια από τα οποία και τα περισσότερα δημιουργούσαν προβλήματα στην γεωργία καθώς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συμμετείχαν στη μοιρασιά της σοδειάς με τον άνθρωπο ή δημιουργούσαν προβλήματα στην παραγωγή της.

Στο διαρκή αγώνα των ανθρώπων κατά των επιβουλέων της σοδειάς του από τα μεταπολεμικά χρόνια ήρθαν σύμμαχοι τα δεκάδες φυτοφάρμακα και εντομοντόνα ενώ τα λιπάσματα βοήθησαν αρκετά ώστε να έχει πολλαπλάσια απόδοση. Το αντίτιμο όμως ήταν η μόλυνση του εδάφους και των νερών από χημικά απόβλητα και η εξαφάνιση πολλών ειδών που αποτελούσαν την τροφή των πελαργών αλλά και πολλών άλλων αρπακτικών. Το αποτέλεσμα ήταν πλέον εμφανές και προβλημάτισε πολλούς ειδικούς τη λύση όμως έδωσε η ίδια η φύση συνεπικουρούμενη βεβαίως από την οικονομική κρίση καθώς πολλοί από τους αγρότες υποχρεώθηκαν να περιορίσουν τη χρήση των φυτοφαρμάκων, ακόμη και των λιπασμάτων ενώ δεν ήταν καθόλου λίγοι κι εκείνοι που εγκατέλειψαν τις καλλιέργειες.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν να αλαφρώσει κάπως το έδαφος από το βάρος των χημικών κατασκευασμάτων και οι πληθυσμοί κάποιων ειδών, όπως τα τρωκτικά και τα έρπετα να αρχίσουν να αυξάνονται, αύξηση την οποία ακολούθησαν και οι πληθυσμοί των θηρευτών τους με πρώτους αυτών των πελαργών που επισκέπτονται τους κάμπους και τους ποταμούς της πατρίδας μας από τον Μάρτιο και μένουν ως τα μέσα του Αυγούστου. Το φαινόμενο τούτο παρατηρήθηκε και στον Σπερχειό ποταμό, ιδιαίτερα στα χωριά που βρίσκονται στην άνω λεκάνη του, από την Μακρακώμη και πάνω, στην Δυτική Φθιώτιδα. 

Έτσι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε το φαινόμενο να ζωντανέψουν παλιές φωλιές σε όλα τα χωριά, από το Λιανοκλάδι και πάνω, ακόμη και στο Νεοχωράκι, στους πρόποδες του Τυμφρηστού γέμισε ο ουρανός πελαργούς τους οποίους βλέπουν με ιδιαίτερη συμπάθεια οι κάτοικοι και τους παρακολουθούν από την ημέρα που έρχονται την άνοιξη μέχρι τις αρχές του Αυγούστου που επιστρέφουν να ξεχειμάσουν στους υγρότοπους της μακρινής Αφρικής. Πολλοί μάλιστα διηγούνται και ωραίες ιστορίες που δείχνουν τα ενδιαφέρον των ανθρώπων για αυτά τα πουλιά ενώ συχνά αυτά γίνονται και αντικείμενο αντιπαράθεσης όσον αφορά την παρουσία τους σε κάθε χωριό. Όπως για παράδειγμα μεταξύ του Αγίου Γεωργίου και του Νεοχωρακίου που αποτελούσε και τον κήπο για όλα τα χωριά της ανατολικής πλευράς του Τυμφρηστού και πολλά της Ευρυτανίας.

Μια από αυτές μάλιστα είναι συνδυασμένη με τον εξηλεκτρισμό της περιοχής και έχει μείνει στη μνήμη των κατοίκων του Αγίου Γεωργίου ως κορυφαίο γεγονός για την πανθομολογούμενη αφοσίωση των πελαργών στο ταίρι τους. Μέχρι τότε στο ψηλό καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου έρχονταν και φώλιαζε κάθε χρόνο ένα ζευγάρι πελαργών και πριν χτιστεί η μεγάλη εκκλησία, αυτοί φώλιαζαν στα μεγάλα πλατάνια στο ποτάμι. Γράφει ο δάσκαλος Τάκης Ευθυμίου ο οποίος ασχολείται συστηματικά με την ιστορία της περιοχής:
«Στο καμπαναριό του Άι - Γιώργη , κάθε χρόνο φώιαζε ένα ζευγάρι πελαργών.Μια χρονιά όμως, από απροσεξία, η λελεκίνα ακούμπησε τα ανοιγμένα της φτερά στα ηλεκτροφόρα σύρματα και κεραυνοβολήθηκε. Μόλις το αρσενικό την αντιλήφθηκε να πέφτει στο έδαφος, προσγειώθηκε από πάνω της με μεγάλη αγωνία. Όταν διαπίστωσε ότι είναι νεκρή, κλαψουρίζοντας από απελπισία, άνοιξε τα φτερά του και πετώντας συνειδητά, έπεσε πάνω στα ίδια θανατηφόρα σύρματα και αυτοκτόνησε, μη αντέχοντας το χαμό της συντρόφισσάς του. Αληθινή ιστορία, που μοιάζει με λυπητερό παραμύθι».

Το γεγονός αυτό ήταν οριακό για την κοινωνία των πελαργών και από τότε και πέρα, κανένα ζευγάρι δεν φώλιασε πάλι στη στέγη της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου και γι’ αυτό αναπτύσσεται ο διάλογος της αντιζηλίας με το Νεοχωράκι (μόλις 3 χιλιόμετρα μακρύτερα) όπου στις κολώνες της ΔΕΗ τα τελευταία χρόνια φωλιάζουν δυο ζευγάρια πελαργών τα οποία, όπως λένε οι κάτοικοι που τα παρακολουθούν συστηματικά είναι και πολύ καρπερά. Πέρσι η μια φωλιά, αυτή που είναι απέναντι από το βενζινάδικο του Γκίκα, έβγαλε τέσσερους νεαρούς πελαργούς και η άλλη τρία. Το μυστήριο όμως είναι ότι ενώ περίμεναν αυτοί φέτος να φτιάξουν φωλιές και σε άλλες κολώνες, όπου διατηρούνται τα απαραίτητα πλαίσια που έβαλε κάποτε η ΔΕΗ,αυτοί φαίνεται προτίμησαν να πάνε αλλού να ζήσουν.

Στο χωριό Πτελέα (Πύργος) που βρίσκεται λίγο μετά την Μακρακώμη και βρίσκεται δίπλα από τον Σπερχειό πέρσι είχαν φτιάξει στις κολώνες της ΔΕΗ τις φωλιές τους δυο ζευγάρια αλλά κάπου βρέθηκε κι ένας μοναχικός πελαργός, άγνωστο αν ήταν αρσενικός ή θηλυκός,ο οποίος για πολύ καιρό προσπαθούσε να μπει ανάμεσα σε ένα άλλο ζευγάρι.Τούτο όμως δεν είναι επιτρεπτό στην κοινωνία αυτών των πουλιών και το ζευγάρι,πότε το ένα μέλος και πότε το άλλο βρίσκονταν σε διαρκή διαμάχη με τον παρείσακτο ο οποίος τελικά μια ημέρα εξαφανίστηκε κι έτσι μπόρεσαν οι άλλοι να μεγαλώσουν και να εκπαιδεύσουν ήσυχα τα τρία πελαργόπουλα που έκαναν.Για την περίπτωση αυτού του καυγά των πελαργών συζητάνε ακόμη στο χωριό οι κάτοικοι του οποίου, ήταν όλοι με το μέρος του ζευγαριού.

Εκεί όμως που η συγκέντρωση των πελαργών θυμίζει αποικία και παλιότερες εποχές που ο κάμπος ήταν γεμάτος από αυτούς είναι η στέγη της εκκλησίας στη Μακρακώμη. Πάνω από τρία ζευγάρια φτιάχνουν εκεί τις φωλιές τους ενώ άλλα προτιμούν τις κολώνες της ΔΕΗ καθιστώντας έτσι αυτή τη μικρή πόλη ως την πρωτεύουσα των πελαργών της Δυτικής Φθιώτιδας της οποία η φύση όπως δείχνουν τα πράγματα με τους πελαργούς από τότε που μειώθηκε η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων συνεχώς βελτιώνεται και το γεγονός δεν αφορά μόνο αυτά τα πολύ συμπαθητικά και χρήσιμα πουλιά αλλά όλο τον κύκλο ζωής.

ΕΘΝΟΣ - ΚΥΝΗΓΙ, 18092013

 

ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ ΣΤΟ ΜΑΝΤΡΙ ΤΟΥ ΚΑΡΑΪΣΚΟΥ

Έχετε σίγουρα ακούσει ένα σωρό πράγματα κατά τους τελευταίους μήνες, για «κουρέματα», σε μισθούς, δάνεια, χρέη, τη ζωή μας όλη εν τέλει, την οποία κάθισαν στην καρέκλα του μπαρμπέρη χωρίς να ρωτήσουν κανένα μας αν θέλουμε ή όχι. Για ένα αληθινό κούρεμα, ούτε κουβέντα από κανέναν…

Είχα τη χαρά σήμερα πριν από λίγη ώρα, σαν επέστρεφα με τον πατέρα μου από την προεκλογική εκστρατεία στα χωριά του φθιωτικού κάμπου και σταθήκαμε λίγο στη Μακρακώμη να δω για άλλη μια φορά κούρεμα προβάτων. Συγκεκριμένα, στο κοπάδι του Γιάννη Καραϊσκου, από το Μαυρίλο που παντρεύτηκε την πρώτη μου ξαδέλφη Μάγδα και ζουν στη Μακρακώμη με τα τέσσερα παιδιά τους και όλοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία.

Σήμερα ήταν η δύσκολη μέρα για όλους τους Καραϊσκέους, γιατί το κούρεμα δεν είναι δα και καμιά εύκολη υπόθεση και χρειάστηκαν πέντε άντρες, ο Γιάννης, οι δυο γιοί του Νίκος και Κώστας και κάνα δυο άλλοι γείτονες που επιστρατεύτηκαν να βοηθήσουν να κουρευτεί όπως πρέπει το κοπάδι των διακοσίων και παραπάνω προβάτων, στο μαντρί λίγο πιο κάτω από τον παλιό νερόμυλο, όπως βγαίνουμε από τη Μακρακώμη προς τον Τυμφρηστό.

Παλιότερα το κούρεμα των προβάτων, παρά τη μεγάλη κούραση που απαιτεί, ήταν πανηγύρι και στο τέλος όλοι μαζί κάθονταν και ξεκοκάλιζαν ένα αρνί στη σούβλα που έψηνε επί τούτου ο τσέλιγκας. Σήμερα συνεχίζει να είναι κάπως έτσι αλλά δυστυχώς τα μαλλιά που κάποτε ήταν πλούτος, δεν έχουν καμιά αξία και ούτε και οι γύφτοι που λέει ο λόγος, δεν τους δίνουν σημασία και αποτελούν και μπελά γιατί δεν έχουν τι να τα κάνουν.

Δεν γίνεται όμως διαφορετικά: πρέπει να κουρευτεί το κοπάδι γιατί θα σκάσουν από τη ζέστη τα ζωντανά, ιδιαίτερα αυτά που μένουν μόνιμα στον κάμπο για τούτο δεν λέει κανένας λέξη. Μόνο ακονίζουν καλά τα ψαλίδια και προσέχουν μη πάρουν μαζί με την ψαλιδιά και κανένα κομμάτι δέρμα ή τα εργαλεία των κριαριών γιατί όπως και να’ χει, οι άνθρωποι θέλουν τα ζωντανά τους να τα βλέπουν να περνάνε καλά και να γεμίσουν οι σάρκες τους σκουλήκια από τις μύγες που μόλις βρουν αίμα ορμάνε να το μαγαρίσουν…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 04052012