Η ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΛΙΟ ΤΡΟΠΟ

 

Πότε άρχισε ο άνθρωπος να συγκεντρώνει στην εποχή της καρποφορίας περισσευούμενα αγαθά, να τα αποθηκεύει και να τα προφυλάσσει σε ένα ασφαλές μέρος ώστε να τα καταναλώσει όταν δεν τα βρίσκει, θεωρούμε πως έγινε στα πολύ – πολύ παλιά χρόνια. Σε κάποια φάση της μακράς ιστορίας του πάνω στον πλανήτη, κάποιος άνθρωπος έκανε το πρώτο βήμα και καθώς είδε πως αυτό ήταν καλό και ωφέλιμο για την ίδιο και την ομάδα του, το επανέλαβε την επόμενη χρονιά και στο τέλος έγινε συνήθεια την οποία ακολούθησαν περισσότεροι και στις μέρες την συνήθεια αυτή φτάσαμε αυτό να τη λέμε αποταμίευση. Σήμερα δε η ημέρα είναι αφιερωμένη σε αυτή και τις καλές συνέπειες της.

Η πρακτική αυτή βέβαια δεν είναι ανακάλυψη μόνο των ανθρώπων. Πολλά ζώα την εφάρμοζαν και δεν είναι απίθανο να το διδάχθηκε παρατηρώντας κάποια απ’ αυτά. Οι σκίουροι για παράδειγμα συγκεντρώνουν καρπούς και τους αποθηκεύουν σε κουφάλες δέντρων ή σε άλλα στεγανά σημεία της γης για να πορεύονται τον χειμώνα. Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μέλισσες που διανύουν απίστευτες αποστάσεις όλο το καλοκαίρι πετώντας από άνθος σε άνθος να φτιάξουν μέλι για να τρέφονται όταν παύει η ανθοφορία και στεγνώνει η πλάση από χυμούς. Αντιγράφοντας ή ακολουθώντας την πρακτική των ζώων ο άνθρωπος με την αποταμίευση κατάφερε να ξεπεράσει πολλές δύσκολες περιόδους ή χάρη σε αυτή πάλι να καταφέρει να αποκτήσει κι άλλα αγαθά, ορισμένοι δε να αποκτήσουν πλούτο και να εξασφαλίσουν μια διαρκή ευημερία. 

Το μυστικό στην αποταμίευση είναι το μάζεμα σπυρί το σπυρί που λένε των αγαθών και φυσικά η μη στέρησή τους από τις τρέχουσες ανάγκες. Είναι μια μέθοδος που ήξεραν καλά οι παλαιότεροι καθώς ζούσαν μέσα στην φύση η οποία καθημερινά τους δίδασκε πως να εξυπηρετούν τις ανάγκες τους. Ο δε τρόπος συλλογής των καρπών, μια – μια η ελιά και ένα – ένα το καρύδι είναι αυτά που γεμίζουν το σακούλι και όσοι το κάνουν ακόμη, μοιάζει να σκύβουν σαν να προσκυνάνε τη γη και τα δέντρα που τους τα χαρίζουν. Το μάζεμά τους με εργαλεία, σαφώς και μειώνει πολύ το χρόνο της συλλογής αλλά υπολείπεται της μαγείας που έχει το πιάσιμο κάθε καρπού με το χέρι και την αίσθηση που προκαλεί αυτός για την ωριμότητά του και την ποιότητά του. Στο αμπάρι τέλος ή την αποθήκη κρίνονταν αυτή η προσπάθεια κι εκείνο καθόριζε την ευκολία που είχε στην επιβίωσή του ένα νοικοκυριό.

Έτσι, όσοι κινούμαστε ακόμη στην ύπαιθρο βλέπουμε κάποια άτομα, μεγάλης ηλικίας συνήθως να περπατούν σιωπηλά στα έρημα χωράφια για να μαζέψουν τους καρπούς που έχουν ξεχαστεί ανάμεσα στα φύλλα ή δεν τους πήραν είδηση τα τρωκτικά. Η ποδιά που γεμίζουν είναι η ικανοποίηση που τους προσφέρει η φύση όταν ακόμη αυτοί διατηρούν μια άδολη σχέση μαζί της. Οι σκηνές αυτές είναι οι τελευταίες που μας θυμίζουν έναν άλλο κόσμο, έναν κόσμο που για να συνεχίσει να υπάρχει, αρκούσε το αυτονόητο.   

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 31102022 

ΜΙΑ ΑΧΛΑΔΟΜΗΛΙΑ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΟΞΥΑ

Ο Γιάννης Συντίλας μπροστά στην αχλαδομηλιά του

Στα χωριά που πηγαίνω μου αρέσει να βλέπω δέντρα γεμάτα καρπούς και χαίρομαι διπλά όταν πρόκειται για ποικιλίες που δεν υπάρχουν στην αγορά που όλα τα είδη τείνουν να είναι σαν ίδια στο χρώμα και στη γεύση. 

Αχλαδήμηλα στη Γραμμένη Οξιά

Έτσι, προσκύνησα πραγματικά πριν από λίγες ημέρες, όταν χάρη του 3^ου Ποδηλατικού Άθλου στα βουνά της Ρούμελης, επισκέφτηκα με τον Γιάννη Σιντίλα, συνταξιούχο πυροσβέστη τον κήπου του, μια μηλιά που έλαμπε φορτωμένη καρπούς που δεν ήξερα. Τον ρώτησα και μου είπε πως πρόκειται για αχλαδόμηλα, μια ποικιλία που αγνοούσα και την οποία προώθησαν οι γεωπόνοι κατά την δεκαετία του ’60 σε πολλά ορεινά χωριά. Κάτι ανάλογο είχαν κάνει και στο δικό μου χωριό αλλά σαν παράτησαν οι χωριανοί τα χωράφια τα δέντρα ξεράθηκαν. Στη Γραμμένη Οξυά όμως, όπως φαίνεται και από άλλα δέντρα που είδα, έτυχαν κάποιας φροντίδας και καρπίζουν ακόμη, όπως αυτή η αχλαδομηλιά της οποίας τους καρπούς δοκίμασα και τους βρήκα ωραίους. Όταν έρθει ο καιρός για μπόλιασμα θα επισκεφθώ πάλι αυτό το ωραίο χωριό και ίσως καταφέρω να μεταφέρω το είδος και σε κάποιο δέντρο στο χωριό μου.

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 24092015

Η ΦΥΣΗ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΑΚΟΜΗ...

Τσακίζεται από τον καρπό η καρυδιά στον Κρέντη...

Λένε κάποιοι λίγοι, ασφαλώς πιο ευαίσθητοι από το πλήθος που έχουν το προνόμιο να ακούνε τους μυστικούς ήχους της φύσης, να καταλαβαίνουν τη γλώσσα των πουλιών ή να ερμηνεύουν τους οιωνούς που περισσεύουν γύρω μας πως άμα ή φύση καταλαβαίνει ότι ένα μέρος της κινδυνεύει ή πιέζεται από κάποιο κακό, δείχνει ανοιχτά τη μέριμνά της.

Μια καλή σοδειά από κάστανα υπόσχεται η μικρή καστανιά.

Έτσι μου λένε κάποιοι από τους λίγους γέροντες που έχουν απομείνει στις Μικρές Πατρίδες όλης της Ελλάδας πως τα χρόνια της κατοχής τσακίστηκαν τα καρποφόρα δέντρα από καρπούς (καρύδια, κάστανα, ακόμα και βελανίδια) κι έτσι χόρτασαν πολλοί άνθρωποι και γλίτωσαν το θάνατο από την πείνα που είχαν επιβάλλει οι γερμανοιταλοί κατακτητές. Εκείνα τα χρόνια πάλι θυμούνται πως είχε πέσει και ο μεγαλύτερος αριθμός από ποτέ αποδημητικών πουλιών στην Ελλάδα και έτσι δεν τους έλειψε το κρέας από το κυνήγι.

Ούτε αυτή η μηλιά ξεχάστηκε φέτος και γέμισε μήλα..

Δεν μπορούμε να πούμε πως στη συγκυρία με τις δυσκολίες που ζούμε και μέσα στην απειλή της χρεωκοπίας που ακούμε και η οποία θα έχει ως συνέπεια την πείνα για ένα μεγάλο αριθμό συμπολιτών μας αλλά και αλλοδαπών που ζουν στην Ελλάδα, η φύση θα φροντίσει πάλι για τους ανθρώπους όπως τα ξεχασμένα από πολλούς χρόνια της Κατοχής.

Και βελανίδια, για τα πουλιά του δάσους και τα άγρια ζώα γέμισαν τα δέντρα...

Δεν μπορούμε όμως να περιμένουμε να συμβεί πάλι κάτι τέτοιο γιατί οι άνθρωποι τα τελευταία χρόνια κακοποίησαν τόσο πολύ τη φύση, σε σημείο που νομίζω έχει χάσει την αίσθηση που προαναφέρθηκε και επί πλέον, δεν είναι απίθανο αυτή τη φορά, να σταθεί παντελώς αδιάφορη για τη μοίρα μας ή να θελήσει με τη στάση της αυτή να δείξει ένα βαθμό εκδίκησης και να μας οδηγήσει πάλι στο δρόμο της σύνεσης και της προσοχής.

ΚΡΕΝΤΗΣ, 22092016