ΕΡΩΤΕΣ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΗ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΟ

Καθώς ο Νοέμβρης εισάγει με τις πρώτες κρύες νύχτες του φθινοπώρου στους διαλόγους της καθημερινότητας το «καυτό» ζήτημα της θέρμανσης (ιδιαίτερα για τους μη δυνάμενους πλέον να αντιμετωπίσουν το κόστος της ζωής και δεν είναι λίγοι αυτοί) τα δυο περιστέρια που ερωτεύονται πάνω σε ένα κλιματιστικό στην οδό Μιχαήλ Βόδα, ασφαλώς και συνθέτουν μια εικόνα που ημερώνει την ιδέα του κόστους που έχει για να λειτουργήσει ένα τέτοιο μηχάνημα για να ζεσταθεί αξιοπρεπώς ένα σπίτι…

ΑΘΗΝΑ, 03112017

ΟΙ ΦΩΤΙΕΣ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΗ ΣΤΑ ΧΩΡΑΦΙΑ

Χθες  κυριολεκτικά «το κάψαμε» στη μικρή πατρίδα και να σας προλάβω - πριν πάει το μυααλό σας σε τίποτα ωραία γλέντια - το φοβερό κάψιμο έγινε στα χωράφια που επιτέλους καθαρίστηκαν από τις αγριάδες, τα βάτα, τις φτέρες και τα χαμόδεντρα που τα είχαν καταλάβει επί πολλά χρόνια και  έτοιμα πλέον περιμένουν πότε θα πάει το τρακτέρ να τα οργώσει έτσι ώστε να είναι έτοιμα την άνοιξη για τη σπορά.

Το κάψιμο δεν είναι πάντα απαραίτητο σε ένα χωράφι γιατί μαζί με τα αγριόχορτα καίγονται και ένα σωρό ωφέλιμοι μικροοργανισμοί και μύκητες που κρατούν ζωντανό το χώμα και την επιφάνειά του αλλά γίνεται όταν ξαναμπαίνουμε σε αυτό μετά από τριάντα και παραπάνω χρόνια εγκατάλειψης και πρέπει να γίνει με δραστικό τρόπο. Το καθάρισμά του ήταν εξαιρετικά επίπονο και για την έκταση κάποιων στρεμμάτων απαιτήθηκαν πολλές ημέρες δουλειάς με το χορτοκοπτικό, το αλυσοπρίονο και βέβαια με τα χέρια αλλά άξιζε τον κόπο γιατί πρόκειται για ένα χωράφι με μικρή κλίση και μπορεί να οργωθεί. Το μειονέκτημά του είναι ότι στο υπέδαφος έχει αρκετές πέτρες και δεν μπορεί να γίνει κήπος αλλά κάλλιστα μπορεί να φυτευτούν σε αυτά δέντρα, μηλιές για παράδειγμα γιατί είδα πως είχαν φυτρώσει μερικές άγριες και της κράτησα να της μπολιάσω με ντόπιες ποικιλίες. 

Σε αυτό το χωράφι οι γονείς παλιότερα έσπερναν σιτάρι, φακές ή ρεβύθια αλλά σιγά – σιγά παράτησαν τις καλλιέργειες και πριν καταντήσει δασωμένος χερσότοπος ήταν βοσκή. Καθαρίζοντάς το πόντο τον πόντο ήταν σαν να επαναλάμβανα κατά κάποιο τρόπο τις κινήσεις κάποιων μακρινών προγόνων που το κέρδισαν με τις αξίνες και τα χέρια πριν από άγνωστο αριθμό χρόνων από το δάσος σε μια πλαγιά του Τυμφρηστού και το έβαλαν στη δούλεψή τους όπως εξάλλου το ίδιο έκαναν και άλλοι συγχωριανοί σε διάφορες στιγμές της ιστορίας. Το γεγονός δηλώνει το ρίζωμα που επιχείρησαν να κάνουν σε αυτόν τον τόπο και οι δικές μου κινήσεις, τολμώ να πω, μνημόσυνο στον αγώνα που έδωσαν τότε και σαν έπιανα τίποτα πέτρες να τις βάλω στη διαλυμένη ξερολιθιά, καταλάβαινα πως πριν από μένα τις έχουν πιάσει μια ατέλειωτη σειρά προγόνων που έζησαν απ’ αυτό το χωράφι. 

    

Πρακτικά τώρα το κάψιμο ενός χωραφιού προϋποθέτει κατ’ αρχάς να είναι στεγνά τα υπολείμματα του καθαρισμού, να είναι ο καιρός κάπως υγρός ώστε να μην προκληθεί πυρκαγιά σε διπλανά χωράφια ή το δάσος. Γι’ αυτό και γίνεται συνήθως αργά το φθινόπωρο ή νωρίς την άνοιξη. Πρέπει επίσης τα υλικά που πρέπει να καούν να συγκεντρώνονται σε σωρούς ώστε να περιορίζεται το κάψιμο του εδάφους και βέβαια να μην φυσάει πολύς αέρας γιατί μπορεί να αρπάξει καμιά σπίθα και να την πάει στο δάσος. Με το μάζεμα του υλικού προς κάψιμο σε σωρούς την ίδια ημέρα επιτυγχάνεται επίσης και η απομάκρυνση τίποτα ζώων που κρύβονται μέσα σε αυτά, όπως χελώνες, φίδια, σαύρες κι έτσι γλυτώνουν από τη φωτιά ή οποία προκαλεί υψηλότατες θερμοκρασίες όταν πρόκειται για εντελώς ξηρή ύλη και για κάθε σωρό δεν διαρκεί παραπάνω από πέντε – δέκα λεπτά. 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 17102015

Και στο http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.themata&id=3649

ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ

Συμπληρώνονται τούτες τις ημέρες 15 ολόκληρα χρόνια από την μεγάλη ημέρα, στο ωραίο πανηγυράκι των Ταξιαρχών στο Μάραθο (Μύρεσι), ήταν που ανέβηκα για πρώτη φορά στ’ Άγραφα και άρχισα να μαζεύω ένα υλικό, φωτογραφίες, περιγραφές, σημειώσεις για μια έκδοση ισάξια του μεγέθους αυτού του μοναδικού τόπου και με τίτλο «Τα Άγραφα των Χρωμάτων» και μέχρι σήμερα ομολογώ πως ακόμη θεωρώ μου λείπουν πράγματα για να κάτσω κάτω και να αρχίσω να δουλεύω αλλά δεν χωρούν πλέον άλλες αναβολές…

'Eτσι λοιπόν, παράλληλα με την τακτοποίηση αυτού του αρχείου και με ότι άλλο μπορώ ακόμη να κάνω στη λίγη δουλειά που έχει απομείνει, θα αρχίσω να σας γνωρίζω μέσα από τις «Μικρές Πατρίδες» τακτικά ορισμένα σημεία από τ’ Άγραφα και την Ευρυτανία που ενδεχομένως δεν γνωρίζεται με στόχο να τα μάθετε και εξοικειωθείτε με τον τόπο, την ιστορία του και τους ανθρώπους του. Γι’ αυτό και σήμερα χαιρετίζουμε μαζί την αρχή του Νοεμβρίου με μια ωραία εικόνα από το φθινόπωρο στα Άγραφα και συγκεκριμένα από τον Αϊ-Λιά των Μεγάλων Βραγκιανών που είχαμε επισκεφθεί εκείνες τις ημέρες με τον καλό φίλο Σωτήρη Τσιώλη και τον αδερφό του. 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 01112014

   

ΤΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΣΠΟΡΟΣ ΤΟΥΣ

 

Τα μανιτάρια είναι ένα κομμάτι του κόσμου μας που πολλαλασιάζονται με μικρούς, σχεδόν αόρατους σπόρους που πέφτουν από το ώριμο φυτό και παρεμένουν στο έδαφος μέχρι να δημιουργηθούν εκείνες οι ειδικές συνθήκες που θα το βοηθήσουν να βλαστήσουν πάλι. Πολλούς δε από αυτούς τους σπόρους τους που μόνο ένας ειδικός και μετά από πολύ προσεκτική παρατήρηση θα διέκρινε, παρασύρει το νερό, ο αέρας ακόμη ή είναι δυνατόν να μεταφερθούν και στα πέλματα των άγριων ή των ήμερων ζώων ή τα φτερά των πουλιών σε άλλο σημείο και σαν βρουν κατάλληλο έδαφος, να βλαστήσουν.

Θεωρητικά, τα μανιτάρια, μιας και είναι άπειρα, θα μπορούσαν να κατακλύσουν τον κόσμο αλλά έχει προνοήσει φαίνεται ο θεός και η εξάπλωσή τους περιορίζεται και έτσι αποφεύγεται η ραγδαία αποσύνθεση όλων των άλλων ειδών γιατί αυτός είναι ο ρόλος τους: Φυτρώνουν και αναπτύσσονται εκεί που έχει σταματήσει η ζωή και αναπτύσουν τέτοιες χημικές και μηχανικές διεργασίες που αποδομούν τις οργανικές ύλες σε απλά στοιχεία και για τούτο ο ρόλος τους στο οικοσύστημα είναι τεράστιος και απαραίτητος.

Πολλές φορές δε, ορισμένα είδη μανιταριών αναπτύσσονται όταν υπάρξουν κατάλληλες συνθήκες πάνω σε ζωντανά φυτά και ανάλογα το είδος τους, τα υποστηρίζουν ή αργά - αργά τα σκοτώνουν. Είναι και αυτός ένας άλλος ρόλος, σπουδαίος επίσης γιατί έτσι αραιώνουν το δάσος και οι παρενέργειες αυτής της συμβίωσης δίνουν την ευκαιρία σε άλλα είδη να φωλιάσουν πάνω στο τραυματισμένο δέντρο και να επιβιώσουν τρώγοντας κυριολεκτικά τις σάρκες του μέχρι αυτό να μετατραπεί σε σκόνη και λίπασμα.

Αυτά τα όλιγα για τα μανιτάρια που αυτές τις ημέρες έχουν πλημμυρίσει την ελληνική ύπαιθρο και στην αναζητήσή τους έχουν αποδωθεί πολλές παρέες φίλων ο οποίοι τα γνωρίζουν καλά και προσέχουν γιατί δεν είναι και όλα τόσο αθώα και μπορεί να κρύβουν εκπλήξεις σε όποιον τα καταναλώσει. Οι ίδιοι πάλι προσέχουν όταν τα συλλέγουν ώστε ο αόρατος σπόρος τους να πέσει στο έδαφος για να συννεχίσει το είδος τους να υπάρχει και μαζί με την ευχαρίστηση που μας δίνουν όταν τα ανακαλύπτουμε στο δάσος να κάνουμε και ωραίους παραλληλισμούς με τα πράγματα που συμβαίνουν γύρω μας…

ΑΘΗΝΑ, 02112013

ΤΑ ΩΡΑΙΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΗ

 

Είναι ο Νοέμβρης ο μήνας που κλείνει τον κύκλο της καρποφορίας της γης με τα εσπεριδοειδή κάθε είδους, τους λωτούς και φυσικά τις ελιές - την ευλογία της ελληνικής γης αλλά σε ορισμένους τόπους, όπως στα ορεινά χωριά κάποιες λάμψεις του καλοκαιριού κρατάνε ακόμη και γλυκαίνουν το μάτι και το στόμα των προκομένων ανθρώπων.

Ο λόγος για μια ορισμένη ποικιλία σταφυλιών, σιδερίτες τα λένε στην πατρίδα μου τα οποία αργούν να ωριμάσουν και αν τύχει μάλιστα να μην έχουν προσβληθεί από τίποτα αρρώστιες, αυτά μπορούν να κρατηθούν πάνω στο κλήμα ως τα Χριστούγεννα. Για να είναι όμως σίγουροι οι άνθρωποι πως αυτά θα διατηρηθούν, τα έκοβαν και τα κρεμούσαν στα υπόγεια των σπιτιών όπου το φως ήταν ελάχιστο κι έτσι ήταν σαν να έπεφταν σε ύπνο και τα ξυπνούσαν μόνο σαν επρόκειτο να καταναλωθούν. Αυτός ο ύπνος λένε ήταν που τα έκανε να μη ρυτιδιάζουν οι ρώγες τους και να καταλήγουν να είναι σαν άδειες σακκούλες.

Η διατήρηση των σταφυλιών με αυτό τον τρόπο είναι μια τέχνη που έχει σχεδόν ξεχαστεί καθώς και οι άνθρωποι που τη γνώριζαν έχουν λιγοστέψει αλλά και γιατί η τεχνολογία φροντίζει να τα κρατάει «ζωντανά» με διάφορα μείγματα χημικών μέσα στα ψυγεία. Γι’ αυτό και αποτελεί τύχη για όποιον περάσει από κάποιο ορεινό χωριό και βρει τις επόμενες μέρες σταφύλια να είναι ακόμη κρεμασμένα στις κρεβατίνες και μπορεί να απλώσει το χέρι να κόψει ένα μικρό τσαμπί ή να τσιμπήσει μια ρώγα από αυτόν τον γλυκό θησαυρό…

 

ΑΘΗΝΑ, 01112013