Η ΚΟΠΗ ΤΗΣ ΠΙΤΑΣ ΣΤΟ ΠΕΤΡΙΛΟ

 

Ο Πρόεδρος του Μορφωτικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου Πετρίλου Στέλιος Καραμπάς, η Αργυρώ Τουραλιά, η τραγουδίστρια Ρούλα Τουραλιά και ο Γιώργος Αργυρός. 

Θεσμός στην αρχή κάθε νέας χρονιάς η κοπή της λεγόμενης πρωτοχρονιάτικης πίτας από κάθε σύλλογο, όμιλο, εταιρεία, ομάδα, σωματείο, γραφείο, ενορία και επειδή δεν έφταναν οι κατάλληλες μέρες για να συντονιστεί ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων για να παραβρίσκεται στην εκδήλωση, πολλές φορές έφτανε να γίνεται και την Σαρακοστή. 

Σαν θεσμός ο οποίος εξυπηρετούσε ποικίλες καταστάσεις και στόχους  παρά την όποια κριτική και τις ενστάσεις που προέβαλλαν ορισμένοι έμοιαζε να μην κλονίζεται από τίποτα.  Ήρθε όμως η επιδημία και σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση περιόρισε δραματικά τις παρουσίες ,μπήκε στο περιθώριο και είναι αμφίβολο αν μπορέσει να ξαναγίνει όπως παλιά. Αυτό παρατηρούμε φέτος, για δεύτερη χρονιά της επιδημίας στην Αθήνα όπως και στα άλλα αστικά κέντρα και όπου γίνεται μοιάζει με παρωδία των… παλιών καλών ημερών!

Η κατάσταση επηρέασε  αρκετά, σχεδόν διαλυτικά και τις πατριδοτοπικές οργανώσεις, τους συλλόγους και τα σωματεία που κάθε χρόνο η κοπή της πίτας η οποία συνοδεύονταν και με ένα γλέντι ήταν μια αφορμή να συναντηθούν οι συγχωριανοί και οι φίλοι του κάθε χωριού, να τα πούνε όσο προλάβαιναν διάφορα μεταξύ τους και να διασκεδάσουν.  Η κοπή δε της πίτας και το πανηγύρι το καλοκαίρι στο χωριό ήταν τα τελευταία στοιχεία που θύμιζαν την κοινότητα η οποία τον υπόλοιπο χρόνο καμιά άλλη ενέργεια δεν δήλωνε την ύπαρξή της.

Οι περισσότεροι σύλλογοι δέχθηκαν την κατάσταση σχεδόν μοιρολατρικά ενώ δεν έλειψαν και πολλοί που χάρηκαν την λόγω  επιδημίας ακύρωση αυτών των εκδηλώσεων είτε γιατί δεν ήθελαν σε συμμετάσχουν, είτε γιατί έβλεπαν το αδιέξοδο που έχουν περιέλθει οι Σύλλογοι καθώς η παλιά γενιά φεύγει και από τους νέους ελάχιστοι πια ενδιαφέρονται.

Δεν συμβαίνει όμως με όλους τι ίδιο. Ο Μορφωτικός και Εκπολιτιστικός Σύλλογος Πετρίλου, του ιστορικού χωριού της Αργιθέας με τους πολλούς συνοικισμούς και την μεγάλη κτηνοτροφία, έκανε προχθές για πρώτη φορά στην 50χρονη ιστορία του την κοπή της πίτας στο χωριό και μάλιστα ανήμερα της εορτής του Αγίου Χαραλάμπους. Η απόφαση να γίνεται η κοπή της πίτας στο Πετρίλο, όπως μας είπε ο Πρόεδρος Στέλιος Στέλιος Καραμπάς είχε ληφθεί από πέρσι αλλά λόγω επιδημίας δεν έγινε πραγματικότητα. Έτσι φέτος, 48 Πετριλιώτες από διάφορα σημεία της Ελλάδας που ζουν, έχοντας τον νου τους περισσότερο στην κακοκαιρία και την παγωνιά παρά στην επιδημία γιατί τηρούσαν όλους τους κανόνες της προφύλαξης, ανηφόρισαν στο Πετρίλο. Μαζί με τους 17 μόνιμους κατοίκους  του χωριού τίμησαν τον Άγιο Χαράλαμπο στη λειτουργία που έκανε ο πάτερ Θεόκλητος, ιερομόναχος που κάθε Σάββατο πηγαίνει και λειτουργεί στο Πετρίλο και κατόπιν όλοι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία έξω από καφενείο του Αποστόλη Σβεντζούρη στον συνοικισμό Αργυρέϊκα και έκοψαν την πίτα και μετά απόλαυσαν τσίπουρα και τοπικά εδέσματα. Στο μικρό αυτό προσκύνημα βοήθησε πολύ και ο καιρός. Οι ψηλές κορυφές, Καράβα, η ψηλότερη των Αγράφων, Ντελιδήμι, Βουτσικάκι πάνω από το Πετρίλο ήταν κάτασπρες από το χιόνι και παρά τον λαμπρό ήλιο η αίσθηση του χειμώνα ήταν έντονη.

Ο Δήμαρχος Αργιθέας Ανδρέας Στεργίου και μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου στο Πετρίλο.   

Η κίνηση αυτή του Μορφωτικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου Πετρίλου, πέρα από την συμβολική διάστασή της πραγματοποιήθηκε γιατί στηρίζεται στην αγάπη των Πετριλιωτών για το χωριό τους, αγάπη που τους οδηγεί και ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες να το επισκέπτονται συχνά. Μπορεί το Πετρίλο να άδειασε πριν από λίγες δεκαετίες από κόσμο, αλλά οι καρδιά όσων μεγάλωσαν εκεί αλλά και των νεώτερων που δεν έκοψαν τους δεσμούς τους με την μικρή τους πατρίδα, είναι εκεί και δεν το δείχνουν μόνο το καλοκαίρι που γεμίζει κόσμο, αλλά και τον χειμώνα που δυσκολεύουν τα πράγματα . Η εορτή του Αγίου Χαραλάμπους και η κοπή της πίτας (που λόγω επιδημίας θα ήταν δύσκολο να γίνει αλλού αλλά δεν μπορούσε να ακυρωθεί για δεύτερη χρονιά) ήταν η αφορμή και τέτοιες είναι γεμάτο το ημερολόγιο και το χωριό πάντα εκεί και τους περιμένει…   

Σημειώνουμε ότι με την παρουσία τους τίμησαν την εκδήλωση ο Δήμαρχος Στεργίου Ανδρέας, ο Αντιδήμαρχος Μπάμπης Πούλιος, ο πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Ηλίας Παπαδήμας, ο προεδρος της τοπικής κοινότητας Κίσσας Σωτήρης και οι σύμβουλοι Αργυρός Δημήτρης, Καψάλης Κώστας, Χόντζιας Γιώργος.    

ΑΘΗΝΑ, 15022022   

ΚΟΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΙΚΗ ΑΝΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΓΙΘΕΑ

Ο θεσμός την κοινών Θεσσαλικών αναβάσεων διανύει τον τέταρτο  χρόνο του και είναι μία αφορμή για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των ορειβατικών συλλόγων και την εδραίωση των συνεργασιών σε πολλούς τομείς. Προσφέρουν ακόμη την δυνατότητα γνωριμίας νέων ορειβατικών διαδρομών που στη συνέχεια προστίθενται στα προγράμματα των συλλόγων. Προγραμματίζονται τέσσερις τέτοιες κάθε χρόνο, οι οποίες γίνονται εναλλάξ σε κάθε νομό της Θεσσαλίας και οργανώνονται από τους τοπικούς ορειβατικούς συλλόγους.

Την Κυριακή 25 Νοέμβρη ήταν προγραμματισμένη η τελευταία  τέτοια ανάβαση για  φέτος, με διοργανωτή τον Ελληνικό Ορειβατικό Σύλλογο Καρδίτσας (ΕΟΣΚ), και το πρόγραμμα έλεγε ανάβαση στην άγνωστη κορυφή "Παλιομάντρι" της Αργιθέας.

Το  "Παλιομάντρι" είναι μια σχετικά χαμηλή κορυφή σε υψόμετρο 1810 μέτρα, του ορεινού συγκροτήματος Καζάρμα – Βουτσικάκι κοντά στο διάσελο που συνδέει αυτά τα δυο βουνά. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές προσεγγίσεις της κορυφής, από τον Άγιο Νικόλαο Βλασίου, από το ορειβατικό καταφύγιο Αγράφων, από την Φυλακτή, από το Κρυονέρι. Ο ΕΟΣΚ διάλεξε την ανάβαση από τα Λιβάδια έναν από τους πολλούς συνοικισμούς του Πετρίλου.

Το Πετρίλο είναι ένα από τα καλύτερα θέρετρα της περιοχής με πλούσια βλάστηση, γραφικά σπίτια και μοναδικές εκκλησίες. Βρίσκεται περίπου στο κέντρο των βορείων Αγράφων. Από το Μάιο μέχρι το Σεπτέμβριο 1944, ήταν η έδρα της Κυβέρνησης της ελεύθερης Ελλάδας. Είναι το μεγαλύτερο χωριό στην Ανατολική Αργιθέα, με μακρόχρονη ιστορία και οι κάτοικοι επειδή αποτελείται από πολλούς συνοικισμούς το αποκαλούν Πετρίλια, Κρανιά (Χάρις), Χαλκιόπουλο, Ρώσση, Μάγειρος, Αργυρέικα, Καμπουρέικα, Βλαχογιαννέικα, Βασιλάδες, Κουκλαρέικα και Λιβάδια, είναι οι πιο σημαντικοί οικισμοί.

Στα Ανατολικά του χωριού υψώνεται επιβλητικά το Βουτσικάκι (2.154), λίγο πιο κάτω από την κορυφή του στη θέση Εννιά Βρύσες πηγάζει ο Πετριλιώτης ποταμός, ο οποίος διασχίζοντας το χωριό καταλήγει δυτικότερα στον Αχελώο. Νοτιοδυτικά του χωριού βρίσκεται το Ντεληδήμι ενώ στα Βόρεια αγναντεύουμε την Καράβα. Με επίκεντρο το Πετρίλο έχουν καταγραφεί από τον ΕΟΣΚ και άλλες διαδρομές τα ίχνη των οποίων θα είναι διαθέσιμα σύντομα στον ιστότοπό του συλλόγου: eoskarditsas.gr.

Αξίζει κανείς να επισκεφτεί το ιστορικό πετρόχτιστο Σχολείο (1884) όπου υπήρξε η έδρα και τα γραφεία της κυβέρνησης της Ελεύθερης Ελλάδας (1944) και την «Σούδα», τον επιβλητικό καταρράχτη με τα γάργαρα νερά του που βρίσκεται στο μονοπάτι από Λιβάδια Πετρίλου προς το χωριό Βλάσι. Επίσης αν έχει λίγο χρόνο αξίζει να πάει οδικώς μέχρι την Ιερά Μονή Σπηλιάς και την λίμνη Στεφανιάδα.

Εκατόν ενενήντα πέντε (195) ορειβάτες και πεζοπόροι από όλη τη Θεσσαλία ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του ΕΟΣΚ και βρέθηκαν στο ραντεβού που ήταν στη  Λιβάδια. Μετά το καλωσόρισμα, την ενημέρωση από τους συντονιστές και τις καθιερωμένες φωτογραφίες αλλά και το κέρασμα με λουκούμια, αρχίζει η ανάβαση. Η διαδρομή έχει καθαριστεί πρόσφατα από τον ΕΟΣΚ έχει σήμανση κόκκινο κύκλο σε κίτρινο φόντο με κωδικό «Β21». Είναι η τελευταία από ένα μεγάλο δίκτυο 150 χιλιομέτρων μονοπατιών που έχει αναδείξει ο υπερδραστήριος σύλλογος. Έντονη ανηφορική διαδρομή στην αρχή μέχρι τη θέση "Κεφαλόγουρνα" όπου υπάρχει και ποτίστρα, ενώ ο βαρύς καιρός επιβεβαιώνει τις προβλέψεις και αρχίζει το ψιλόβροχο.

Από εδώ μέχρι το διάσελο ένα υπέροχο μονοπάτι με καλντερίμι και σε πολλά σημεία σκαμμένο στο βράχο αποκαλύπτεται, στοιχείο της λαϊκής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, μιας και είναι τμήμα του μεγάλου μονοπατιού που ένωνε το οροπέδιο της Νευρόπολης με την ανατολική Αργιθέα και το Μοναστήρι της Σπηλιάς.

Μια ανθρώπινη αλυσίδα σχηματίζεται στο μονοπάτι προσφέροντας ένα  πολύχρωμο  θέαμα, όπου μαζί μα την βροχή και την ομίχλη δημιουργούν ένα  υπέροχο σκηνικό. Στις πλαγιές που δεν τις βλέπει ο ήλιος έχει αρκετό μισοπαγωμένο χιόνι αναγκάζοντας τους πρώτους να ανοίγουν βαθειά βήματα  για του επόμενους. Μετά από δυόμιση ώρες φτάνουμε στην κορυφή αλλά η ομίχλη και η χαμηλή νέφωση  μας στερούν την υπέροχη θέα προς την λίμνη Πλαστήρα, αλλά και προς τις κορυφές των Αγράφων.

Η βροχή  που έχει δυναμώσει πολύ και ο αέρας, αναγκάζουν τους συντονιστές να τροποποιήσουν τα σχέδια για ανάβαση στην ψηλότερη κορυυφή την Μουτσιάρα στα 2133 μέτρα, έτσι βγάζουμε γρήγορα-γρήγορα φωτογραφίες, τα μέλη του ΕΟΣΚ κερνάνε τσίπουρο σε όσους ανέβηκαν κορυφή (μερικοί γύρισαν πιο νωρίς) και αρχίζει η γρήγορη κατάβαση. Όσοι είχαν την υπομονή να περιμένουν ανταμείφτηκαν, ο καιρός άνοιξε και αποκαλύφτηκε όλη η γοητεία των Αγράφων. Μαζί με την ομορφιά όμως αποκαλύφτηκε και ο ανόητος ανθρώπινος παραλογισμός που μπροστά στο κέρδος δεν τον σταματάει τίποτα. Βλέπουμε τον πρόσφατα τοποθετημένο ανεμολογικό ιστό ύψους 40 μέτρων, προπομπός των σχεδιαζόμενων αιολικών βιομηχανικών εγκαταστάσεων που αν επιτρέψουμε να εγκατασταθούν θα αλλοιώσουν άπαξ και δια παντός την φυσιογνωμία της Αργιθέας και των Αγράφων.   

Μουσκεμένοι αλλά χαρούμενοι παίρνουμε το κατηφορικό μονοπάτι του γυρισμού και καταλήγουμε πάλι στα Λιβάδια, όπου στήθηκε ένα μικρό γλέντι στην ταβέρνα, ολοκληρώνοντας έτσι ακόμα μια επιτυχημένη κοινή δράση  ανανεώνοντας το επόμενο Θεσσαλικό ραντεβού μας.

Περισσότερες πληροφορίες για τη δράση του ΕΟΣΚ στα τηλ: 6973695595 – 6974110853, στο eoskarditsas.gr, στο facebook.com/eoskarditsas και για ηλεκτρονική επικοινωνία στο e-mail : eoskarditsas@yahoo.gr

ΑΘΗΝΑ, 29112018 (Αντιγραφή από την σελίδα του ΕΟΣ Καρδίτσας).

Η «ΣΟΥΔΑ ΤΟΥ ΜΑΗ»

Μοιάζει με κεφάλι μεγάλου γουρουνιού το κεφαλόβρυσο με τα πολλά νερά που βγαίνει στο φως ξεπηδώντας σε υψόμετρο 1300 μέτρων από τα σωθικά του βουνού Βουτσικάκι πάνω από τον οικισμό Λιβάδια των Πετριλίων και γι’ αυτό καλείται Κεφαλόγουρνο και αφού κυλήσει περί τα 800 μέτρα σαν χείμαρρος στην πλαγιά, μόλις φτάνει στη «Σούδα του Μάη» κάνει ένα σάλτο 20 μέτρων στον αέρα πριν ξαναβρεί το δρόμο για τον Αχελώο…

Τα νερά του Κεφαλόγουρνου λοιπόν ήταν η αιτία που οι Πετριλιώτες είχαν από τα πολύ παλιά χρόνια εγκαταστήσει δίπλα του τις στάνες τους και με αυτά πότιζαν και τα χωράφια στα οποία μέχρι πριν από καμιά 20αριά χρόνια όταν ακόμα το χωριό κρατούσε κόσμο καλλιεργούσαν πατάτες και όσπρια. Σήμερα στα Λιβάδια δεν καλλιεργείται απολύτως τίποτα κι έτσι ούτε μια σταγόνα νερού δεν λείπει από τον πολύ ωραίο και δυνατό καταρράκτη που σχηματίζεται στη «Σούδα του Μάη» και αφού τα νερά κρεμαστούν πρώτα 20 μέτρα κατακόρυφα πέφτουν ύστερα με δύναμη, σχηματίζουν μια βαθιά λίμνη γεμάτη με αφρισμένα κρύα νερά και κατόπιν δημιουργούν χαμηλότερα ένα άλλο μικρότερο καταρράκτη ύψους 5 μέτρων περίπου πριν κυλήσουν και χαθούν στον κατήφορο.

Η «Σούδα του Μάη» λέγεται πως πήρε το όνομά της από κάποιον Μάη που κατείχε κάποτε την περιοχή γεγονός που φαίνεται λογικό καθώς το επίθετο Μάης απαντάται συχνά σε πολλά χωριά της Αργιθέας και των Αγράφων. Μια άλλη εκδοχή είναι να πήρε το όνομά της επειδή κατά τον μήνα Μάιο έχει τα περισσότερα νερά στην κρέμασή της γεγονός που δεν δημιουργεί απορίες σε κανέναν για την ονομασία της καθώς είναι η εποχή που λιώνουν τα χιόνια και κάτι τέτοιο είναι απολύτως φυσικό να συμβαίνει.

Ο Κώστας Γραμμένος από το Ανθηρό που μαζί πήγαμε και είδαμε τη σούδα.

Εξαιτίας δε του γεγονότος από το πόσο γρήγορα θα ελευθερώνονταν τα Λιβάδια από το χιόνι για να οργωθούν τα χωράφια φαίνεται πως η σούδα με τα νερά της έπαιζε το ρόλο του σημείου που φανέρωνε πόσο θα διαρκούσε ακόμα αυτή η περίοδος και οι Πετριλιώτες περίμεναν με λαχτάρα να δουν πότε θα αρχίσει να κοπάζει η δύναμή της για να πιάσουν το αλέτρι και τα σκαπανικά. Φέτος δε που ο βροχερός καιρός έχει πάει πολύ πίσω το καλοκαίρι, οι παλιότεροι λένε πως η «Σούδα του Μάη» έχει τόσο νερό όπως και το μήνα Μάη τα παλιά χρόνια. Σημειώνουμε εδώ πως η «Σούδα του Μάη» είναι από τις ελάχιστες περιπτώσεις στην Αργιθέα που τα νερά της δεν χρησιμοποιούνται να κινήσουν κανένα μύλο εξαιτίας ακριβώς του γεγονότος ότι βρίσκονται πολύ ψηλά στο βουνό και τα νερά της είναι πολύ δυνατά για να μπορέσουν να μπουν σε ένα κανάλι.

Η «Σούδα του Μάη» ήταν μέχρι πριν από το 2005 σχεδόν άγνωστη και φυσικά χωρίς πρόσβαση μέχρι που ο δραστήριος Σύλλογος Πετριλιωτών Σχηματαρίου ανέλαβε και έκανε μια διαμόρφωση του μονοπατιού που οδηγεί στο ωραίο σημείο το οποίο αποτελεί πλέον σημείο έλξης για πολλούς επισκέπτες της περιοχής που προσφέρει ένα σωρό ομορφιές του βουνού μέσα από μονοπάτια και διαδρομές που ξεκινάνε από τα Λιβάδια και καταλήγουν σε διάφορες τοποθεσίες και στις κορυφές των βουνών Βουτσικάκι και Καράβα.

Στην περίπτωση που κάποιος βρεθεί εκεί και χρειαστεί πληροφορίες μπορεί να απευθυνθεί στην ταβέρνα του Αθανάσιου Κων. Βασιλού (τηλ. 2445031009 ή 6972113659) όπου βεβαίως μπορεί να βρει φαγητό και δωμάτια αν χρειαστεί να μείνει.

Μόλις πέρσι και δεν είχα ξεκολλήσει από τις παραδοσιακές μηχανές...

ΥΓ. Το κείμενο και οι φωτογραφίες δημοσιεύτηκαν τον Αύγουστο του 2008 σε ένθετο περιοδικό της εφημερίδας "Έθνος".