Η ΑΡΓΙΘΕΑ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ

Το συγκρότημα των χορευτών και τραγουδιστών που παρουσιάστηκε στην ιστορική

 για την Αργιθέα εκδήλωση στο Θέατρο Δόρας Στράτου το 1978.

Η Αργιθέα, ήτοι το δυτικό τμήμα των Αγράφων στην ορεινή Καρδίτσα που απλώνεται πάνω από τον μέσο ρου του Αχελώου και αντίκρυ στα Τζουμέρκα, ήταν και δυστυχώς παραμένει, μια περιοχή της Ελλάδας με πολλά προβλήματα με κύριο την απομόνωση· πράγμα που επηρέαζε πάντα αρνητικά την πενιχρή οικονομία της και την κοινωνική της εξέλιξη και γι’ αυτό ο κόσμος της σκορπίστηκε στους τέσσερις ορίζοντες. Από την άλλη όμως, η απομόνωση ήταν το βασικό εκείνο στοιχείο που υποστήριξε στην καλλιέργεια μιας ιδιαίτερης πολιτισμικής ταυτότητας η οποία διακρίνεται περισσότερο στη μουσική, τα τραγούδια της και τον χορό και έχει να επιδείξει, από τότε που υπάρχουν καταγραφές, σπουδαίους καλλιτέχνες οι οποίοι ακούμπησαν και δούλεψαν πάνω στην τέχνη των παλιότερων, τη διατήρησαν και την παρέδωσαν στους νεότερους για τη συνέχεια.

Ο Πρόεδρος της «Εστίας» Θανάσης Καραγεώργος με τον Θεοδόση Μακρυγιάννη. 

Αυτοί οι ιδιαίτεροι χοροί και μουσική της Αργιθέας ήταν η αφορμή να παρουσιαστούν στο θέατρο της Δόρας Στράτου, τα έτη 1978, 1979, 1980 και 1981 καθώς και στην εκπομπή της Δόμνας Σαμίου στην ΕΡΤ το 1982 με τον τίτλο «Ελληνική Πασχαλιά». Σε αυτές τις σπουδαίες για τον πολιτισμό της Αργιθέας εκδηλώσεις, συμμετείχαν οι μεγάλοι μουσικοί της (οι αείμνηστοι Γιώργος Λέκος τον οποίο είχα κι εγώ την τιμή να γνωρίσω το 1992, Στέργιος Βλαχογιάννης και άλλοι καθώς και ένας μεγάλος αριθμός χορευτών απ’ όλα τα χωριά της Αργιθέας και το γεγονός τόνωσε τον ενθουσιασμό και την μελέτη της παράδοσής της.

Ο σπουδαίος τραγουδιστής της Αργιθέας Στέργιος Βλαχογιάννης

Ο δάσκαλος της αργιθεάτικης παράδοσης Γιώργος Λέκος

Εκείνους τους χορευτές, οι οποίοι πρώτοι απ’ όλους παρουσίασαν τους χορούς της Αργιθέας στο θέατρο της Δόρα Στράτου τίμησε χθες σε μια συγκινητική εκδήλωση στην Αθήνα ο Σύλλογος Αργιθεατών Θεσσαλών «Η Εστία», στα γραφεία του στην οδό Σολωμού 35. Οι παρόντες πήραν ένα απλό ευχαριστήριο έγγραφο σε πάπυρο και σε όσους εμφανίζονται στο χορευτικό που κινηματογραφήθηκε ένα DVD και μια αναμνηστική φωτογραφία για την συνεισφορά τους στη διάσωση και διάδοση των τραγουδιών και γενικά της παράδοσης της Αργιθέας.

Συγκινημένοι οι χορευτές παρέλαβαν τα ευχαριστήρια από τον πρόεδρο της "Εστίας" Θανάση Καραγεώργο και τον  Θεοδόση Μακρυγιάννη που ήταν πρόεδρος του Συλλόγου όταν το χορευτικό και μουσικό συγκρότημα άρχισε τις παραστάσεις του στο Θέατρο της Δόρας Στράτου και άρχισε η καταγραφή των τοπικών τραγουδιών σε κασέτες και δίσκους και αφού όλοι είδαμε το σχετικό βίντεο, έριξαν και κάνα δυο χορούς με τα τραγούδια που ακούγαμε από την ιστορική εκείνη παρουσίαση.

Σήμερα τιμήθηκαν οι χορευτές της Αργιθέας αλλά το απερχόμενο Συμβούλιο του Συλλόγου έχει ήδη εισηγηθεί στο επόμενο Συμβούλιο να τιμήσει και όλους τους μουσικούς που έλαβαν μέρος σε διάφορες εκδηλώσεις του Συλλόγου καθώς και σε όλα τα επιζώντα μέλη των εκάστοτε Διοικητικών Συμβουλίων για τη συνεισφορά τους στο Σύλλογο και να τελέσει μια επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των αποβιωσάντων Προέδρων και μελών του Συλλόγου.

ΤΑ ΜΕΛΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΟΡΑΣ ΣΤΡΑΤΟΥ

Το 1978: Στέργιος Βλαχογιάννης,Κώστας Γ Καμπούρης, Νίνα Βλαχογιάννη, Χαράλαμπος Τσιτσιρίγκος, Μαρία Γρίβα, Γιώργος Πούλιος, Σούλα Κάμπα, Αλέκος Βλαχογιάννης, Κώστας Απ. Καμπούρης, Βάσω Πούλιου, Τέλης Μάμαλης, Αντιγόνη Οικονόμου, Δημήτρης Καμπούρης, Περσεφόνη Πούλιου, Άγγελος Καψάλης, Βάσω Αλ. Βλαχογιάννη, Βαγγέλης Μιαρίτης, Παναγιώτα Χόντζια, Γιώργος Χόντζιας, Βάσω Απ. Καμπούρη, Παναγιώτης Αλ. Βλαχογιάννης, Γιώτα Χόντζια, Φάνης Πούλιος, Κώστας Χόντζιας, Αποστόλης Πούλιος, Χρήστος Χόντζιας, Αριστείδης Πούλιος.

Το 1979: Εκτός από τους παραπάνω: Μήτσος Τσιτσιρίγκος, Ξένια Παυλιά, Παύλος Οικονόμου, Ελένη Μπαλατσούκα, Άννα Χόντζια, Κώστας Καζιακούρας, Μπάταλος

Το 1980. Εκτός από τους παραπάνω: Κώστας Κωτής, Βαγγέλης Μακρυγιάννης, Γιώργος Λαθήρας, Παναγιώτης Ζιώγας, Βαγγέλης Θανασιάς, Βασίλης Κίσσας, Μαρίνα Βλαχογιάννη, Φανή Μπαλατσούκα, Πόπη Καμπούρη, Κική Σβεντζούρη.

Το 1981: Γιώτα Αναγνώστου, Τασία Αντωνίου, Χρύσα Δασκάλου, Ειρήνη Α. Μάμαλη, Βάσω Παπαϊωάννου, Καίτη Παπαϊωάννου, Σοφία Τέκου, Μαρία Φρύδα.

ΜΕΛΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ της ΔΟΜΝΑΣ ΣΑΜΙΟΥ.

Παπαηλίας Νασιώκας, Δημήτρης Τσέλιος, Δήμος Καμπούρης, Άννα Μακρυγιάννη, Πάνος Τσιαχρίστας, Γιώργος Ρίνης Δ, Γιώργος Ρίνης Η.

ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΕΣ: Στέργιος Βλαχογιάννης, Βαγγέλης Ποζιός, Ηλίας Μακρής.

ΟΡΓΑΝΟΠΑΙΧΤΕΣ: Γιώργος Λέκος, Λάμπρος Καζιακούρας, Δημήτρης Τσέλιος, Χρυσόστομος Καζιακούρας, Σωτήρης Καραμπίνης, Γιώργος Βασιλακάκος, Λάκης Αργύρης, Κώστας Χρυσ. Καζιακούρας, Αποστόλης Κάμπας.

ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΓΙΘΕΑΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΩΝ "Η ΕΣΤΙΑ"

Σημειώνουμε ότι ο Σύλλογος Αργιθεατών Θεσσαλών "Η Εστία" συμπλήρωσε φέτος 63 χρόνια ζωής, από την ίδρυσή του το 1953. Όλα αυτά τα χρόνια αγωνίστηκε σκληρά για την επίλυση των προβλημάτων της Αργιθέας. Όλα τα μέχρι τώρα Διοικητικά Συμβούλια με επικεφαλής τους Προέδρους τους, με όση δύναμη διέθετε ο καθένας, και σε βάρος των επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων, μελέτησαν, προγραμμάτισαν και προώθησαν την επίλυση των προβλημάτων όλων των χωριών της Αργιθέας. Πολλές από τις ενέργειες και δραστηριότητες του Συλλόγου είναι άγνωστες στην συντριπτική πλειοψηφία των Αργιθεατών και επικρατεί η άποψη ότι ο Σύλλογος αρκέστηκε στην διοργάνωση των ετήσιων χορών και μερικών εκδρομών, πράγμα απολύτως αναληθές.

Το Δ.Σ. έχοντας επίγνωση της κρατούσας αυτής άποψης και για να γίνει γνωστή η ιστορία του Συλλόγου και οι ενέργειές του για την επίλυση των προβλημάτων της Αργιθέας, ανέθεσε στον πρώην πρόεδρο του Συλλόγου, τον Θεοδόση Μακρυγιάννη, τη συγγραφή της ιστορίας του Συλλόγου, αλλά και της Αργιθέας και ήδη κυκλοφόρησε το βιβλίο αυτό το οποίο διατίθεται από το Σύλλογο. Ο Σύλλογος πέρα από την προώθηση και επίλυση των προβλημάτων της Αργιθέας ασχολήθηκε και με τη διάσωση και διάδοση των χορών και των τραγουδιών της Αργιθέας. Για το σκοπό ηχογράφησε και κυκλοφόρησε κασέτες, δίσκους, CD και DVD με την βοήθεια των αειμνήστων Σίμωνα Καρά και Δόρα Στράτου και με την εθελοντική συμμετοχή Αργιθεατών χορευτών, οργανοπαιχτών και τραγουδιστών με επικεφαλής τον Στέργιο Βλαχογιάννη.

ΑΘΗΝΑ, 05122016

Η «ΚΟΙΜΩΜΕΝΗ» ΦΟΡΕΣΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΧΙΟΝΙ

Περαστική ήταν και από τ’ Άγραφα και τη λίμνη Πλαστήρα η κακοκαιρία· έτσι εκλαμβάνει πλέον ο κόσμος και με τη βοήθεια των ΜΜΕ τη φύση του χειμώνα και ο διάλογος όπως εκφράζεται μοιάζει να είναι γραμμένος και ραμμένος από δευτεροκλασάτο διαφημιστικό γραφείο που προωθεί σόμπες, εμβόλια, ξύλα, πετρέλαια και ισοθερμικά εσώρουχα…

Γιατί τι άλλο πιο φυσικό από το να χιονίσει μια νύχτα, πρώτες μέρες του Δεκέμβρη στην Πίνδο, στ’ Άγραφα και να κάνει ένα φυσιολογικό κρύο σε όλη τη χώρα; Χιόνισε, το χάρηκαν όσοι ήθελαν, το απόλαυσε και το τόπος που χρόνια είχε να ασπρίσει πολλά χρόνια και όπως είναι επίσης φυσικό, την επομένη βγήκε πάλι ο ήλιος, έλαμψε η πλάση και οι ήρθαν και νοτιάδες να ζεστάνουν την ατμόσφαιρα και στα χαμηλά μέρη άρχισε σιγά – σιγά να λιώνει.

Ήταν όμως αρκετό το προχθεσινό χιόνι, να ασπρίσουν για τα καλά οι κορφές των Αγράφων και σήμερα το μεσημέρι απολαύσαμε μαζί με τον φίλο Δημήτρη Τσιτσιά το πανόραμά τους πάνω από τη λίμνη Πλαστήρα η οποία είχε ένα ελαφρό κυματάκι. Σταθήκαμε στο Λαμπερό και καμαρώσαμε όλες τις κορφές που είχαν ένα καλό στρώμα χιόνι αλλά περισσότερο μείναμε απέναντι από τις κορυφές, Φλυντζάνι, Πέντε Πύργοι, Νιάλα  που συνθέτουν το κεφάλι και το σώμα της λεγόμενης «Κοιμωμένης των Αγράφων» που έμοιαζε να είναι τυλιγμένη με ένα άσπρο σεντόνι, και που και που μόνο ο δυνατός αέρας που πνέει σε αυτά τα ύψη να παίρνει το παγωμένο χιόνι και να το στροβιλίζει στον αέρα σαν να θέλει να την αφήσει πάλι γυμνή να βλέπουν την πέτρινη ομορφιά της απ’ όλα τα άστρα του ουρανού.

ΚΑΡΔΙΤΣΑ, 02122016

ΕΝΑΣ ΚΙΝΕΖΟΣ ΓΥΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΑ ΒΡΑΓΚΙΑΝΑ

Μέσα στο βενζινοπωλείο τουλάχιστον οι ομπρέλες λειτουργούσαν άψογα.

Η εικόνα του πλανόδιου εμπόρου (γυρολόγου) είχε εδώ και χρόνια χαθεί από κάθε γωνιά της Ελλάδας και για τούτο ευθύνονται αφενός μεν η ανάπτυξη των δρόμων και η απόκτηση ιδιωτικών αυτοκινήτων από τους περισσότερους κατοίκους της επαρχίας και η δυνατότητα να επισκέπτονται οποιαδήποτε στιγμή επιθυμούν τα καταστήματα των κοντινών αστικών κέντρων και αφετέρου, η τραγική πληθυσμιακή αποψίλωση σε κάθε χωριό και οικισμό που έκανε ασύμφορη την επίσκεψη οποιουδήποτε εμπορευόμενου σε αυτά. 

Όπως και νάχει, το ενδιαφέρον για την πραμάτεια του Κινέζου ήταν εμφανές.

Τούτο φαίνεται πως δεν γνωρίζουν οι Κινέζοι γυρολόγοι που κατά τα τελευταία χρόνια αντικατέστησαν τους ημέτερους πλανόδιους και οργώνουν κυριολεκτικά με διάφορα τρισάθλια αυτοκίνητα όλη την Ελλάδα πουλώντας ένα σωρό απίθανα και εξωτικά πράγματα σε εξευτελιστικές τιμές. Είναι απίστευτο το πώς ανακαλύπτουν ότι στο τάδε μικροχώρι των Αγράφων ή στον δείνα οικισμό του Αχελώου ζουν ακόμα κάποιοι λίγοι άνθρωποι και εμφανίζονται ξαφνικά στην αυλή τους όπου απλώνουν με τελετουργικό τρόπο την πραμάτεια τους. Ακολούθως με ένα ελληνοκινέζικο γλωσσικό ιδίωμα που υποστηρίζεται βεβαίως από μια σειρά απαραίτητων κινήσεων και χειρονομιών καταφέρνουν να επικοινωνήσουν με τον υποψήφιο πελάτη ο οποίος τελικά πείθεται και αγοράζει κάτι τις από τον γυρολόγο. Όχι βέβαια πως αυτός έχει ανάγκη το άλφα ή το βήτα αντικείμενο αλλά εξαιτίας της όλης στάσης του κινέζου που χωρίς τη βοήθεια της γλώσσας επιστρατεύει μια θεατρικότητα στο πρόσωπο και στο σώμα με την οποία και υποβάλλει τον πελάτη στην αγορά. Το ίδιο πρόβλημα με τη γλώσσα έχει βεβαίως και ο πελάτης ο οποίος λυγάει μπροστά στο δράμα που παίζει μπροστά του ο σιωπηλός κινέζος και παίρνει μια σειρά από κατσαβίδια που λυγάνε με την πρώτη αντίσταση της βίδας, πριόνια που δεν κόβουν τίποτα, διάφορα επικίνδυνα αξεσουάρ και ομπρέλες που στη δεύτερη βροχή λιώνουν σαν χαρτί και ένα σωρό άλλα άχρηστα πράγματα που παράγουν τα κινέζικα εργοστάσια. 

Οι γυναίκες όπως πάντα είναι πιο δύσπιστες και θέλουν να δουν αποτέλεσμα

Κάτι τέτοιες ομπρέλες αγόρασε προχθές για τον πατέρα του στο διάσημο βεντζινοπωλείο – βενζινοποτείο του Βάϊου Πολύζου στα Βραγκιανά ο Ηλίας Τσιτσιάνης αφού βεβαίως πρώτα παζαρεύοντας κατέβασε (κοινή συναίνεσει με τον Κινέζο ο οποίος έδειξε ιδιαίτερα προσαρμοσμένος με τις ανατολίτικες συνήθειες) την τιμή από πέντε σε τέσσερα ευρώ. Αφού τις πήρε τις άνοιξε πάνω από το τραπέζι που πίναμε καφέ με τον δάσκαλο Τάκη Τσιάρα και τον Γιάννη Πολύζο, είδε πως λειτουργούν και έμειναν αμφότεροι ευχαριστημένοι. Ανέκφραστος ο Κινέζος (που να συγκρατήσω πως τον λένε με το όνομα που είπε) πήγε μετά στο αντικρινό τραπέζι που κάθονταν ο εφημέριος του Μαράθου, παπα Γιώργης Βόμπρας, να του πουλήσει αναπτήρες αλλά δεν κατάφερε να τον πείσει γιατί αμέσως μόλις τον πλησίασε, αυτός έκανε μια κίνηση και έπιασε προστατευτικά τα γένια του. Είχε ακούσει μας είπε πως αυτά τα κινέζικα μαραφέτια σκάνε εκεί που δεν το περιμένεις και μπορεί να σου κάψουν πραγματικά και όχι μεταφορικά τα γένια κι έτσι ούτε ήθελε να τα δει στα μάτια του, πόσο μάλιστα να τα πιάσει στα χέρια του. 

Με τίποτα δεν πείστηκε ο παπα Γιώργης Βόμπρας να αγοράσει αναπτήρες από τον Κινέζο

Δεν χρειάστηκε να ακούσει περισσότερα ο Κινέζος. Από την κίνηση κατάλαβε πως δεν μπορούσε με κανένα τρόπο να τον πείσει και μαζεύτηκε αμίλητος σε μια καρέκλα κοντά στην πραμάτεια του περιμένοντας τον επόμενο πελάτη ο οποίος ολόκληρο το απόγευμα δεν φάνηκε να περνάει από το βενζινοποτείο. Λίγο πριν νυχτώσει σηκώθηκε, τα μάζεψε κι ανέκφραστος άνοιξε την πόρτα και πήρε με το σαράβαλό του το δρόμο προς τα Κέδρα Ευρυτανίας που όπως φαίνεται ήξερε πως κατοικούν περισσότεροι άνθρωποι και θα είχε ίσως καλύτερη τύχη στις πωλήσεις του… 

ΒΡΑΓΓΙΑΝΑ ΑΡΓΙΘΕΑΣ, 02122009

Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΗΣ ΞΥΝΟΜΗΛΙΑΣ

H άγρια ξυνομηλιά, πρόγονος των σημερινών οπωροφόρων  είναι από τα μοναδικά καρποφόρα που διατηρούν μέχρι τούτες τις ημέρες που αρχίζει ο χειμώνας πολλά μήλα στους κλάδους τους. Το γεγονός ερμηνεύεται από το ότι αυτού του είδους τα δέντρα ευδοκιμούν σε μεγάλα υψόμετρα και τούτο καθυστερεί κάπως την ανθοφορία και φυσικά την ωρίμανση των καρπών τους. Επί πλέον διαθέτει την ικανότητα να κρατάει τα μήλα στον μίσχο τους πολύ περισσότερο από τα άλλα δέντρα κι έτσι διατηρούνται ακέραια και υγιή και μπορούν να θρέψουν τα ζώα του δάσους για πολύ καιρό μέσα στο χειμώνα.

Αλλά και όταν πέσουν στο έδαφος, αυτά τα ξυνόμηλα αργούν να σαπίσουν. Σε περίπτωση μάλιστα που προλάβει το χιόνι και τα καλύψει διατηρούνται όπως και στο ψυγείο μέχρι τη στιγμή που θα λιώσει και θα αποκαλυφθούν τότε σαν ένας λαμπερός θησαυρός ανάμεσα στα φύλλα. Αυτό τον υπόξινο θησαυρό αναζητούν όλο το χειμώνα τα άγρια ζώα του δάσους (αρκούδες, αγριογούρουνα κλπ) για να ζήσουν ενώ για τους ανθρώπους πλέον δεν έχει καμιά σημασία. Αφενός μεν γιατί ελάχιστοι ζουν σε αυτά τα χωριά το χειμώνα και αφετέρου γιατί έχουν ξεχάσει τη σημασία τους σαν φρούτο και σαν ιατρικό επίσης που οι παλαιότεροι χρησιμοποιούσαν να καταπολεμούν πολλές αρρώστιες.

ΘΕΡΙΝΟ ΑΡΓΙΘΕΑΣ, 01122009