Η ΓΙΑΓΙΑ ΜΟΥ Η ΚΑΤΕΡΙΝΗ

 

Ήταν μεγάλη μέρα η σημερινή για την οικογένεια καθώς γιόρταζε η γιαγιά η Κατερίνη, μια γενναία γυναίκα που έζησε όλη την ιστορία του 20ου αιώνα στην μικρή μας πατρίδα και μείναμε να την μνημονεύουμε με αγάπη πια μόνο τα εγγόνια. Από μεγάλο σόι, τους Κουτραίους γεννήθηκε στη Βίγλα, έναν ιδιαίτερο τόπο δίπλα στη Ζιώψη (το χωριό που μετά τον πόλεμο μετακινήθηκε προς τον Σπερχειό και ονομάστηκε Άγιος Γεώργιος) και παντρεύτηκε τον παππού Δημήτριο Προβόπουλο (ή Προβιά) και μαζί έκαναν εννιά παιδιά από τα οποία έζησαν μόνο τα πέντε, ο Παναγιώτης, ο Κλεομένης, ο Κώστας, η Γεωργία και ο πατέρας μου Γιώργος. Ο παππούς πέθανε στις αρχές του 1940 μετά από έναν τραυματισμό που έγινε σε κάποιο νταμάρι και μεγάλωσε μόνη της πέντε παιδιά δουλεύοντας σκληρά. Ιδιαίτερα δύσκολη ήταν γι’ αυτή η περίοδος της Κατοχής και του Εμφυλίου που ήταν πολύ ματωμένος στην περιοχή μας και κατάφερε να μην υπάρξουν θύματα στην οικογένεια.

Όταν παντρεύτηκαν τα παιδιά έμεινε με την κόρη της Γεωργία στον Άγιο Γεώργιο αλλά βοηθούσε όλους και ιδιαίτερα τον πατέρα μου που ως μικρότερο αγαπούσε πολύ, και παντρεύτηκε τελευταίος τη μάνα μου στη Μεγάλη Κάψη. Καθώς δε ήταν ακόμη πολύ νέος όταν παντρεύτηκε (είχα γεννηθεί πριν πάει στρατιώτης) η γιαγιά ήρθε και εγκαταστάθηκε στο χωριό να είναι δίπλα στη μάνα μου και μοιράστηκε μαζί της τις δουλειές για δύο χρόνια. Περισσότερο θυμάμαι πως ήμουν στην ποδιά της παρά στην αγκαλιά της μάνας μας που έτρεχε όλη τη μέρα στους κήπους, το χωράφι και τα ζωντανά, τόσο που αυτή αποκαλούσα κι εγώ μάνα, όπως έκανε από σεβασμό η μάνα μου και μου άρεσε τόσο πολύ που ήθελα να κοιμάμαι δίπλα της όταν έρχονταν κατόπιν στο χωριό.

Η γιαγιά έμεινε μαζί μας στο χωριό μέχρι που απολύθηκε ο πατέρας μου και γύρισε στον Άγιο Γεώργιο αλλά δεν έπαψε ποτέ, όσο είχε δυνάμεις να έρχεται στη Μεγάλη Κάψη να βοηθάει την μάνα μου. Είχε ένα γαιδουράκι, τον Χότζα και έρχονταν νωρίς – νωρίς το πρωί και έβαζε πλάτη σε όλες τις αγροτικές δουλειές και συνήθως έφευγε το βράδυ. Την περίμενα πως και πως και ήξερα πως στις τσέπες της είχε πάντα καραμέλες ή λουκούμια. Αυτό κράτησε πολλά χρόνια και την εικόνα της έχω συνδυάσει και με την περίοδο της ακμής του νοικοκυριού της μάνας και του πατέρα μου την δεκαετία 1960 -1970. Όταν δε ο Χότζας πέρασε στον παράδεισο των γαιδάρων πήγαινε και την έφερνε ο πατέρας μου με το αυτοκίνητο και περνούσε κάποιες ημέρες μαζί μας. Τα περισσότερα χρόνια που πήγαινα στο γυμνάσιο έμεινα μαζί της στο πατρογονικό σπίτι στον Άγιο Γεώργιο και ήταν μια από τις πιο ωραίες περιόδους στη ζωή μου καθώς ο έλεγχος που είχα απ’ αυτή ήταν πολύ χαλαρός και η «επανάστασή» μου εξελίσσονταν χωρίς ιδιαίτερες συνέπειες.

Την γιαγιά Κατερίνη την θυμάμαι και την μνημονεύω σαν ένα αγαθό στοιχείο του τόπου και ένα αρχέγονο, αυστηρό πρότυπο για την κοινωνία που πρόλαβα να γνωρίσω στις τελευταίες τις στιγμές. Η εικόνα της είναι χαραγμένη στο μυαλό μου ως η τελευταία μιας μακράς σειράς γυναικών που με τις πλάτες τους κράτησαν όρθιο τον τόπο μας και στη μνήμη της κάθε χρόνο, περνάω από κάποια εκκλησία και ανάβω ένα κεράκι πιστεύοντας πως με βλέπει από εκεί ψηλά που είναι.

Η γιαγιά Κατερίνη, η μάνα μου κι εγώ μόλις ενός έτους

Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ ΠΈΤΑΞΕ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ

 

Δεν ξέρω πως να σας ευχαριστήσω που μοιραστήκατε μαζί μου τον πόνο για τον θάνατο της μάνας μου. Το ενδιαφέρον σας και τα παρηγορητικά λόγιας σας με βοήθησαν να περάσω με δύναμη τις στιγμές του αποχαιρετισμού, το προχθεσινό βροχερό απόγευμα στο κοιμητήριο του χωριού. Εκεί όλοι σχεδόν οι συγχωριανοί και λίγοι, διαλεγμένοι, εκ των συγγενών, της παρασταθήκαμε στον τελευταίο σταθμό της ζωής της, την επιστροφή στη γη όπου αναπαύονται οι πρόγονοί μας κι εκεί θα καταλήξουμε κι εμείς μια μέρα να συγκροτήσουμε την ατέλειωτη κοινότητα των κεκοιμημένων της μικρής μας πατρίδας. 

Κάποιοι από εσάς είχατε γνωρίσει από κοντά την κυρά Κούλα, μπορεί και να καθίσατε στο τραπέζι που έστρωνε και να απολαύσατε τα εξαιρετικά φαγητά που ετοίμαζε ή να κοιμηθήκατε στο σπίτι της. Άλλοι την ξέρατε μέσα από τις δικές μου σημειώσεις και τις φωτογραφίες, ειδικά από την περίοδο της επιδημίας που έμεινα μαζί της και με βάση την εμπειρία και την αυστηρότητά της επιχείρησα να αναστήσω το χωράφι στο οποίο αφιέρωσε ολόκληρα 80 χρόνια από τη ζωή της και ήθελε να το αφήσει ακέραιο σε καλά χέρια.

Αυτή η εμπειρία της είναι η μεγάλη παρακαταθήκη που μας άφησε, παρακαταθήκη η οποία συμπληρώνεται και με την ανάλογη των άλλων μανάδων της γενιάς της στο χωριό που όλες πια μαζεύτηκαν στον ουρανό κι από θα μας βλέπουν και θα μας κρίνουν. Εμπειρία την οποία αναλαμβάνω πλέον και επίσημα να οργανώσω με κάποιο τρόπο και να την μοιραστούμε μαζί κάποια μέρα. Γιατί, και η μάνα μου κι όλες της γενιάς της έφυγαν από τον κόσμο με το παράπονο γιατί εμείς παρατήσαμε τον τόπο κι έγινε λόγγος…

Η μάνα δεν της άρεσαν οι φωτογραφίες. Αρνούνταν να ποζάρει κι έτσι το αποτέλεσμα ήταν πάντα αποκαρδιωτικό. Η καλύτερη που είχε, καλύτερη με τα δικά μου κριτήρια βέβαια, ήταν εκείνη που είχε στο εκλογικό της βιβλιάριο, μια φωτογραφία του 1961. Ήταν 28 χρονών και βέβαιη για την δύναμη που κατείχε, δύναμη που δεν την εγκατέλειψε ποτέ…       

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 17112024

ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΑΚΙ ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ‘40

 

Στην όμορφη γειτονιά μας, τα Σεπόλια, η μικρούλα σημαία στο μπαλκονάκι δεν είναι μόνη της, την κρατάει το ζευγάρι με τις παραδοσιακές στολές και μια ομάδα από τσολιαδάκια. Υποθέτω πως πίσω από τον στολισμό βρίσκεται η ευαισθησία ενός παιδιού αλλά και μεγάλου να είναι η έμπνευση, αποτελεί παράδειγμα και δηλώνει μια βαθιά συνέπεια στην ιστορία μας και πίστη για τη μεγάλη ημέρα που ξημερώνει αύριο.   

 Χρόνια Πολλά Ελλάδα, χρόνια Πολλά σε όλους

27102024 ΑΘΗΝΑ

Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΜΕ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ

 

Δεν μπορούσα να μη σταθώ μπροστά σε αυτή την απίστευτη φωτογραφία που δείχνει τα πρώτα χιόνια στο βουνό Παππούς (Grandfather Mountains) της Βόρειας Καρολίνα που δημοσίευσε η ιστοσελίδα North Carolina News. Τέτοια σκάλα χρωμάτων που να δένουν τόσο αρμονικά δεν έχω ξαναδεί και υποπτεύομαι, όπως και άλλοι που σχολίασαν πως είναι προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης. Μπορεί, και η περίπτωση μας βοηθάει να αναλογιστούμε ένα μέλλον όπου τα πάντα θα περνάνε μέσα απ’ αυτό το πράγμα που απλώνεται στη ζωή μας. Εμάς τους τρανότερους λίγο θα μας επηρεάσει και φαντάζομαι οι νεότερες γενιές θα εξοικειωθούν με αυτή και θα ζουν όπως οι άνθρωποι στα έργα του Άλντους Χάξλει.

Φυσικά το φθινόπωρο και ο χειμώνας θα συνεχίσουν να έχουν τα ίδια χρώματα που είχαν πάντα αλλά τα φίλτρα που θα φοράνε στο μυαλό τους οι άνθρωποι θα τον δείχνουν όπως θέλουν οι άρχοντες της εποχής. Δεν θα είμαστε εκεί και δεν θα έχουμε όπως ο «άγριος» του Χάξλει να τους πούμε τι χρώματα έχει πραγματικά ο χειμώνας και το γεύση έχουν τα κάστανα στο δάσος και πως μυρίζουν τα πεσμένα φύλλα. Φοβάμαι δε πως δεν θα υπάρχουν και βιβλία και περιοδικά να τα δούνε, κι αν υπάρχουν θα είναι κλειδωμένα στα γραφεία των Διευθυντών. Δεν μπορώ να σκεφτώ μια τέτοια εποχή, με απελπίζει και δεν θέλω να προσθέσω στις τρέχουσες ανησυχίες μια ακόμη που αφορά το μέλλον.

Πέρα απ’ αυτά, ενδιαφέρον έχει ο διάλογος που αναπτύχθηκε με τα περισσότερα σχόλια να αφορούν την κατάσταση των κατοίκων αυτής της περιοχής, Βόρεια Καρολίνα και Τενεσί που επλήγησαν την προπερασμένη εβδομάδα από την φοβερή κακοκαιρία που άκουε στο όνομα Έλενα και άφησε άστεγους και με διαλυμένα δίκτυα χιλιάδες ανθρώπους στην λεγόμενη «Ζώνη της Σκουριάς» των ΗΠΑ. Τα επτά στα δέκα σχόλια ήταν ευχές για την ασφάλεια αυτών των ανθρώπων και την αποκατάσταση της κανονικότητας στη ζωή τους. 

ΑΘΗΝΑ, 21102024

ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ…

 

Ήρθε η ώρα να περάσω και τυπικά το σύνορο προς την συνταξιοδότηση και ομολογώ πως με τρομάζει. Όχι για το πέρασμα του χρόνου αλλά για την γραφειοκρατία που απαιτεί μια τέτοια υπόθεση...

 

Στις αναζητήσεις των τεκμηρίων του εργασιακού βίου που απαιτούνται για να βγάλει κάποιος σύνταξη, βρέθηκε σε κάποιο κοίτασμα και το πρώτο βιβλιάριο υγείας. Τότε που η νεότητα δεν άφηνε περιθώρια για τη χρήση του και η οποία φυσικά ποτέ δεν έκατσε να σκεφτεί τι θα γίνονταν μέσα σε 44 χρόνια! Tο δημοσιεύω γιατί οι νεότεροι φαντάζομαι ότι δεν πιστεύουν ότι υπήρχαν τέτοια χαρτιά...

ΑΘΗΝΑ, 07102024

ΤΑ ΚΟΛΧΙΚΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ

Στις δυο μέρες που έλειψα από το χωριό, δεν άλλαξαν και πολύ τα πράγματα αλλά βρήκα τα χωράφια φουντωμένα από τη νέα χλόη που ευνόησαν πολύ οι βροχές αυτών των προηγούμενων ημερών. Μαζί με την χλόη αναπτύχτηκαν πάλι πολύ οι φτέρες και τα βάτα, σε σημείο που σε πολλά σημεία ο καθαρισμός του Αυγούστου πήγε χαμένος και πρέπει να τα ξανακόψω τώρα για να μαζέψουμε τα καρύδια. Μαζί με τη χλόη βγήκαν και πλημμύρισαν τα χωράφια τα κυκλάμινα και τα κολχικά, τα οποία πολλοί θεωρούν ως κρόκους που μπορεί να μοιάζουν εκπληκτικά αλλά δεν έχουν καμιά σχέση με το πολύτιμο αυτό φυτό που φυτρώνει στην Κοζάνη και σπανίως σε άλλα μέρη. Τα κολχικά, η διώχτρες όπως τα λένε στον Ασπροπόταμο είναι δηλητηριώδη και τα αποφεύγουν όλα τα πλάσματα αλλά είναι ωραία για να τα βλέπει κανένας και να τα βάζει φόντο στις φωτογραφίες γιατί όπως και να έχει είναι και αυτά μια ομορφιά του φθινοπώρου..

 ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 29092012

ΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΝΑ ΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΑΙΜΑ

Πάνε τώρα τρεις εβδομάδες που μέσω του Facebook έκανα μια έκκληση για προσφορά αίματος που είχε ανάγκη η μάνα μου η οποία νοσηλεύονταν στο Νοσοκομείο Λαμίας και η ανταπόκριση ήταν συγκινητική. Η κυρά Κούλα χάρη στο αίμα που έδωσαν πολλοί φίλοι και φίλες ξεπέρασε το πρόβλημα που αντιμετώπιζε, πήρε προχθές εξιτήριο και στέλνει ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους που την βοήθησαν να πάρει μια βαθιά ανάσα ζωής.

Με τη σειρά μου κι εγώ ευχαριστώ τις δεκάδες ανθρώπων απ’ όλη την Ελλάδα που ανεξάρτητα αν θα μπορούσαν να δώσουν αίμα έδειξαν ενδιαφέρον για την μάνα μου. Με την ευκαιρία δράττομαι να πω ότι έκανα και μια στατιστική από την οποία βγήκε πως οι περισσότεροι που έδειξαν ενδιαφέρον ήταν πάνω από τα 40 πράγμα που για πολλούς και αυτονόητους λόγους μειώνει την ικανότητα για αιμοδοσία. Κάτω από τα 40, ακόμη και μεταξύ στενών συγγενών η ανταπόκριση ήταν ελάχιστη, λες και αυτή η γενιά αγνοεί την αιμοδοσία ή την θεωρεί περιττή.

Πιστεύω πως αυτό το συμπέρασμα το αναγνωρίζουν εμπράκτως και οι αρμόδιες υγειονομικές υπηρεσίες και αναζητούν λύσεις…

Ιδιαίτερα πρέπει να ευχαριστήσω τον ΕΔΟΕΑΠ, το ταμείο των δημοσιογράφων που επικοινώνησε άμεσα μαζί μου και έστειλε αίμα, τον Δήμο Μακρακώμης καθώς και την Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδας. Τους φίλους και τις φίλες που έδειξαν ενδιαφέρον και έδωσαν αίμα τους ευχαρίστησα προσωπικά και ελπίζω μέσα στην αγωνία να μην ξέχασα κανέναν. Εύχομαι δε, κανένας να μην βρίσκεται σε αυτή τη θέση και βεβαίως, να δούμε όλοι με πραγματικό ενδιαφέρον την αιμοδοσία για να νιώθουν ασφαλείς όσοι χρειάζονται αίμα.

Στη φωτογραφία (2009) η κυρά Κούλα που για να διασκεδάσει την αγωνία της στο νοσοκομείο σχεδίαζε μόλις βγει απ’ αυτό να φτιάξει ένα μεγάλο ταψί με κολοκυθολέλουδα που είναι η αδυναμία της και να μας καλέσει όλους σε ένα μεγάλο τραπέζι. Φέτος δεν προλαβαίνει αλλά του χρόνου την βλέπω ικανή να το κάνει και ακόμη να ξαναφτιάξει την αυλή της και να την γεμίσει γλάστρες και ορτανσίες...

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 09092024