ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΗΛΙΟ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ

Οι δημοσιογράφοι συνήθως ασχολούμαστε με αυτό που έχουμε αναλάβει στο μέσο που εργαζόμαστε και άντε το πολύ να δείξουμε ενδιαφέρον και για κάτι κοντινό με το αντικείμενο της δουλειάς μας· γιατί, κακά τα ψέματα, ο χρόνος είναι λίγος και οι απαιτήσεις όπως έχουν διαμορφωθεί πλέον τα ΜΜΕ δεν επιτρέπουν τέτοιες πολυτέλειες…

Από αριστερά: Ηλίας Προβόπουλος, Αποστόλης Μπίσας, Αλέκος Παπαδόπουλος, Σωτήρης Τριανταφύλλου, Φώντας Χήτας, Γιάννης Κορακής.

Εκείνο όμως που δεν μπαίνει σε τέτοια δοκιμασία όπως έχω διαπιστώσει για λίγους και εκλεκτούς συναδέλφους είναι το ενδιαφέρον για πράγματα που έχουν να κάνουν με τον γενέθλιο τόπο κι αυτό που το υπαγορεύει είναι η αγάπη για την μικρή μας πατρίδα. Είναι αρκετοί, όπως έχω παρατηρήσει, που ασχολούνται με αυτό και πολλοί μάλιστα έχουν κάνει πολύ σοβαρό έργο με δημοσιεύματα, τηλεοπτικές εκπομπές και φυσικά βιβλία. Χωρίς υπερβολή μπορώ να πω ότι τα βιβλία που φτιάχνουν οι συνάδελφοι για τις μικρές τους πατρίδες είναι εξαιρετικά καθώς η ενασχόλησή τους με αυτά γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή και φυσικά η πείρα τους τούς οδηγεί σε σπουδαία αποτελέσματα.

Μας ενώνει μια φιλία από χρόνια και φυσικά οι Μικρές Πατρίδες!

Ένας απ’ αυτούς είναι ο Φώντας Τρ. Χήτας του οποίου το ωραίο βιβλίο με τίτλο «Στη σκιά του ήλιου – το Ανήλιο της Πίνδου» αφιερωμένο στη δική του μικρή πατρίδα το Ανήλιο της Πίνδου παρουσιάσαμε το απόγευμα της Παρασκευής που μας πέρασε στην ΕΣΗΕΑ. Για τον καλό συνάδελφο με οποίο συνδέομαι από τα πρώτα μας βήματα στη δημοσιογραφία μίλησαν επίσης: ο Αποστόλης Μπίσας, πρόεδρος του Εξωραϊστικού Συλλόγου Μετσοβιτών Αθήνας και Διευθυντής της Ουρολογικής κλινικής στο Σισμανόγλειο, ο Σωτήρης Τριανταφύλλου, δημοσιογράφος και πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αθλητικού Τύπου και ο δημοσιογράφος συγγραφέας Αλέκος Παπαδόπουλος ενώ την εκδήλωση συντόνισε ο δημοσιογράφος Γιάννης Κορακής. Την αγάπη του Φώντα προς τον τόπο του και τίμησαν πολλοί και εκλεκτοί συνάδελφοι, συμπατριώτες του που ζουν στην Αθήνα αλλά και αρκετοί που ήρθαν από το Ανήλιο και το Μέτσοβο ειδικά για την παρουσίαση.

Στις σελίδες του βιβλίου ο Φώντας πιάνει το νήμα της ιστορίας του Ανήλιου από τους απώτατους χρόνους μέχρι σήμερα και με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και τα ντοκουμέντα ανασυνθέτει την βλάχικη κοινωνία του σε διάφορες ιδιαίτερες ιστορικές περιόδους. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι η ενδελεχής έρευνά του πάνω στις πηγές, οι βιβλιογραφικές αναφορές που κάνει και η προσεκτική χρήση των φωτογραφιών που κοσμούν την έκδοση. Όλα αυτά συνθέτουν έναν ολοζώντανο πίνακα του Ανήλιου και ένα προσκλητήριο επιφανών και αφανών που πέρασαν ανά τους αιώνες ενώ ιδιαίτερη μνεία γίνεται για τους ευεργέτες και τα κληροδοτήματα καθώς και στις παραδόσεις της περιοχής.

Οι φωτογραφίες της εκδήλωσης είναι από τον Πάρη Σαρρήκωστα. Τον ευχαριστώ!

-       -   Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επτάλοφος» (Αρδηττού 12 – 16, τηλέφωνο 2109217513 & 2109237033 και το βρίσκεται στα κεντρικά βιβλιοπωλεία. 

ΤΟ ΞΕΣΤΡΕΜΑΤΙΣΜΑ ΕΝΟΣ ΠΑΛΙΟΥ ΧΩΡΑΦΙΟΥ

Κατηφορίζαμε σιγά, πριν από καμιά δεκαριά μέρες, παραμονή της 25ης Μαρτίου, τον δρόμο από το Χαλίκι προς το Ανήλιο για να βλέπουμε τις κορυφές του Λάκμου και να απολαμβάνουμε το δάσος με τις γυμνές οξιές και τα ξερά φύλλα τους στρωμένα στο έδαφος όταν έπιασα μια ασυνήθιστη σκηνή σε ένα χωράφι λίγο πιο πάνω από το δρόμο…

Ένα ζευγάρι, ο Μπάμπης Τζαρούχης και Τζένη Λούφα πάλευαν με τις πέτρες και τα χώματα ενός επικλινούς χωραφιού στο οποίο είχε περάσει πρώτα κάποιο μηχάνημα και το όργωσε βαθιά με αποτέλεσμα να βγουν οι πέτρες στην επιφάνεια και να πρέπει να απομακρυνθούν για να ακολουθήσει η καλλιέργεια. Τούτο το χωράφι ήταν παρατημένο πάνω από μισό αιώνα, εποχή που δεν υπήρχαν μηχανήματα τέτοια που να κάνουν βαθιές αρόσεις και όσοι τολμούσαν να κάνουν κάτι τέτοιο, με τα τσαπιά και τα ξινάρια δυσκολεύονταν πολύ αλλά όπως και να είχε, δημιουργούσαν ένα καλό και χωράφι με παρθένο χώμα που υπόσχονταν μια καλή παραγωγή, αν βέβαια βοηθούσαν και οι πάντα απρόοπτες καιρικές συνθήκες.

Αυτό λέγονταν ξεστρεμάτισμα και γίνονταν συνήθως όταν κάποιες ορεινές κοινωνίες αντιμετώπιζαν ζητήματα επάρκειας της γης ή σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως στην Κατοχή που η παραγωγή δεν επαρκούσε για τη διατροφή των κατοίκων μιας περιοχής και λόγω αποκλεισμού έπρεπε να βρουν τρόπο να την αυξήσουν. Έτσι ξεκινούσαν και άρχιζαν να ξεστρεματίζουν διάφορες εκτάσεις γύρω από τα χωράφια τους, ακόμα και δασικές για να μεγαλώσουν τα χωραφάκια τους και το γεγονός μαζί με τη διανομή ορισμένων τσιφλικιών απασχόλησε πολύ μάλιστα και το ΕΑΜ και αναπτύχθηκε και ένας ιδιαίτερος διάλογος στην σύνταξη των κανόνων της Λαϊκής Αυτοδιοίκησης. Ο Γεωργούλας Μπέϊκος τα περιγράφει πολύ καλά στο βιβλίο του «Η λαϊκή εξουσία στην Ελεύθερη Ελλάδα» (Εκδόσεις «Θεμέλιο»).

Εκείνα τα χωράφια που προέκυψαν από το ξεστρεμάτισμα, στα Άγραφα όσο γνωρίζω αλλά και σε άλλα μέρη, έδωσαν παραγωγή για αρκετά χρόνια αλλά σύντομα οι νοικοκυραίοι τα παράτησαν γιατί έφυγαν από τα χωριά τους για τον κάμπο και τις πόλεις. Δεν παράτησαν μόνο αυτά τα χωράφια που δημιούργησε τότε η ανάγκη αλλά και άλλα πολλά που ήταν μέσα στα χωριά και ιδιαίτερα παραγωγικά και όπως ήταν επόμενο, δασώθηκαν και σήμερα αποτελούν και ένα πονοκέφαλο καθώς θεωρούνται δασικές εκτάσεις και το Δασαρχείο περιορίζει τις δυνατότητες εκμετάλλευσής τους ενώ το Κράτος ζητάει κι απ’ αυτά φόρους.

Δεν είναι το θέμα μας όμως αυτό αλλά ο κύκλος που κάνει ένα χωράφι, όπως αυτό του Μπάμπη Τζαρούχη σε μια ξέδεντρη πλαγιά πάνω από το ρέμα Πιτσέλου έξω από το Ανήλιο. Το οποίο, ποιος ξέρει πότε οι πρόγονοί του κέρδισαν από το δάσος και σε αυτό στηρίχθηκαν για την επιβίωσή τους και πόσες φορές σε διάφορες φάσεις της ιστορίας το παράτησαν και το επιστράτευσαν πάλι στην παραγωγή. Τέτοια χωράφια δημιουργούσαν κοντά σε πηγές ή ρέματα που να έχουν νερό και το καλοκαίρι για να ποτίζουν τις καλλιέργειες και ήταν σαν νησίδες παραγωγής μέσα στα δάση. Ο παρατηρητής ενός τόπου μπορεί να διακρίνει που ήταν τέτοια μέσα στα δάση καθώς εκείνες οι παλιές νησίδες παραγωγής ξεχωρίζουν ακόμη από το ύψος και την διάταξη των δέντρων. Αν μάλιστα πάει και τα περπατήσει, το χειμώνα που δεν υπάρχει βλάστηση εύκολα μπορεί να διακρίνει ανάμεσα στα δέντρα ξερολιθιές, αυλάκια, αλώνια, ακόμη και ερείπια από καλύβες και άλλες εγκαταστάσεις που έκαναν οι άνθρωποι για να ζουν κοντά τους.

Τέτοια λείψανα υπάρχουν και στο χωράφι του Μπάμπη, ο οποίος μπορεί να μην ξεκίνησε το ξεστρεμάτισμα από την ανάγκη που είχαν οι πρόγονοί του αλλά ατύπως ανέλαβε και διεκπεραίωσε, κάνοντας με επιτυχία τα πρωταρχικά βήματα, ήτοι την προετοιμασία του για την καλλιέργεια που θα ακολουθήσει, τον αρχαίο ρόλο του ανθρώπου για τη συνέχειά του στον κόσμο. Ο Μπάμπης και η Τζένη, ασφαλώς και δεν πιέζονται τόσο από την οικονομική κρίση ώστε να καταφύγουν στην δημιουργία ενός χωραφιού αλλά τον τρόπο τους μπορεί να ακολουθήσουν (αν δεν έχουν ήδη ακολουθήσει) και πολλοί άλλοι για λόγους αυτοσυντήρησης πλέον και να δημιουργηθεί για μια ακόμη φορά στην ιστορία των ελληνικών βουνών, ένα κίνημα που θα αναζητήσει τις πηγές της διατροφής του στα βουνά και τα δάση και κατά συνέπεια μέσω αυτής της κίνησης και ένα ιδιαίτερο βαθμό ελευθερίας.

Καλή σοδειά Μπάμπη και Τζένη και καλή αντάμωση στον μικρό σας κήπο!!!

ΑΘΗΝΑ, 12042017

ΥΓ. Απ΄ότι έμαθα η σοδειά πήγε θαυμάσια και φέτος αναμένεται να είναι καλύτερη....