ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΟ ΜΑΡΙΝΟ

Ήταν η μοναδική ψυχή που ζωντάνευε τα τελευταία χρόνια τον απόμακρο συνοικισμό της Δομνίστας πάνω από τον Κρικελοπόταμο, Μαρίνος, η κυρά Γεωργίτσα Μπούρα (1924 - 2014) μια γυναίκα που όταν την έβλεπες θαρρείς ενσάρκωνε στο αχαμνό κορμί της τη μάννα Ευρυτάνισα και τα σημάδια του χρόνου στο πρόσωπό της το επιβεβαίωναν. Κι ακόμα, η στάση της απέναντι στη ζωή σε συνδυασμό με το συζυγικό χρέος την έκαναν ακρίτα της μνήμης σε ένα τόπο όπου τα στοιχεία της ιθαγένειας, σβήνουν μαζί με τη γενιά της. 

Όντως ακριτικός ο τρόπος της ζωής της καθώς ουδέποτε εκτός από τα τρία χρόνια που υποχρεώθηκε μαζί με τη χήρα μητέρα της να μετακινηθούν στο Αιτωλικό για να μην υποστηρίζουν τους αντάρτες, απομακρύνθηκε από το γονικό της σπίτι που έχτισε ο πατέρας της όταν αυτή ήταν δυο χρονών και εκτός της αλλαγής της στέγης, τίποτα δεν έχει αλλάξει. Εκεί στην εσωτερική εξορία παντρεύτηκε –ένα γαλάζιο φουστανάκι που είχε αγοράσει με τα μεροκάματα που έκανε στα χωράφια – τον κατά 15 χρόνια μεγαλύτερό συγχωριανό της Νίκο Μπούρα, τον οποίο τον είχε δάσκαλο στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής και σαν τους επέτρεψε ο στρατός να γυρίσουν στο χωριό τους το καλοκαίρι του 1950 άρχισαν μια καινούργια ζωή με τη χαρά μάλιστα του πρώτου τους παιδιού Αλέκου. 

Άλλαξαν όμως τα πράγματα, ο δάσκαλος δεν μπόρεσε να συνεχίσει τα μαθήματα. Πάλεψαν στα χωράφια και πρόκοψαν, ο μόχθος τους έδεσε με τον τόπο και δεν παραπονέθηκαν ποτέ για τη γη τους. Πάνε πολλά χρόνια όμως από τότε που ο Νίκος είναι κάτω από το χώμα του κοιμητηρίου – εκατό μέτρα και απέναντι ακριβώς από το σπίτι τους και η Γεωργίτσα πάντα προλάβαινε σαν τέλειωνε τις δουλειές να πάει να του ανάψει το καντήλι και να του διηγηθεί της μέρας της, τους καημούς και τα παράπονα. Σαν γύρναγε, κάθονταν λίγο στο κατώφλι κι αγνάντευε τη φλογίτσα και μετά έπεφτε μόνη της για ύπνο δίπλα στο τζάκι. 

Έτσι έκλεινε κάθε ημέρα η ζωή της μέχρι πέρσι που οι δυνάμεις της δεν τη βοηθούσαν και ξεχειμώνιασε στην Αθήνα κοντά στην κόρη της, αλλά μετρούσε μια μία τις ώρες να γυρίσει αυτές τις ημέρες στο Μαρίνο γιατί ο Νίκος της έμεινε χωρίς συντροφιά όλο το χειμώνα και ο κήπος μπροστά στο σπίτι απεριποίητος. Στο δρόμο της κι ένα άλλο καντηλάκι, του γιου της Αλέκου στο κοιμητήριο του Κρικέλου, περιμένει κι αυτό μια καλησπέρα από τη μάννα… 

ΑΘΗΝΑ, 21042009

ΥΓ. Η κυρά Γεωργίτσα δεν έφυγε ποτέ από τον τόπο της και ούτε πέταξε στον ουρανό καθώς μια μέρα ξεκίνησε και πήγε και κοιμήθηκε για πάντα δίπλα από τους δικούς της στο κοιμητήριο με τις αρχαίες βελανιδιές απέναντι από το σπίτι της...

ΕΝΑΣ «ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ» ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΡΙΚΕΛΟΠΟΤΑΜΟ

Η Σοφία πρέπει να σταμάτησε το αυτοκίνητο τουλάχιστον είκοσι φορές στο δρόμο από τον Κρικελοπόταμο προς το Κρίκελο να περάσουν  οι βάτραχοι το δρόμο και να εξαφανιστούν μέσα στη νύχτα. Δεν στάθηκε όμως τυχερή να μεταμορφωθεί κάποιος απ’ αυτούς που μίλησε ο πρίγκηπας του Κρικελοποτάμου κι έμειναν να είναι οι άσχημοι βάτραχοι…

Υγρή η ανάσα του ποταμού – του πιο νευρικού παραπόταμου του Αχελώου στο έδαφος της Ευρυτανίας και για τούτο ακόμη ακέραιου και αλώβητου, του Κρικελοπόταμου- μέρα νύχτα θυμιατίζει με τη δροσιά των νερών του τον αέρα των βουνών, από την κοίτη του ως τις κορυφές της Γραμμένης Οξυάς, της Καλιακούδας, της Τριανταφυλλιάς, της Χελιδόνας, και μαζί με αυτή ανεβαίνει στις πλαγιές τους η ανάσα όλου του κόσμου του, ορατού και αοράτου…

Τις ψυχές των ανθρώπων οι οποίοι από την αρχή της ιστορίας μέχρι πριν από λίγα χρόνια πάλευαν με τα στοιχειά του τόπου δεν τις βλέπουμε, τις νιώθουμε μόνο να σαλεύουν μαζί με τον καιρό πάνω από ποτάμι, τις λογγές και τα παρατημένα χωράφια. Ούτε και τα έργα τους είναι πλέον ορατά, καθώς το δάσος έχει πλέον κυριεύσει κάθε σπιθαμή της γης που κάποτε είχαν κερδίσει η άνθρωποι από την επικράτειά του. Το δάσος το οποίο επί αιώνες μετά την ημέρωσή του στήριξε τους ανθρώπους, δίνοντάς τους τροφή, στέγη και γη για καλλιέργεια κατέληξε στις ημέρες μας ένας αφιλόξενος, εχθρικός κόσμος και χάρη σε αυτή την κατάσταση δικαιολογούν την ύπαρξή τους τα Δασαρχεία και ορισμένες ομάδες οικολόγων.

Απ’ αυτό το υγρό, λόγω και του καιρού δάσος το οποίο πυκνά ζώνει τον Κρικελοπόταμο απ’ όλες τις μεριές, ξεχύθηκε προχθές το βράδυ ένας μεγάλος αριθμός βατράχων προς αναζήτηση τροφής και συντροφιάς και πολλούς απ’ αυτούς είδαμε στην επιστροφή μας από τη Δομνίστα στο χωριό, να στέκονται, τυφλωμένοι από τα φώτα του αυτοκινήτου στην άσφαλτο. Το γεγονός δηλώνει πως η φύση στην περιοχή στέκει καλά αλλά δεν γνωρίζουμε αν τούτο αποτελεί μια έξαρση στον κόσμο αυτών των πλασμάτων ή είναι μέρος μιας γενικότερης ευταξίας και ακμής της φύσης στην οποία βεβαίως και θα υπάρχουν και άλλοι εχθροί των βατράχων εκτός από τις ρόδες των αυτοκινήτων και τις δεντρογαλιές…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 10062015

ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΑΛΙΟ ΑΝΤΑΡΤΗ

Ο Ανδρέας Κάππας μιλάει σε μια παρέα νέων για την εθνική αντίσταση

Λιγοστεύουν χρόνο με το χρόνο οι άνθρωποι που στη ζωή τους έλαχε να λάβουν μέρος στον μεγάλο αγώνα της εθνικής αντίστασης  (1941 – 1944) και φυσικά να βιώσουν στη συνέχεια με σκληρό τρόπο τις συνέπειες της προσωπικής τους ή κομματικής στάσης. Τη μοιραία, βιολογική έξοδό τους από τη ζωή παρακολουθούμε εμείς οι τρανότεροι και μετράμε τις απώλειες όχι όπως συνηθίσαμε τα τελευταία χρόνια, από πολιτική σκοπιά, αλλά γενικότερα ως εκπροσώπους ενός κόσμου που ανέστησε μια κατεστραμμένη χώρα και την οποία, όσοι είναι σε θέση απ’ αυτούς να βλέπουν καθαρά, τη βλέπουν πάλι να καταρρέει και με την πείρα της ζωής τους δεν μπορούν να εξηγήσουν το φαινόμενο. 

Δυστυχώς αυτοί, οι τελευταίοι άνθρωποι της γενιάς του πολέμου, της εθνικής αντίστασης, του εμφυλίου και της ανοικοδόμησης κατά τη δεκαετία του ’50 της κατεστραμμένης χώρας φεύγουν και παίρνουν μαζί τους μυστικά του αγώνα αλλά και της καθημερινής ζωής του;.

Ο Ανδρέας Κάππας διαβάζει σελίδες από τη ζωή του και την εθνική αντίσταση

Ένας από τους τελευταίους από αυτούς τους ανθρώπους είναι και ο Ανδρέας Κάππας (1925) από το Μουζήλο Ευρυτανίας ο οποίος ήταν από τους πρώτους που συμμετείχε στις ένοπλες αντιστασιακές ομάδες και πολέμησε με τον Άρη Βελουχιώτη. Αυτόν τον άνθρωπο με την ενδιαφέρουσα αντιστασιακή δράση τίμησαν προχθές στη Δομνίστα, στην καθιερωμένη εκδήλωση για την 73^η επέτειο από την εμφάνιση της πρώτης ένοπλης ομάδας ανταρτών με επικεφαλής τον Άρη Βελουχιώτη. 

Το βράδυ της προηγουμένης ημέρας, μετά το τέλος της παρουσίασης της πεζογραφικής τριλογίας του Μπάμπη Kλάρα, αδελφού του Άρη Βελουχιώτη ο Ανδρέας Κάππας μίλησε για τη ζωή και διάβασε κείμενα και ποιήματά του αλλ’ αυτό φαίνεται δεν αρκούσε και μια ομάδα νεότερων επισκεπτών στη Δομνίστα τον έβαλε στη μέση και αυτός άρχισε να μιλά επί ώρες για περισσότερα πράγματα και ήταν χαρούμενος που για μια ακόμη φορά του δόθηκε η ευκαιρία να αφηγηθεί στους τυχερούς νέους κομμάτια από τη ζωή του και τον αγώνα ενός λαού που κι αυτός συμμετείχε.

ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΡΗ ΣΤΗ ΔΟΜΝΙΣΤΑ

Από αριστερά: Γιάννης Σταμάτης, Θανάσης Καρέτσος, (...) Νίκος Μανιός, Μαρία - Ρόζα Κλάρα Παπαδάκη, Λευτέρης Τζόκας και Κώστας Παπαδόπουλος.

Η όμορφη Δομνίστα της Ευρυτανίας, επιλέχθηκε για να την πρώτη παρουσίαση της πεζογραφικής τριλογίας του Μπάμπη Κλάρα «Η περιπέτεια ενός ανθρώπου του 20^ου αιώνα» (Εκδόσεις ΚΨΜ) και τούτο είχε να κάνει και με την επέτειο της πρώτης εμφάνισης του Άρη Βελουχιώτη στη Δομνίστα, στις 7 Ιουνίου 1942 επικεφαλής ενόπλου σώματος ανταρτών, πράγμα που σήμαινε και την έναρξη του ένοπλου απελευθερωτικού αγώνα. 

Αρης Βελουχιώτης

Μπάμπης Κλάρας

Σημειώνουμε ότι ο σπουδαίος δημοσιογράφος και κριτικός της λογοτεχνίας  Μπάμπης Κλάρας, ήταν αδερφός του πρωτοκαπετάνιου της Ρούμελης και ένα από τα τρία βιβλία που παρουσιάστηκαν με τίτλο «Ο αδερφός μου Άρης» είναι αφιερωμένο σε αυτόν.

Μιλά ο Θανάσης Σταμάτης.

Μιλά ο βουλευτής Νίκος Μανιός. 

Μιλά ο βουλευτής ο Κώστας Παπαδόπουλος

Μιλά ο αντιστασιακός Ανδρέας Κάππας.

Την εκδήλωση διοργάνωσε η οικογένεια του Άρη Βελουχιώτη και μίλησε η ανηψιά του  Μαρία – Ρόζα Κλάρα Παπαδάκη και ο Λευτέρης Τζόκας, πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών ενώ εκ μέρους της Δομνίστας  μίλησαν ο Θανάσης Σταμάτης, ο πρώην δήμαρχος Δομνίστας Γιάννης Σταμάτης, ο Ανδρέας Κάππας, αντιστασιακός ο οποίος είχε συμμετάσχει στην Αντίσταση με τις ομάδες του Άρη Βελουχιώτη καθώς και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Μανιός ο οποίος ήταν και ο κεντρικός ομιλητής την εκδήλωση της 73^ης επετείου από την εμφάνιση του Άρη στην Δομνίστα την βροχερή Κυριακή που μας πέρασε.

Σημειώνουμε επίσης ότι προχθές το Σάββατο, μια ομάδα νέων κυρίως στην οποία συμμετείχε και η εγγονή του Μπάμπη Κλάρα, Δάφνη Παπαδάκη που ήταν και η διοργανώτρια, περπάτησαν τα μονοπάτια ανάμεσα Κρίκελο και Δομνίστα που βάδισε εκείνη η πρώτη αντάρτικη ομάδα η οποία άναψε τη μεγάλη φωτιά της Αντίστασης…

ΑΘΗΝΑ, 08062015