ΟΤΑΝ Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΟΛΑΒΟΥΣ

Όλη η χώρα, είναι ανάστατη από την επιδρομή των εργολάβων της λεγόμενης «πράσινης ανάπτυξης», ήτοι της εγκατάστασης Βιομηχανικών Αιολικών Πάρκων όπου βολεύει τον καθένα και κυρίως μέσα σε προστατευόμενες περιοχές ή άλλες ιδιαίτερου κάλλους. Από την Κρήτη ως τον Έβρο, από τις Κυκλάδες ως την  Ήπειρο και από τη Μάνη ως τα Άγραφα,  παντού όπου υπάρχει κορυφογραμμή ή ράχη νησιού, ετοιμάζεται ένα Βιομηχανικό Πάρκο Αιολικής Ενέργειας. Οι τοπικές κοινωνίες προβληματίζονται και αναζητούν τρόπους να προστατεύσουν την Γη τους και την ζωή τους. Πως όμως, όταν οι εργολάβοι έχουν την συμπαράσταση της Αστυνομίας, δυνάμεις της οποίας μετακινούνται από την έδρα τους προκειμένου να ανοίξουν δρόμο στα μηχανήματα και να αποτρέψουν πιθανές ταραχές.

Το είδαμε πριν από λίγο καιρό στ’ Άγραφα που κουβάλησαν τα ΜΑΤ στις κορυφές να περάσουν οι μπουλντόζες και το εμπεδώσαμε χθες στην Τήνο όπου κυριολεκτικά έγιναν κολαούζοι στις μπουλντόζες και τις μπετονιέρες. Όπως διαπιστώνουμε, η κυβέρνηση αγνοεί παντελώς τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών κάνει πως δεν ακούει καν τη φωνή των διαμαρτυρόμενων σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Αντιθέτως, κολακεύεται από τα παραμύθια των εργολάβων και των υποτελών τους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στις τεχνικές υπηρεσίες  και κυρίως στα ΜΜΕ τα οποία και σηκώνουν με το αζημίωτο, το κύριο βάρος της προπαγάνδας. Όλα αυτά δημιουργούν ένα βαρύ κλίμα δυσπιστίας και είναι απορίας άξιον πως κανένας από την κυβέρνηση δεν καταλαβαίνει ότι το κύμα των αντιδράσεων μεγαλώνει, απλώνεται στις τοπικές κοινωνίες και σίγουρα δεν θα αργήσει να ξεσπάσει.

Αν δεν βρεθεί τώρα κάποιος να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα σε λίγο δεν θα έχουν διαθέσιμους αστυνομικούς να στέλνουν σε κάθε βουνοκορφή και νησί της Ελλάδας καθώς περνάει ο χειμώνας και οι πράσινοι εργολάβοι δεν κρατιούνται να αρχίσουν τα έργα… 

ΑΘΗΝΑ, 13022020

ΕΝΑ ΣΤΕΠΟΓΕΡΑΚΟ ΜΕ ΤΟ ΦΑΚΟ ΤΟΥ YOPPO!

Είναι μεγάλη η χαρά τα μηνύματα που στέλνουν φίλοι που ασχολούνται με την φωτογράφιση των πουλιών όταν περιέχουν φωτογραφίες από το έργο τους και ακόμη μεγαλύτερη όταν αυτές δείχνουν πουλιά εμβληματικά πουλιά στον ελληνικό χώρο.

Τέτοιες ήταν που έστειλε ο φίλος Γιούαν Φάγεφορς, (Yoppo), διακεκριμένος χημικός που ζει και εργάζεται στο Μάλμε της Σουηδίας αλλά και ένας από τους πιο καλούς φωτογράφους πουλιών στον κόσμο που έχει ταξιδέψει σε πάμπολλες γωνιές της γης να τα φωτογραφήσει αλλά εκείνο το μικρό κομμάτι της που αγαπά περισσότερο απ’ όλα και το θεωρεί μοναδικό, είναι η Τήνος. Εκεί λοιπόν προχθές, από την ωραία ταβέρνα στο Φαλατάδο είδε στον ουρανό ένα μεγάλο γεράκι του είδους στεπογέρακο Falco cherrug και δεν έχασε την ευκαιρία να το «πιάσει» με τον φακό του και να το χαρούμε όλοι.

Γι’ αυτό το υπέροχο γεράκι διαβάζουμε στη Wikipedia.

Η ονομασία του είδους cherrug προέρχεται από την ινδική λέξη charg που αναφέρεται στο θηλυκό Στεπογέρακο. Η ελληνική ονομασία του είδους, αναφέρεται στο συνηθέστερο οικότοπό του, τη στέπα. Το είδος Falco cherrug, μαζί με τα είδη F. biarmicus, F. jugger, και F rusticolus, συγκροτούν μία ομάδα συγγενικών γερακιών, που απαρτίζει το υπογένος Ιερογέρακας. Σε αυτή την ομάδα, υπάρχουν άφθονα στοιχεία για ανεξέλεγκτη υβριδοποίηση και ατελή ταξινόμηση στη γραμμή καταγωγής (lineage), που συγχέει τις αναλύσεις των δεδομένων αλληλουχίας DNA σε μεγάλη έκταση. Μοριακές μελέτες με μικρό μέγεθος δειγμάτων, δεν αναμένεται να δώσουν αξιόπιστα συμπεράσματα σε όλο το υπογένος Ηierofalco. Ο διαχωρισμός στους κλάδους των hierofalcons φαίνεται να έχουν λάβει χώρα στην Μεσοπαγετωνική Περίοδο, κατά την έναρξη του Ύστερου Πλειστόκαινου, μόλις 130.000-115.000 χρόνια πριν. Το Στεπογέρακο αντιπροσωπεύει μια γραμμή καταγωγής που επεκτάθηκε από τη βορειοανατολική Αφρική στο εσωτερικό της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ασίας, μέσω της ανατολικής Μεσογείου^.

Το Στεπογέρακο αναπαράγεται σε μικρές, διάσπαρτες και, αποκομμένες μεταξύ τους, περιοχές, σε μία ζώνη που εκτείνεται από την κεντρική Ευρώπη, μέχρι τα υψίπεδα των Αλτάι στα βάθη της Ασίας. Παρά τη μεγάλη έκταση αυτής της ζώνης, η αναπαραγωγή γίνεται σε μικρούς μόνον θύλακες, όπου το είδος είναι πολύ τοπικά περιορισμένο.

Οι κυριότερες περιοχές αναπαραγωγής βρίσκονται στην Ουγγαρία, Ρουμανία (δέλτα Δούναβη), Κριμαία, Μικρά Ασία και, από εκεί ανατολικότερα προς το Ιράν, το Αφγανιστάν και το νότιο Καζακστάν.

Το Στεπογέρακο μπορεί να μεταναστεύσει, χωρίς να αναπαραχθεί, μέχρι τη Σιβηρία και τη βόρεια Κίνα. Μάλιστα, οι πληθυσμοί της οροσειράς Αλτάι, επειδή είναι λίγο διαφορετικοί στη μορφολογία, παλαιότερα κατατάσσονταν ως διαφορετικό είδος (F. altaicus).  Ξεχειμωνιάζει, στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, την κεντρική Αφρική, την Ινδία και την Κίνα, ανάλογα με την περιοχή αναπαραγωγής.

Για την Ελλάδα, όντας εξαιρετικά σπάνιο, τα στοιχεία είναι ανεπαρκή. Πιθανόν να αναπαράγονται κάποια ζευγάρια στην περιοχή της Θράκης, αλλά το μόνο που έχει αποδειχθεί είναι ότι κατά τη διάρκεια του χειμώνα περνάει από τη Β. Ελλάδα και, είτε ξεχειμωνιάζει στους εκεί υγροτόπους, είτε συνεχίζει το ταξίδι του βορειοανατολικά

Το Στεπογέρακο, όπως λέει και η ονομασία του, είναι ένα αρπακτικό των μεγάλων ανοιχτών ημιερημικών εκτάσεων. Συχνάζει στις στέπες της Κ. Ασίας ή σε πεδιάδες με λίγα δέντρα, λόφους και ξερά οροπέδια. Επίσης, κατά τη χειμερινή μετανάστευση, μπορεί να παρατηρηθεί κοντά σε υγροτόπους.

Το Στεπογέρακο είναι το μεγαλύτερο από τα γεράκια που απαντώνται στον ελλαδικό χώρο. Το μέγεθός του είναι εκείνο που «τραβάει την προσοχή» στο πεδίο, διότι είναι πολύ σπάνιο και, αλλιώς, θα διέλαθε της παρατήρησης. Έχει μήκος σώματος (43)-45 έως 55-(59) εκατοστά και ανάπτυγμα πτερύγων (99)-104 έως 125-(129) εκατοστά. Το βάρος του κυμαίνεται από 750-1000 γραμμάρια για το αρσενικό και 1000-1300 γραμμάρια για το θηλυκό.

Εκτός από το βάρος, τα φύλα είναι όμοια. Τα ενήλικα Στεπογέρακα έχουν ανοιχτόχρωμο κεφάλι με αμμοκίτρινο κάλυμμα («στέμμα») και παρειές με μικρές καφέ κηλίδες. Η ράχη είναι σκούρα ερυθροκάστανη, ενώ η κάτω επιφάνεια είναι λευκή με πολλές σκούρες κηλίδες. Η ουρά είναι επίσης σκούρα καστανή με υπόλευκες λωρίδες. Το «μουστάκι» στο πρόσωπο είναι στενό και δυσδιάκριτο. Το κήρωμα και τα πόδια είναι κίτρινα (γκριζογάλανα στα νεαρά άτομα). Κυνηγά συχνά με οριζόντια επίθεση, αντί της κάθετης εφόρμησης του Πετρίτη, και τρέφεται κυρίως με τρωκτικά και τα πτηνά. Στην Ευρώπη, σκίουροι εδάφους (Spermophilus sp.) και άγρια περιστέρια είναι τα πιο κοινά θηράματα.

Αποτελεί την πρώτη επιλογή για την ιερακοθηρία, πράγμα που του κοστίζει την ελευθερία του και το κατατάσσει αυτομάτως στα κινδυνεύοντα είδη. Το Στεπογέρακο συνήθως δεν κατασκευάζει δική του φωλιά, αλλά χρησιμοποιεί παλιές φωλιές σε δέντρα, που ανήκαν στο παρελθόν σε άλλα πουλιά όπως κοράκια, πελαργούς, ή γερακίνες. Επίσης φωλιάζει και σε σχισμές βράχων. Δεν χρησιμοποιεί κάποιο ιδιαίτερο υλικό επίστρωσης.

Η αναπαραγωγή γίνεται ανάλογα με το υψόμετρο και το γεωγραφικό πλάτος, από τα τέλη Μαρτίου μέχρι τις αρχές Μαΐου. Η γέννα αποτελείται από (3)-4-(6) αυγά που τα επωάζουν και οι δύο γονείς (το θηλυκό σε μεγαλύτερο ποσοστό), για 28 ημέρες. Μετά την εκκόλαψη, στον εφοδιασμό με τροφή, συμμετέχουν και οι δύο γονείς. Οι νεοσσοί αποκτούν φτέρωμα στις 14-30 ημέρες και πετάνε στις 40-45 ημέρες. Μένουν κοντά στη φωλιά για ακόμη 30-40 ημέρες.

Το Στεπογέρακο αποτελεί ένα είδος που κινδυνεύει σε παγκόσμιο επίπεδο. Το BirdLife International χαρακτηρίζει αυτό το πουλί ως κινδυνεύον, λόγω της ταχείας μείωσης του πληθυσμού, ιδιαίτερα στις κεντρικές ασιατικές περιοχές αναπαραγωγής. Από την εποχή της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν ο βασικός προορισμός για χιλιάδες γεράκια που συλλαμβάνονταν και επωλούντο παράνομα για μεγάλα ποσά στη μαύρη αγορά για την ιερακοθηρία. Μόνο στο Καζακστάν εκτιμάται ότι χάνονται μέχρι και 1.000 Στεπογέρακα κάθε χρόνο.

Το είδος αντιμετωπίζει επίσης πίεση από την απώλεια των ενδιαιτημάτων του. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά, υπάρχουν πολλά προγράμματα αναπαραγωγής σε αιχμαλωσία. Η πιο δραματική μείωση επέρχεται στην Ασία, κυρίως στο Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν. Αντιθέτως, ένας προστατευόμενος και σχετικά σταθερός πληθυσμός υπάρχει στην Ουγγαρία, της οποίας αποτελεί το εθνικό πτηνό.

Το Στεπογέρακο είναι γνωστό ότι είναι πολύ ευαίσθητο στη γρίπη των πτηνών, με στοιχεία από άτομα που έχουν βρεθεί μολυσμένα με το εξαιρετικά παθογόνο στέλεχος H5N1 (στη Σαουδική Αραβία) και H7N7 (στην Ιταλία). Στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά σπάνιο και οι κίνδυνοι ελλοχεύουν κυρίως από τη λαθροθηρία.

ΑΘΗΝΑ, 05112018

ΑΠΟ ΤΟ ΝΤΟΥΛΑΠΙ ΤΗΣ ΖΟΖΕΦΙΝΑΣ

Η Ζοζεφίνα Δελατόλλα (δεξιά) με την κόρη της Λουίζα Αρμακόλα 

και τον Γιώργο Δουληγέρη στο περίπτερο στην ΕΞΠΟΤΡΟΦ.

Τα όσα ωραία και νόστιμα φτιάχνει η Ζοζεφίνα Δελατόλλα τα βρίσκουμε στο ωραίο εργαστήριό της «Το ντουλάπι της γιαγιάς» και δοκιμάζουμε στην Τήνο και μας αρέσουν ενώ δεν είναι σπάνιες οι φορές που γεμίζει τα τραπέζια μας και σε διάφορες εκδηλώσεις στην Αθήνα, ειδικά στο Ινστιτούτο των Ελληνικών Μύλων όπως θα γίνει και σήμερα το απόγευμα στην κοπή της πίτας μας.  Μας αρέσει όμως που βλέπουμε τη Ζοζεφίνα και στις μεγάλες θεματικές εκθέσεις, όπως χθες στην ΕΞΠΟΤΡΟΦ με ένα περίπτερο γεμάτο από τις γευστικές δημιουργίες της σε ζυμαρικά, ορεκτικά, ξυδιαστά, ορεκτικά στο λάδι, γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες και κουλουράκια κι έτσι δεν χάνουμε την επαφή μας, τουλάχιστον τη γευστική με την Τήνο καθώς περνάμε και τσιμπάμε ένα κομματάκι απ’ ότι μας αρέσει…

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: «Το ντουλάπι της γιαγιάς», Σμουρδιά Τήνος και Ευρυδίκης 1 Καισαριανή, τηλ:. 2283022807 και 6977371581, 6989284891 www.tontoulapitisgiagias.gr.

ΑΘΗΝΑ, 28012018

ΜΙΑ ΜΑΝΑ ΣΤΟΝ ΕΞΩΣΤΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

Δεκαπενταύγουστο στην Τήνο πήγα μια φορά πρόπερσι και είχα και κέφια και έκανα άπειρες φωτογραφίες από τον εορτασμό αλλά κρατήθηκα, τις έβαλα στο συρτάρι καθώς ένοιωσα πως δεν είχα κανένα δικαίωμα να φωτογραφίζω τους προσκυνητές χωρίς να τους ξέρω ή να αποτελούν έστω είδηση. Ο κόσμος που περπατάει με τα γόνατα από το λιμάνι ως την Παναγία δεν είναι θέμα προς σχολιασμό γιατί κανένας δεν γνωρίζει τι σταυρό κουβαλάει στην πλάτη του. Ούτε οι τσιγγάνοι που κατασκηνώνουν όπου βρουν και δίνουν μαζί με τις πάμπολλες γυναίκες από την Αιθιοπία με τα φανταχτερά ρούχα ένα ξεχωριστό χρώμα στη γιορτή έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον άμα δεν έχει ψυχή το θέμα. Όσο για τους παπάδες, ειδικά τους μεγαλόσχημους με τα βαρύτιμα άμφια η εικόνα μάλλον αποτρέπει καθώς προκαλούν με τη χλιδή που προβάλλουν δημόσια και ας λένε ότι θέλουν, ότι το κάνουν για τη λαμπρότητα της ημέρας και για να τιμήσουν την Παναγία και άλλα τέτοια.

Δεν είχα σκοπό ομολογώ να κάνω αυτό που λέμε στη γλώσσα των ΜΜΕ ρεπορτάζ, σαν αργόσχολος περιφερόμουν τρεις ημέρες στην πόλη της Τήνου και στην Παναγία και σήκωνα τη μηχανή σε θέματα που ενδιέφεραν εμένα ή αποτελούσαν θέμα κατά την προσωπική μου αντίληψη και βεβαίως θα μπορούσαν να με εμπνεύσουν να γράψω και ένα κείμενο. Σκέφτηκα να τα παρατήσω κάποια στιγμή, όταν από εκεί που δεν το περίμενα, βγήκε το θέμα και μάλιστα όπως το ήθελα. Μια όμορφη κοπέλα, νέα μητέρα φαίνεται πως ένιωσε το βλαστάρι της να πεινάει την ώρα που προσκυνούσε μέσα στην Παναγία μαζί με το μεγαλύτερο γιό της και βγήκε στον εξώστη, έκατσε σε ένα παγκάκι, του έδωσε το στήθος της κι έτσι το μωρό σταμάτησε να κλαίει. Σε αυτή την μεγάλη στιγμή μιας μητέρας έστρεψα διακριτικά και με σεβασμό το φακό μου επάνω της, έκανα βιαστικά δυο – τρία κλικ και αποσύρθηκα. Από εκείνη τη στιγμή τίποτα άλλο δεν με ενδιέφερε στην Τήνο και φυσικά ούτε πρόκειται να ξαναπάω. Μια φωτογραφία με κάλυψε για πάντα…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 15082017

ΤΑ ΦΑΝΑΡΑΚΙΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ

Ήταν γόνιμες ημέρες· στιγμές που δεν είχε ξαναζήσει κανένας μέχρι τότε τόπος

σε όλη την Ελλάδα, εκείνα τα πρώτα μετά τον μεγάλο ξεσηκωμό του 1821 χρόνια. Αν και ο αγώνας ήταν άνισος, πολλά ήταν τα σημεία που ενίσχυαν την πίστη των υπόδουλων για ελευθερία και το τρανότερο, η εύρεση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας στο χωράφι του Δοξαρά, στις Πόλες της Τήνου.

Στις Πόλες της παλιάς Τήνου, ανάμεσα στα λείψανα αρχαίων εγκατοικήσεων υπήρχαν και τα ερείπια μιας άγνωστης εκκλησίας που είχε καταστραφεί από επιδρομείς κατά τους βυζαντινούς χρόνους. Το όνειρο της μοναχής Πελαγίας από το μοναστήρι της Παναγίας των Αγγέλων στο Κεχροβούνι, όνειρο που επαναλήφθηκε τρεις συνεχόμενες Κυριακές τον Ιούλιο του 1823, υποχρέωσε τους Τηνίους να σκάψουν στο σημείο που υπέδεξε στη μοναχή η Παναγία για να βρουν την εικόνα.

Το σκάψιμο που είχε αναλάβει κάθε χωριό με την αράδα ξεκίνησε στις 23 Ιουλίου 1823 και καθώς τέλειωνε ο Γενάρης του 1824 και δεν είχε βρεθεί η πολυπόθητη εικόνα, η απογοήτευση άρχισε να πλακώνει το νησί. Εκείνη την εβδομάδα είχαν έρθει Φαλαταδιανοί να σκάψουν και το θαύμα έγινε από την αξίνα του Δημήτρη Βλάση. Αστραπιαία η είδηση έφθασε σε κάθε σημείο του νησιού και αμέσως όλοι οι Τήνιοι παράτησαν κάθε ασχολία και κατευθύνθηκαν στις Πόλες να δούν και να προσκυνήσουν την εικόνα. Επειδή δε θα τους προλάβαινε η νύχτα στο δρόμο, όλοι πήραν μαζί τους και από ένα λαδοφάναρο.

Έτσι εκείνη τη νύχτα όλες οι στράτες και τα μονοπάτια του νησιού γέμισαν φώτα καθώς στη σειρά μέσα στο σκοτάδι –σε τριάντα χιλιάδες υπολογίζονται οι κάτοικοι της Τήνου μαζί με τους πρόσφυγες από τα ελληνικά νησιά εκείνα τα χρόνια- κατέβαιναν οι Τήνιοι από τα χωριά και τις εξοχές στη Χώρα, η οποία σημειωτέον είχε εγκαταληφθεί λόγω επιδημίας.

Το γεγονός της πάμφωτης νύχτας αποτυπώθηκε βαθειά στη μνήμη των Τηνίων και έκτοτε, μαζί με τον εορτασμό της ευρέσεως της εικόνας και τις λαμπρές εκδηλώσεις της εκκλησίας καθιερώθηκε να εορτάζεται και με λαμπαδηφορία όπου συμμετέχουν όλοι οι Τήνιοι. Η λαμπαδηφορία γίνεται το απόγευμα της παραμονής της εορτής των Τριών Ιεραρχών, στις 29 Ιανουαρίου και αποτελεί φόρο τιμής και μνήμης στους προγόνους που έτρεξαν με τα λαδοφάναρά τους να προσκυνήσουν την εικόνα και έκαναν εκείνη τη νύχτα, την πιο φωτεινή νύχτα στην ιστορία της Τήνου. Σ’ αυτούς λοιπόν και στη νεολαία της Τήνου είναι αφιερωμένη η νύχτα με τα φαναράκια και τη μουσική από τη φιλαρμονική.

Νωρίς το απόγευμα της παραμονής, κόσμος πολύς αρχίζει να συγκεντρώνεται στο μεγάλο προαύλιο της εκκλησίας της Μεγαλόχαρης. Όλες οι ηλικίες δίνουν το παρών τους κρατώντας στα χέρια τους τα φαναράκια τους που μπορεί να λέγονται ενετικά, αλλά όπως δείχνουν τα πράγματα μπορεί να λέγονται και τηνιακά, αφού αποτελούν το απαραίτητο στοιχείο για αυτή τη λαμπαδηφορία των Τηνίων. Αυτά τα φαναράκια μπορεί να μοιάζουν μεταξύ τους, δεν είναι όμως έτσι. Υπάρχουν βεβαίως πολλά τυποποιημένα φαναράκια, κάποια απ’ αυτά μοιράζουν το Ίδρυμα της Παναγίας και ο Δήμος για τους επισκέπτες, καθένας Τήνιος σχεδόν έχει το δικό του φαναράκι και οπωσδήποτε έχει μια ιδαίτερη σχέση με αυτό. Υπάρχουν λοιπόν φαναράκια που κοσμούνται με το περίγραμμα της εκκλησίας της Παναγίας, άλλα με τη θρυλική «Έλλη» ενώ δεν λείπουν και κάπως πιο προχωρημένα και μοντέρνα διακοσμητικά μοτίβα.

Όλα είναι βαμμένα με διάφορα χρώματα, και κλείνουν με πολύχρωμες διαφανείς μεμβράνες για να μη σβήνει ο αέρας τη φλόγα. Για να μην συμβαίνουν δε απρόοπτα, όλα τα φαναράκια κρεμιούνται από ένα κοντάρι και όπως στέκονται ψηλά σχηματίζουν με τα φώτα τους, ένα λαμπερό ποτάμι που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό όταν πλημμυρίζει τον κεντρικό δρόμο του νησιού, ένα ποτάμι γεμάτο φως και ήχους που σιγά – σιγά απλώνεται σε όλους τους δρόμους της πόλης που φωτίζεται και από τα βεγγαλικά που ρίχνουν τα αγκυροβολημένα πλοία στον ουρανό της Τήνου.

Παλιότερα, τα φαναράκια ήταν μια κατασκευή που ήταν στοιχείο άμιλλας μεταξύ των μαθητών και πολλοί είχαν διακριθεί σε αυτή την τέχνη. «Μέρες αξέχαστες. Εγκατέλειπαν –γράφει ο Νικ. Κ. Αλαβάνος, στον Αστέρα της Τήνου (15/2/54)- για λίγο τα βιβλία και τόριχναν στο γλέντι. Τύφλα νάχουν για μας τα βενετσιάνικα φαναράκια. Τάλλα τα στραβά, τα δίχως συμμετρία, τα ασουλούπωτα, μιλούν στην ψυχή μας. Κι τι συναγωνισμός, ποιος θα κάνει το καλλίτερο…». Σήμερα δεν υπάρχει αυτός ο συναγωνισμός στην κατασκευή, αλλά αν κάποιος βρεθεί αυτό το βράδυ στην Τήνο, θα καταλάβει πως η νεολαία της Τήνου κρατάει με την ίδια ζέση και λαχτάρα τα φαναράκια της ψηλά. Όπως το μεσημέρι στην παρέλαση που γίνεται κατά τη λιτανεία της εικόνας, την πρώτη θέση μεταξύ έχουν οι μαθητές των σχολείων, έτσι και το βράδυ με τα φαναράκια στους δρόμους της πόλης,  ζωντανεύουν τις ελπίδες των Τηνίων για τον τόπο τους.

Στην λαμπαδηφορία συμμετέχουν όλοι οι Τήνιοι, το στίγμα της εορτής όμως δίνουν οι νέοι που ψάλλουν κι αυτοί δημοσίως μαζί με τους τρανώτερους το «Δεύτε Τήνιοι πολίται / να πανηγυρίσωμεν / Εύρεσιν της Θεοτόκου / να υμνήσωμεν» το «Χαίρε Τήνος τιμημένη / και δροσόλουστο νησί». Τα τραγούδια αυτά που είναι συνυφασμένα με την εύρεση της εικόνας, υπερβαίνουν κατά πολύ το θρησκευτικό τους χαρακτήρα και εγκωμιάζουν αυτό που θα λέγαμε -με λίγο θάρρος- «Τηνίων Πολιτεία». Δεν αναφέρομαι βέβαια στο χαμένο έργο του Αριστοτέλη, αλλά στη σημερινή κοινωνία της Τήνου, όπως αυτή δυναμικά εκφράζεται σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.

Το λέω αυτό γιατί, τα φαναράκια της Τήνου είναι το μοναδικό ίσως δρώμενο στη νεοελληνική πραγματικότητα που δεν έχει υποπέσει στην απαξίωση του φολκλόρ και συνεχίζει να επαναλαμβάνεται δημιουργικά από τους Τηνίους για τους Τηνίους. Λόγω δε της ιδιαίτερης θρησλευτικής φύσης του δεν μπορεί να εμπορευματοποιηθεί και έτσι μένει μακριά από την τουριστική αγορά που διαμορφώνει τάσεις και προβάλλει προορισμούς. Ένας λόγος πιστεύω ακόμα που παραμένει μακριά από την μαζικότητα και την αδίστακτη κάμερα είναι ο χειμώνας και τα απρόοπτα καιρικά φαινομένα που επιφυλλάσει.

Τα φαναράκια μπορούν να εκληφθούν και ως η κεντρική πηγαία εκδήλωση της κοινωνίας των Τηνίων και δεν έχει καμία σχέση με τον εορτασμό του Δεκαπενταυγούστου που οπωσδήποτε έχει πανελλαδικό χαρακτήρα ή του Ευαγγελισμού που η λαμπρότητά του πηγάζει από άλλα, θρησκευτικά και εθνικά στοιχεία. Μια εκδήλωση που οι Τήνιοι δείχνουν τη δύναμή τους και δίνουν το πρώτο βήμα στη νεολαία τους Και δικαίως την έχουν βαφτίσει το δικό τους πανηγύρι, το «ντηνιακό» πανηγύρι της Παναγίας.

ΑΘΗΝΑ, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2006

ΣΗΜΕΙΩΣΗ1: Για τη δημιουργία του ανωτέρω κειμένου, ιδιαίτερα χρήσιμη υπήρξε η ανάγνωση του συγγραφικού έργου του εκλεκτού Τηνίου, εθνολόγου και λαογράφου 

Αλέκου Κ. Φλωράκη.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ2: Οι φωτογραφίες είναι τραβηγμένες στα "Φαναράκια" του 2005 και μαζί με το κείμενο δημοσιεύτηκαν στο "Γεωτρόπιο" της αλησμόνητης "Ελευθεροτυπίας" τον Ιανουάριο του 2006 με αναλογική μηχανή (slides) και ενώ μπορεί να δείχνουν πως υστερούν κάπως σε σχέση με τις δυνατότητες που δίνουν οι σημερινές ψηφιακές μηχανές, αποτελούν εντούτοις τεκμήρια μιας εποχής που το φωτορεπορτάζ ήθελε την τέχνη του!!!