Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2015

ΣΤΟΝ ΜΑΡΛΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ

Οι προτομές του Γιαννούλη Χαλεπά και του Νίκου Σκαλκώτα στην είσοδο του Μαρλά
Την Τήνο την «ανακάλυψα» μόλις πριν από δυο χρόνια, αφού περπάτησα όλα σχεδόν τα νησιά του Αιγαίου και κάνα δυο του Ιονίου, βρήκα έναν τόπο που πράγματι με συγκινεί και από τότε κάνω αρκετά ταξίδια εκεί και δουλεύω πάνω σε μια έκδοση που αν πάνε καλά τα πράγματα θα είναι έτοιμη πριν το καλοκαίρι και τότε θα την κρίνουμε…

Ο Παναγιώτης Σκαλκώτος, ο τελευταίος λατόμος πράσινου μαρμάρου
Ένα τέτοιο εγχείρημα φυσικά και δεν μπορώ να το κάνω μόνος μου και ευτυχώς αρκετοί καλοί φίλοι από την Τήνο με υποστηρίζουν σε πολλά πράγματα και κυρίως στις πληροφορίες καθώς και σε άλλα πρακτικά ζητήματα και τους οποίους θα σας τους συστήσω σιγά – σιγά όλους στην πορεία του έργου. Σήμερα όμως περιοριστώ στη Μαίρη Καρατζά – Χατζή, τεχνικό τύπου την οποία γνωρίζω από την εποχή που η μεγάλη Ελευθεροτυπία ήταν ακόμη στην οδό Κολοκοτρώνη και συνεργαστήκαμε μαζί τόσα χρόνια.

αΟι εξελίξεις στο χώρο των εφημερίδων τα τελευταία χρόνια μας απομάκρυναν αλλά χάρη στο Facebook ανακτήσαμε επικοινωνία και στις αρχές του μήνα συναντηθήκαμε στην Τήνο όπου είχε πάει με τον άντρα της Κώστα για τα «Φαναράκια» και μετά από αυτά επισκεφθήκαμε το χωριό του πατέρα της, στο βόρειο μέρος του νησιού, τον Μαρλά που δεν είχα καταφέρει μέχρι σήμερα να πάω. Ο καιρός βέβαια δεν ο ιδανικός για κάτι τέτοιο αλλά η σύντομη επίσκεψη ήταν αρκετή να μου γεννηθεί η επιθυμία να περπατήσω με την πρώτη ευκαιρία, όσο μπορώ περισσότερο αυτόν τον εξαιρετικά ενδιαφέροντα τόπο με την άγρια ομορφιά και τα διάσπαρτα παντού σημάδια των ανθρώπων πάνω στα στοιχεία του τόπου.
Ο Παναγιώτης Σκαλκώτος με τη Μαίρη Καρατζά - Χατζή στο Μουσείο

Με την Μαίρη και τον Κώστα επισκεφθήκαμε και το παλιό δημοτικό σχολείο του Μαρλά, το οποίο ο δραστήριος «Προοδευτικός Σύλλογος Μαρλά – Μαμάδου» που η Μαίρη είναι Γενική Γραμματέας, έχει μετατρέψει σε «Μουσείο εργαλείων μαρμάρου» και «Πολιτιστικό Κέντρο» καθώς και σε ένα μικρό ξενώνα για τους επισκέπτες του χωριού. Εκεί συναντήσαμε και τον Παναγιώτη Σκαλκώτο, μόνιμο κάτοικο του Μαρλά ο οποίος είναι ένας από τους τελευταίους λατόμους των λατομείων μαρμάρου που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή του Μαρλά και μας μίλησε για τα εργαλεία που φιλοξενεί το μουσείο. Σημειώνουμε πως το Πολιτιστικό Κέντρο φιλοξενεί επίσης και έργα ζωγραφικής της Μαίρης η οποία μάλιστα είχε πρωτοστατήσει στη διοργάνωση έκθεσης ζωγραφικής γυναικών ζωγράφων από το νησί κατά το περσινό καλοκαίρι.

Η Μαίρη Καρατζά - Χατζή κάτω από το μεγάλο άγαλμα του λατόμου της Τήνου
Φεύγοντας από τον Μαρλα, σταθήκαμε στην στροφή με την ωραία θέα απέναντι από το χωριό όπου έχουν στηθεί οι προτομές δυο σπουδαίων Τηνιακών που κατάγονται από την περιοχή, του γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά και του συνθέτη Νίκου Σκαλκώτα καθώς και μεγάλος ανδριάντας του μαρμαρά, έργο που τιμά όλους τους μαρμαράδες που από την αυγή της ιστορίας μέχρι τις ημέρες δούλεψαν στα λατομεία της τηνιακής Εξωμεριάς…

Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2015

ΤΑ ΧΟΙΡΟ(ΦΑΓΙΑ) ΣΤΑ ΥΣΤΕΡΝΙΑ…




Στα Υστέρνια, ένα ωραίο χωριό στην λεγόμενη Έξω Μεριά της Τήνου με απέραντη θέα στο πέλαγος η οποία εκείνη την ημέρα ήταν περιορισμένη λόγω της κακοκαιρίας και κυρίως της αφρικάνικης σκόνης που είχε θολώσει εντελώς την όραση, πήγα για πρώτη φορά και τούτο εξαιτίας της γιορτής των «Χοιροσφαγίων», μια παραδοσιακή εορτή που τιμούν ιδιαίτερα στην Τήνο και έχει να κάνει με τη σφαγή των χοίρων ενόψει των Χριστουγέννων. 








Εξαιτίας διάφορων στενάχωρων γεγονότων που έθλιψαν τον τελευταίο καιρό το χωριό η γιορτή αυτή δεν έγινε στον καιρό της την περίοδο των εορτών αλλά δεν μπορούσε να λησμονηθεί κι έτσι ονομάστηκε «Χοιροφάγια» και ορίστηκε να εορταστεί την 1η Φεβρουαρίου μαζί με την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Συλλόγου των Ιστερνιωτών «Η Αγία Παρασκευή» και έγινε στο ωραίο παλιό δημοτικό σχολείο του χωριού με τη συμμετοχή αρκετού κόσμου ο οποίος έκατσε στο τραπέζι που στρώθηκε στη μεγάλη αίθουσα και γλέντησε όλο το απόγευμα εκείνης της ημέρας συνοδεία μουσικής που έπαιξαν οι Νίκος Μάλλιαρης (βιολί) και Οδυσσέας Τσούμπος (λαγούτο). 

ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΣΤΟ ΚΤΙΚΑΔΟ

Η περιφορά της εικόνας της Παναγίας την ημέρα της Υπαπαντής στο Κτικάδο
Δεν μπορούσα να λείψω την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου και από την λειτουργία της Υπαπαντής στο ωραίο χωριό Κτικάδος όπου μετά από μια λαμπρή λειτουργία στην εκκλησία της Παναγίας με την εξαιρετική μαρμάρινη είσοδο, ακολούθησε περιφορά της εικόνας της Παναγίας της Μεγαλομάτας όπως λέγεται στους δρόμους του χωριού. Μετά την επιστροφή της εικόνας στην εκκλησία, χωριανοί και επισκέπτες μοιράστηκαν στα σπίτια του χωριού όπου κατά την παράδοση, είχαν στρωθεί τραπέζια με όλα τα καλά του κόσμου και σύμφωνα με το έθιμο που θέλει αυτή η γιορτή, έπρεπε να περάσουν απ’ όλα…






Η περιφορά της εικόνας της Παναγίας την ημέρα της Υπαπαντής στο Κτικάδο



Το εορταστικό τραπέζι στην ταβέρνα "Το Αγνάντι".

ΑΘΗΝΑ, 10022015



Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΔΕΝ ΚΑΝΕΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ….



Κάθε φορά που ακούω για χιονοπτώσεις ακόμη και στο κέντρο της Αθήνας, σκέφτομαι τους ανθρώπους που είναι μόνοι τους στα ορεινά χωριά και στα μικρά νησιά που πολλοί απ’ αυτούς νιώθουν η πραγματικά είναι αποκλεισμένοι αλλά στην άκρη της σκέψης μου, υπάρχει χώρος και για τα κοτσύφια που γι’ αυτά τελειώνουν τα αποθέματα των καρπών και ο πάγος δυσκολεύει πολύ αυτόν τον καιρό την επιβίωσή τους. (Η φωτογραφία από την Πρωτοχρονιά που ακόμη οι πυράκανθοι στο Πάρκο Καλατζή ήταν γεμάτοι καρπό).

ΑΘΗΝΑ, 10022015

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2015

ΤΟ ΤΖΙΝΙ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ


Στους δρόμους της πόλης το μάτι είναι ελεύθερο να διαβάζει μέχρι το βάθος τις εικόνες που βρίσκει μπροστά του και αν έχει και προηγούμενες, τότε προχωρά και σε συγκρίσεις για όσα συνέβησαν από την προηγούμενη μέχρι τη σημερινή ματιά.


Το δύσκολο για το μάτι είναι να εισχωρήσει στα ενδότερα, ιδίως των παρατημένων σπιτιών και με όσα βλέπει στο εξωτερικό τους κάνει υποθέσεις και σκηνογραφεί αυτά που θα ήθελε να δει μέσα σε μια άδεια κάμαρα ή ένα σαλόνι με την προϋπόθεση βέβαια αυτά να είναι προσβάσιμα από τον δρόμο. Την ευκαιρία αυτή δίνουν καμιά φορά οι διαλυμένες εξώπορτες που χάσκουν προς το εσωτερικό κι από εκεί αφήνουν και λίγο φως να μπει και να φωτίσει όπως μπορεί τους κλειστούς χώρους και τα ξεχασμένα αντικείμενα που φιλοξενούν. Όπως στην οδό Αισχύλου πάλι, στου Ψυρρή, όπου χθες, καθώς πέρασα το φακό μου μέσα από τα κάγκελα της κλειστής πόρτας ενός καταστήματος που δεν ξέρω τι ήταν και μέσα στο μισοσκόταδο είδα τη ζωγραφιά μιας γυμνής γυναίκας να βγαίνει σαν τζίνι μέσα από ένα μπουκάλι και να ανεβαίνει σαν οπτασία προς την οροφή όπου οδηγεί και μια σκάλα και στο φως της ταράτσας. 

ΑΘΗΝΑ, 09022015

ΕΝΑ ΠΑΛΙΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΑΙΣΧΥΛΟΥ



Όταν φεύγουν οι νοικοκυραίοι και τα εγκαταλείπουν οι νοικάρηδες, τα σπίτια μελαγχολούν, κλείνονται στον εαυτό τους και δεν είναι λίγες οι φορές που η βαριά σιωπή τα οδηγεί στην αυτοκτονία, ήτοι την ξαφνική κατάρρευση. Αυτό φοβούνται οι διπλανοί και αφού εξαντλήσουν την αναζήτηση στο ληξιαρχείο να βρουν κάποιο κληρονόμο να αναλάβει την ευθύνη καλούν τις υπηρεσίες του Δήμου οι οποίες το περιφράζουν με τσίγκους και το απομονώνουν οριστικά από τη ζωή της γειτονιάς σαν ποτέ να μην υπήρξε.

Οι μόνες ψυχές που το επισκέπτονται, αυτό το νεκρό σημείο στην πόλη, είναι τα ποντίκια και οι γάτες και αυτές βγαίνουν απ’ εκεί μόνο να αναζητήσουν φαγητό στα σκουπίδια από τα παρακείμενα ταβερνεία γιατί εκεί κάτω, στην οδό Αισχύλου, στου Ψυρρή η τελευταία αναλαμπή της γειτονιάς ήταν οι διασκεδάσεις στην εποχή της ευμάρειας και τώρα οι Κυριακές μοιάζουν σαν κάθε ημέρα της εβδομάδας και οι νύχτες σαν σε συνοικισμό σε μακρινό προάστιο…   

ΑΘΗΝΑ, 09022015

ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΣΤΟΝ ΤΡΙΠΟΤΑΜΟ ΤΗΝΟΥ

Ο Τριπόταμος όπως φαίνεται από το μοναστήρι της Αγίας Πελαγίας
Ένα από τα πιο όμορφα και παλιά χωριά της Τήνου είναι ο Τριπόταμος· μια φωλιά σπιτιών σε μια πλαγιά κάτω από το επιβλητικό Ξώμπουργο με θέα προς τη Χώρα της Τήνου και τη θάλασσα προς το νότο που πήρε τ’ όνομά του επειδή τα θεμέλιά του είναι στις πηγές τριών ποταμών – λαγκάδια στα μέτρα της Τήνου αλλά κατ’ ευφημισμόν καλούνται έτσι να δροσίζεται περισσότερο ο νους παρά ο τόπος των άνυδρων νησιών του Αιγαίου.

Οι ιερείς που ευλόγησαν το κρασί στη γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Εκεί λοιπόν, στον περίκλειστο από τον νησιωτικό χειμώνα Τριπόταμο, την περασμένη Κυριακή 1η Φεβρουαρίου, στην εορτή του Αγίου Τρύφωνα του προστάτη των αμπελιών, των κήπων και των χωραφιών, οι αμπελουργοί του χωριού κάλεσαν  όλους τους χωριανούς και τους επισκέπτες του Τριποτάμου να συμμετάσχουν στο εορταστικό τραπέζι που έστρωσαν μετά τη λειτουργία και τον αγιασμό στην ωραία αίθουσα δίπλα από την εκκλησία της Παναγίας (Εισόδια Θεοτόκου) και να δοκιμάσουν τα καινούργια κρασιά που φέρνουν επί τούτου εκεί οι παραγωγοί και να συμμετάσχουν σε ένα ευγενή διαγωνισμό.

Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Ο Κώστας και η Μαίρη Χατζή στη γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Το πλούσιο τραπέζι που στρώθηκε με ωραία φαγητά τα οποία μαγείρεψαν οι γυναίκες του χωριού ευλογήθηκε όπως και το κρασί από τους τρεις ιερείς που λειτούργησαν νωρίτερα και μετά το καλωσόρισμα από τον αμπελουργό Δημήτριο Σιώτο γιατί ο πρόεδρος ήταν ασθενής και τον Κάρολο Μέγκουλα, πρόεδρο του Συλλόγου Τριποταμιτών και Σμεραδιανών ο «Κάβος», άνοιξαν τα μπουκάλια που έφεραν οι παραγωγοί και όλοι τους ευχήθηκαν καλή και γόνιμη χρονιά για τους ίδιους και τα αμπέλια τους. Εξυπακούεται ότι όλα τα κρασιά που φέρνουν οι παραγωγοί είναι εξαιρετικά και το γεγονός ότι δύσκολα μπορούν να τα δοκιμάσουν όλα και να αποφανθούν, η επιλογή έγινε με κλήρωση κι εφέτος τη διάκριση πήρε ο Αλβέρτος Αλικάρης ο οποίος λόγω ασθένειας δεν ήταν παρών.

Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η Ουρανία Διαμαντοπούλου με τον Κώστα και τη Μαίρη Χατζή στη γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
 
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Οι γυναίκες από τον Τριπόταμο που μαγείρεψαν στη γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα

Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.

Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Ο θρησκευτικός και μη κερδοσκοπικός Σύλλογος Αμπελουργών Τριποτάμου «Ο Άγιος Τρύφων» ιδρύθηκε το 2002 όταν μετά από τη μεγάλη ανομβρία εκείνης της χρονιάς ετέθη θέμα φροντίδας και προστασίας των αμπελώνων και σκοπό έχει την καλλιέργεια, ανάπτυξη, διάδοση και διατήρηση των παραδοσιακών ποικιλιών σταφυλιού που υπάρχουν ακόμη στην Τήνο, όπως ροζακί, κουμαριανό, ασπρούδι, ασπροποταμίσιο, σκαθάρι, τσαούσι κ.ά.

Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.
Η γιορτή των αμπελουργών την ημέρα του Αγίου Τρύφωνα στον Τριπόταμο Τήνου.

Ο Τάσος Αναστασιάδης με μια ρωσίδα καθηγήτρια.
Η Ουρανία Διαμαντοπούλου με ένα μπουκάλι κρασί της φετινής παραγωγής τους


 Ο Σύλλογος των Αμπελουργών φροντίζει για την διατήρηση, επισκευή και λειτουργία ορισμένων βρυσών και στα χρόνια της λειτουργίας του έφτιαξε την παλιά βρύση του Αγίου Ιωάννη Παγκά δίπλα στο δρόμο Τριπόταμου – Καρυάς καθώς και τις βρύσες στις τοποθεσίες Μακελίνη και Τραούνα. Σε αυτές τις βρύσες μετά τις εργασίες της συντήρησή τους τοποθετούν ανάγλυφη μαρμάρινη εικόνα του Αγίου Τρύφωνα και ένα καντηλάκι για να ανάβουν όσοι τις επισκέπτονται. Βασικό επίσης στοιχείο του Συλλόγου, στον οποίο πρόεδρος είναι πάντα ο πιο ηλικιωμένος αμπελουργός του Τριποτάμου, είναι η αλληλεγγύη μεταξύ των μελών του οι οποίο είναι μόνιμοι κάτοικοι του χωριού. Χαρακτηριστικό μάλιστα της αλληλεγγύης είναι η περίπτωση του τωρινού προέδρου, Πέτρου Αλικάρη που είναι στο νοσοκομείο και το κλάδεμα του αμπελιού του για να μην μείνει πίσω θα το κάνουν τις ημέρες που ακολουθούν οι όλοι μαζί οι συγχωριανοί του.