ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ

Πάει το γεφύρι της Πλάκας, το πιο ονομαστό και το πιο περήφανο της Ελλάδας, στον Άραχθο. Το έφαγε ο ποταμός λένε, επιπόλαια τα ΜΜΕ αλλά δεν είναι έτσι. Ο Άραχθος το αγαπούσε, το πρόσεχε, το καμάρωνε να στεφανώνει την κοίτη του. Δεν το ακούμπησε ποτέ εκεί που πονούσε, περνούσε από κάτω τα νερά του και το χαιρετούσε κάθε μέρα, το είχε συντροφιά χειμώνες και καλοκαίρια. Ούτε οι βροχές το υπονόμευσαν, τόσα χρόνια έπεφταν στο κορμί του και το χάιδευαν, δρόσιζαν τα λιθάρια του και πότιζαν τα χορτάρια στους αρμούς του. Ακόμα και οι βόμβες των κατακτητών το σεβάστηκαν και δεν το σώριασαν στο ποτάμι. Η μοναξιά και το παραμέρισμα από τους δρόμους των ανθρώπων το έφαγε και η σιωπή του βάρυνε τα θεμέλια και λύγισαν σήμερα για πάντα και το χειρότερο, κανένας πρωτομάστορας σαν τον Μπέκα δεν θα βρεθεί να το ξανασηκώσει όρθιο… (Η φωτογραφία από τον αγιασμό των υδάτων στη Γέφυρα της Πλάκας, το 2006).

ΑΘΗΝΑ, 01022015

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΟΥ ΓΛΑΒΑ

Το γεφύρι του Γλαβά στον Αμάραντο Ιτάμου

Το πότε χτίστηκε η γέφυρα στον Γλαβά – μικρό ποτάμι που ξεκινάει από τις ανατολικές πλαγιές του Ιτάμου και τα κεφαλόβρυσα του Αμάραντου Καρδίτσας και καταλήγει στον Πηνειό, κανένας δεν ξέρει ούτε στις αφηγήσεις των παλαιότερων υπάρχει κάποια αναφορά. Αυτό όμως που φαίνεται βέβαιο είναι ότι αν δεν γίνει σύντομα κάποια συντήρηση θα πέσει από τα πόδια του και θα χάσει ο Γλαβάς το στολίδι του και το εικόνισμα τη συντροφιά του. 

Ο Σέφης εξετάζει την λιθοδομή του γεφυριού

Το μεγάλο οπωσδήποτε για την εποχή του έργο ήταν απαραίτητο στοιχείο της σπουδαίας στράτας που ανέκαθεν οδηγούσε από τη Θεσσαλία στα Άγραφα και την Αιτωλία. Η παρουσία του επίσης δηλώνει πως κάποτε ο Γλαβάς δεν είναι το αθώο ρέμα που βλέπουμε σήμερα αλλά ήταν ένα δυνατό ποτάμι που δημιουργούσε προβλήματα στους διερχόμενους και τους ντόπιους που κατοικούσαν κοντά του και είχαν χωράφια και στις δυο πλευρές του. 

Ο Σέφης έχει στο μυαλό του τη σωτηρία του γεφυριού

Το ακατέργαστο της πέτρας που συνθέτει το σώμα του φανερώνει επίσης ότι έγινε σε μια εποχή που δεν υπήρχαν τα κατάλληλα εργαλεία ή απλά να έγινε από τεχνίτες που δεν διέθεταν τέτοια. Ποιοι ήταν αυτοί, κανένας επίσης δεν γνωρίζει γιατί δεν άφησαν πάνω σε καμία πέτρα την υπογραφή τους ή άλλο σημάδι. Το γεγονός πάλι πως από τη δυτική πλευρά του τόξου διακρίνεται να ξεκινούν από το βάθρο δυο σειρές πέτρες που η επάνω σβήνει στην κορυφή της καμάρας δημιουργεί απορίες για τη σπάνια αυτή κατασκευή. 

Ο Σέφης με τον Αντώνη Παπαδάκο στο γεφύρι.

Πιθανόν για να έχει μεγαλύτερη αντοχή λέει ο Σέφης Γούλας που ο χαρακτηρισμός μάστορας μάλλον αδικεί τον πολυπράγμωνα αυτό άνθρωπο ο οποίος κατοικεί μόνιμα στον Αμάραντο και ασχολείται με λογής – λογής πράγματα και κατασκευές. ‘Αν οι αρμόδιοι φροντίσουν να βρεθούν τα ανάλογα χρήματα λέει, αυτός θα μπορέσει να σώσει το γεφύρι πριν γίνει ένας σωρός από πέτρες στην κοίτη του Γλαβά. Και το λέει με σιγουριά καθώς το γεφύρι γι’ αυτόν αποτελεί ένα πρόβλημα το οποίο έχει μελετήσει πολλές φορές και έχει εξετάσει λεπτομερώς κάθε πέτρα και σημείο του. Ξέρει ακριβώς που θα βάλει τη σκαλωσιά, ποιες πέτρες θα κουνήσει για να μη διαταραχθεί η καμάρα, πως θα τις ξαναβάλει στη θέση τους και πως βέβαια θα «δέσει» το μνημείο για να μπορέσει να ζήσει κι άλλα πολλά χρόνια. 

Με τον Σέφη κάτω από την καμάρα του γεφυριού.

Δεν μπορεί να είναι περισσότερο πειστικός αυτός ο ιδιαίτερος άνθρωπος που ανησυχεί για το γεφύρι ούτε άλλο τρόπο έχει να πείσει τους αρμόδιους πως χρειάζεται επείγουσα επέμβαση. Το κυριότερο όμως στην υπόθεση και αυτό κυρίως πρέπει να λάβουν υπ’ όψιν τους όσοι ενδιαφέρονται αληθινά για τον γεφύρι είναι ότι ο Σέφης είναι ο μόνος άνθρωπος που η τέχνη του δεν υπηρετεί επιδερμικά την παράδοση της πέτρας αλλά ότι αυτός που από παιδί ασχολείται με τις οικοδομές ξέρει πως και με ποιο τρόπο θα αντιμετωπίσει κάθε πρόβλημα σε οποιαδήποτε κατασκευή. 

- Το κείμενο γράφτηκε και δημοσιεύτηκε στις 13/11/2009 με την σημείωση ότι αν δεν ληφθεί κάποια μέριμνα το γεφύρι θα πέσει και όντως, κάποια επέμβαση έγινε αλλά αν δεν δοθεί και τώρα η ανάλογη προσοχή και τα γίνουν τα κατάλληλα έργα οι επόμενες γενιές των Αμαραντιωτών θα ξεχάσουν ότι υπήρχε αυτό το μνημείο στο χωριό τους...

ΚΑΡΔΙΤΣΑ 13112016

ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΧΩΡΙΣ ΝΕΡΟ

Περισσότερο γνωστό από κάθε άλλο σημείο της Άρτας είναι το περίφημο γεφύρι δίπλα στην πόλη, και με τους μύθους γύρω από την κατασκευή του την προβάλλει διαρκώς και επαξίως σε όλο τον κόσμο. Και είναι αυτό, το κορυφαίο ανά τους αιώνες έργο της γεφυροποιίας που υποχρεώνει τον επισκέπτη να το πλησιάσει, να το δει, να το φωτογραφήσει και να περπατήσει στη ράχη του αναλογιζόμενος ίσως και σε ποιο από τα μεγάλα βάθρα έχουν θάψει τη γυναίκα του πρωτομάστορα για να το θεμελιώσουν.

Η καρτ ποστάλ του γεφυριού δείχνει ένα λίθινο έργο σαν μεγάλη κάμπια που απλώνεται πάνω από τα νερά και την κοίτη του γεφυροκτόνου ποταμού Αράχθου, ο οποίος μόλις πέρσι άρπαξε το εμβληματικό γεφύρι της Πλάκας στα Τζουμέρκα και το εξαφάνισε. Ανάλογα δε, με την εποχή εντυπωσιάζει: πότε με το πράσινο των πλατανιών την άνοιξη δίπλα του ή τον όγκο των νερών τον χειμώνα και ιδίως όταν λιώνουν τα χιόνια στα βουνά. Η περίπτωση να δούμε τη γέφυρα χωρίς τον ποταμό από κάτω ασφαλώς και είναι ανέκδοτο – εκτός βέβαια αν το υπαγορεύουν διάφοροι έκτακτοι λόγοι συντήρησης και ασφάλειας.

Έτσι έγινε και τούτες τις ημέρες και οι αρμόδιοι έστρεψαν το νερό του ποταμού προς την τεχνητή λίμνη Πουρναρίου όπου λειτουργεί και υδροηλεκτρικός σταθμός κι έτσι στέγνωσε η κοίτη του προκειμένου να γίνουν κάποιες εργασίες συντήρησης γιατί με τις πλημμύρες του περασμένου χειμώνα το μνημείο ταλαιπωρήθηκε πολύ. Σημειώνουμε ότι επί αιώνες το γεφύρι έμενε ακέραιο και μόλις κατά τα τελευταία χρόνια, μετά την κατασκευή του φράγματος που περιορίζει τον όγκο του νερού στο ποτάμι και το φιλτράρει κατακρατώντας τα φερτά υλικά, εμφανίζονται τα προβλήματα. Το καθαρό νερό εισχωρεί στις κλειδώσεις των μεγάλων λίθων στα θεμέλιά του, αποσαθρώνει τους αρμούς του και έτσι ένα ισχυρό κούνημα από σεισμό ή πλημμύρα μπορεί να το αποσταθεροποιήσει και να σωριαστεί στην κοίτη του ποταμού για να καταλήξει άμμος στον Αμβρακικό. Από τη φύση τους, τα φερτά υλικά και η λάσπη που έφερνε ο Άραχθος από τα Τζουμέρκα λειτουργούσαν ευνοϊκά υπέρ του γεφυριού, κλείνοντας τα τραύματα του μνημείου και διατηρώντας σε ένα λογικό βάθος την κοίτη του δίπλα από τα αρχαία βάθρα που στηρίζονται σε μεγάλα ξύλα που είναι βαθιά μπηγμένα στο έδαφος και τα οποία κινδυνεύουν να γίνουν στάχτη άμα έρθουν σε επαφή με τον αέρα. Αυτή όμως η λεπτομέρεια δεν προσέχθηκε όσο έπρεπε όταν κατασκευάστηκε το φράγμα και από τότε δημιουργούνται συνεχώς τέτοια προβλήματα.

Τώρα το γιατί άρχισαν αυτές τις εργασίες στο μπάσιμο του χειμώνα που πυκνώνουν οι βροχοπτώσεις και δεν τις έκαναν το καλοκαίρι, αυτό είναι ερώτημα άλλου είδους καθώς όλοι στην Άρτα βλέπουν τον χειμώνα να έρχεται και απορούν αν θα προλάβουν να τελειώσουν. Πάντως, μέχρι τότε, όλοι θα περνάνε να θα κοιτάνε την άδεια κοίτη του ποταμού και το γεφύρι στεγνό, χωρίς ρόλο, και με την απορία, αν εκεί που σκάβουν βρουν και τα κόκκαλα της γυναίκας του πρωτομάστορα. Μιας και η Άρτα είναι η πατρίδα του πρωθυπουργού ίσως θα δούμε μεγάλες ημέρες να ξημερώνουν για την ταπεινή και όμορφη πόλη της Ηπείρου.

Και στο protagon, http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.anagnwstes&id=43620

PROTAGON, 31102015

ΘΑΥΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ

Δεν συμβαίνει συχνά και πρέπει να είναι κάποιος τυχερός, να δει την κοίτη του Αράχθου κάτω από το περίφημο γεφύρι της Άρτας στεγνή από νερό. Τούτο συμβαίνει όχι επειδή ξαφνικά στέρεψε ο σκληρός και αδίστακτος ποταμός, αλλά όταν τα ειδικά συνεργεία αναλαμβάνουν να ελέγξουν τη γέφυρα από διάφορες ζημιές και ακόμα όταν πρέπει να τις διορθώσουν για να μη σωριαστεί κι αυτό το μνημείο κάποια μέρα όπως πέρσι το άλλο γεφύρι στον Άραχθο, της Πλάκας.

Για να γίνει δε αυτό, «κόβουν» λίγο ψηλότερα το ποτάμι και κατευθύνουν τα νερά του στην τεχνητή λίμνη του Πουρναρίου που λειτουργεί ως ταμιευτήρας για το ομώνυμο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο. Το γεγονός αποτελεί πάντα είδηση για τους Αρτινούς και πολλοί πάνε να δούνε το φαινόμενο, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία τους για το μέλλον του γεφυριού το οποίο δεν κλονίστηκε επί αιώνες αλλά από τότε που από κάτω του περνάνε καθαρά τα νερά του ποταμού μιας και οι φερτές ύλες που κουβαλάνε από τα Τζουμέρκα στραγγίζουν στη λίμνη, τούτα δυστυχώς διαβρώνουν τις βάσεις του και το υπονομεύουν με απρόοπτες συνέπειες. Για να προλάβουν λοιπόν το κακό, οι αρμόδιες υπηρεσίες ενισχύουν τις βάσεις του με τσιμέντα και σίδερα αλλά και τούτο πάλι τίποτα δεν εγγυάται ότι θα συνεχίσει να παραμένει όρθιο γιατί οι τεράστιες παρεμβάσεις του ανθρώπου στο ρου του έγιναν χωρίς να ληφθούν υπ όψιν πολλά και σημαντικά πράγματα.

Το κλείσιμο όμως του Αράχθου για να γίνουν τα απαραίτητα έργα στα βάθρα του γεφυριού έφερε και μια άλλη, ιδιαίτερα σημαντική έκπληξη για τους Αρτινούς. Λίγα μέτρα πιο κάτω από το γεφύρι και μέσα στην κοίτη του ποταμού η οποία κατασκάφτηκε πέρσι από τι τρομερές πλημμύρες αποκαλύφθηκε μια σειρά από αρχαίους τάφους καθώς και θεμέλια οικοδομημάτων και ένα τμήμα της Ιεράς Οδού της αρχαίας Αμβρακίας. Το γεγονός αποτελεί σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη και η αρμόδια αρχαιολόγος Βαρβάρα Παπαδοπούλου με το συνεργείο τους δουλεύουν πυρετωδώς να προχωρήσουν τις έρευνες και την ανασκαφή πριν αφήνου πάλι το φυλακισμένο ποτάμι να επιστρέψει στην κοίτη του.

Ευχαριστώ πολύ τους καλούς φίλους Βασίλη Γκανιάτσα και Κώστα Τραχανά που με ξενάγησαν στο Γεφύρι της Άρτας και τις αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην κοίτη του καθώς και στο κάστρο της Άρτας που μετά από μια σειρά επεμβάσεων και καθαρισμών αρχίζει να γίνεται επισκέψιμο.  

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΗΣ ΠΛΑΚΑΣ…

Πάει το γεφύρι της Πλάκας, το πιο ονομαστό και το πιο περήφανο της Ελλάδας, στον Άραχθο. Το έφαγε ο ποταμός λένε, επιπόλαια τα ΜΜΕ αλλά δεν είναι έτσι. Ο Άραχθος το αγαπούσε, το πρόσεχε, το καμάρωνε να στεφανώνει την κοίτη του. Δεν το ακούμπησε ποτέ εκεί που πονούσε, περνούσε από κάτω τα νερά του και το χαιρετούσε κάθε μέρα, το είχε συντροφιά χειμώνες και καλοκαίρια. Ούτε οι βροχές το υπονόμευσαν, τόσα χρόνια έπεφταν στο κορμί του και το χάιδευαν, δρόσιζαν τα λιθάρια του και πότιζαν τα χορτάρια στους αρμούς του. Ακόμα και οι βόμβες των κατακτητών το σεβάστηκαν και δεν το σώριασαν στο ποτάμι. Η μοναξιά και το παραμέρισμα από τους δρόμους των ανθρώπων το έφαγε και η σιωπή του βάρυνε τα θεμέλια και λύγισαν σήμερα για πάντα και το χειρότερο, κανένας πρωτομάστορας σαν τον Μπέκα δεν θα βρεθεί να το ξανασηκώσει όρθιο… (Η φωτογραφία από τον αγιασμό των υδάτων στη Γέφυρα της Πλάκας, το 2006).

ΤΗΝΟΣ, 01022015

ΤΟ ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ…

Πρόκειται για το ψηλότερο γεφύρι στα Βαλκάνια· το περίφημο πέτρινο τόξο πάνω από τον Αώο· καλείται απλά ως το «Γεφύρι της Κόνιτσας», αποτελεί την αποθέωση της τέχνης των ηπειρωτών μαστόρων και παράλληλα είναι το σήμα κατατεθέν για όλη την επαρχία Κόνιτσας. Για την εποχή που χτίστηκε, ήταν αναμφισβήτητα ένα μεγάλο έργο και έτσι λογίζεται μέχρι τις ημέρες μας και θαυμάζεται από τους πάντες, ντόπιους και επισκέπτες.

Τούτο το μεγάλο έργο, το οποίο προκαλεί δέος σε όποιον το κοιτάζει από κάτω, από την κοίτη του ποταμού, και φέρνει ζάλη σε πολλούς όταν το περνάνε, περιέκλειε λόγω του ύψους του και έναν κίνδυνο. Αυτός ήταν από τον αέρα που πολλές φορές φυσάει πολύ δυνατά μέσα από το φαράγγι και μπορούσε να παρασύρει όποιον ήταν στην κορυφή του.Γι’ αυτό και ο πρωτομάστορας κρέμασε ένα καμπανάκι στο υψηλότερο σημείο κάτω από το τόξο, το οποίο προειδοποιούσε όποιον ήθελε να το περάσει χωρίς να κινδυνέψει.

Έτσι όλες οι γενιές που το πέρασαν σε όλους τους αιώνες εκτός από την τέχνη του μάστορα, τον μνημόνευαν ακόμη περισσότερο γιατί είχε την πρόνοια να προστατεύσει τους διαβάτες και να μην παίρνουν αψήφιστα τα στοιχεία της φύσης που ποτέ δεν θα πάψουν να λειτουργούν ως είναι ταγμένα και απαιτούν με τον τρόπο τους τον ανάλογο σεβασμό…

ΚΟΝΙΤΣΑ, 12032012