ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΛΕΣΙ

Η παράδοση θέλει τους παπάδες στην Αργιθέα να ανοίγουν το χορό σε κάθε πανηγύρι και να μην σταματάνε ούτε στιγμή. Εδώ πρώτος είναι ο παπα Βασίλης Γυφτογιάννης

Το πανηγύρι του Αγίου Κωνσταντίνου στο Αετοχώρι (Μαρκελέσι) Στεφανιάδας στην Ανατολική Αργιθέα, είναι κατά κάποιο τρόπο το πρώτο μικρό αντάμωμα των κατοίκων όλων των συνοικισμών που είχαν ξεχειμάσει στο χωριό με εκείνους που ήρθαν με τα κοπάδια από τον κάμπο.

Το πανηγυράκι θύμησε στους Στεφανιώτες τα παλιά χρόνια, τότε που όλοι οι χωριανοί επέστρεφαν με τα κοπάδια τους από τον κάμπο και ήθελαν να ανταμώσουν.

Φυσικά και ο Άγιος Κωνσταντίνος δεν έχει καμιά σχέση με τα κοπάδια αλλά το πανηγύρι στη χάρη του έγινε κατόπιν κληρώσεως! Ήθελαν λένε να κάνουν ένα τέτοιο πανηγύρι και για να μην αδικήσουν κανένα άγιο, έβαλαν κλήρο και έτυχε στον Άγιο Κωνσταντίνο και από τότε καθιερώθηκε ως το πρώτο πανηγύρι του καλοκαιριού και συγκέντρωνε κόσμο από όλα τα γειτονικά χωριά και τους συνοικισμούς.

Σαν να βγήκαν από την φιάλη του χρόνου, κάποια πράγματα στο πανηγυράκι θύμισαν στους παλιότερους πως η γενιά τους έχει ακόμα λόγο και οι νεότεροι τους ακούνε…

Με τα χρόνια καθώς άδειασε το χωριό (δυο – τρεις άνθρωποι μένουν εκεί το χειμώνα) και έμεινε μάλιστα και χωρίς παπά, όταν έπεφτε η γιορτή στη μέση της εβδομάδας δημιουργούνταν πρόβλημα. Η λύση δόθηκε με τη μετακίνηση της γιορτής προς το Σάββατο, όπως και έγινε κι εφέτος και η επιτυχία του πανηγυριού ξεπέρασε κάθε προσδοκία των διοργανωτών τους. Κατ’ αρχήν έδωσαν το παρών τους όχι ένας, αλλά τέσσερις παπάδες.

Με τέσσερις παπάδες, ούτε στα μεγαλοχώρια του κάμπου και στις πλούσιες ενορίες δεν γίνεται πανηγύρι σαν αυτό που έγινε στον ξεχασμένο Άγιο Κωνσταντίνο

Ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Σπηλιάς, Νεκτάριος Μητρόπουλος, ο παπα Βασίλης Γυφτογιάννης εφημέριος του χωριού Κουμπουριανά, και οι συνταξιούχοι παπα Ηλίας Νασιώκας από το Πετροχώρι (Σπυρέλο) και ο υπέργηρος παπα Κώστας Κωστακιώτης που είχε πρωτολειτουργήσει στη εκκλησία του Αγίου Κωνασταντίνου πριν από 60 τόσα χρόνια και συνταξιοδοτήθηκε από εκεί ήρθε να τιμήσει την μεγάλη ημέρα των χωριανών του.

Μετά τη λειτουργία ακολούθησε το προσκύνημα της εικόνας στο προαύλιο της εκκλησίας από όλους τους εκκλησιαζόμενους και μέχρι να ετοιμαστούν τα όργανα υπήρχε, όπως παλιά χρόνος να αλλάξουν δυο κουβέντες, για όσα έγιναν το χειμώνα και να μετρηθούν, να δουν αν λείπει κανένας σε ταξίδι αγύριστο.

Ο παπα Ηλίας Νασιώκας, χαιρετίζει τον πρόεδρο του Συλλόγου Στεφανιάδας Βασίλη Στεργίου και τον επαινεί για την ωραία πρωτοβουλία που είχαν για το πανηγύρι.

Οι πιο παλιοί μίλαγαν για τα παλιά πανηγύρια, τότε που είχε πολύ κόσμο το χωριό και οι μουσικοί ήταν ντόπιοι, για τις συνήθειες εκείνης της εποχής, τα κοπάδια και τους τσελιγκάδες και τα γεγονότα, από τον πόλεμο και εδώθε που έμειναν ανεξίτηλα στη μνήμη τους. Σαν να ένιωθαν πως φεύγοντας αυτοί από τον κόσμο, κανένας δεν θα είναι πλέον να μιλήσει για κλεψιές και για κατορθώματα τσοπαναραίων μίλαγαν συνέχεια και γοήτευαν τους ακροατές με τα λεγόμενά τους.

Οι Στεφανιώτες φημίζονταν πάντα για τις λαμπρές επιδόσεις τους στο χορό και δεν υπήρχε κανένας που στα πανηγύρια δεν έφερνε πολλές φορές τις βόλτες του…

Ο Στέφανος Χύτης από τα διπλανά Κέδρα, ο Θωμάς Χάμπλας και ο Κώστας Τσαπραίλης ήταν ομολογουμένως οι καλύτεροι χορευτές σε αυτό το πανηγύρι.

Οι διοργανωτές μοίρασαν στα τραπέζια ψητό κρέας (από τα καλύτερα που έχω δοκιμάσει), πίτες που είχαν φτιάξει εκεί στο χωριό και άλλες νοστιμιές και πριν ακόμα τελειώσει το φαγητό άρχισε το πανηγύρι με ένα σκάρο που έπαιξε με μαεστρία ο Απόστολος Τζιαχρής, το πιο ονομαστό κλαρίνο των Αγράφων και όλης της ορεινής Θεσσαλίας. Το χορό ξεκίνησαν οι παπάδες με τους επίσημους και ακολούθησε ο κόσμος που έδειξε πως αντέχει μέχρι αργά το απόγευμα, σαν άρχισαν να πέφτουν οι ίσκιοι και να κατεβαίνει το απογευματινό αεράκι από την Οξιά. Τότε άρχισαν να φεύγει ο κόσμος που έδειχνε πως είχε ευχαριστηθεί το πανηγύρι και αποχαιρετούσαν ένας - ένας τους διοργανωτές του πανηγυριού ευχόμενοι του χρόνου να είναι καλύτερα και να μη λείπει κανένας…

Παρά την ηλικία του, ο παπα Ηλίας Νασιώκας δεν σταμάτησε στιγμή να χορεύει και δεν άφησε κανέναν χωρίς να τον κρατήσει να χορέψει πρώτος στη σειρά.

Ο Απόστολος Τζιαχρής εκτελεί την παραγγελιά και το κλαρίνο συνοδεύουν οι ήχοι από τα μπουκάλια της σαμπάνιας που κερνάει τον μερακλή που χορεύει πρώτος.

Ο ΚΑΣΤΕΛΛΑΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΛΑ

Μπάλκόνι στο πέλαγος είναι η κορυφή τη Κάστελλα

 

Να αφήσω λίγο τα κλιματολογικά της Αμοργού που με ταλαιπώρησαν πολύ χθες και κόντεψε να αρπάξω ένα γερό κρύο και να σας συστήσω ένα μοναδικό μέρος αυτού του νησιού απ’ όπου όταν είναι καθαρή η μέρα ολόκληρο το αρχιπέλαγος προς το νότο…

Μπροστά από τον Κάστελλα, μια παρατημένη κατοικιά.

Η βραχώδης έξαρση που βλέπεται στη φωτογραφία λέγεται Κάστελλας και βρίσκεται δίπλα από τη διαδρομή της «Μεγάλης Στράτας» στην κορυφή ενός μικρού υψιπέδου που ακούει στο πολύ όμορφο όνομα Άγριλας όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια το καλλιεργούσε ο «άρχοντας του Αγρίλου» όπως τον έλεγαν όλοι, Μιχάλης Ρούσος, συνονόματος αυτού που κεντούσε τις πέτρες στον Ασφοντυλίτη. Τα επίπεδα χωράφια του Άγριλα σε σχέση με τα άλλα στη γύρω περιοχή ήταν πιο εύκολα στο όργωμα και σήμερα τα έχει ο Νικόλας Θηραίος για βοσκοτόπια και σταυλίζει τα ζωντανά του στις παρατημένες κατοικιές.

Η δεξαμενή που λέγεται ο "Λάκκος του Αγρίλου"...

 

Σε ένα σημείο λίγο πριν φτάσουμε στον Κάστελλα (όνομα με λατινικές καταβολές) και δίπλα στο μονοπάτι υπάρχει μια μεγάλη δεξαμενή που καλείται «Λάκκος του Αγρίλου» και συγκεντρώνει τα νερά από το προανεφερόμενο υψίπεδο και από την οποία ποτίζουν τα κοπάδια τους ο Θηραίος και οι άλλοι βοσκοί της περιοχής.

Η ανάβαση τώρα στον Κάστελα γίνεται από τη δυτική του πλευρά που είναι πιο εύκολη και χρειάζεται προσοχή γιατί ο αναβάτης μπορεί να ξαφνιαστεί από τα κατσίκια που κυκλοφορούν στην κορυφή και έχουν ως καταφύγιο ένα μικρό μαντρί χωμένο μέσα στις πέτρες το οποίο υποθέτω πως πρέπει να είναι από τα αρχαιότερα στην περιοχή.

Καταφύγιο για τα κατσίκια είναι η κορυφή του Κάστελλα...

Από την κορυφή λοιπόν του Κάστελα που δεσπόζει σε όλη την περιοχή και διακρίνεται καθαρά και από την πλευρά της θάλασσας μπορείτε να αγναντέψετε όλο το αρχιπέλαγος καθώς και τη νότια κατάληξη της Αμοργού, το φοβερό ακρωτήριο Ξώδοτο καθώς και τις αγροτικές περιοχές Ρίζα, Παλαιόμαντρα και Πλακόγουρνα όπου πολλές οικογένειες από την Αιγιάλη είχαν χωράφια, κατοικιές, μάντρες, ακόμη και μόνιμες κατοικίες ορισμένες από τις οποίες σώζονται ακόμη σχεδόν ακέραιες και προκαλούν το ενδιαφέρον του επισκέπτη.

ΤΟ ΧΑΛΑΖΙ ΣΤΗΝ ΑΜΟΡΓΟ

Σαν διάφανη κουρτίνα μπροστά από τον τοίχο μοιάζει η δυνατή βροχή…

Είδα στην πρωινή σημείωση για το πανηγύρι του Αγίου Νικολάου που δεν έγινε λόγω της κακοκαιρίας χθες στον Ασφοντυλίτη αλλά στον Ποταμό, γιατί ήταν και μεγάλη η εκκλησία της Ανάληψης αλλά και γιατί το πανηγυρόσπιτο είχε αρκετό χώρο για να φιλοξενηθούν όλοι όσοι είχαν προσέλθει, ότι ορισμένοι φίλοι απόρησαν για το χαλάζι που ανέφερα ότι έπεσε γιατί μάλλον πιστεύουν πως στις Κυκλάδες δεν συμβαίνουν τέτοια καιρικά φαινόμενα.

Κι όμως είναι το ίδιο εύκολο να συμβούν κι εκεί τέτοιου είδους βροχοπτώσεις και χαλάζια όπως και σε οποιοδήποτε μέρος της Ελλάδας και το κόσμου ολόκληρου, όταν περάσει πάνω από τα νησιά ένα βαρύ σύννεφο και σε συνδυασμό με ένα σωρό άλλα απλά φαινόμενα της φύσης να ανοίξουν οι ουρανοί και να πέσουν άπειρα αστραπόβροντα.

Έτσι απλά έγινε και χθες σαν από το νοτιά ήρθαν τα μεγάλα σύννεφα και έγινε ότι έγινε σε όλη την Αμοργό. Εμένα με βρήκε η βροχή και το χαλάζι σε μια παρατημένη αλλά σε καλή κατάσταση κατοικιά του Δημήτρη Συνοδινού (Γιαννικάκι) στην Πλακόγουρνα που βλέπει το νότιο πέλαγος και παρακολουθούσα ότι γίνονταν έξω από το άνοιγμα της πόρτας. Σας μεταφέρω φωτογραφίες από τη βροχή και το χαλάζι που το μέγεθός του ήταν σίγουρα σαν κεράσι και λόγω της μεγάλης πτώσης της θερμοκρασίας έκανε αρκετή ώρα να λιώσει, όπως εξάλλου έχω δει και σε άλλες περιοχές να γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις.

Μπορεί χθες να μην ένοιωσαν τίποτα οι πέτρες στην Αμοργό αλλά η δράση της κάθε σταγόνας αθροίζεται σιγά – σιγά και τα αποτελέσματα θα φανούν μετά από χιλιάδες χρόνια….

Η διαφορά όμως της Αμοργού και όλων των Κυκλάδων με τη Θεσσαλία για παράδειγμα, είναι ότι εκεί όταν πέφτει τέτοιου μεγέθους χαλάζι, προκαλεί τεράστιες καταστροφές στις καλλιέργειες, τα δέντρα και τα ζωντανά ακόμα, ενώ στην Αμοργό λόγω της εγκατάλειψης των καλλιεργειών ελάχιστες ζημιές μπορεί να επιφέρει αφού οι πέτρες στο έδαφος και στις ξερολιθιές καμιά ανάγκη δεν έχουν ούτε στα ξεροχώραφα παθαίνουν κάτι τα άγρια θαμνόδεντρα.

Πάντως ένοιωσα μια παράξενη αίσθηση μοναξιάς σε αυτό το παντέρημο μέρος απέναντι στο σκοτεινιασμένο πέλαγος που το το αυλάκωναν με το φως τους αμέτρητες αστραπές. Έμεινα εκεί περί τις δυο ώρες περιμένοντας να κόψει η βροχή και να γυρίσω στον Ασφοντυλίτη όπου με περίμενε ο Μιχάλης Αρτέμης και οι οικισμός μου φάνηκε σαν πολιτεία ολόκληρη.

Έτσι σκέφτηκα πως θα ένοιωθαν και οι άνθρωποι εκείνης της εποχής όταν από την Πλακόγουρνα και τη Ρίζα, αλλά και τους άλλους μικρότερους οικισμούς όπου κατοικούσαν απομονωμένοι περισσότερο απ’ όλους τους άλλους στην Αμοργό, πήγαιναν για λίγη ώρα στον Ασφοντυλίτη που γι’ αυτούς εθεωρείτο τότε ως η πρωτεύουσα όλων των Μινορίων

Το μέγεθος του χαλαζιού που έπεσε χθες στην Αμοργό για να έχετε μια ιδέα σύγκρισης…

ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΘΥΜΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ…

Του Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου) είναι μια εκκλησιαστική εορτή μετά την οποία οδηγούμεθα κατ’ ευθείαν στα Χριστούγεννα ενώ έχει και τη σημασία της, καθώς αρχίζει να χαλάει ο καιρός στις θάλασσες και η ναυτοσύνη επικαλείται την προστασία του Αγίου των θαλασσών. Τότε είναι που γίνονται και πολλά πανηγύρια και ωραίες τελετές στις λιμάνια κυρίως όπου σε όλα σχεδόν υπάρχει και από μια εκκλησία του Αγίου Νικολάου.

Εκτός αυτής όμως της ημερομηνίας, ο Άγιος Νικόλαος εορτάζεται και στις 20 Μαϊου (σύνοψις και ανακομιδή των λειψάνων) τόσο στα λιμάνια αλλά και σε διάφορα ηπειρωτικά μέρη μακριά από τη θάλασσα αλλά τούτο δεν έχει σημασία καθώς το ναυτικό επάγγελμα δεν έχει να κάνει αποκλειστικά με την καταγωγή από τα παράλια και τα παράκτια μέρη.

Η μοναδική τώρα εκκλησία του Ασφοντυλίτη στην Αμοργό, είναι του Αγίου Νικολάου που την μοιράζεται εξίσου με τον Άγιο Γεώργιο καθώς έτσι συνδυάζεται η θάλασσα με τη στεριά, το κουπί και το τιμόνι του ναυτικού δηλαδή με το αλέτρι και το ραβδί του αγροτοκτηνοτρόφου που προστατεύει ο καβαλάρης άγιος της χριστιανοσύνης. Έτσι με αυτό τον τρόπο, οι κάτοικοι του Ασφοντυλίτη πίστευαν πως είχαν την ευμένεια και την προστασία και στη στεριά και στη θάλασσα, τις δυο κύριες πηγές για την επιβίωσή τους.

Ως μικρός οικισμός όμως, δεν είχε βεβαίως απαιτήσεις να γίνει μεγάλο πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου που εόρταζαν άλλες μεγάλες εκκλησίες σε δυνατότερα χωριά και περιορίζονταν στον Άγιο Νικόλαο. Τα παλαιότερα χρόνια δε είχε μεγάλη συμμετοχή κόσμου γιατί ακόμη ήταν ζωντανός ο οικισμός και τον επισκέπτονταν πολλοί από την Αιγιάλη αλλά τελευταία, λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης του Όρμου το πανηγύρι αυτό γίνεται πια μόνο στο λιμάνι.

Αυτό δεν άρεσε και τόσο στους ανθρώπους που διατηρούν ακόμη σχέσεις με τον Ασφοντυλίτη, είτε λόγω κάποιων δραστηριοτήτων που συνεχίζουν ακόμη εκεί είτε για λόγους νοσταλγίας προς τον τόπο των προγόνων τους κι έτσι αποφάσισαν να κάνουν πάλι πανηγύρι στον οικισμό και αυτό έγινε πραγματικότητα μόλις πριν από πέντε χρόνια.

Το πανηγύρι στον Ασφοντυλίτη περιορίζονταν, λόγω τεχνικών δυσκολιών, στο μέγα εσπερινό που έκανε ο παπα Γιώργης από τον Ποταμό και ακολουθούσε φαγητό στο χώρο γύρω από την εκκλησία. Η προσφορά δε των κρεάτων γίνονταν από τους βοσκούς που συνεχίζουν να έχουν τα κοπάδια τους στον οικισμό, το μαγείρεμα το αναλάμβαναν οι γνωστοί μάγειρες της Αμοργού οι οποίοι αφού έβραζαν το κρέας στο πανηγυρόσπιτο της Ανάληψης στον Ποταμό, το μετέφεραν κατόπιν στον οικισμό κι εκεί αντί για πατάτες, έριχναν στο καζάνι κριθαράκι το οποίο ήταν και πιο εύκολο να μεταφερθεί εκεί.

Φέτος όμως με τη φοβερή νεροποντή και τη χαλαζόπτωση, ο εσπερινός έγινε χτες στην Ανάληψη του Ποταμού και το φαγητό στο πανηγυρόσπιτο ενώ η συμμετοχή του κόσμου ήταν λίγη λόγω της κακοκαιρίας. Στον εσπερινό συμμετείχαν εκτός του σεβάσμιου παπα Γιώργη από τον Ποταμό, ο οποίος λειτουργεί στον Ασφοντυλίτη παραπάνω από μισό αιώνα, ο παπα Κώστας από τη Λαγκάδα και ο παπα Χρυσοβαλάντης από τα Θολάρια.

Το κρέας ήταν προσφορές, από τον «βασιλιά» του Ασφοντυλίτη Μιχάλη Αρτέμη ένας κριός 30 κιλά και μικρότερα κατσίκια από τους Νικόλα Βαζαίο, Νικόλα Θηραίο και Νικόλα Μενδρινό. Μάγειρες ήταν ο Μάρκος Βεκρής που κλείνει κι αυτός πολλά χρόνια προσφοράς ως μάγειρος σε όλα τα πανηγύρια της Αμοργού και ο Νικόλας Γαβαλάς ενώ στη διανομή βοήθησαν εκτός από την κόρη του Μάρκου Ειρήνη και πολλοί άλλοι νεότεροι άνδρες από την Αιγιάλη και όλοι έμειναν ευχαριστημένοι και ευχήθηκαν του χρόνου να έχει καλοκαιρία να γίνει το πανηγύρι στον Ασφοντυλίτη, στο φυσικό χώρο του αγίου και της κοινότητας.

ΑΜΟΡΓΟΣ, 20052011

Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ…

Έτσι μαύρο, βαρύ και απειλητικό έρχεται το σύννεφο της βροχής από το πέλαγος…

Το ματιάσαμε το «πανόραμα» του αρχιπελάγους χθες από τις κορυφές της Αμοργού και σήμερα ο καιρός μας επανέφερε στην τάξη του και μας υπενθύμισε πως αυτός είναι τελικά που ορίζει πόσο θα είναι καλή η μέρα και φυσικά, ουδόλως νοιάζεται για τις δουλειές μας.

Έτσι ενώ ξημέρωσε ο καιρός με καλή διάθεση, σιγά – σιγά άρχισε να πυκνώνει η ομίχλη στα ψηλά της Αμοργού ενώ από το πέλαγος φαίνονταν από τα βαριά σύννεφα και τα αστραπόβροντα πως έρχονταν κακοκαιρία. Δεν άργησαν να φτάσουν τα μαύρα σύννεφα στην Αμοργό και αμέσως άρχισε να βρέχει ενώ κάποιες στιγμές έριχνε και βαρύ χαλάζι. Ο χαλασμός κράτησε πάνω από δυο ώρες και ξανάρχισε μετά από ένα μικρό διάλλειμα και σταμάτησε να βρέχει αφού νύχτωσε και παραπάνω.

Αποτέλεσμα ήταν να μη γίνει το πανηγύρι του Αγίου Νικολάου στον Ασφοντυλίτη γιατί δεν θα είχαν που να κάτσουν οι άνθρωποι καθώς η εκκλησία είναι αρκετά μικρή και τα γύρω κτίσματα δεν προσφέρονται για κάτι τέτοιο. Γι’ αυτό και ο εσπερινός έγινε στην Ανάληψη, στον Ποταμό αλλά κι εκεί λόγω των δυσκολιών από τη βροχή δεν ήρθαν περισσότεροι από εξήντα άνθρωποι να προσκυνήσουν και να κάτσουν στο γιορτινό τραπέζι που στήθηκε μετά στην ειδική αίθουσα.

Τόσο βροχερό Μάη, έλεγαν, κανένας δεν θυμάται στην Αμοργό που υπό κανονικέ συνθήκες άλλες χρονιές και όσο βέβαια έσπερναν σιτάρια και κριθάρια, άρχισαν να θερίζουν ήδη τα σανά. Φέτος, σχολιάζουν, δεν έχει προλάβει ούτε μια ημέρα να στεγνώσει η γη, γεγονός που ευνοεί μόνο την κτηνοτροφία καθώς έχει γεμίσει ο τόπος από χορτάρια κάθε είδους.

Σχηματισμοί σύννεφων πάνω από το πέλαγος που φέρνουν 

στο νου εικόνες από τρομακτικές καταστροφές…

Όπως λοιπόν ο καιρός χάλασε το πανηγύρι, κάπως έτσι χάλασε κι εμένα την περιπλάνηση σε κάποιους παρατημένους οικισμούς, στη Ρίζα και στη Γουρνόλακκα πάνω ακριβώς από το ανατολικό πέλαγος όπου με έπιασε η βροχή και για δυο ώρες περίμενα μέσα σε μια σιωπηλή κατοικιά που ευτυχώς δεν έσταζε, να περάσει η μπόρα και το χαλάζι. Δεν παραπονιέμαι όμως γιατί είχα πια τελειώσει ότι έπρεπε να κάνω σήμερα εκεί και η κακοκαιρία μου έδωσε την ευκαιρία να τα βάλω σε μια τάξη και σειρά και να υπολογίσω πως θα αναπτυχθούν τα κείμενα και οι φωτογραφίες στο βιβλίο.

ΑΜΟΡΓΟΣ, 20052011

ΤΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ

Προς τα δυτικά, το Γραμπονήσι, η Νικουριά και στο βάθος η Νάξος

Θέλοντας χθες να εκμεταλλευτώ μια εξαιρετικά καθαρή ημέρα με ανοιξιάτικο φως πάνω από τις Κυκλάδες, ξεκίνησα να φθάσω στον οικισμό του Ασφοντυλίτη από τα βόρεια, από το παλιό μονοπάτι το οποίο φυσικά και δεν ακολούθησα και προτίμησα να περπατήσω την κορυφογραμμή που βλέπει προς την καρδιά του Αιγαίου, με πρώτο πλάνο την Αστυπάλαια και κάπως νοτιότερα την Ανάφη.

Το νότιο μέρος της Αμοργού με το φοβερό ακρωτήριο Ξόδωτο στο βάθος και σε πρώτο πλάνο, εκεί που τελειώνει ο δρόμος, ο οικισμός του Ασφοντυλίτη

Αν είχα ξεκινήσει νωρίς το πρωί που είπε ο δήμαρχος Αμοργού Νικήτας Ρούσσος που πήγαμε μαζί ως ένα σημείο πριν πάρω το μονοπάτι για τον Άγριλα, ένα μικρό συνοικισμό στο μικρό υψίπεδο λίγο πιο πάνω από τον Ασφοντυλίτη, πως θα έβλεπα και την Ικαρία και τα Δωδεκάνησα αλλά το προχθεσινό πολύωρο ταξίδι με είχε τσακίσει στην κούραση και δεν μπορούσα να ξυπνήσω δυο ώρες μετά την αποβίβαση στα Κατάπολα και να πάρω τα βουνά.

Αχνοφαίνεται στον μεσημεριάτικο ορίζοντα του νότου η Ανάφη

Έτσι άφησα να δοκιμάσω αυτήν την εμπειρία μια άλλη φορά που θα έχει κυκλοφορήσει το βιβλίο και θα είναι τα πράγματα πιο χαλαρά όσον αφορά το χρόνο και τις υποχρεώσεις. Υπολογίζω πως στα τέλη του Ιουνίου που με την ευκαιρία ενός συνεδρίου για τις Κυκλάδες στην Αμοργό, θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου και στα Κατάπολα θα είναι τέτοιος ο καιρός και το φως που θα μπορέσω ανεβαίνοντας στον Προφήτη Ηλία, την ψηλότερη κορυφή της Αμοργού και δω από εκεί το πανόραμα του κεντρικού Αιγαίου και να σας μεταφέρω ωραίες εικόνες.

«Νοιώθεις ότι σαν απλώσεις το χέρι σου» μπορεί να κόψεις ένα λουλούδι από τα διπλανά νησιά μου» μου είπε ο δήμαρχος και με έκανε να μην βλέπω πότε θα έρθει αυτή η ημέρα που με αυτή την ανάβαση θα συμπληρώσω την γνωριμία μου με την Αμοργό…

ΑΜΟΡΓΟΣ, 19052011

Η ΟΘΟΝΗ ΤΗΣ ΞΕΡΟΛΙΘΙΑΣ…

Όσο περισσότερο περιπλανιέμαι στην ύπαιθρο της Αμοργού, τόσο πιο πολλά και ενδιαφέροντα ανακαλύπτω σχετικά με τον αγροτοποιμενικό πολιτισμό της και είναι πράγματα που έχουν να κάνουν βεβαίως και με τον Ασφοντυλίτη και τον κόσμο του που είναι και το θέμα του υπό έκδοση βιβλίου μου.

Φυσικά πρόκειται για πράγματα που η πρώτη τους ύλη είναι η πέτρα και ο προορισμός τους ήταν να βοηθήσουν τον άνθρωπο στις δουλειές του, όπως εργαλεία και εγκαταστάσεις ή κάποια άλλα για να του καλυτερέψουν κάπως τη σκληρή ζωή που έκανε σε αυτό τον τόπο με το λίγο νερό και οπωσδήποτε τη μεγάλη απομόνωση αφού οι περισσότεροι οικισμοί ήταν διάσπαρτοι σε διάφορα μέρη σε όλο το μήκος και το πλάτος της Αμοργού.

Φυσικά μιλάμε για μια εποχή που δεν είχε αναπτυχθεί όχι μόνο η επικοινωνία με τα ΜΜΕ όπως σήμερα, αλλά ούτε καν η ενσύρματη τηλεφωνία και το δίκτυο του ηλεκτρισμού.

Αυτή η εποχή πάει πέρασε και κανένας σχεδόν δεν τη νοσταλγεί καθώς γέμισε ο κόσμος δίκτυα, τηλέφωνα και συσκευές επικοινωνίας κάθε είδους, τόσο πολύ μάλιστα που όταν ορισμένες απ’ αυτές βγαίνουν στην αχρησία ή χαλάνε, καλούνται να ανακυκλωθούν και εξυπηρετήσουν ένα άλλο σκοπό εκτός απ’ αυτόν που είχαν παραχθεί.

Έτσι φαίνεται έγινε και με την οθόνη μιας τηλεόρασης την οποία ένας εφευρετικός κτηνοτρόφος την έβγαλε από τη συσκευή και άγνωστο με ποιο τρόπο την έκοψε γύρω – γύρω για να αφαιρέσει τη λυχνία, την τοποθέτησε σε ένα άνοιγμα του τοίχου μιας αγροτικής εγκατάστασης στο «Ξενοδοχείο», ένα σημείο στο Μεγάλη Στράτα που έχει μεγάλη σημασία για τους Αμοργίνους γιατί σε αυτό κατέφευγαν να διανυκτερεύσουν σαν τους έβρισκε το σκοτάδι στο δρόμο.

Από μακριά δεν ξεχωρίζει αν πρόκειται για απλό τζάμι ή οθόνη και μόνο σαν την πλησιάσει κάποιος θα καταλάβει τι είναι αυτό το πράγμα στον μαντρότοιχο και φυσικά δεν πρέπει με τίποτα να του πάει ο νους ότι την έβαλαν εκεί να βλέπουν τηλεόραση τα πρόβατα της στάνης. Αυτά καθόλου δεν τα νοιάζει η οθόνη και συνεχίζουν να ζουν χωρίς να την έχουν ανάγκη ενώ κάποια άλλα, ούτε λεπτό δεν μπορούν να κάνουν χωρίς αυτήν..