ΕΝΑ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑΣ

Ήταν παράδοση, μόλις ανοίγει ο καιρός την άνοιξη τα καφενεία να βγάζουν και να τοποθετούν μόνιμα τραπεζάκια και καρέκλες στα πεζοδρόμια και στις πλατείες κι εκεί να εξυπηρετούν τους πελάτες τους. Το ίδιο έκαναν και οι ταβέρνες που είχαν την τύχη η πόρτα τους να ανοίγει σε κάποιο δρόμο με φαρδιά πεζοδρόμια και φυσικά να μην έχουν γείτονες με οχληρές δραστηριότητες ή άλλους που δεν θέλουν να ακούνε φασαρία τη νύχτα. 

Τα προτιμούσε ο κόσμος αυτά τα μαγαζιά καθώς στην Αθήνα, εκτός από τις λίγες ημέρες του χειμώνα που κάνει δυνατό κρύο, το άραγμα σε μια τραπεζάκι που να έχει θέα στην κίνηση του δρόμου ήταν η πεμπτουσία του καφενείου και παράλληλα, μια ενδιαφέρουσα άσκηση πάνω στην παρατήρηση των περαστικών και των γεγονότων που μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να συμβούν εκεί μπροστά τους. Τέτοια τύχη φυσικά δεν έχουν όλα τα καφενεία της πόλης. Όσα βρίσκονται στους μεγάλους δρόμους του κέντρου έχουν περισσότερες πιθανότητες από κάποια που είναι στους παραδρόμους και στα προάστια.

Τα προτιμούσε τα παλιότερα χρόνια ο κόσμος αυτά τα καφενεία, όπως κι εκείνα που είχαν μεγάλες τζαμαρίες που έβλεπαν στο δρόμο γιατί εκεί δεν πήγαινε κάποιος να απολαύσει μόνο τον καφέ του αλλά και να κόψει κίνηση και να δει πως κινείται ο κόσμος μπροστά του, να δει γνωστούς, να μάθει για τον έναν και τον άλλον στη γειτονιά ή την αγορά.

Τα περισσότερα από τα παλιά καφενεία έχουν κλείσει, καθώς άλλαξε και ο κόσμος που πήγαινε σε αυτά. Άλλαξαν και οι συνήθειες, δεν είναι πια σημεία αναφοράς για κάποια γειτονιά κι όσα λειτουργούν έχουν αλλάξει εντελώς τον χαρακτήρα τους. Οι συνταξιούχοι πάλι που ήταν και οι βασικοί θαμώνες τους μετά τις απανωτές περικοπές των συντάξεων δεν μπορούν να στηρίξουν τη λειτουργία τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τους τζογαδόρους που σε ορισμένα καφενεία ήταν οι βασικοί αιμοδότες τους. Η κρίση στην αγορά και η ανεργία περιόρισαν  δραστικά τα τυχερά παιχνίδια και οι πράσινες τσόχες μουχλιάζουν στη μοναξιά τους αφού δεν  περνάνε πια από πάνω τους ντάμες, βαλέδες και ρηγάδες.

Ένα άλλο πλήγμα στα παραδοσιακά καφενεία ήταν η λειτουργία πάμπολλων άλλων καταστημάτων που εκτός από καφέδες προσφέρουν ένα σωρό άλλα προϊόντα σε κάθε γωνιά και τρύπα της πόλης των οποίων ζωτικός χώρος είναι τα πεζοδρόμια κι έτσι έχουμε το φαινόμενο σε ένα δρόμο, ακόμα και στους πιο κεντρικούς ο πεζός να μην έχει που να περπατήσει από τα τραπεζοκαθίσματα που απλώνει ο μαγαζάτορας. Πολλές φορές μάλιστα, τα τραπεζοκαθίσματα περιφράζονται με γυάλινα υαλοπετάσματα οπότε τα πράγματα δυσκολεύουν περισσότερο την κίνηση για όλους στην πόλη.

Έτσι, ένα καφενείο που θυμίζει το λαμπρό παρελθόν τους στην Αθήνα, αποτελεί αξιοθέατο και προκαλεί όποιον περάσει από την Αθηνάς όπου βρίσκεται να κάτσει στις καρέκλες οι οποίες μαζί με τα κλασσικά στρόγγυλα τραπεζάκια του  να απολαύσει τον καφέ του και να χαζέψει την κίνηση στην Βαρβάκειο Αγορά που αναμφισβήτητα είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες στην πόλη και παρ’ όλες τις αλλαγές που έχουν συμβεί στην κοινωνία μας, διατηρεί τη δυναμική της και την ελευθερία που έχει πάντα ένας τέτοιος χώρος.  

ΑΘΗΝΑ, 30062019. Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", 12062019. σελ. 37.    

ΜΙΑ ΠΑΡΤΙΔΑ ΔΗΛΩΤΗΣ ΣΤΗ ΝΕΡΑΙΔΑ

Από αριστερά: Ηλίας Κουσάνας, Ηλίας Μονάντερος, Δημήτρης Μονάντερος, Βασίλης Μονάντερος και Πέτρος Μονάντερος οι παίχτες της προχθεσινής βραδιάς.

Όταν λέμε φτιάξαμε όλοι μαζί ένα βιβλίο στη Νεράιδα Δολόπων, κυριολεκτικά το εννούμε. Επί του προκειμένου,για να φτιάξουμε το βιβλίο «Ελεύθεροι στα δεσμά των Αγράφων», κάτσαμε πότε δυο - δυο, πότε περισσότεροι γύρω από ένα τραπέζι ή ένα τζάκι και μιλήσαμε για πολλή ώρα. Μετά αποσυρόμουν, στο χωριό είτε δίπλα στο τζάκι του σπιτιού του Κώστα Πλατσιούρη, είτε σαν επέστρεφα στην Αθήνα, στην ησυχία του γραφείου μου και έκανα την απομαγνητοφώνηση, πλήρη όπως συνηθίζω και κατά συνέπεια ιδιαίτερα χρονοβόρα.



Από αριστερά: Ηλίας Κουσάνας, Ηλίας Μονάντερος, Κώστας Πλατσιούρης, Δημήτρης Μονάντερος, Βασίλης Μονάντερος και Γιώργος Μονάντερος οι παίχτες της προχθεσινής βραδιάς.

Μετά, με τα χειρόγραφα ανά χείρας, επέστρεφα πάλι στη Νεράιδα και ξανακουβεντιάσαμε μη και μας έχει ξεφύγει τίποτα και κυρίως να μη κάνουμε κανένα λάθος σε ονόματα και τοποθεσίες που είχαμε αναφερθεί και την κατάλληλη στιγμή βγάζαμε και φωτογραφίες. Αυτό έγινε σχεδόν με τον καθένα που πήρα συνέντευξη και στο τέλος, πολλές ήταν οι φορές που για κάποια πράγματα απευθυνθήκαμε και σε τρίτους για να τα διασταυρώσουμε.

Το καλύτερο σημείο για να διασταυρώσουμε όσα είπαμε και γράψαμε, ήταν τα καφενεία των Γιάννη Καραμέτου και του Νίκου Χαλάτση όπου συναντιόμασταν το απόγευμα, τα λέγαμε και μετά, παίζαμε και καμιά παρτίδα δηλωτής να περάσει ή ώρα μέχρι να πάμε για ύπνο. Εγώ ομολογώ πως δεν ξέρω και πολλά πράγματα από αυτό το παιχνίδι,αλλά για το καλό και φυσικά για την αναμνηστική φωτογραφία όλο και μου παραχωρούσαν μια θέση δίπλα σε κάποιον παίχτη αλλά δεν καθόμου και πολύ γιατί όπως ξέρετε όσοι ασχολείσθε με τέτοια παιχνίδια, όταν κάθεσαι δίπλα σε ένα παίχτη πρέπει να είσαι και λίγο τυχερός γιατί δεν το έχουν σε τίποτα να σου χρεώσουν τη χαμένη παρτίδα.

Εννοείται πως οι άνθρωποι που πήρα συνεντεύξεις στη Νεράιδα δεν ήταν μόνο οι άντρες του χωριού αλλά και οι γυναίκες και τις οποίες ομολογώ όταν τις συναντούσα δεν υπήρχε περίπτωση να φύγω από το σπίτι τους χωρίς να πιω καφέ, γλυκό, τσίπουρο,ακόμη και φαγητό και πρέπει να πω, πως τα πιάτα τους δεν διέφεραν καθόλου από της μάνας μου. Για τις κυράδες που με περιποιήθηκαν στα σπίτια τους θα ακολουθήσουν ιδιαίτερα σημειώματα για την κάθε μια για να τις γνωρίσετε και άμα τύχει και βρεθείτε προς τη Νεράιδα να χτυπήσετε άφοβα την πόρτα τους και θα είστε απ’όλες καλοδεχούμενοι.

 

- Το βιβλίο «Ελεύθεροι στα δεσμά των Αγράφων» του οποίου το θέμα είναι πώς οι κάτοικοι της Νεράιδας κατόρθωσαν μετά τη φοβερή δεκαετία 1040 - 1950 να ξαναφτιάξουν το χωριό τους και να αναστήσουν την κοινότητά τους, θα κυκλοφορήσει στις 31 Μαρτίου και θα παρουσιαστεί στην Καρδίτσα την 1η Απριλίου και στην Αθήνα στις 8 Απριλίου στη μεγάλη αίθουσα της ΕΣΗΕΑ. Περισσότερες λεπτομέρειες θα σας ανακοινώσω εντός των προσεχών ημερών.

ΤΑ «ΚΑΦΕΝΕΙΑ» ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΙΤΤΑ

Φάγαμε κάτι ωρίτσες προχθές το απόγευμ με τον Γιώργο Πίττα στην «Αθηναϊδα» να στήσουμε την έκθεση φωτογραφίας που θα παρουσιάσει παράλληλα με το νέο του βιβλίο «Τα καφενεία της Ελλάδας» (Εκδόσεις Κοιλάδα των Λευκών) αύριο Δευτέρα 7 Οκτωβρίου, στις 8 το απόγευμα και ήταν ομολογώ μια εμπειρία μοναδική για όλους μας.

Μαζί μς ήταν, η Νίνα Κασιανού, ιστορικός της φωτογραφίας που επιμελήθηκε την έκθεση και έγραψε το προλογικό της σημείωμα, ο Κώστας Ορδόλης, φωτογράφος ενώ στη βαρειά δουλειά,ήτοι το προσεκτικό μέτρημα, το κρέμασμα και το κάρφωμα που όπως αποδείχθηκε γι’ αυτόν ήταν παιχνιδάκι και το έκανε με τέλειο τρόπο, ήταν ο Ανέστης Βιόλατζης από τη Λέσβο.

Όλα πήγαν όπως τα είχε σχεδιάσει η Νίνα μετά από ατέλειωτη κουβέντα με το συγγραφέα φυσικά και στο τέλος ο Γιώργος ευχαριστημένος και από το φωτισμό που οργάνωσαν οι υπάλληλοι του κέντρου στήθηκε καμαρωτός, καμαρωτός μπροστά στον τοίχο όπου είχαν αναρτηθεί κάποιες φωτογραφίες από παλιές και σπάνιες ταμπέλες. Η σύνθεση δεν θα μπορούσε παρά να χαρακτηριστεί ως το «Πανόραμα των καφενείων» και η οποία θα καλωσορίσει τους επισκέπτες της έκθεσης και τον κόσμο που έχει προσκληθεί να έρθει στην παρουσίαση του βιβλίου και για το οποίο μιλάμε,ο Τάσος Μπίρης, αρχιτέκτων, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, δημοσιογράφος, η Μπήλιω Τσουκαλά, δημοσιογράφος κι εγώ.

ΑΘΗΝΑ, 05102013