ΤΑ ΑΗΔΟΝΙΑ ΣΤΗ ΦΤΕΡΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

Είναι αυτές οι νύχτες στο χωριό (όπως και σε κάθε άλλη γωνιά της Ελλάδας) που τα αηδόνια δεν σε αφήνουν να κοιμηθείς. Μέχρι τα ξημερώματα κρατάνε τα κελαϊδίσματά τους και τη μέρα αποσύρονται στα χαμηλά σημεία του δάσους και μέσα στα ρέματα, εκεί που δεν τα βλέπει κανένας ή τούτο συμβαίνει μόνο κάποιος είναι πολύ τυχερός.

Έτσι θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τον Γιάννη Αυγέρη, από τη Φτέρη της Δυτικής Φθιώτιδας αλλά θα πρέπει να συμπληρώσουμε πως δεν αρκεί μόνο η τύχη να δει κάποιος ένα αηδόνι αλλά πρέπει να είναι και πολύ υπομονετικός και να είναι έτοιμος μόλις το δει να ξεπροβάλλει από τις φυλλωσιές να το «πιάσει» με το φακό του. Κάτι τέτοιο έκανε ο Γιάννης και μας χάρισε δυο ωραίες φωτογραφίες αηδονιού (Luscinia megarhynchos) στο χωριό του στις οποίες βλέπουμε πως ο καλύτερος αιδός* του κόσμου είναι ντυμένος με τα πιο απλά χρώματα και τούτο είναι ένας λόγος ακόμη να περνά απαρατήρητος απ’ όλους την ημέρα και του αρέσει από το σκοτάδι που δεν φαίνεται καθόλου να ψάλει τη ζωή!

·      * Η ελληνική λέξη αηδών -όνος συνδέεται με την ινδοευρωπαϊκή ρίζα awed «ομιλώ», της οποίας αποτελεί εκτεταμένη βαθμίδα: αFηδ (-ων ων) (πρβλ. αFείδω «άδω», αFοιδός «τραγουδιστής»). (Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα).

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 11042018

ΤΟ ΠΙΟ ΓΛΥΚΟ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟ ΤΟΥ «ΜΕΛΙΤΤΕΑ»

Τους φίλους από τον «Μελιττέα» Βασίλη Χρόνη, Χρήστο Κατσαρή, Νίκο Κεραμάρη 

συναντήσαμε  χθες στο γλυκό τους περίπτερο στην έκθεση ΕΞΠΟΤΡΟΦ. Μαζί τους ο περιφερειακός

 σύμβουλος Στερεάς Ελλάδας Κώστας Αποστολόπουλος, ο Κώστας Μαστρογιάννης και ο Αντώνης Παπαδάκος που αναζητά ωραία  και ποιοτικά μέλια για το Παντοπωλείο «Αμάραντες Γεύσεις» στην Καρδίτσα. 

Ο «Μελιττέας» είναι μια ομάδα ανεξάρτητων μελισσοκόμων από τη Φθιώτιδα  με κοινά ιδεώδη και οράματα για τη μέλισσα και κατάφεραν τα τελευταία χρόνια να έχουν με τα προϊόντα τους μια ιδιαίτερη παρουσία στην αγορά του μελιού. Τούτο οφείλεται στο μεράκι και την αγάπη που έχουν προς τη μέλισσα και τη φύση σε συνδυασμό με την μακροχρόνια εμπειρία που τους δίνουν τη δυνατότητα να διαχειρίζονται τα μελισσοσμήνη τους με ορθή πρακτική που διασφαλίζει ένα μέλι άριστης ποιότητας, ανεπεξέργαστο, υψηλής διατροφικής αξίας, όπως το προσφέρει η φύση στη μέλισσα και η μέλισσα σε εμάς. Κάτω από το άπλετο μεσογειακό φως δουλεύουν αρμονικά, μέλισσα και άνθρωπος για να μας προσφέρουν τα προϊόντα τους. Μεταφέρουν τα μελισσοσμήνη σε ορεινούς όγκους παράγοντας το μοναδικό στη σύνθεσή του παγκοσμίως μέλι ελάτης από τον Εθνικό Δρυμό Οίτης, μέλι πεύκης από την Εύβοια και τη Θάσο, μέλι δρυός από τα δάση δρυός της Δυτικής Φθιώτιδας και μέλι ανθέων από της πλούσια χλωρίδα της Ρούμελης. 

ΑΘΗΝΑ, 28012018

ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΠΑΥΛΙΑΝΗ ΓΙΑ ΜΑΝΙΤΑΡΙΑ

Τα βουνά της Ρούμελης με την βαθιά ιστορία και τη μοναδική ομορφιά τους κάθε εποχή του χρόνου κρύβουν ένα σωρό εκπλήξεις και τις οποίες μπορείτε να ζήσετε αν πάρετε το δρόμο για τα ωραία χωριά που είναι σκαρφαλωμένα στις πλαγιές τους…

Ένα απ’ αυτά είναι και η Παύλιανη που τέτοιες μέρες ζει τη δόξα του πολύχρωμου φθινοπώρου και στα δάση που τη ζώνουν έχουν φυτρώσει πάμπολλα μανιτάρια και αυτά είναι που μας καλεί να γνωρίσουμε το Σαββατοκύριακο που έρχεται η φίλη Ελένη Αναστασίου μέσα από περπατήματα και αναζητήσεις στη φύση και στο τραπέζι.  

Οι συμμετέχοντες στην εξόρμηση θα έχουν την ευκαιρία:
- Να ζήσουν τη μοναδική εμπειρία διαμονής σε δεντρόσπιτο, σε υπόσκαφο hobbit ή στον ονειρεμένο χώρο του Καταφυγίου
- Να κάνουν πεζοπορία στο πυκνό ελατοδάσος και στα ξέφωτα λιβάδια της πανέμορφης Οίτης περιδιαβαίνοντας στο "μαγικό" κόσμο των μανιταριών του δάσους
- Να μάθουν τα μυστικά της αναγνώρισης,της συλλογής και της γευσιγνωσίας των μανιταριών.

Για όσους ενδιαφέρονται μπορούν να ζητήσουν πληροφορίες στα τηλέφωνα 6973040818 και 6974552443. 

ΑΘΗΝΑ, 20102017

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΡΟΥ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ

H Δυτική Φθιώτιδα ή η κοιλάδα του Άνω Σπερχειού μπορεί να είναι ένας Τόπος με πανάρχαια ιστορία αλλά στην οποία η αρχαιολογική σκαπάνη έχει ελάχιστα ταράξει τη γη της και τα όποια ευρήματα έχουμε στη διάθεσή μας είναι πολύ λίγα και τα πιο αξιόλογα απ’ αυτά φιλοξενούνται σε διάφορα μουσεία της χώρας, στη Λαμία και βεβαίως στην Αθήνα.

Δεν είναι όμως κι εύκολος Τόπος για τους αρχαιολόγους η μικρή μας πατρίδα καθώς οι γεωλογικές μεταβολές μέσα στους αιώνες ήταν έντονες και το δάσος έχει καταπιεί κυριολεκτικά ότι στοιχεία και λείψανα από αρχαίες εγκαταστάσεις υπήρχαν στην περιοχή και κατά συνέπεια οι ιστορικοί δεν διαθέτουν ικανά στοιχεία για να συνθέσουν την ιστορία από το βάθος του χρόνου μέχρι σήμερα. Σπαράγματα της μόνο αντλούνται από διάσπαρτες πηγές, με προεξάρχουσα βεβαίως την Ιλιάδα και τον Αχιλλέα καθώς και από τους μύθους.

Τούτο το ζητούμενο που αφορά όλη την περιοχή ήταν και το κύριο θέμα της ημερίδας «Ανάδειξη – προβολή αξιοθέατων χώρων Δικάστρου (μουσείο – νερόμυλοι) ως χώροι πολιτισμού, εκπαίδευσης και ιστορία περιοχών Δήμου Μακρακώμης» που έγινε την Κυριακή 15 Οκτωβρίου στο χωριό Δίκαστρο και απευθύνονταν κυρίως σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Φθιώτιδας. Ο λόγος που απευθύνονταν στους εκπαιδευτικούς προφανής: να γνωρίσουν από κοντά το Δίκαστρο, τον υποδειγματικά ανακαινισμένο και εν λειτουργία νερόμυλο και το μουσείο και να το συμπεριλάβουν στις εκπαιδευτικές εκδρομές των σκολείων που διδάσκουν.

Και αξίζει όντως μια τέτοια τιμή το Δίκαστρο, ένα χωριό με μακρά ιστορία και λείψανα μνημείων από τους απώτατους χρόνους της ιστορίας και ευρήματα από τους αρχαίους χρόνους τα οποία στεγάζονται στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Δικάστρου μαζί με πολλά άλλα των νεώτερων χρόνων και βεβαίως με πλήθος αντικειμένων από τον υλικό και πνευματικό πολιτισμό των δύο τελευταίων αιώνων, πράγμα το οποίο το καθιστά ως ένα από τα πιο πλήρη μουσεία του είδους του και στους στόχους του Συλλόγου είναι η μέσα από διάφορες πρωτοβουλίες καλύτερη οργάνωσή του και αύξηση της επισκεψιμότητας.

Στην ημερίδα που σημείωσε ιδιαίτερη επιτυχία μίλησαν: ο Χρήστος Γκιόλας, συνταξιούχος εκπαιδευτικός και πρόεδρος του Μουσείου Δικάστρου, Λεωνίδας Καρφής, αντιστράτηγος ε.α. ΕΛΑΣ, συγγραφέας με θέμα την ιστορία του Δικάστρου, εγώ γενικά για την ιστορία της περιοχής του Τυμφρηστού, ο Βασίλης Κανέλλος, συνταξιούχος εκπαιδευτικός, πρόεδρος του Συλλόγου Γραμμένης Οξιάς Αιτ/νίας για την ιστορία της δυτικής κοιλάδας του Σπερχειού, η αρχαιολόγος – κοσμήτορας του Μουσείου Κωνσταντίνα Συλεούνη για την ιστορική διαδρομή του Μουσείου Δικάστρου και την ιστορική, λαογραφική και εκπαιδευτική αξία εκθεμάτων και η Ελένη Μπενιάτα, σχολική σύμβουλος, πρόεδρος συλλόγου ιστορίας εκπαίδευσης «Μιχάλης Παπαμαύρος» με θέμα «Η μάθηση έξω από τους τέσσερις τοίχους του σχολείου».  Χαιρετισμό στην ημερίδα απηύθυνε ο Δήμαρχος Μακρακώμης Θύμιος Παπαευθυμίου ενώ παρόντες ήταν και άλλοι δημοτικοί σύμβουλοι καθώς και πολλοί Δικαστριώτες και συντοπίτες από τα διπλανά χωριά. 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αναφορικά με το Μουσείο, το νερόμυλο και το Δίκαστρο θα ακολουθήσουν σύντομα ειδικά αφιερώματα.. 

ΑΘΗΝΑ, 20102017

ΗΡΘΑΝ ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΠΕΛΑΡΓΟΙ ΣΤΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ!

Για μας στη Φθιώτιδα, από την Ανθήλη και μέχρι τις Ράχες Τυμφρηστού η Άνοιξη ανεβαίνει και από τις δυο πλευρές του Σπερχειού σιγά – σιγά και ως το Πάσχα φουντώνει ο Τόπος και μέχρι τον Ιούνιο φτάνει και στην κορυφή του Τυμφρηστού.  Έτσι γίνεται πάντα και το χαιρόμαστε διπλά όταν βλέπουμε πως αυτή την ανάσταση του Τόπου προαναγγέλλουν οι πελαργοί μας που έρχονται κάθε χρόνο στις ίδιες φωλιές και όπως παρατηρούν πολλοί, οι πληθυσμοί τους αυξάνονται και τούτο έχει να κάνει με πολλά πράγματα…

Δεν θα μιλήσουμε όμως γι’ αυτά απόψε γιατί πρέπει να μοιραστούμε τη χαρά της πρώτης εμφάνισής τους στο Καστρί και όπως λέει ο φίλος και συγχωριανός Γιώργος Δεδούσης ως την Κυριακή θα τους δούμε και στις κολώνες πάνω από το βεντζινάδικο του Γκίκα στο Νεοχωράκι, το δυτικότερο σημείο εγκατάστασής τους στη Δυτική Φθιώτιδα. Εκτός κι αν φέτος μας κάνουν την τιμή και έρθουν ως τον Άγιο Γεώργιο που έχουμε χρόνια να δούμε!!!

ΑΘΗΝΑ, 15032017

ΔΕΝ… ΕΧΟΥΜΕ ΠΙΑ ΧΩΡΙΟ!!!

Χιόνια το χωριό είχε και άλλη φορά, περισσότερα μάλιστα και πιο βαριά· και ήταν και χρόνια που δεν είχαμε ηλεκτρικό ρεύμα, δεν είχαμε και συγκοινωνία αλλά κανένας δεν έδινε σημασία γιατί τότε «είχαμε χωριό». Και όταν λέμε «είχαμε χωριό», από τα τζάκια των εκατό περίπου σπιτιών πέντε – έξι ήταν σβηστά αυτές τις ημέρες, ο παπάς λειτουργούσε κάθε γιορτινή ημέρα, τα καφενεία (δυο ή τρία κατά καιρούς) ήταν γεμάτα κόσμο και το σχολείο είχε τρεις – τέσσερις δεκάδες παιδιά που η χαρά μας ήταν οι επισκέψεις στα σπίτια αυτών που γιόρταζαν τούτες τις ημέρες. Ποιος χιονιάς και ποια παγωνιά να μας τρομάξει; 

Καμιά διακοσιαριά ψυχές θυμάμαι τα χρόνια του ΄60 μετρούσε το χωριό μου, η Μεγάλη Κάψη Φθιώτιδας, και οι περισσότεροι δούλευαν στα χωράφια, στα κοπάδια και τις οικοδομές και ζούσαν όλοι καλά, ανάλογα με την δύναμη που είχε κάθε οικογένεια και οπωσδήποτε και από τη σχέση που είχε αναπτύξει ο κάθε νοικοκύρης με τη δουλειά…
Μιλώ για πενήντα χρόνια πίσω, για μια εποχή που κανείς δεν φαντάζονταν πως στο χωριό θα απέμειναν να ζουν μόνιμα καμιά εικοσαριά άτομα, ως επί το πλείστον απόμαχοι και ανήμποροι της δουλειάς αλλά, ευτυχώς, και δυο – τρεις προκομμένες οικογένειες, οι Δημητροπουλαίοι, οι Τσιρωναίοι και οι Γουπιαίοι που ασχολούνται με την κτηνοτροφία. 

Δεν είναι και άσχημα, αν συγκρίνουμε την κατάσταση με άλλα χωριά πέρα προς την Ευρυτανία χωριά που είναι κλειστά από χρόνια. Τι να το κάνουμε όμως όταν είμαστε είκοσι άνθρωποι αυτές τις ημέρες στο χωριό και δεν χτυπάει η πια η καμπάνα της εκκλησίας και όταν το καφενείο είναι κλειστό; Έχουμε βεβαίως ηλεκτρικό, άνοιξαν αμέσως και τους χιονισμένους δρόμους αλλά πια «δεν έχουμε χωριό» και όπως δείχνουν τα πράγματα, σε λίγα χρόνια, θα είμαστε ένας καλοκαιρινός συνοικισμός της Μακρακώμης…

-   Στη φωτογραφία, δυο από τα λεβέντικα γλυπτά του αείμνηστου Μήλιου Δεδούση που βρίσκονται χειμώνα – καλοκαίρι στην αυλή του σπιτιού τους στο χωριό.

-           

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 15012014

ΟΙ ΣΙΤΟΒΟΛΩΝΕΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΕΠΟΧΉΣ

Το χωριό μου, η Μεγάλη Κάψη Φθιώτιδας, είναι χτισμένο σε τέτοιο υψόμετρο που μπορεί να βλέπει, έστω και αν της κρύβει το μεγαλύτερο μέρος της κοιλάδας του Σπερχειού το δασωμένο μπροστά της βουνό το οποίο καλείται Μαυρογιάννη, ένα μεγάλο μέρος από τις πλαγιές των χαμηλών χωματόβουνων που την ορίζουν την Δυτική Φθιώτιδα…

Σε αυτές τις πλαγιές θυμάμαι πως σε πολλά σημεία υπήρχαν ξέφωτα τα οποία είχαν κερδηθεί κάποτε από το δάσος προς χάρη της γεωργίας και της εγκατάστασης των ανθρώπων που η παρουσία τους πλέον εκεί απομάκρυνε τα αγρίμια στις πιο απόκρημνες κα δύσβατες περιοχές των βουνών όπου και διατηρήθηκαν ως τα σήμερα. Στις τελευταίες δεκαετίες, ιδίως μετά την δεκαετία του ’60 αυτά τα ξέφωτα εγκαταλείφθηκαν για λόγους που όλοι γνωρίζουμε και το δάσος σιγά – σιγά στην αρχή και δυναμικά στη συνέχεια κατάκτησε πάλι το χαμένο του έδαφος και εδραιώθηκε όπως την παλιά εποχή.

Αυτά τα ξέφωτα, είναι άγνωστο πότε τα κέρδισε ο άνθρωπος από το δάσος και χωρίς υπερβολές πολλά θα μπορούσαμε να πούμε πως δημιουργήθηκαν στην αυγή της γεωργίας και διατηρήθηκαν λειτουργικά σε μια σειρά αιώνων μιας και ποτέ δεν φαίνεται πως ερήμωσε για μεγάλο διάστημα ο τόπος. Σε αυτά λοιπόν τα ξέφωτα, ο άνθρωπος είχε τα χωράφια του, τα κήπια του, το σπίτι του και τα μαντριά του και διακρίνονταν από μακριά από τα χρώματα που έπαιρναν τα σπαρτά στην εναλλαγή των εποχών και τον καπνό που ανέβαινε από το τζάκι του σπιτιού ή το παραγώνι της καλύβας και του μαντριού.

Πρόλαβα να τα δω αυτά τα πράγματα και να επισκεφτώ πολλές εγκαταστάσεις όταν αυτές ήταν ζωντανές και είχαν κόσμο αλλά είμαι και μάρτυς μισού αιώνα πάλι της σταδιακής εγκατάλειψής τους και της πλήρους ερήμωσής τους τις τελευταίες δεκαετίες. Το γεγονός εκτός από το συναισθηματικό κόμπιασμα που προκαλεί πια η οργιώδης επιστροφή του δάσους, αν εκτιμηθεί με οικονομικά κριτήρια, τότε μπορούμε να μιλούμε για μια πλήρη, ολοκληρωτική καταστροφή της τοπικής παραγωγής στη γεωργία, κτηνοτροφία και δασοπονία στη Δυτική Φθιώτιδα της οποίας οι συνέπειες διακρίνονται στις μαραζωμένες μικρές κοινότητες που διασώζονται ακόμη και στις δυο πλευρές του Σπερχειού.  

Με αυτές τις σκέψεις πήγα πριν από λίγες ημέρες στην Τσούκα, ένα χωριό πάνω από τη Μακρακώμη το οποίο όπως μου είπαν οι φίλοι εκεί έχει παραπάνω από 350 μόνιμους κατοίκους και μια μεγάλη γεωργοκτηνοτροφική δραστηριότητα για την οποία θα μιλήσουμε σε επόμενο σημείωμα. Από την Τσούκα λοιπόν με τον Γιώργο Καραλή, πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Όρειος Μείραξ» και τον εξαιρετικό οδηγό Παναγιώτη Κωνσταντέλλο ή Dell για τους γνωστούς ξεκινήσαμε να γνωρίσουμε την περιοχή πάνω από το χωριό ακολουθώντας το δρόμο που οδηγεί στο Ζαχαράκη και τη 

Ρεντίνα.

Εκεί λοιπόν είδα πως η μάχη του ανθρώπου με το δάσος δεν έχει σταματήσει και σε πολλά σημεία διατηρείται ακόμη η ισορροπία αυτού με τη γεωργία. Τούτο βεβαίως οφείλεται στο ότι τα χωράφια της Τσούκας καθότι σχετικά επίπεδα μπορούν να οργωθούν με μηχανήματα αντί της παραδοσιακής μεθόδου με μουλάρια και βόδια και το προϊόν που παράγεται να αποτελεί τροφή, έστω και χλωρή για τα κοπάδια από τα αιγοπρόβατα που διατηρούν εκεί.

Το γεγονός, όπως αναφέρεται και στις αφηγήσεις των παλαιότερων αλλά και στην γραπτή ιστορία της περιοχής, πρέπει να είναι αποτέλεσμα της διαρκούς, ανά τους αιώνες καλλιέργεια αυτών των ημιορεινών σιτοβολώνων και το μαρτυρούν ακόμη και οι μεγάλες βελανιδιές που υπάρχουν στα σύνορα των χωραφιών και σε αρκετά σημεία μέσα σε αυτά. Για κάποιους λόγους, πρακτικούς αλλά και συμβολικούς, οι άνθρωποι που ξεχέρσωσαν τα αρχαία δάση για να τα καλλιεργήσουν άφηναν κάποια δέντρα να έχουν σκιά για το κοπάδι και τον θεριστή ή να βρίσκουν καταφύγιο όταν έπιανε καμιά ξαφνική μπόρα και για να τα προστατεύσουν από κανένα ασεβές τσεκούρι, τα περιέβαλλαν με μύθους και δοξασίες.

Από αυτή την μικρή διαδρομή σας παρουσιάζουμε σήμερα λίγες φωτογραφίες και θα επανέλθουμε σύντομα με περισσότερα για την περιοχή, τους ανθρώπους και τα έργα τους.

ΑΘΗΝΑ, 28112016

ΟΙ ΝΕΑΡΟΙ ΠΕΛΑΡΓΟΙ ΔΟΚΙΜΑΖΟΥΝ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥΣ…

Τους είδα πριν από λίγες μέρες, στην Ανθήλη,  μια γειτονιά πλέον της Λαμίας που μπορεί να θεωρηθεί και ως η μητρόπολη των πελαργών στον κάμπο του Σπερχειού και τούτο επειδή πολύ κοντά βρίσκονται οι εκβολές του ποταμού και οι μεγάλοι ορυζώνες.

Μέτρησα παραπάνω από οκτώ φωλιές σε όλη την Ανθήλη, από μια στα δυο καμπαναριά και μια στο μεγάλο τρούλο καθώς και αρκετές άλλες σε στύλους της ΔΕΗ που έχουν πάνω τους τον απαραίτητο δίσκο να μην «καίγονται» τα πουλιά. Εκεί λοιπόν στέκονταν τέσσερις νεαροί πελαργοί και αγνάντευαν τους ορυζώνες που θα δοκιμάσουν να βρουν μόνοι την τροφή τους σε λίγες ημέρες. Αλλά για να φτάσουν εκεί, πρέπει πρώτα να πετάξουν και αν τα φτερά τους δεν είναι δυνατά ποτέ μάλλον δεν θα το καταφέρουν. Γι’ αυτό και αρχίζουν να τα σηκώνουν, να φτερουγίζουν επί τόπου αρκετή ώρα, να ανεβαίνουν λίγο, να βλέπουν τον κόσμο από πιο ψηλά και να ξαναπέφτουν στην ασφάλεια της φωλιάς. Την ίδια άσκηση κάνουν εναλλάξ τα πελαργόπουλα αρκετές φορές την ημέρα και ετοιμάζονται για τη μεγάλη στιγμή που θα πάρουν τη ζωή στα φτερά τους.

Από τις ασκήσεις πετάγματος των νεαρών πελαργών, τραβήξαμε λίγες φωτογραφίες για να τους θαυμάσετε για τη χάρη και την κομψότητα που διαθέτουν και να τους ευχηθούμε καλή αρχή στην ενήλικη ζωή τους και βέβαια, καλό ταξίδι στην Αφρική που σε κάνα μήνα θα πάνε να ξεχειμωνιάσουν και να μας επιστρέψουν πάλι του χρόνου να ομορφήνουν τον τόπο μας… 

ΑΘΗΝΑ, 14072016

ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΕΙΠΙΟ

Είναι το ερείπιο της φωτογραφίας ένα από τα στοιχεία της υπαίθρου της Δυτικής Φθιώτιδας που μου αρέσει αλλά ποτέ, στις πέντε δεκαετίες που πηγαινοέρχομαι από το χωριό στη Λαμία ή την Αθήνα δεν είχα σταματήσει να το δω από κοντά. Βρίσκεται έξω από το χωριό Βίτωλη και το θυμάμαι κάποτε να είναι ζωντανό καθώς στέγαζε τα εργαλεία του νοικοκύρη του και τη χορτονομή αλλά αφότου αυτός παραιτήθηκε ή έσβησε, το χειροποίητο καλύβι άρχισε να λιώνει και σιγά – λύγησε. 

Τρύπησε η στέγη, έπεσαν τα κεραμίδια, διαβρώθηκαν οι τοίχοι, έρεψαν και έπεσαν στο χώμα. Κάποιοι πήραν λίγες πέτρες, αυτές που ήταν πελεκημένες και άφησαν τις άλλες σωρό να τις πνίγουν τα χορτάρια και η αγριοσυκιά που ρίζωσε στα θεμέλια του. Μια πλευρά του, η δυτική με το παράθυρο που έβλεπε στο δρόμο και στον ποταμό Σπερχείο στέκει ακόμη όρθια και πολύ σύντομα φαντάζομαι πως κι αυτή θα σωριαστεί και σε λίγα χρόνια κανένας δεν θα ξέρει ότι υπήρχε εκεί...

Πάνε χρόνια που σταμάτησα να το παρακολουθώ γιατί με στεναχωρούσε η ιδέα της εγκατάλειψης και χθες σταμάτησα γιατί το κάδρο της φθοράς μέσα σε ένα τοπίο βροχής συμπλήρωνε με τη λεπτή μελαγχολία της μια ανθισμένη αμυγδαλιά, δαρμένη από τη βροχή. Δεν την είχα παρατηρήσει ποτέ γιατί ίσως ήταν χαρούμενη ή δεν την είχα δει να λάμπει με τα λουλούδια της και τη γνώρισα σε μια δύσκολη στιγμή και για την ίδια.

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 25022015

Ο ΚΑΜΠΟΣ ΤΩΝ ΠΕΛΑΡΓΩΝ

ΠΩΣ ΑΥΞΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑ

Δεν είναι από τους μεγάλους ποταμούς της Ελλάδας, ο ήρεμος κατά τα φαινόμενα αλλά πολλές φορές εξαιρετικά αποκαλυπτικός για τη δύναμή του, ιστορικός Σπερχειός, ο οποίος πηγάζει από τις βορειοανατολικές πλαγιές του Τυμφρηστού και αφού διασχίσει την εύφορη κοιλάδα της Φθιώτιδας που ταυτίζεται και με το όνομά του, εκβάλει στον Μαλιακό κόλπο τις ακτές του οποίου διαρκώς  περιορίζει σε βάρος της θάλασσας.

Σε όλο το μήκος της δαδρομής του ο ποταμός είναι στη διάθεση του ανθρώπου και τα πολύτιμα νερά του οδηγούνται σε καλλιέργειες, σε βαθμό μάλιστα όταν κοντεύει να τελειώσει το καλοκαίρι σε ορισμένα σημεία να φαίνεται εντελώς στεγνός. Στο μεγαλύτερο δε μήκος της διαδρομής του ρέει μέσα στο μεγάλο πλατανόδασος, ένα από τα ωραιότερα όλων των ποταμών της Ελλάδας και πολύ σπουδαίο για την ποικιλία των ειδών που φιλοξενεί ενώ στο προς το τέλος της διαδρομής του, χάνεται κυριολεκτικά μέσα στους σε οικοσυστήματα όπου ενδυμούν παρόχθια των ποταμών και των βάλτων οικοσυστήματα.

Σε όλο το μήκος της διαδρομής του μέχρι πριν από δυο δεκαετίες,  πυκνή ήταν η παρουσία των πελαργών, πτηνών που θεωρούνται ως η κορυφή της διατροφικής αλυσίδας της ελληνικής αγροτικής υπαίθρου καθώς αυτά τρέφονται αποκλειστικά με τρωκτικά, ερπετά και αμφίβια από τα οποία και τα περισσότερα δημιουργούσαν προβλήματα στην γεωργία καθώς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συμμετείχαν στη μοιρασιά της σοδειάς με τον άνθρωπο ή δημιουργούσαν προβλήματα στην παραγωγή της.

Στο διαρκή αγώνα των ανθρώπων κατά των επιβουλέων της σοδειάς του από τα μεταπολεμικά χρόνια ήρθαν σύμμαχοι τα δεκάδες φυτοφάρμακα και εντομοντόνα ενώ τα λιπάσματα βοήθησαν αρκετά ώστε να έχει πολλαπλάσια απόδοση. Το αντίτιμο όμως ήταν η μόλυνση του εδάφους και των νερών από χημικά απόβλητα και η εξαφάνιση πολλών ειδών που αποτελούσαν την τροφή των πελαργών αλλά και πολλών άλλων αρπακτικών. Το αποτέλεσμα ήταν πλέον εμφανές και προβλημάτισε πολλούς ειδικούς τη λύση όμως έδωσε η ίδια η φύση συνεπικουρούμενη βεβαίως από την οικονομική κρίση καθώς πολλοί από τους αγρότες υποχρεώθηκαν να περιορίσουν τη χρήση των φυτοφαρμάκων, ακόμη και των λιπασμάτων ενώ δεν ήταν καθόλου λίγοι κι εκείνοι που εγκατέλειψαν τις καλλιέργειες.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν να αλαφρώσει κάπως το έδαφος από το βάρος των χημικών κατασκευασμάτων και οι πληθυσμοί κάποιων ειδών, όπως τα τρωκτικά και τα έρπετα να αρχίσουν να αυξάνονται, αύξηση την οποία ακολούθησαν και οι πληθυσμοί των θηρευτών τους με πρώτους αυτών των πελαργών που επισκέπτονται τους κάμπους και τους ποταμούς της πατρίδας μας από τον Μάρτιο και μένουν ως τα μέσα του Αυγούστου. Το φαινόμενο τούτο παρατηρήθηκε και στον Σπερχειό ποταμό, ιδιαίτερα στα χωριά που βρίσκονται στην άνω λεκάνη του, από την Μακρακώμη και πάνω, στην Δυτική Φθιώτιδα. 

Έτσι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε το φαινόμενο να ζωντανέψουν παλιές φωλιές σε όλα τα χωριά, από το Λιανοκλάδι και πάνω, ακόμη και στο Νεοχωράκι, στους πρόποδες του Τυμφρηστού γέμισε ο ουρανός πελαργούς τους οποίους βλέπουν με ιδιαίτερη συμπάθεια οι κάτοικοι και τους παρακολουθούν από την ημέρα που έρχονται την άνοιξη μέχρι τις αρχές του Αυγούστου που επιστρέφουν να ξεχειμάσουν στους υγρότοπους της μακρινής Αφρικής. Πολλοί μάλιστα διηγούνται και ωραίες ιστορίες που δείχνουν τα ενδιαφέρον των ανθρώπων για αυτά τα πουλιά ενώ συχνά αυτά γίνονται και αντικείμενο αντιπαράθεσης όσον αφορά την παρουσία τους σε κάθε χωριό. Όπως για παράδειγμα μεταξύ του Αγίου Γεωργίου και του Νεοχωρακίου που αποτελούσε και τον κήπο για όλα τα χωριά της ανατολικής πλευράς του Τυμφρηστού και πολλά της Ευρυτανίας.

Μια από αυτές μάλιστα είναι συνδυασμένη με τον εξηλεκτρισμό της περιοχής και έχει μείνει στη μνήμη των κατοίκων του Αγίου Γεωργίου ως κορυφαίο γεγονός για την πανθομολογούμενη αφοσίωση των πελαργών στο ταίρι τους. Μέχρι τότε στο ψηλό καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου έρχονταν και φώλιαζε κάθε χρόνο ένα ζευγάρι πελαργών και πριν χτιστεί η μεγάλη εκκλησία, αυτοί φώλιαζαν στα μεγάλα πλατάνια στο ποτάμι. Γράφει ο δάσκαλος Τάκης Ευθυμίου ο οποίος ασχολείται συστηματικά με την ιστορία της περιοχής:

«Στο καμπαναριό του Άι - Γιώργη , κάθε χρόνο φώιαζε ένα ζευγάρι πελαργών.Μια χρονιά όμως, από απροσεξία, η λελεκίνα ακούμπησε τα ανοιγμένα της φτερά στα ηλεκτροφόρα σύρματα και κεραυνοβολήθηκε. Μόλις το αρσενικό την αντιλήφθηκε να πέφτει στο έδαφος, προσγειώθηκε από πάνω της με μεγάλη αγωνία. Όταν διαπίστωσε ότι είναι νεκρή, κλαψουρίζοντας από απελπισία, άνοιξε τα φτερά του και πετώντας συνειδητά, έπεσε πάνω στα ίδια θανατηφόρα σύρματα και αυτοκτόνησε, μη αντέχοντας το χαμό της συντρόφισσάς του. Αληθινή ιστορία, που μοιάζει με λυπητερό παραμύθι».

Το γεγονός αυτό ήταν οριακό για την κοινωνία των πελαργών και από τότε και πέρα, κανένα ζευγάρι δεν φώλιασε πάλι στη στέγη της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου και γι’ αυτό αναπτύσσεται ο διάλογος της αντιζηλίας με το Νεοχωράκι (μόλις 3 χιλιόμετρα μακρύτερα) όπου στις κολώνες της ΔΕΗ τα τελευταία χρόνια φωλιάζουν δυο ζευγάρια πελαργών τα οποία, όπως λένε οι κάτοικοι που τα παρακολουθούν συστηματικά είναι και πολύ καρπερά. Πέρσι η μια φωλιά, αυτή που είναι απέναντι από το βενζινάδικο του Γκίκα, έβγαλε τέσσερους νεαρούς πελαργούς και η άλλη τρία. Το μυστήριο όμως είναι ότι ενώ περίμεναν αυτοί φέτος να φτιάξουν φωλιές και σε άλλες κολώνες, όπου διατηρούνται τα απαραίτητα πλαίσια που έβαλε κάποτε η ΔΕΗ,αυτοί φαίνεται προτίμησαν να πάνε αλλού να ζήσουν.

Στο χωριό Πτελέα (Πύργος) που βρίσκεται λίγο μετά την Μακρακώμη και βρίσκεται δίπλα από τον Σπερχειό πέρσι είχαν φτιάξει στις κολώνες της ΔΕΗ τις φωλιές τους δυο ζευγάρια αλλά κάπου βρέθηκε κι ένας μοναχικός πελαργός, άγνωστο αν ήταν αρσενικός ή θηλυκός,ο οποίος για πολύ καιρό προσπαθούσε να μπει ανάμεσα σε ένα άλλο ζευγάρι.Τούτο όμως δεν είναι επιτρεπτό στην κοινωνία αυτών των πουλιών και το ζευγάρι,πότε το ένα μέλος και πότε το άλλο βρίσκονταν σε διαρκή διαμάχη με τον παρείσακτο ο οποίος τελικά μια ημέρα εξαφανίστηκε κι έτσι μπόρεσαν οι άλλοι να μεγαλώσουν και να εκπαιδεύσουν ήσυχα τα τρία πελαργόπουλα που έκαναν.Για την περίπτωση αυτού του καυγά των πελαργών συζητάνε ακόμη στο χωριό οι κάτοικοι του οποίου, ήταν όλοι με το μέρος του ζευγαριού.

Εκεί όμως που η συγκέντρωση των πελαργών θυμίζει αποικία και παλιότερες εποχές που ο κάμπος ήταν γεμάτος από αυτούς είναι η στέγη της εκκλησίας στη Μακρακώμη. Πάνω από τρία ζευγάρια φτιάχνουν εκεί τις φωλιές τους ενώ άλλα προτιμούν τις κολώνες της ΔΕΗ καθιστώντας έτσι αυτή τη μικρή πόλη ως την πρωτεύουσα των πελαργών της Δυτικής Φθιώτιδας της οποία η φύση όπως δείχνουν τα πράγματα με τους πελαργούς από τότε που μειώθηκε η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων συνεχώς βελτιώνεται και το γεγονός δεν αφορά μόνο αυτά τα πολύ συμπαθητικά και χρήσιμα πουλιά αλλά όλο τον κύκλο ζωής.

ΕΘΝΟΣ "ΚΥΝΗΓΙ", 02102013

ΟΙ ΠΕΛΑΡΓΟΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ

Δεν είναι από τους μεγάλους ποταμούς της Ελλάδας, ο ήρεμος κατά τα φαινόμενα αλλά πολλές φορές εξαιρετικά αποκαλυπτικός για τη δύναμή του, ιστορικός Σπερχειός, ο οποίος πηγάζει από τις βορειοανατολικές πλαγιές του Τυμφρηστού και αφού διασχίσει την εύφορη κοιλάδα της Φθιώτιδας που ταυτίζεται και με το όνομά του, εκβάλει στον Μαλιακό κόλπο τις ακτές του οποίου διαρκώς  περιορίζει σε βάρος της θάλασσας.

Σε όλο το μήκος της δαδρομής του ο ποταμός είναι στη διάθεση του ανθρώπου και τα πολύτιμα νερά του οδηγούνται σε καλλιέργειες, σε βαθμό μάλιστα όταν κοντεύει να τελειώσει το καλοκαίρι σε ορισμένα σημεία να φαίνεται εντελώς στεγνός. Στο μεγαλύτερο δε μήκος της διαδρομής του ρέει μέσα στο μεγάλο πλατανόδασος, ένα από τα ωραιότερα όλων των ποταμών της Ελλάδας και πολύ σπουδαίο για την ποικιλία των ειδών που φιλοξενεί ενώ στο προς το τέλος της διαδρομής του, χάνεται κυριολεκτικά μέσα στους σε οικοσυστήματα όπου ενδυμούν παρόχθια των ποταμών και των βάλτων οικοσυστήματα.

Σε όλο το μήκος της διαδρομής του μέχρι πριν από δυο δεκαετίες,  πυκνή ήταν η παρουσία των πελαργών, πτηνών που θεωρούνται ως η κορυφή της διατροφικής αλυσίδας της ελληνικής αγροτικής υπαίθρου καθώς αυτά τρέφονται αποκλειστικά με τρωκτικά, ερπετά και αμφίβια από τα οποία και τα περισσότερα δημιουργούσαν προβλήματα στην γεωργία καθώς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συμμετείχαν στη μοιρασιά της σοδειάς με τον άνθρωπο ή δημιουργούσαν προβλήματα στην παραγωγή της.

Στο διαρκή αγώνα των ανθρώπων κατά των επιβουλέων της σοδειάς του από τα μεταπολεμικά χρόνια ήρθαν σύμμαχοι τα δεκάδες φυτοφάρμακα και εντομοντόνα ενώ τα λιπάσματα βοήθησαν αρκετά ώστε να έχει πολλαπλάσια απόδοση. Το αντίτιμο όμως ήταν η μόλυνση του εδάφους και των νερών από χημικά απόβλητα και η εξαφάνιση πολλών ειδών που αποτελούσαν την τροφή των πελαργών αλλά και πολλών άλλων αρπακτικών. Το αποτέλεσμα ήταν πλέον εμφανές και προβλημάτισε πολλούς ειδικούς τη λύση όμως έδωσε η ίδια η φύση συνεπικουρούμενη βεβαίως από την οικονομική κρίση καθώς πολλοί από τους αγρότες υποχρεώθηκαν να περιορίσουν τη χρήση των φυτοφαρμάκων, ακόμη και των λιπασμάτων ενώ δεν ήταν καθόλου λίγοι κι εκείνοι που εγκατέλειψαν τις καλλιέργειες.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν να αλαφρώσει κάπως το έδαφος από το βάρος των χημικών κατασκευασμάτων και οι πληθυσμοί κάποιων ειδών, όπως τα τρωκτικά και τα έρπετα να αρχίσουν να αυξάνονται, αύξηση την οποία ακολούθησαν και οι πληθυσμοί των θηρευτών τους με πρώτους αυτών των πελαργών που επισκέπτονται τους κάμπους και τους ποταμούς της πατρίδας μας από τον Μάρτιο και μένουν ως τα μέσα του Αυγούστου. Το φαινόμενο τούτο παρατηρήθηκε και στον Σπερχειό ποταμό, ιδιαίτερα στα χωριά που βρίσκονται στην άνω λεκάνη του, από την Μακρακώμη και πάνω, στην Δυτική Φθιώτιδα. 

Έτσι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε το φαινόμενο να ζωντανέψουν παλιές φωλιές σε όλα τα χωριά, από το Λιανοκλάδι και πάνω, ακόμη και στο Νεοχωράκι, στους πρόποδες του Τυμφρηστού γέμισε ο ουρανός πελαργούς τους οποίους βλέπουν με ιδιαίτερη συμπάθεια οι κάτοικοι και τους παρακολουθούν από την ημέρα που έρχονται την άνοιξη μέχρι τις αρχές του Αυγούστου που επιστρέφουν να ξεχειμάσουν στους υγρότοπους της μακρινής Αφρικής. Πολλοί μάλιστα διηγούνται και ωραίες ιστορίες που δείχνουν τα ενδιαφέρον των ανθρώπων για αυτά τα πουλιά ενώ συχνά αυτά γίνονται και αντικείμενο αντιπαράθεσης όσον αφορά την παρουσία τους σε κάθε χωριό. Όπως για παράδειγμα μεταξύ του Αγίου Γεωργίου και του Νεοχωρακίου που αποτελούσε και τον κήπο για όλα τα χωριά της ανατολικής πλευράς του Τυμφρηστού και πολλά της Ευρυτανίας.

Μια από αυτές μάλιστα είναι συνδυασμένη με τον εξηλεκτρισμό της περιοχής και έχει μείνει στη μνήμη των κατοίκων του Αγίου Γεωργίου ως κορυφαίο γεγονός για την πανθομολογούμενη αφοσίωση των πελαργών στο ταίρι τους. Μέχρι τότε στο ψηλό καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου έρχονταν και φώλιαζε κάθε χρόνο ένα ζευγάρι πελαργών και πριν χτιστεί η μεγάλη εκκλησία, αυτοί φώλιαζαν στα μεγάλα πλατάνια στο ποτάμι. Γράφει ο δάσκαλος Τάκης Ευθυμίου ο οποίος ασχολείται συστηματικά με την ιστορία της περιοχής:
«Στο καμπαναριό του Άι - Γιώργη , κάθε χρόνο φώιαζε ένα ζευγάρι πελαργών.Μια χρονιά όμως, από απροσεξία, η λελεκίνα ακούμπησε τα ανοιγμένα της φτερά στα ηλεκτροφόρα σύρματα και κεραυνοβολήθηκε. Μόλις το αρσενικό την αντιλήφθηκε να πέφτει στο έδαφος, προσγειώθηκε από πάνω της με μεγάλη αγωνία. Όταν διαπίστωσε ότι είναι νεκρή, κλαψουρίζοντας από απελπισία, άνοιξε τα φτερά του και πετώντας συνειδητά, έπεσε πάνω στα ίδια θανατηφόρα σύρματα και αυτοκτόνησε, μη αντέχοντας το χαμό της συντρόφισσάς του. Αληθινή ιστορία, που μοιάζει με λυπητερό παραμύθι».

Το γεγονός αυτό ήταν οριακό για την κοινωνία των πελαργών και από τότε και πέρα, κανένα ζευγάρι δεν φώλιασε πάλι στη στέγη της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου και γι’ αυτό αναπτύσσεται ο διάλογος της αντιζηλίας με το Νεοχωράκι (μόλις 3 χιλιόμετρα μακρύτερα) όπου στις κολώνες της ΔΕΗ τα τελευταία χρόνια φωλιάζουν δυο ζευγάρια πελαργών τα οποία, όπως λένε οι κάτοικοι που τα παρακολουθούν συστηματικά είναι και πολύ καρπερά. Πέρσι η μια φωλιά, αυτή που είναι απέναντι από το βενζινάδικο του Γκίκα, έβγαλε τέσσερους νεαρούς πελαργούς και η άλλη τρία. Το μυστήριο όμως είναι ότι ενώ περίμεναν αυτοί φέτος να φτιάξουν φωλιές και σε άλλες κολώνες, όπου διατηρούνται τα απαραίτητα πλαίσια που έβαλε κάποτε η ΔΕΗ,αυτοί φαίνεται προτίμησαν να πάνε αλλού να ζήσουν.

Στο χωριό Πτελέα (Πύργος) που βρίσκεται λίγο μετά την Μακρακώμη και βρίσκεται δίπλα από τον Σπερχειό πέρσι είχαν φτιάξει στις κολώνες της ΔΕΗ τις φωλιές τους δυο ζευγάρια αλλά κάπου βρέθηκε κι ένας μοναχικός πελαργός, άγνωστο αν ήταν αρσενικός ή θηλυκός,ο οποίος για πολύ καιρό προσπαθούσε να μπει ανάμεσα σε ένα άλλο ζευγάρι.Τούτο όμως δεν είναι επιτρεπτό στην κοινωνία αυτών των πουλιών και το ζευγάρι,πότε το ένα μέλος και πότε το άλλο βρίσκονταν σε διαρκή διαμάχη με τον παρείσακτο ο οποίος τελικά μια ημέρα εξαφανίστηκε κι έτσι μπόρεσαν οι άλλοι να μεγαλώσουν και να εκπαιδεύσουν ήσυχα τα τρία πελαργόπουλα που έκαναν.Για την περίπτωση αυτού του καυγά των πελαργών συζητάνε ακόμη στο χωριό οι κάτοικοι του οποίου, ήταν όλοι με το μέρος του ζευγαριού.

Εκεί όμως που η συγκέντρωση των πελαργών θυμίζει αποικία και παλιότερες εποχές που ο κάμπος ήταν γεμάτος από αυτούς είναι η στέγη της εκκλησίας στη Μακρακώμη. Πάνω από τρία ζευγάρια φτιάχνουν εκεί τις φωλιές τους ενώ άλλα προτιμούν τις κολώνες της ΔΕΗ καθιστώντας έτσι αυτή τη μικρή πόλη ως την πρωτεύουσα των πελαργών της Δυτικής Φθιώτιδας της οποία η φύση όπως δείχνουν τα πράγματα με τους πελαργούς από τότε που μειώθηκε η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων συνεχώς βελτιώνεται και το γεγονός δεν αφορά μόνο αυτά τα πολύ συμπαθητικά και χρήσιμα πουλιά αλλά όλο τον κύκλο ζωής.

ΕΘΝΟΣ - ΚΥΝΗΓΙ, 18092013

 

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΩΝ ΠΕΛΑΡΓΩΝ ΣΤΟ ΣΠΕΡΧΕΙΟ

Ο πελαργός στο χωριό Μάκρη.

Κάθε χρόνο για μένα η άνοιξη αρχίζει όταν πηγαίνω από τη δεξιά πλευρά του Σπερχειού για το χωριό μου, στις πλαγιές του Τυμφρηστού και βλέπω τους πρώτους πελαργούς πάνω στους στύλους της ΔΕΗ στη Μάκρη και στο καμπαναριό της Μακρακώμης. Κάπως έτσι το έχω συνδυάσει και φροντίζω, από νωρίς, από πριν το Πάσχα, να δω αυτά τα υπέροχα πουλιά και να πάρω θάρρος να πω ότι ναι, άλλαξε ο καιρός και πάμε προς μια νέα περίοδο καρποφορίας.  

Έτσι έγινε και χθες ,τελευταία μέρα του Μάρτη που περνώντας από το χωριό Μάκρη είδαμε τον πρώτο πελαργό να κάθεται πάνω στη φωλιά του. Ξέρω πως αυτά τα πουλιά κινούνται ανά ζεύγος αλλά προς στιγμήν με έπιασε μια ανησυχία μήπως και ήρθε μόνος. Ρώτησα μια κοπέλα στο παρακείμενο καφενείο και με καθησύχασε, λέγοντας πως έχει το ταίρι του και ότι δεν αποκλείεται να είναι το ίδιο ζευγάρι με το περσινό το οποίο μάλιστα είχε κάνει τέσσερα πελαργόπουλα, όλα υγιή γιατί δεν βρήκαν κανένα από αυτά νεκρό στο έδαφος.   

Ο πελαργός πάνω στον τρούλο της εκκλησίας στη Μακρακώμη.

Προχωρώντας, σταθήκαμε στη Μακρακώμη όπου πάνω στο καμπαναριό και τον τρούλο της μεγάλης εκκλησίας αλλά και μια κολώνα της ΔΕΗ, είναι κάμποσες πελαργοφωλιές και οι οποίες, πέρσι το καλοκαίρι ήταν γεμάτες ζωή και πελαργόπουλα. Φέτος, είδαμε εκεί μόνο ένα πελαργό να κάθεται πάνω σε μια φωλιά και έδειχνε αρκετά ανήσυχος. Τι είχε ή τι μπορεί να είχε συμβεί στις υπόλοιπες φωλιές δεν μάθαμε γιατί δεν βρήκαμε κανέναν εκεί δίπλα να μας πει και το αφήσαμε για σήμερα που θα περάσουμε πάλι από το ίδιο σημείο.

Στη συνέχεια περάσαμε να δούμε αν ήρθαν οι πελαργοί στις φωλιές που είναι στις κολώνες της ΔΕΗ στα χωριά Βίτωλη, Πτελέα και Νεοχωράκι αλλά δεν είδαμε κανέναν. Ίσως ήταν η ώρα που είχαν πάει για τροφή στο ποτάμι, ίσως και να μην είχαν έρθει ακόμη σε αυτά τα χωριά. Δεν μπορέσαμε να μάθουμε τίποτα και για αυτές τις περιπτώσεις και ελπίζω πως αύριο θα ξέρουμε περισσότερα αν βρούμε βέβαια και κάποιον γείτονα να μας τα πεί.

Σημασία έχει πάντως πως κι εφέτος, στην κοιλάδα του Άνω Σπερχειού, ήρθαν πάλι οι πρώτοι πελαργοί και έτσι άνοιξε ο κύκλος της καρποφορίας σε όλα τα είδη και τον κόσμο του κάμπου και βεβαίως, το γεγονός πως αυτός ο υπέροχος τόπος είναι καθαρός γιατί αλλιώς δεν θα βλέπαμε πελαργούς να χτίζουν εκεί τις φωλιές τους.   

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 01042012

ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΜΗΛΙΟΥ ΔΕΔΟΥΣΗ

Το Πάσχα στο χωριό είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία στο σύντομο προσκλητήριο των χωριανών που γίνεται μισή ώρα πριν την ανάσταση γιατί αμέσως όλοι εξαφανίζονται και ρίχνονται στη μαγειρίτσα, να θυμηθούμε λίγους από τους απόντες.

Βεβαίως και μας νοιάζει περισσότερο για τους απόντες παρά για τους νεοφερμένους και τους καινούργιους γιατί μας λείπει ο έμπειρος λόγος που διέθεταν, η πείρα που μοίραζαν στους διπλανούς τους και η μνήμη που άρδευε γόνιμα την τοπική ιστορία και τα σχόλια τους πάνω στην εξέλιξη του τόπου.

Είναι πολλοί αυτοί που απουσιάζουν και κάθε χρόνο αθροίζονται πολύ περισσότεροι στη γειτονιά του ουρανού πάνω από το χωριό μας και ορισμένα σημάδια που άφησαν στο πέρασμά τους στον τόπο, κάποιες στιγμές τους φέρνουν ολοζώντανους μπροστά μας και έτοιμους να αρχίσουν το διάλογο που αφήσαμε ξαφνικά μια μέρα στη μέση. Έτσι κάθε φορά που στρίβω να πάω στην εκκλησία που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού στη μεγάλη πλατεία με τον τεράστιο πλάτανο, βλέπω στην άκρη της αυλής ενός σπιτιού τα έργα του Μήλιου (Αιμίλιου) Δεδούση και με πιάνει μια συγκίνηση.

Αυτός ο άνθρωπος που μας αποχαιρέτησε πριν από λίγα χρόνια, αγαπούσε το χωριό υποδειγματικά και έζησε όλες τις μικρές και μεγάλες στιγμές του και ιδιαίτερα τον πόνο του κατά την τραγική περίοδο της κατοχής με τον εμπρησμό των Γερμανών και κατόπιν κατά τα ματωμένα χρόνια του Εμφυλίου και ήταν για όλους μια ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών για τα περασμένα καθώς θυμόνταν τις αφηγήσεις των παλιότερων που πρόλαβε να γνωρίσει πολύ νωρίτερα απ’ όλους μας και τις είχε αποτυπώσει καλά.

Απ’ αυτό το ηρωϊκό παρελθόν του χωριού μας και της Ρούμελης ολόκληρης, ο Μήλιος εμπνέονταν και έπαιρνε δύναμη να περάσει τις δυσκολίες της ζωής που δεν ήταν γι’ αυτόν λίγες. Στις ατέλειωτες ώρες της σχόλης του, έπιανε ξύλα από έλατα και τα έφτιαχνε ωραίες λυκόμορφες βρύσες και είχε στολίσει με αυτές όλες τις πηγές του χωριού μας ακόμα και των γειτονικών.

Στα τελευταία του χρόνια, ο Μήλιος στράφηκε στο σκάλισμα της πέτρας και κατάφερε στη σκληρή ύλη της να αναστήσει μορφές ηρώων, καπεταναίων και ανταρτών, μορφές που στολίζουν την αυλή του σπιτιού των Δεδουσαίων και εμπνέουν τους χωριανούς – όσους δηλαδή καταλαβαίνουν γιατί των περισσότερων ο ομφάλιος λώρος με το γενέθλιο τρόπο έχει στεγνώσει…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 27042011

ΤΟ ΠΟΥΛΑΡΑΚΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΚΟΙΝΙ ΤΟΥ

Εκεί καμιά φορά που δεν το περιμένω, προβάλλουν συνήθως μπροστά μου οι πιο όμορφες στιγμές στην ελληνική ύπαιθρο κι εκεί πάντα δοκιμάζεται η ετοιμότητά μου να φωτογραφήσω το γεγονός. Γι’ αυτό δεν είναι και λίγες οι περιπτώσεις που χάνονται ως ποτέ να μην υπήρξαν πολλά ωραία πράγματα αλλά πολλές άλλες στιγμές προλαβαίνω να τις «παγώσω» με στόχο πάντα να τις συνοδέψω με ένα κείμενο που είτε δημοσιεύεται σε κάποιο από τα περιοδικά και τις εφημερίδες που συνεργάζομαι ή να το μοιραστώ μαζί σας μέσα από το διαδίκτυο, κάτι που με ευχαριστεί πολύ και πιστεύω πως αρέσει και σε σας.

Έτσι έγινε και προχθές λίγο έξω από τη Σπερχειάδα που το νου μας απασχολούσαν άλλα πράγματα και η Άντζελα δεν έβλεπε την ώρα να φτάσουμε στα Λουτρά Υπάτης να κάνουμε μια στάση για να πάρουμε ανάσα και να πιούμε καφέ με αληθινούς φίλους από εκεί. Εγώ όπως πάντα με το δεξί μάτι σάρωνα τον τόπο έξω από το παράθυρο και με το αριστερό παρακολουθούσα έναν άθλιο δρόμο χωρίς σωστή σήμανση και άλλες πολυτέλειες. Κι εκεί λοιπόν, βλέπω κάτω από μια τεράστια ανθισμένη κουτσουπιά μια σπάνια σκηνή για την Ελλάδα: Το πουλαράκι δεμένο με μια τριχιά από τον κορμό της κουτσουπιάς τόσο που να μην φτάνει και ενοχλεί με τη λαιμαργία του τη φοράδα η οποία κι αυτή επίσης ήταν δεμένη και βοσκούσε. Το πουλαράκι μάζευε δύναμη να τρέξει κοντά στη φοράδα αλλά άμαθο ακόμη από δεσμά μόλις νόμιζε πως έφτανε στη μητέρα του, απότομα το σκοινί το συγκρατούσε. Επειδή φαίνεται πως δεν γνωρίζει ακόμη τι είναι αυτή η δύναμη που το εμποδίζει γυρνούσε λίγο προς τα πίσω, έπαιρνε φόρα και ξεκινούσε πάλι να πλησιάσει τη φοράδα. Στα λίγα λεπτά που το παρακολουθούσαμε πρέπει να έκανε τρεις φορές την απόπειρα και πάντα αποτύγχανε. Την τελευταία φορά το είδαμε να απομακρύνεται απογοητευμένο προς τη βρύση που ήταν μέσα στην ακτίνα του τεντωμένου σκοινιού και να δείχνει πως λουφάζει. Τι απόγινε, δεν ξέρουμε γιατί μας καλούσε ο προορισμός μας και η επιστροφή στην Αθήνα θα ήταν λόγω επιστροφής των εξοδούχων προβληματική.

Το βέβαιο είναι πως το πουλαράκι θα χτυπιόνταν και θα ξαναχτυπιόνταν πολλές φορές να φτάσει τη μητέρα του, της οποίας ως αρμόζει η στάση της απέναντι στο βλαστάρι της ήταν αυστηρή και στο τέλος αποκαμωμένο θα παραιτούνταν από την προσπάθεια. Μόνο όταν θα έρχονταν η στιγμή που ο νοικοκύρης τους θα έκρινε πως πρέπει να λυθεί, τότε θα μπορούσε να πλησιάσει για λίγο τη μητέρα του, να θηλάσει και μετά πάλι θα υποχρεώνονταν να κινείται το υπόλοιπο της ημέρας μέσα στην ακτίνα του σκοινιού του που στο εξής, θα αποτελούσε κομμάτι της ζωής του και θα αποδεσμευτεί δε μόνο όταν μετά πολλά χρόνια και άπειρα φορτία κλείσει τον κύκλο της ζωής. Κανένα σκοινί τότε δεν θα είναι ικανό να το περιορίσει στην ακτίνα των δεσμών που βάζει ο νοικοκύρης σε ότι εξουσιάζει κι έστω για λίγο πριν το θάνατό του, σακατεμένο και άχρηστο για φόρτωμα, γευτεί λίγες στιγμές από την ελευθερία που δεν γνώρισε ποτέ στην άχαρη ζωή του υποζυγίου που πέρασε...

ΑΘΗΝΑ, 07042010