ΠΩΣ ΖΕΣΤΑΙΝΟΝΤΑΝ ΠΑΛΙΟΤΕΡΑ ΣΤΟΝ ΚΑΜΠΟ

Την  κατάλληλη στιγμή, τώρα που αρχίζει ο «διάλογος» για την τιμή του πετρελαίου και το πώς θα βγάλουν τον χειμώνα οι αδύναμοι, το κείμενο του καλού φίλου Ιωάννη – Όμηρου Ντάφου από την Ματαράγκα Καρδίτσας αποδεικνύεται εξαιρετικά επίκαιρο και προτάσσεται ως λύση, υπό την προϋπόθεση βεβαίως να ξεπεραστούν ορισμένες αναστολές...

"Τώρα που πήραν λίγο τα κρύα, ας δούμε πως εξασφάλιζαν την καύσιμο ύλη παλιά. Ο μαύρος σορός που είναι κάτω και πίσω από τις κυρίες είναι κοπριά αγελάδας. Την ανακάτευαν με άχυρα και ίσως με λίγο νερό μέχρι να γίνει κάπως εύπλαστη. Μετά έκαναν στρόγγυλα κομμάτια όπως μία μεγάλη πιατέλα 3-5 πόντους ύψος και τα κολλούσαν σε τοίχους όπως φαίνεται αριστερά στην φωτογραφία. Επίσης τα έβαζαν σε σκεπές από τσίγκο για να ξεραθούν. Αυτό εμείς το λέμε "βουνιές". Αρκετοί πήγαιναν σε σημεία που μαζεύοντας πολλές αγελάδες (σταλός) και μάζευαν έτοιμες "βουνιές" οι οποίες επειδή ήταν σε μικρά κομμάτια ή σπασμένες τις έλεγαν "τρίματα".Το υπόλοιπο της κοπριάς που έμεινε το έριχναν στον κήπο ή στο χωράφι και έτσι αν και αγράμματος ο κόσμος τότε υπηρετούσε την ανακύκλωση και την οικολογία.Παρατηρείστε την άνεση και φυσικότητα πού ποζάρουν και την εξοικείωση πού είχαν με τα ζώα και τις μυρωδιές (ενώ ορισμένοι "δήθεν" σήμερα........)"

 ΑΘΗΝΑ, 01112016

ΕΝΑ ΚΟΠΑΔΙ ΣΤΟΥΣ ΛΟΦΟΥΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ

Το ταξίδι από τη Λάρισα προς την Αθήνα από την Εθνική Οδό είναι παντελώς αδιάφορο καθώς οι τεράστιες, ασύμετρες και βάρβαρες κατασκευές αποκλείουν την οπτική επαφή με το τοπίο και υποχρεώνουν το μάτι να ακολουθεί τις ανιαρές διαγραμμίσεις της ασφάλτου ενώ οι συνεχείς στάσεις στα ληστρικά διόδια καταντούν εκνευριστικές και φυσικά ασύμφορες. Γι’ αυτό κι εμείς στην επιστροφή μας πρόπερσι από τη Μελίβοια, στρίψαμε και πήραμε τον επαρχιακό δρόμο προς το Κιλελέρ (Κυψέλη) και αφού περάσαμε κάτω από την Εθνική Οδό προχωρήσαμε προς το χωριό Νέο Περιβόλι με προορισμό τα Φάρσαλα και τη Λαμία.

Τυπικό χωριό του κάμπου το Νέο Περιβόλι, έμοιαζε σαν ακατοίκητο εκείνο το απόγευμα και το προσπεράσαμε γρήγορα αλλά λίγο μετά σταματήσαμε να θαυμάσουμε το υπέροχο σύνολο των καλλιεργημένων γυμνών γηλόφων, πράγμα σπάνιο για τοπίο στην τσαλαπατημένη από κάθε είδους ανθρώπινη δραστηριότητα Ελλάδα και μια στιγμή το μάτι μας καρφώθηκε στον ορίζοντα των λόφων προς τη δύση όπου στέκονταν ένα μεγάλο κοπάδι με ένα κόκκινο πουλάρι στη μέση και ένα σωρό σκυλιά γύρω. Σταματήσαμε να θαυμάσουμε την σπάνια στιγμή η οποία έγινε ακόμη πιο ωραία όταν το κοπάδι κινήθηκε με αργές, επιβλητικές κινήσεις προς το μέρος μας κατηφορίζοντας την ομαλή πλαγιά η οποία γέμισε ήχους κουδουνιών από τα κριάρια και τα τραγιά, αλυχτίσματα των σκυλιών και σφυρίγματα από τον Ρουμάνο τσοπάνη που τον λένε Κώστα όπως είπε, δούλευε για ένα ντόπιο νοικοκύρη και όπως έδειχνε ήξερε και από πράματα και γνώριζε και τον τόπο. 

Έτσι κάπως ξεκίνησαν οι «Μικρές Πατρίδες» να γράφουν μοναδικές στιγμές από την Ελλάδα και στο βίντεο πλέον με την επιμέλεια της Σοφίας Παπαχρήστου και έπεται συνέχεια ελπίζω με τέτοιες ωραίες δημιουργίες...   

Περισσότερα στη σελίδα στο Facebook ΜΙΚΡΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ,

ΑΘΗΝΑ, 21102014

ΕΝΑ «ΑΠΕΙΡΑΧΤΟ» ΤΟΠΙΟ ΣΤΟΝ ΚΑΜΠΟ

Αποτελεί παράδοξο για την ελληνική πραγματικότητα η οποία θέλει πλέον κανένα κομμάτι της ελληνικής γης να μην έχει «πειραχτεί» για καλό ή κακό σκοπό από τον άνθρωπο και τις δραστηριότητές του. Έτσι φθάσαμε τα τελευταία σαράντα περίπου χρόνια και με τη βοήθεια των μηχανημάτων να μην έχουμε κανένα βουνό χωρίς να ανοιχτεί δρόμος, καμιά πλαγιά ακέραια, κανένα σημείο που να μην έχει χτιστεί κάτι που να προσβάλλει το τοπίο και να αλλιώνει την φυσική αισθητική του.

Είναι περισσότερο παράδοξο λοιπόν που στον θεσσαλικό κάμπο ο οποίος έχει περισσότερο προσβληθεί λόγω του κέρδους βεβαίως, με πλείστες όσες εγκαταστάσεις που ξεφύτρωσαν εδώ κι εκεί χωρίς κανένα σχέδιο και της «αξιοποίησης» ορισμένων σημείων του με εντελώς πρόχειρο τρόπο, να υπάρχει ένα μεγάλο συγκρότημα ομαλών γηλόφων που ξεκινάει δίπλα από το δρόμο που οδηγεί από το χωριό Νέο Περιβόλι προς το χωριά Μύρα και Σοφό και σβήνει δυτικά στην επαρχιακή οδό Ε65 που οδηγεί στα Φάρσαλα, προς τον κάμπο, στην οποία δεν διακρίνεται ούτε ένα υπόστεγο αντλητικού, ούτε κανένα άλλο κτίσμα, ούτε καν ένα εναέριο δίκτυο παρά μόνο χωράφια που καλλιεργούνται σιτηρά ή είναι βοσκήσιμες εκτάσεις.

Το γεγονός εξηγείται απλά, δεν έχει ούτε μια σταγόνα νερό ο τόπος και οι γεωτρήσεις πρέπει να κοστίζουν μια περιουσία για να φτάσει ως εκεί πάνω και να γίνουν αρδευτικές καλλιέργειες, όπως για παράδειγμα βαμβάκι. Γι’ αυτό και οι κάτοχοι αυτών των εκτάσεων σπέρνουν εκεί δημητριακά και τούτες τις ημέρες, καθώς έχουν τελειώσει και ήδη τα πρώτα φύτρα έχουν βγεί από το χώμα, άθελά τους δημιουργούν ένα εξαιρετικά μεγάλο αισθητικό τοπίο που όμοιό του δεν νομίζω πως υπάρχει πουθενά αλλού στην Ελλάδα και αξίζει να το δει κάποιος για να καταλάβει πως ήταν και ο υπόλοιπος κάμπως πριν τον «πατήσει» η ανάπτυξη.

Έτσι είναι σήμερα αυτό το τοπίο, οργωμένο με τάξη και σειρές που σβήνουν ομαλά στην κορυφή των λόφων και κυλάνε από την πίσω πλευρά μέχρι να συναντήσουν το σύνορο από το άλλο χωράφι. Ένα τοπίο που σίγουρα θα απέλπιζε τον καλλιεργητή (τον κολήγα μάλλον για να κυριολεκτούμε καθώς σε όλη την έκτασή του δεν έχει ούτε ένα δέντρο για να κάτσει κάποιος στη σκιά του. Ένα πάντως κυπαρίσι που διακρίνεται φοβισμένο μέσα στο εντελώς γυμνό αυτό τοπίο μας αφήνει να υποψιαστούμε πως κάποτε εκεί υπήρχαν περισσότερα δέντρα, πιθανόν να ήταν και ολόκληρα δάση εκεί, αλλά με το πέρασμα του χρόνου αυτά αφανίστηκαν από το υνί και το τσεκούρι προκειμένου να γίνουν χωράφια και να λέμε «να ένα απείραχτο τοπίο» που μοιάζει με περιοχές από άλλες χώρες του κόσμου χωρίς να σκεφτόμαστε τι φάσεις πέρασε στην ιστορία του μέχρι να γίνει έτσι...

ΑΘΗΝΑ, 21102014  

ΔΙΠΛΑ ΣΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ

 

Τα σημερινά* Σαββατιάτικα χαιρετίσματά μου, από ένα ιστορικό χωριό, το Κιλελέρ (Κυψέλη Λάρισας) όπου στην είσοδό του, λίγο πιο πέρα από το λιτό μνημείο των πρωτεργατών των αγροτικών επαναστάσεων, σε ένα πάρκο - υπαίθριο μουσείο παλαιών αγροτικών μηχανημάτων εκτίθεται ένα παλαιό τρακτέρ βαμένο στο πνεύμα της pop art για να θυμίζει μάλλον τα χρόνια που πέρασαν και τον αγώνα των ανθρώπων να γίνει ο κάμπος μια αχανής μονοκαλλιέργεια βαμβακιού με όλες τις γνωστές, καλές και κακές συνέπειες για τον τόπο και τη ζωή τους.

*Η φωτογραφία προχθεσινή, σε ένα βιαστικό πέρασμα για μια πρώτη ανάγνωση του άγνωστου αλλά πολύ ενδιαφέροντος και αποκαλυπτικού τοπίου του θεσσαλικού κάμπου και αρκούντως συμβολική για την παρακάτω πορεία των «Μικρών Πατρίδων».

ΑΘΗΝΑ, 11102014

Η «ΣΦΡΑΓΙΔΑ» ΤΟΥ ΓΑΤΟΥ ΣΤΟΥΣ ΑΠΟΓΟΝΟΥΣ ΤΟΥ…

Αυτή κι αν είναι σφραγίδα στους απογόνους!!! Kανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει, ότι, ο γκρι γάτος με τα ξεσκισμένα αυτιά από τους διαρκείς ερωτικούς αγώνες με άλλους γάτους στο χωριό του, τον ωραίο χωριό Κάμπος της Τήνου, είναι ο πατέρας των δυο μικρών γατιών από τα τέσσερα που είδα να θηλάζει, χωρίς να τρομάζει από τίποτα η ωραία καφετιά γάτα χθες το μεσημέρι στην είσοδο μιας πόρτας στον κεντρικό δρόμο του χωριού.

Για τα άλλα δυο δεν χωράει καμιά αμφισβήτηση ότι είναι δικά της και ως δείχνουν τα πράγματα, τα φροντίζει όλα το ίδιο. Το γεγονός ότι τα δυο γατάκια με το δικό της χρώμα βρίσκονται στο μέσον της κοιλιάς της, ας πούμε πως είναι τυχαίο και αν δεν περνούσε από εκεί κάποιος να φωτογραφήσει τη σκηνή, ούτε που θα ξέραμε αν ποτέ είχε συμβεί και τεθεί βεβαίως ένα τέτοιο ερώτημα για μια άσημη γατοοικογένεια στην Τήνο

ΤΗΝΟΣ, 061012013

ΤΟ ΦΥΛΑΚΤΟ ΤΗΣ ΣΟΔΕΙΑΣ

Στη φωτογραφία, οι "μαθητές" Αλέξανδρος και Ορέστης Γρίβας,
 ο "δάσκαλος" Μπάμπης Τσιχτής, ο Χρήστος Γρίβας και ο Βάϊος Απάλας.

Ήταν μια συνήθεια που διατηρούσαν από την αυγή της γεωργίας οι αγρότες της Θεσσαλίας να πηγαίνουν το πρωί της Πρωτομαγιάς στα χωράφια με τα χλωρά δημητριακά, να κόβουν μερικά μακριά στάχια και να πλέκουν με αυτά ένα σταυρό που τον έλεγαν ψαθίτσα. Αυτό το μικρό κομψοτέχνημα το οποίο λειτουργούσε σαν φυλακτό για τη σοδειά, το κρεμούσαν στην πόρτα του σπιτιού και το διατηρούσαν κατόπιν σε ένα τοίχο όλο το χρόνο.

Αν και η σπουδαία αυτή συμβολική πράξη γίνονταν την Πρωτομαγιά, το γεγονός δεν είχε να κάνει σε τίποτα με την τρέχουσα έννοια του εορτασμού των λουλουδιών ή των εργατικών αγώνων αλλά απλά συνέπιπτε με την πρώτη ημέρα του Μάη που τα γαλατωμένα (λέγονται έτσι γιατί οι χυμοί στους χλωρούς καρπούς των δημητριακών μοιάζουν σαν το γάλα) και είχαν σκοπό την ευλογία για την ευνοϊκή πορεία μέχρι την ωρίμανση και τη συγκομιδή.

Μέχρι λίγα χρόνια πριν, την ημέρα αυτή που τα σχολεία σε κάθε χωριό πήγαιναν εκδρομή σε κάποιο όμορφο μέρος, οι δάσκαλοι έβαζαν τα παιδιά που ήδη ήξεραν λίγα πράγματα από τα σπίτια τους για τη συνήθεια, να πλέκουν ψαθίτσες και επαινούνταν η καλύτερη.

Με την εξέλιξη όμως της τεχνολογίας οι ψαθίτσες σχεδόν ξεχάστηκαν και μόνο λίγοι ηλικιωμένοι αγρότες την θυμούνται. Σε αυτούς απευθύνθηκε ο Μπάμπης Τσιχτής από το χωριό Καλογριανά της Καρδίτσας οποίος προσπαθεί να αναβιώσει τη συνήθεια για να συμπληρώσει τις πληροφορίες και να βελτιώσει την τεχνική του ώστε αύριο να μπορέσει να ανταποκριθεί πλήρως στο αίτημα της ημέρας που θέλει την αναβίωση της συνήθειας.

Γι’ αυτό το λόγο προχθές πήγαμε μαζί στο χωράφι του Βάϊου Απάλα, στη Μαραθέα όπου τα στάχια ήταν ήδη αρκετά ψηλά και δίδαξε στους μικρούς Αλέξανδρο και Ορέστη Γρίβα αλλά και σε όσους τον παρακολουθούσαμε πως πλέκουν την ψαθίτσα για να μη ξεχάσουν οι επόμενες γενιές πως η σοδειά δε σημαίνει μόνο γεμάτο αμπάρι αλλά και ζωής ευλογία.

ΚΑΡΔΙΤΣΑ, 02052017

ΤΟ SIXTY’S ΣΤΟΝ ΘΕΣΣΑΛΙΚΟ ΚΑΜΠΟ

Πολλοί νομίζω πως θα απορήσετε τι είναι αυτό το μεταλλικό ξωτικό που βλέπετε σε αυτή τη φωτογραφία και συμμερίζομαι αυτή την άποψη. Ούτε κι εγώ το θυμόμουν και έπεσα από τα σύννεφα σήμερα το απόγευμα όταν στις παρυφές του χωριού Κόρδα  βρέθηκα μπροστά σε ένα μνημείο των τεσσάρων τροχών: Ένα 12άτονο φορτηγό VOLVO μοντέλο Ν88 ηλικίας άνω των 40 ετών, από εκείνα που κυριαρχούσαν στους ελληνικούς δρόμους τη δεκαετία του ’60 και μαζί με τη δύναμη των μηχανών προέβαλλαν και την pop art όπως βέβαια την προέκριναν τότε οι εταιρίες αυτοκινήτων.

Πρόκειται για τη μικρή μεταλλική γοργόνα που κοσμούσε τη μούρη αυτού του παλιού θηρίου των δρόμων που έδειχνε εκείνη την εποχή στον οδηγό και το κέντρο του δρόμου. Ήταν κάτι θα λέγαμε σαν το δείκτη πλοήγησης σήμερα (GPS) αλλά πιστεύω πως ήταν άλλο πράγμα, κάτι σαν τις γοργόνες που είχαν και τα πλοία σε μικρογραφία και η οποία χάθηκε νομίζω εξαιτίας μιας ισοπεδωτικής αντίληψης που αφαίρεσε την αισθητική από τα αυτοκίνητα και τα έκανε ίδια με πατάτες και μάλιστα σαν αυτές που είναι και προτηγανισμένες…

ΚΑΡΔΙΤΣΑ, 24042010

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΚΛΙΚ... ΣΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ!

Στην προσπάθειά μου σήμερα το απόγευμα να βάλω μέσα σε μια φωτογραφία και τα λουλούδια μιας απερίσκεπτης κορομηλιάς και το μισοφέγγαρο στον απογευματινό καταγάλανο ουρανό, (κάτι που βεβαίως δεν το κατόρθωσα) μου ήρθε στο μυαλό το γνωστό απόφθεγμα της αριστεροσύνης για εκείνον, που ενώ του έδειχναν το φεγγάρι αυτός κοιτούσε το δάχτυλο ή και το ανάποδο αν θέλετε που πάνω κάτω έχει το ίδιο νόημα.

Στο χρόνο που μεσολάβησε ανάμεσα στα δυο κλικ, σαν αστραπή πέρασαν από το μυαλό μου τόσα χρόνια αναμονής σε ένα σταθμό που δεν σταμάταγε ποτέ κανένα τρένο…

ΚΑΡΔΙΤΣΑ, 21022010

Η ΙΝΔΙΑ ΚΑΙ Ο ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΣ ΚΑΜΠΟΣ

Aκούω στις ειδήσεις πως ο πρωθυπουργός μας βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην Ινδία για συνομιλίες με τους εκεί κυβερνώντες για διάφορα θέματα, μεταξύ των οποίων είναι και η περίφημη «πράσινη ανάπτυξη»…

Αυτό με εντυπωσίασε πολύ και με έβαλε και σε ένα παράξενο παιχνίδι συσχετισμών με τα δικά μας πράγματα που προσπαθώ να τα βάλω στη σειρά. Είναι πολλά, θα σταθώ μόνο στην περίπτωση των αγελάδων και των αγροτών του θεσσαλικού κάμπου.

Θα μου πείτε, τι κοινό έχει η Θεσσαλία με την Ινδία; Σήμερα απολύτως τίποτα αλλά μόλις λίγα χρόνια πριν, όπως στην Ινδία την οποία ομολογώ δεν έχω επισκεφτεί ποτέ, το ίδιο ιερές και στον κάμπο ήταν οι αγελάδες. Και τούτο γιατί απλά ήταν απαραίτητες στο όργωμα και στις μεταφορές και ακόμα περισσότερο, γιατί οι σβουνιές τους ήταν πολύτιμες ως καύσιμο. Έτσι όπως και στην Ινδία, το ίδιο και στα καμποχώρια τις σέβονταν, τις κρατούσαν ζωντανές και τις πρόσεχαν πολύ μέχρι την τελευταία στιγμή που θα μπορούσαν να οργώσουν, να κουβαλήσουν το κάρο και φυσικά να κάνουν σβουνιές για το τζάκι.

Έτσι πρέπει να γίνεται ακόμα στην Ινδία νομίζω αλλά εδώ, αγελάδα ούτε για δείγμα δεν έχει μείνει. Τα τρακτέρ και τα φορτηγά τις παραμέρισαν εντελώς ενώ για καύσιμα οι αγρότες προτιμούν βεβαίως αντί για σβουνιές πετρέλαιο και μαγειρεύουν πλέον με ηλεκτρισμό. Η εποχή εκείνη κοντεύει να ξεχαστεί και κανένας δεν πιστεύει πως μπορεί κάποια στιγμή να βρεθούν πάλι στην ανάγκη να ζυμώσουν με τα πόδια κομμάτια από κοπριά, να τα απλώσουν μετά στον ήλιο να στεγνώσουν (φωτογραφία) και να τα αποθηκεύσουν για καύσιμα στην κουζίνα και θέρμανση στο τζάκι το χειμώνα. Σημειώνεται πως το ζύμωμα της σβουνιάς γίνονταν πάντα μέσα σε ένα σύννεφο από κουνούπια και μύγες και η μυρωδιά δεν έφευγε με τίποτα από το δέρμα του ανθρώπου.

Να όμως που τα πράγματα στην οικονομία δείχνουν πως όλα μπορεί να γίνουν πάλι όπως παλιά και όπως λέγεται, θα σωθούμε μόνο αν γυρίσουμε πάλι στα χωριά μας και ζήσουμε όπως οι πρόγονοί μας οι οποίοι σαφώς και ήξεραν πολύ περισσότερα από κάποιους που ευαγγελίζονται σήμερα την «πράσινη ανάπτυξη» χωρίς να έχουν τη στοιχειώδη εμπειρία για τα είδη, τον τόπο, τον καιρό.

Θα γυρίσουμε λοιπόν αν χρειαστεί πάλι στα χωριά μας στα οποία σίγουρα δεν θα βρούμε ούτε για δείγμα αγελάδα να οργώσουμε και να κάνει σβουνιές, αλλά το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι δεν θα βρούμε εκείνους τους ανθρώπους που με τη σοφία τους και τον ιδρώτα τους μόνο, χωρίς να χρωστάνε σε κανένα ούτε δραχμή δημιούργησαν το μικρό θαύμα της επάρκειας των αγαθών για τη μεταπολεμική Ελλάδα. Ένα θαύμα που ήταν «καταπράσινο» και «αειφόρο» από τη φύση του και το μοντέλο του οποίου αγνοείται επιδεικτικά από τους νεόκοπους φωστήρες της αμφίβολης «πράσινης ανάπτυξης».