ΣΤΟ ΣΤΕΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΑΣΕΛΟ ΤΩΝ ΚΕΔΡΩΝ

Τριάντα χρόνια κλείνει φέτος το ωραίο κατάστημα του Στέλιου Κωτούλα στο Διάσελο των Κέδρων και συνεχίζει να προσφέρει στους ντόπιους και στους περαστικούς τα ωραία αποτελέσματα που του έχει διδάξει η πολύχρονη πείρα της ψησταριάς και της φιλοξενίας.

Ο Στέλιος μαθήτευσε δίπλα στον πατέρα του Γιώργο ο οποίος είχε ανοίξει λίγα χρόνια νωρίτερα ψησταριά αλλά γκρεμίστηκε σύντομα για να γίνει το σημερινό μαγαζί με τον ξενώνα των πέντε δωματίων, πράγμα που άνοιξε το δρόμο για την γνωριμία των Κέδρων και της γύρω περιοχής από πολύ κόσμο. Κι έτσι έγινε, από τον ξενώνα του Στέλιου πέρασαν πολλοί: ορειβάτες που είχαν στόχο την Ψηλόραχη και τα βουνά της Πρασιάς, φυσιολάτρες  που περπάτησαν τον Πλατανιά, το Παλιοκάτουνο και τον υπέροχο Φούρνο, κυνηγούς που εξορμούσαν στα δάση για αγριογούρουνα και φάσες, κόσμο που ήθελε να απολαύσει την ομορφιά των βουνών και τη φύση του Αχελώου αλλά και το ωραίο χωριό των Κέδρων και της διπλανής Αργιθέας.

Όλο τον κόσμο υποδέχονταν ο Στέλιος ο οποίος φημίζεται για την ψησταριά και τον χορό που κανένας δεν τον φτάνει καθώς έχει ένα δικό του τρόπο να χορεύει. Στην ψησταριά που μας ενδιαφέρει περισσότερο φτιάνει τα πάντα απ’ αυτά που βόσκουν στα βουνά και τα δάση αλλά και από εκείνα που κολυμπούν στα ποτάμια, ακόμη και τη θάλασσα. Φυσικά εμείς που κρατάει η πυτιά μας από ψησταριά, κοκορέτσια και σπληνάντερα, αυτά εκτιμούμε περισσότερο και σας τα συστήνουμε ανεπιφύλακτα. Ο Στέλιος επίσης διαθέτει και τον ξενώνα όπου όποιος θέλει μπορεί να διανυκτερεύει και να περάσει μερικές όμορφες μέρες απολαμβάνοντας τις ομορφιές και τις χάρες της περιοχής. 

(Για περισσότερες πληροφορίες στο 6974466639 ή 6979420582). 

ΚΕΔΡΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, 29112017

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΙΟΝΙΑ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΑΣ

Το πρώτο χιόνι στα Λακώματα

Ασχολούμαι εδώ και αρκετούς μήνες με τη δημιουργία ενός βιβλίου για τον Πρόδρομο της Πρασιάς και γι’ αυτό το λόγο και οι συχνές επισκέψεις μου στην περιοχή για να γνωρίσω και να μιλήσω με τους ανθρώπους που δεν έφυγαν από τον Πρόδρομο και φυσικά να περπατήσω την περιοχή. Γι’ αυτά θα σας μιλήσω σύντομα από μια ειδική σελίδα με τον τίτλο «Στην καρδιά μας ο Πρόδρομος» όπου θα ξεφυλλίσετε λίγες σελίδες από το έργο.

Το πρώτο χιόνι στα Παλούκια.

Γι’ αυτό το λόγο λοιπόν είμαι στον Πρόδρομο και χθες απόλαυσα ωραίες συζητήσεις με κάποιους Προδρομίτες αλλά και Κεδριώτες αλλά εκείνο που απόλαυσα περισσότερο ήταν το πρώτο χιόνι που έπεσε στις κορυφές πάνω από την Πρασιά και εξαιτίας του κρύου που επικρατεί εκεί ψηλά δεν έλιωσε και σε συνδυασμό με τα φθινοπωρινά χρώματα στα δάση και στα λιβάδια έδωσε σπάνιες και εξαιρετικές εικόνες από την υπέροχη αυτή περιοχή.

Το πρώτο χιόνι πάνω το Βασιλέσι

Δημοσιεύω σήμερα λίγες φωτογραφίες, με τη σειρά που βλέπουμε τις κορυφές από δεξιά όταν είμαστε σε ένα ξάγναντο στον Πρόδρομο. Δεξιά ξεκινάμε από τα Λακώματα πάνω από τον συνοικισμό Κυπαρίσι, προχωράμε στα Παλούκια πάνω από τον συνοικισμό Βασιλέσι και καταλήγουμε στις κορυφές της Φτέρης και την δασωμένη Κορομπλούλα πάνω από το συνοικισμό Φουσιανά. Τα βλέπουμε όμορφα σήμερα αυτά τα πράγματα, οι πιο τολμηροί και έμπειροι με τα βουνά σκεφτόμαστε πως μπορεί να τα πατήσουμε και να απολαύσουμε το πανόραμα του πρώτου χιονιού σε όλα τα Άγραφα και τα ανατολικά Τζουμέρκα αλλά στις αφηγήσεις των ντόπιων για τη ζωή στην περιοχή πριν από μερικές δεκαετίες, το πρώτο χιόνι στα βουνά σήμαινε και την αρχή των δυσκολιών για την διαρκώς χειμαζόμενη ζωή τους και την προκοπή των κοπαδιών τους.

Σήμερα που δεν συντρέχουν τέτοιοι λόγοι ανησυχίας γιατί η κτηνοτροφία στην περιοχή έχει σχεδόν εκλείψει και οι λίγοι που έχουν απομείνει βολεύονται με ζωοτροφές από τον κάμπο, τα πρώτα χιόνια στα βουνά όλοι έμαθαν να τα αντιμετωπίζουν ως εικαστικό φαινόμενο στη φύση και το ενδιαφέρον εστιάζεται σε ζητήματα κόστους της θέρμανσης…

ΚΕΔΡΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, 29112017

ΟΤΑΝ ΠΕΦΤΕΙ Η ΝΥΧΤΑ ΣΤΑ ΚΕΔΡΑ

Από αριστερά: Χρήστος Κωτούλας, Στέφανος Χύτης, Γρηγόρης Στράτος, Νίκος Πέτσας.

To κατάστημα «Το Διάσελο» του Γιάννη Κωτούλα, στο κέντρο του χωριού Κέδρα, στα σύνορα της Ευρυτανίας με την Αργιθέα, ανέκαθεν λειτουργούσε ως καφεπαντοπωλείο με είδη πρώτης ανάγκης αλλά παράλληλα παίζει και το ρόλο τους χώρου για την πρωϊνή συνάντηση των χωριανών και των περαστικών για καφέ. Στο «Διάσελο» μόλις αρχίζει να πέφτει η νύχτα, ιδιαίτερα τούτο τον καιρό που λιγόστεψαν οι δουλειές, όλα τα τραπέζια του στρώνονται με πράσινη τσόχα όπου διεξάγονται  δυνατές παρτίδες χαρτοπαιξίας.

Ο πρύτανης της τράπουλας, Στέφανος Χύτης. 

Εκεί λοιπόν κάθε βράδυ στρώνονται οι άνδρες του χωριού, ώριμοι αλλά κυρίως οι νέοι στη δηλωτή και τελευταία στη μπιρίμπα, παίζουν τρεις τέσσερις παρτίδες και μετά, κερδισμένοι ή χαμένοι φεύγουν για τα σπίτια τους έχοντας κατά νου τη ρεβάνς του επόμενου απογεύματος με τον ίδιο αντίπαλο ή όποιον άλλο είναι διαθέσιμος. Μεταξύ τους θεωρούνται όλοι ίσοι και ικανοί παίχτες αλλά εκείνος που ξεχωρίζει και η άποψή του περί του Ρήγα, της Ντάμας και κυρίως του Άσσου, είναι ο πρύτανης Στέφανος Χύτης του οποίου ο βίος και η σχέση με την τράπουλα είναι πρώτη ύλη για ωραίο μυθιστόρημα.

Από αριστερά: Παύλος Μόκκας, Φώτης Πέτσας, Νίκος Π. Πέτσας, Στέφανος Πέτσας και Κώστας Πέτσας.

Σημειώνουμε πως η δηλωτή και η μπιρίμπα αποτελούν για πολλά χωριά της ορεινής Ελλάδας, του Απεράντιου και της Αργιθέας συνέχεια άλλων εποχών όπου κυριαρχούσε η πόκα και κυρίως το στούκι (το γνωστό παιχίδι 21) και για το οποίο κατά το παρελθόν έκλαψαν πολλές οικογένειες καθότι ήταν κυριολεκτικά αρρώστια για πολλούς άνδρες και άγχος για τις γυναίκες τους που δεν έβλεπαν δεκάρα να φτάνει στο σπίτι τους. Σήμερα τα πράγματα στα καφενεία των χωριών, σε όποια βέβαια μπορούν να συμπληρωθεί τετράδα για δηλωτή ή μπιρίμπα, είναι πιο ήμερα και οι παρτίδες διεξάγονται χωρίς τις παλιές κανιβαλικές συνήθειες και την ώρα που στις τηλεοράσεις παίζονται τα δελτία των ειδήσεων που κανένας δεν τους δίνει σημασία… 

ΚΕΔΡΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, 28112017

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΧΙΟΝΑΚΙ ΣΤΙΣ ΚΟΡΥΦΕΣ ΤΩΝ ΑΓΡΑΦΩΝ

Φτάσαμε αργά το απόγευμα με το μικρό λεωφορείο του ΚΤΕΛ στα Κέδρα, στην απώτατη προς δυσμάς κοινότητα της Ευρυτανίας και το φως δεν ήταν αρκετό (ούτε ο φακός κατάλληλος) να αποτυπώσουμε το λίγο χιόνι που πασπάλισε σήμερα ο Νοέμβριος τις κορυφές του Κόκκινου Στανού και της Ψηλόραχης. Μετά άρχισε να βρέχει, έπεσε το σκοτάδι κι εμείς καταπιαστήκαμε στο «Διάσελο», δίπλα στη σόμπα του Στέλιου που χωνεύει και νωπά κλαριά από πλατάνια με κάτι μεζέδες από ήμερο θήραμα που αν και είχε και κουδουνάκι όταν βοσκούσε στο Παλαιοκάτουνο, έδωσε μάλλον καλύτερο στόχο στον ρέκτη κυνηγό και κρασοτσιπουρογνωσία. Αύριο τα νεώτερα από τούτη τη μικρή πατρίδα και καλύτερες φωτογραφίες από το εκπληκτικό φθινόπωρο στον Απεράντιο…

ΚΕΔΡΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, 27112017

ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ FACEBOOK…

Πήγαινε μια μέρα προς το Αγρίνιο ο φίλος και εξαίρετος μουσικός Κώστας Καλαμίδας από τα Κέδρα Ευρυτανίας και ο οποίος κυκλοφορεί μονίμως με μια φωτογραφική μηχανή στα χέρια ή στην διπλανή θέση και βρέθηκε μπροστά στο θέμα, το οποίο κατάφερε να το κλείσει σε ένα κλικ αλλά μας βγήκε πονοκέφαλος για τι ζώο πρόκειται να είναι αυτό. Σημειώνουμε πως αυτό το μικρό αρπακτικό κυνηγούσε μια μεγάλη πράσινη σαύρα η οποία για να γλιτώσει βούτηξε μέσα στο νερό ενός αυλακιού αλλά δεν ήταν αυτό που την έσωσε· τρόμαξε το τρωκτικό από το φρενάρισμα του Κώστα και εξαφανίστηκε με ταχύτητα.

Το θέμα τώρα είναι τι ζωντανό είναι αυτό. Εγώ επιμένω ότι πρόκειται για νυφίτσα, είδα μάλιστα και φωτογραφίες στο Wikipedia και ταιριάζει. Ο Κώστας λέει όμως ότι πρόκειται για ένα άλλο αρπακτικό, κάτι ανάμεσα σε νυφίτσα και ποντίκι που στα μέρη του το λένε πελέκι. Έχω δει κι εγώ τέτοια πλάσματα, μπελόχια ή κλαροπόντικα τα λέμε στο χωριό μου αλλά δεν μπορώ να πως ότι είναι κάτι τέτοιο. Δεν συμφωνήσαμε, το βάζουμε στους τοίχους μας και περιμένουμε κανέναν πιο ειδικό να μας πει τι είναι αφού βεβαίως συγχαρούμε πρώτα τον Κώστα για την ετοιμότητα που έχει και προλαβαίνει τέτοια σπάνια θέματα και μας τα μοιράζει να τα βλέπουμε και να μπαίνουμε στον κόπο να μαθαίνουμε περισσότερα.

Με την ευκαιρία, να σημειώσουμε πως τέτοιες αληθινές στιγμές της φύσης βλέπουμε και μας αρέσουν σε βίντεο αλλά στην πραγματικότητα ολοένα και πιο σπάνια. Όχι γιατί δεν συμβαίνουν, αντιθέτως, συμβαίνουν συχνότερα απ’ ότι παλιά γιατί μπορεί όλη η Ελλάδα να ερήμωσε από ανθρώπους αλλά η φύση συνεχίζει να υπάρχει και να ζει στους δικούς της ρυθμούς απαλλαγμένη μάλιστα από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες. Βέβαια με την απομάκρυνση από το ύπαιθρο των περισσότερων, μόνο οι παλιότεροι κάπως μπορούμε να καταλάβουμε αυτές τις σκηνές αλλά αρχίζουμε να ξεχνάμε τα είδη που τις δημιουργούν!

ΑΘΗΝΑ, 15062017

ΗΧΟΙ ΤΩΝ ΑΓΡΑΦΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΛΑΜΙΔΑ

Σε μια ωραία και ζεστή εκδήλωση που έγινε την Κυριακή το μεσημέρι στο κέντρο «Πρόποδες» στον Καρέα ο Σύλλογος των Απανταχού Κεδριωτών Ευρυτανίας έκοψε την βασιλόπιτα του νέου έτους 2017 και παράλληλα παρουσίασε το μεγάλο έργο του κατά τη διετία που πέρασε ενώ έβαλε ωραίους στόχους και για τα επόμενα.

Δημήτρης Παπαδιάς, Κώστας Α. Καλαμίδας και Κώστας Παπατζήμας

Στο μικρό αυτό αντάμωμα των Κεδριωτών τους στην Αθήνα παρουσιάστηκε και το cd «Κέδρων Παράδοσις – ένα μαγικό ταξίδι μέσα από τους μουσικούς δρόμους του χωριού μας». Στο ωραίο αυτό δημιούργημα με τα 16 τραγούδια και σκοπούς των Αγράφων ακούγεται το μοναδικό βιολί και η ερμηνεία του Αντώνη Καλαμίδα σε αυθεντικούς παραδοσιακούς σκοπούς της περιοχής και τον συνοδεύουν ο γιος του Ηλίας Α. Καλαμίδας με ξύλινη κιθάρα ενώ η ηχογράφηση και η επιμέλεια είναι του Κώστα Α. Καλαμίδα. 

Στην παρουσίαση δεν έγινε δυνατό να παραστεί ο ίδιος ο Αντώνης και τις τιμές που του απονεμήθηκαν από τον πρόεδρο του Συλλόγιυ Κώστα Παπατζήμα και τον πρώην πρόεδρο της «Πανευρυτανικής Ένωσης» Κώστα Παπαδόπουλο ανέλαβαν να του τις μεταφέρουν ο γιος του Κώστας και ο Δημήτρης Παπαδιάς ενώ συζητιέται να γίνει αργότερα μια μεγάλη εκδήλωση όπου θα τον ακούσουμε να παίζει και να τραγουδά όλα τα τραγούδια.

ΑΘΗΝΑ, 31012017

Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΕ ΤΟ ΦΑΚΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΥΤΗ

Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στα Κέδρα σε φωτογραφία του Κ. Χύτη

Εικόνες από την μικρή του πατρίδα, τα Κέδρα Ευρυτανίας παρουσιάζει ο Κωνσταντίνος Χύτης από τις 14 έως τις 16 Νοεμβρίου στο σταθμό του Μετρό της Ακρόπολης. 

Εικόνες από την μοναδική φύση του Απεράντιου όπως καλείται το τμήμα της Ευρυτανίας στην καρδιά των Αγράφων και δίπλα στον Αχελώο αλλά και από τη  λιτή αρχιτεκτονική των παλιών σπιτιών και των εγκαταστάσεων που έφτιαξαν οι πρόγονοι για να καλύψουν τις ανάγκες τους και να ομορφύνουν τον  τόπο και σήμερα λιώνουν παρατημένα. Αυτά τα ερείπια αλλά και τα ακέραια παλαιά σπίτια ασκούν μια ιδιαίτερη γοητεία στο φωτογράφο αλλά και τον προκαλούν να τα δει με τη δική του ιδιαίτερη ματιά και το αποτέλεσμα αυτών των λήψεων θα μας παρουσιάσει μεθαύριο. 

Τοίχος απο παλιό σπίτι στα Κέδρα με το φακό του Κ. Χύτη

Την ίδια πρόκληση αισθάνεται και με το φως του τόπου, ένα ιδιαίτερο φως με πολλές διαβαθμίσεις, από το λεπτό των κορυφών που σκεπάζουν τον τόπο μέχρι το πυκνό, βαρύ των ποταμών και των δασών που σφίγγουν την περιοχή.  Εκείνο όμως που τον προκαλεί περισσότερο είναι οι άνθρωποι και ο κύκλος της καθημερινότητάς τους που είναι γεμάτος από αρχετυπικές εικόνες και κινήσεις χωρίς επιτήδευση και αποτελούν γι’ αυτόν ένα ανεξάντλητο θέμα το οποίο δουλεύει συστηματικά.  

Ο Κωνσταντίνος Χύτης με ένα μνημείο των τεσσάρων τροχών

Ο Κωνσταντίνος έχει τις ρίζες της καταγωγής από την πλευρά του πατέρα του στα Κέδρα, μεγάλωσε και εργάζεται στην Αθήνα αλλά πάντα πήγαινε στα Κέδρα αρκετές φορές μέσα στο χρόνο και αυτές οι επισκέψεις ήταν που τον έκαναν να γυρίσει με μια φωτογραφική μηχανή και να σκύψει πάνω στον τόπο του να τον αποτυπώσει, να τον προβάλει όπως του αξίζει.  Οι πατριώτες του και οι συντοπίτες του περιμένουμε να δούμε τη συνέχεια του έργου του.    

Η έκθεση γίνεται υπό την αιγίδα του ΟΑΣΑ και των ΣΤΑ.ΣΥ και διεξάγεται στο πλαίσιο του προγράμματος Metro Stages, το οποίο ακολουθεί το παράδειγμα άλλων Μετρό σε πόλεις όπως το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη. Περισσότερα από τη δουλειά του Κωνσταντίνου Χύτη μπορεί να κανείς να δει στη ιστοσελίδα του: www.khytis.com.

ΕΚΛΕΚΤΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΕΣΑ ΠΑΤΡΙΔΑ

Στο βουνό μας ακολούθησε ο μικρός μαθητής της Β' Γυμνασίου Αποστόλης Β. Παπαδιάς και έμεινε ενθουσιαμένος. Είδε τόσα πράγματα που όχι μόνο το σχολείο δεν φροντίζει να μαθαίνει πλέον τα παιδιά, αλλά ούτε στα φυλλάδια των σχετικών μη κυβερνητικών οργανώσεων που έχουν αναλάβει να "ευαισθητοποιήσουν" τα παιδιά για το περιβάλλον δεν περιέχονται. Μέχρι ένα αγριόγατο είδαμε προχθές στο Κεδριώτικο ρέμα!

Η αρθρογραφία των "Μικρών Πατρίδων" βεβαίως και ξεκίνησε εδώ και πολλά χρόνια από τις σελίδες της "Ελευθεροτυπίας" αλλά τώρα βρήκε τη θέση της στα περιοδικά του "Πήγασου", δηλαδή στο "Έθνος" (EXPLORE NATURE, Σκάφος - Φουσκωτό, Έθνος - Κυνήγι, στα Ταξίδια της κυριακάτικης έκδοσης του 'Εθνους" καθώς και σε πολλές εφημερίδες και περιοδικά της περιφέρειας. Σιγά - σιγά πιστεύω πως θα αναπτυχθεί και στο δίκτυο, ώστε να πάψουν οι δυσκολίες που επιφέρει ο βιοπορισμός και τα περιθώρια που βάζει πάντα το "μέσο" και είναι συνήθως τεχνικά, όπως ο συγκεκριμένος χώρος της σελίδας, ο αριθμός αυτών, ο χρόνος δημοσίευσης κλπ. Πέρα απ' αυτό όμως με αυτά τα "περιθώρια" χάνονται κάποιες λεπτομέρειες σχετικά με τους ανθρώπους και άνοιξα αυτή τη "στήλη" με σκοπό να τους γνωρίσετε κι εσείς. Πρόκειται για μοναδικές προσωπικότητες που ζουν, εργάζονται και ζωντανεύουν ακόμα στη Μέσα Πατρίδα... (Φωτογραφίες Δημήτρης Παπαδιάς).

Καλά, είδαμε τα απελευθερωμένα αλογομούλαρα στο Παλιοκάτουνο, αλλά πως θα βάζαμε υπογραφή σε ένα κείμενο αν δεν ξέραμε για κάποια τουλάχιστον ποιό ήταν το αφεντικό τους κάποτε. Ο Κώστας Μπίστας μας είπε ένα σωρό πράγματα γι' αυτά στην αυλή του Αι - Γιάννη. 

Όποιος βρεθεί στα Κέδρα μη ξεχάσει να περάσει από το καφενείο - ταβέρνα της Σταυρούλας Καραγιάννη, απέναντι από την εκκλησία. Για μας είχε φρέσκο τυρί και τσίπουρο για σας όμως μπορεί να φτιάξει εκτός από υπέροχες νοστιμιές με ντόπια προϊόντα και πλαστό όπως οι γιαγιάδες μας.

Θα ρωτήσετε τι χρειάζεται αυτό το πρόχειρο γεφυράκι στο Κεδριώτικο ρέμα μέσα στο καταχείμωνο. Ο Πάνος Μάνταλος το έφτιαξε για να πηγαίνει στη μοντέρνα καλύβα, όταν δεν μπορεί να ανέβει το αγροτικό και να ταίζει ένα σκυλί που έχει αφήσει εκεί πάνω να μαθαίνει τον τόπο...

ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, 04052009

Είπαμε δημοσιογραφία και πρέπει να φαίνεται τουλάχιστον το παραδοσιακό μπλοκάκι .Έτσι κάτσαμε προχθές με τον Δημήτρη Μήτρο στον Πλατανιά και μιλήσαμε για μια ώρα περίπου για το κλάδεμα των ελάτων και τη διατροφή των κατσικιών με αυτά.