ΟΤΑΝ ΟΙ ΚΟΛΟΚΥΘΙΕΣ ΧΑΝΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ!

Οι σχέσεις που είχα με τις κολοκυθιές τα περασμένα χρόνια ήταν μάλλον αδιάφορες, τολμώ να πω γι’ αυτό το σπουδαίο κατά τα άλλα κηπευτικό. Τούτο είχε να κάνει και με όσα απαξιωτικά από παιδί άκουγα για τα κολοκύθια που σαν λέξη συνόδευε πάντα κάτι που περιείχε περιφρόνηση. Όπως: «κολοκύθια με ρίγανη», «κολοκύθια στο πάτερο», «κολοκύθια τούμπανο» και άλλα πολλά, τα περισσότερα με πονηρά υπονοούμενα.

Τούτο βέβαια έχει να κάνει με την ταπεινότητα αυτού του κηπευτικού, την φύση του να έρπει εδώ κι εκεί και τον καρπό του που αν και απαραίτητος σε κάθε τραπέζι, έμοιαζε εντούτοις σαν φτωχός συγγενής απέναντι στις ντομάτες και τα άλλα κηπευτικά. Παρόλα αυτά όμως φέτος επιχείρησα να βάλω στον κήπο κάποιες ποικιλίες που είδα φανταχτερές στα σακουλάκια που πουλάνε τα ειδικά καταστήματα να δω τι θα βγάλουν και φυσικά ακόμα περιμένω και θα αναφερθώ σε αυτή την εμπειρία όταν δω αποτέλεσμα…  

Η μάνα μου από την άλλη εκτιμά πολύ τις κολοκυθιές, σπέρνει με ένα σπόρο που κρατάει από παλιά σε όλες τις άκρες του κήπου και αυτές μεγαλώνουν γρήγορα, παίρνουν δρόμο και όπου τις βγάλει. Τις λέει «μακριές» και όντως, μπορούν να περπατήσουν ακόμη και δέκα μέτρα αναζητώντας φως και χώρο να μεγαλώσουν άνετα τα κολοκύθια τους. Σπέρνει και κάποιες άλλες, με άλλο σπόρο που φροντίζει κάθε χρόνο να κρατάει σε πάνινα σακουλάκια τις οποίες λέει «κοντές» και αυτές πράγματι σε αντίθεση με τις «μακριές» δεν ξεμακραίνουν πολύ από τον κήπο. Και από τις δυο ποικιλίες κρατάει κάποια κολοκύθια να φτιάχνει πίτες τους χειμερινούς μήνες και σπόρο γιατί θέλει να έχει τον δικό της.

Απ’ όλες δε μαζεύει κάθε πρωί τα λουλούδια τους και φτιάχνει υπέροχα φαγητά με κολοκυθανθούς ή κολοκυθολέλουδα όπως τα λέει. Την παρατηρώ όταν τα μαζεύει και διαπιστώνω πως διαλέγει τα αρσενικά λουλούδια γιατί έτσι δίνει την δυνατότητα στην κολοκυθιά θα κάνει περισσότερα κολοκύθια τα οποία δεν λείπουν από το τραπέζι μας τηγανητά ή βραστά καμιά μέρα του καλοκαιριού. Η μάνα μου επίσης, όταν ελευθερώνεται ο κήπος από τις πατάτες, φυτεύει πάλι κολοκυθιές για να έχει μέχρι αργά το φθινόπωρο κολοκυθοκορφάδες και κολοκυθάκια και αν δεν πλακώσει κανένας χιονιάς και τις μαράνει μαζεύει μέχρι τα τέλη του Οκτωβρίου.

Έτσι, ανάμεσα στα άλλα που μαθαίνω για τους κήπους από την μάνα μου, μαθαίνω και για τις κολοκυθιές και τα κολοκύθια. Για να έχουν επιτυχία απαιτείται να φυτευτούν σε  καλό χώμα, με χωνεμένη κοπριά αν γίνεται και θέλουν συχνό πότισμα αλλιώς θα συσκολευτούν πολύ να μεγαλώσουν και να απλώσουν τα βλαστάρια τους. Σημαντικό επίσης είναι να πάρουν τον σωστό δρόμο, να περπατήσουν δηλαδή προς ένα μέρος που θα μπορούν να απλώσουν άνετα τα φύλλα τους τα οποία προστατεύουν τα κολοκύθια από τον ήλιο και τα πλοκάμια τους με τα οποία στηρίζονται σε ότι άλλο φυτό βρουν μπροστά τους.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που οι κολοκυθιές χάνουν τον δρόμο τους, μπερδεύονται με τις διπλανές τους η βρίσκουν εμπόδιο σε κάποιο άλλο κηπευτικό ή φυτό και προκειμένου να γίνουν μέσα στον ανταγωνισμό τους ένα κουβάρι, απαιτείται επέμβαση! Τότε παρεμβαίνει η μάνα μου και απαλά – απαλά τις πιάνει και τις δίνει έναν προορισμό όπου θα μπορούν να περπατήσουν άνετα και να ευχαριστηθούν άπλωμα. Την παρατηρώ να κάνει αυτή τη δουλειά με ιδιαίτερη προσοχή και καταλαβαίνω πως εκείνη τη στιγμή ζητάει από μέσα της και συγνώμη από τις κολοκυθιές για την αναστάτωση που τους δημιουργεί. Τα φυτά φαίνεται πως το καταλαβαίνουν, τρομάζουν για λίγο σαν να πρόκειται να περάσει από πάνω τους το στόμα κάποιας κατσίκας, μαζεύονται και μετά από λίγη ώρα αρχίζουν να ανοίγουν και να αναδεύουν τα φύλλα τους, απλώνουν καινούργια πλοκάμια να πιαστούν και αμέσως το πρώτο βλαστάρι, ξεκινάει να καταλάβει τον χώρο  που του υπόδειξε η μάνα.

Μετά φόβου και κάτω από το άγρυπνο βλέμμα της κυρά Κούλας επιχείρησα κι εγώ να δώσω κατεύθυνση σε κάποιες κολοκυθιές και νομίζω πως τα κατάφερα. Έκρινα δε καλό πριν προχωρήσω στην αλλαγή του προσανατολισμού που είχαν πάρει να κατέβω στο ύψος τους να τους μιλήσω πως αυτό που θα κάνω θα είναι σύντομο και για το καλό τους και φυσικά να τους ζητήσω συγνώμη για την εντύπωση που είχα τόσα χρόνια γι’ αυτές…

MΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 08082020

ΤΑ ΣΦΟΥΓΓΑΡΟΚΟΛΟΚΥΘΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

Περί κολοκυθιών της Καρδίτσας συνέχεια. Είδα πολλά να βρίσκονται ακόμη στα χωράφια ξεχασμένα αλλά από εκείνα που με εντυπωσίασαν, ήταν κάτι κολοκύθια που στην πρώτη εντύπωση δεν μου γέμισαν καθόλου το μάτι. Αυτά όμως όπως μου είπε ο Χρήστος Εγγλέζος που τα καλλιεργεί στην αυλή του οινοποιείου του, τα λένε κολοκύθια σφουγγάρια και τα οποία, κατά τα παλαιότερα χρόνια πριν εμφανιστούν τα πλαστικά σφουγγάρια, το ξέραιναν και με αυτά έτριβαν οι άνθρωποι το δέρμα τους. Τα έπιασα και όντως διαπίστωσα πως ήταν μαλακά και η σάρκα τους συμπιέζονταν όπως ακριβώς τα σφουγγάρια και ομολογώ πως πήρα κάνα δυο και σαν ξεραθούν, θα τα δοκιμάσω και θα σας πω τα αποτελέσματα…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 30092018

ΕΝΑ ΝΕΡΟΚΟΛΟΚΥΘΟ ΓΙΑ ΤΟ ΤΣΙΠΟΥΡΟ

Πρόκειται για απλά νεροκολόκυθα τα οποία φυσικά δεν τρώγονται ούτε από τα ζώα με δυνατά δόντια όταν ξεραθούν. Γίνονται όμως πολύ ωραία δοχεία στα οποίο παλαιότερα, πριν ανακαλυφθούν τα πλαστικά και δεν αποκλείεται πριν ακόμα οι άνθρωποι επινοήσουν την αγγειοπλαστική, έβαζαν, διατηρούσαν και μετέφεραν διάφορα υγρά. Τούτο σκέφτεται να κάνει και ο Χρήστος Εγγλέζος με τούτα τα πολύ μακριά κολοκύθια που πρόκοψαν φέτος στην αυλή του και μάλιστα να βάζει σε αυτά, τσίπουρο από το εκλεκτό που φτιάχνει. Θα τους βάλει πώμα στην μια άκρη και στην άλλη, μια κάνουλα και θα έχει όπως λέει την πιο πρωτότυπη τσότρα στο μαγαζί του για να κερνάει τους φίλους τους όταν πάνε να τον δούνε. Ένα τέτοιο υποσχέθηκε να φτιάξει και σε μένα για την διαφήμιση που του κάνω…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 29092018

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΕ ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑ, Α’

Δεν θα ήταν υπερβολή να σας πω ότι αυτές τις ημέρες όλοι σχεδόν στην Καρδίτσα ασχολούνται με τα αμπέλια, τα κρασιά και τα τσίπουρα,κάτι για το οποίο μόλις μαζευτώ σε μια άκρη θα σας ενημερώσω. Πέρα από τα κρασιά όμως, γίνεται και η τεελυταία συλλογή των κηπευτικών και ανάμεσα σε αυτά και στα κολοκύθια. Ένα από αυτά τα οποία καλλιέργησε ο Χρήστος Εγγλέζος έφτασε τα 50 κιλά, θαυμάζει ο πατέρας του μπάρμπα Λάμπρος ο οποίος λέει πως λυπάται να σφάξει ένα τέτοιο θαύμα αλλά η κυρά του Ευσταθία περιμένει πως και πώς να φτιάξει με τα κομμάτια του που θα βράσει σε πετιμέζι ένα μοναδικό γλυκό, τα «ρετζέλια» αν θυμούνται κάπως οι παλαιότεροι. Για το τι είναι αυτά, πάλι μόλις μαζευτώ θα σας γράψω και θα σας κάνω να τρέχουν τα σάλια σας…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 29092018

ΡΕΤΣΕΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΑΛΟΟΥΙΝ!

Τι νομίζατε; Δεν θα ετοιμαζόμασταν κι εμείς να γιορτάσουμε το Χαλοουίν όπως κάνει κάθε άνθρωπος που σέβεται την παράδοση - ότι νάναι δηλαδή- για να είμαστε μέσα στα πράγματα και να περνάμε δήθεν καλά ξοδεύοντας βεβαίως κάτι αν μας περισσεύει. Ας το πάρει το ποτάμι όμως το κόστος που απαιτείται να γίνουμε μέτοχοι σε μια παγκόσμια γιορτή όπου πρωταγωνιστούν τα κολοκύθια και για άλλους φυσικά έχει κάποια σημασία αλλά για μας αρκεί το… περί ορέξεως κολοκυθόπιτα, που λέει και ο σοφός λαός μας.

Δεν έχουν όμως έτσι τα πράγματα με τα δικά μας κολοκύθια όπως θα έχουν παρατηρήσει όσοι παρακολουθούν τον Ακτήμονα και τους φίλους του και δεν μας αρέσουν μόνο για πίττες . Όπως για παράδειγμα η περίπτωση του Χρήστου Εγγλέζου από την Καστανιά Καρδίτσας, εξαίρετου αμπελουργού και οινοποιού ο οποίος εκτός από τα εκλεκτά κρασιά που φτιάχνει κάθε χρόνο και τσίπουρα, κρατάει την παράδοση με μια μυστική συνταγή μάλιστα και φτιάχνει από τα κολοκύθια εξαιρετικά ρετσέλια. Έτσι επιχειρήσαμε πριν από λίγες ημέρες στο κατάστημά του να σηκώσουμε ψηλά το τεράστιο κολοκύθι βάρους 45 κιλά για να μετρήσουμε τις δυνάμεις μας και είδαμε πως καταφέρνουμε ακόμη… 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 30102017

ΔΥΟ ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ ΠΟΥ ΜΟΥ ΑΡΕΣΑΝ…

Με τα κολοκύθια που καλλιέργησα στο χωριό, ομολογώ πως εισέπραξα μια τεράστια απογοήτευση καθώς τα φύτεψα κοντά το ένα με το άλλο είδος και όλα βγήκαν, χάρη στο θαυμαστό κόσμο των εντόμων – επικονιαστών, κολοκύθια! Δηλαδή, ένα είδος που έμοιαζε σε κάτι ανάμεσα κολοκυθιού και αγγουριού και τούτο χάρηκε πολύ η μάνα μου γιατί δεν άκουσα τις συμβουλές της. Γι’ αυτό και όπου βλέπω κολοκύθια, ενθουσιάζομαι και ζητώ από τους παραγωγούς να μου κρατήσουν λίγο σπόρο υποσχόμενος πως θα προσέξω και τα φυτέψω μακριά το ένα είδος από το άλλο. Όπως για παράδειγμα, τα κολοκύθια του Κώστα Ντελέζου από τον Αϊ – Σώστη Φθιώτιδας που είδα προχθές στο παζάρι της Μακρακώμης και ζήλεψα, τόσο που ζήτησα να έχω μια φωτογραφία με αυτά τα οποία μοιάζουν είτε με μεγάλα φίδια που πνίγω ως άλλος Ηρακλής, είτε με υπερμεγέθη σπεραματοζωάρια. Σε ότι να μοιάζουν πάντως, του χρόνου που θα έχω δικά μου θα είμαι διπλά υπερήφανος…

ΑΘΗΝΑ, 22102017

ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΟΛΟΚΥΘΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΣΑΡΟΛΑ

Φωτογραφίες από τα βουνά και τα νησιά μπορώ να ανεβάσω ένα σωρό, όπως επίσης μπορώ να γράψω και πολλά κείμενα γι' αυτά που βλέπω και μου αρέσουν και θέλω να τα μοιραστώ μαζί σας. Αυτό όμως που δεν μπορώ με τίποτα να σας στείλω, ούτε με φωτογραφίες, ούτε με κείμενα είναι οι γεύσεις που δοκιμάζω κάποιες φορές στις περιπλανήσεις μου εδώ κι εκεί στην Ελλάδα. Όπως για παράδειγμα, τους ανθούς της κολοκυθιάς που μαγείρεψε η κυρά Γεωργούλα Κατσίνη σαν σήμερα πριν από εννιά χρόνια στη Χελιδόνα Ευρυτανίας.

Και δεν ήταν η γεύση, αλλά όλη η φροντίδα που είχε για τα ταπεινά αυτά λουλούδια, που νοστίμεψαν και έδωσαν χρώμα σε μια κατσαρόλα με λαχανικά από τον κήπο της. Κράτησα τη συνταγή (την αγνούν οι τηλεμάγειροι) και πιθανόν κάποια στιγμή τη βάλω σε κάποια σελίδα περιοδικού, όχι βέβαια για να την ξεσηκώσετε και να κάνετε κάτι το ίδιο γιατί αυτό είναι πρακτικά αδύνατον, αλλά έτσι για την ιστορία και θα την αφιερώσω σε αυτή τη σπουδαία γυναίκα που ξέρει ακόμα να μαγειρεύει λουλούδια από τον κήπο της.

ΑΘΗΝΑ, 13072017

ΑΝΘΙΣΜΕΝΑ ΠΙΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

Είναι οι κολοκυθιές ο πλέον πληθωρικός ένοικος των κήπων του καλοκαιριού καθώς η ανάπτυξή τους δεν γνωρίζει μέτρο και απλώνεται ασύστολα προς κάθε σημείο του εδάφους, σκαρφαλώνει στους φράχτες, καταπατεί τον χώρο των άλλων λαχανικών και αυθαίρετα περνάει πολλές φορές τα σύνορα του γειτονικού κήπου.

Το ιδιαίτερο όμως που κάνουν τα ταπεινά αυτά φυτά είναι ότι κάθε πρωί στολίζουν τους κήπους με τα μεγάλα κιτρινόχρυσα λουλούδια τους, τα οποία μοιάζουν σαν άστρα μέσα στην πυκνή πρασινάδα των φύλλων τους και εκτός από το ότι ζαλίζουν με τους χυμούς τους τις μέλισσες και τα άλλα έντομα, γίνονται στα χέρια της άξιας νοικοκυράς στολίδια του καλοκαιρινού τραπεζιού.

Δεν είναι όμως και τόσο εύκολο να μαγειρευτούν οι κολοκυθανθοί. Πρέπει κατ' αρχήν να μαζευτούν πολύ νωρίς το πρωί γιατί τους μαραίνει ο ήλιος, να καθαριστούν χωρίς να πλυθούν με νερό καλά και με πολλή προσοχή και ταχύτητα να χωρέσουν τη γέμιση, που βασικά είναι ρύζι, κρεμμύδι, μαϊντανός, ψιλοκομμένη ντομάτα και πιπεριά, αλάτι και πιπέρι, και να τοποθετηθούν με προσοχή στην κατσαρόλα, όπου θα βράσουν με λίγο λάδι και νερό για είκοσι λεπτά περίπου.

Η επιτυχία της νοικοκυράς –της κυρα Κούλας σ'αυτή την περίπτωση- είναι να μη σπάσει κανένα γεμισμένο λουλούδι γιατί, εκτός από την εξασφαλισμένη γεύση, κύριο ζητούμενο στο πιάτο είναι επίσης και η αισθητική. Πολλές φορές, μάλιστα, σαν σπάσει κάποιο το βγάζουν στην άκρη για να μη φαίνεται και χαλάει την αρμονία.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 29072009

ΤΑ ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ…

Κρατήθηκα, ομολογώ τούτες τις ημέρες μακριά από αυτό που λέμε «εκλογική διαπάλη» και τούτη γιατί για πρώτη φορά από τότε που άρχισα να ψηφίζω και βεβαίως μετά από 35 χρόνια παρουσίας σε μια δουλειά που η πολιτική ήταν η κυριότερη ενασχόλησή της – στην αείμνηστη Ελευθεροτυπία - ένιωσα πως η «πρώτη φορά αριστερά» κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ μου έδεσε τη γλώσσα και κυρίως μου προσέβαλε την αριστερά που πίστευα.

Έτσι αφιερώθηκα απερίσπαστος στα χωράφια μου, τις καλλιέργειες και τα δέντρα μου και προετοίμασα το έδαφος έτσι ώστε του χρόνου να έχω ένα σπουδαίο ξεκίνημα ως αγρότης ενώ παράλληλα πάσχιζα να κρατήσω σημειώσεις από αυτή την περίοδο ζωής για να φτιάξω ένα βιβλίο για τον αγώνα της επάρκειας, όπως έχω ανακοινώσει πριν από λίγο καιρό. Δεν θα επεκταθώ σήμερα σε αυτό αλλά δεν μπορώ να μην σας μεταφέρω μια εξαιρετική εμπειρία η οποία πέρα από όρια της αγροτικής οικονομίας η σημασία της είναι άκρως πολιτική και καθόλου τυχαία, ομοιάζει με την πολιτική σκηνή και τις πρακτικές της.

Πρόκειται για την καλλιέργεια των κολοκυθιών, κάτι που ήθελα πολύ να πετύχω και μάλιστα φρόντισα να φυτέψω διάφορες ποικιλίες να δω ποιες σηκώνει ο τόπος. Το πήρε είδηση η μάνα μου η οποία έχει εμπειρία οκτώ δεκαετιών στους κήπους και με προειδοποίησε πως δεν θα κάνω τίποτα γιατί όπως τα φύτεψα κοντά κοντά στον κήπο, οι μέλισσες που κάνουν την επικονίαση, θα πάνε σε όλα τα λουλούδια θα μεταφέρουν γύρη από τη μια ποικιλία στην άλλη και θα τις μπερδέψουν. Δεν την άκουσα και τελικά από τις δέκα ποικιλίες που φύτεψα, μόνο μια ήταν καθαρή και όλες οι άλλες μπασταρδεύτηκαν και αυτή η κολοκυθιά την οποία μάλλον δεν επισκέφτηκαν την κρίσιμη στιγμή οι μέλισσες επειδή ήταν πνιγμένη στα βλήτα, βγήκε μόνο ένα και μονάκριβο άσπρο κολοκύθι.

Το δίδαγμα από αυτή την ιστορία είναι ότι πρέπει να προσέχουμε γιατί αυτό που σπέρνουμε, κολοκύθια ή ιδέες, πολλές φορές δεν είναι βέβαιο πως θα μας αποδώσουν το επιθυμητό αποτέλεσμα και βεβαίως να ακούμε και λιγάκι τους παλαιότερους. Η πείρα τους είναι πολύτιμη και απαραίτητη όταν καταπιανόμαστε για πρώτη φορά με πράγματα που δεν γνωρίζουμε καλά, ανεξάρτητα αν αυτά είναι τα ταπεινά κολοκύθια ή τα λουλούδια της αριστερής διακυβέρνησης που έβγαλαν άλλο καρπό από αυτό που περιμέναμε. Και στην περίπτωση, δεν φταίνε μόνο οι μέλισσες αλλά και οι μύγες που τους μύγιαζαν…   

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 19092015