ΔΥΟ ΠΛΑΤΑΝΟΙ ΠΟΥ ΕΓΙΝΑΝ ΕΝΑΣ…

Κατά κανόνα, τα μεγάλα δέντρα μεγαλώνουν και πεθαίνουν καθένα μοναχό του και στο σημείο που φύτρωσαν. Λίγες φορές όμως και σε ορισμένα είδη παρατηρείται το φαινόμενο των ξενιστών, ήτοι διάφορα άλλα είδη, αναρριχητικά κυρίως που σκαρφαλώνουν σε μεγαλύτερα και ψηλότερα για να επιβιώσουν γιατί δεν μπορούν να σταθούν όρθια μόνα τους ενώ υπάρχουν και ορισμένα, παράσιτα τα λένε, που τρέφονται κιόλας από τους χυμούς ή το σώμα εκείνων που τα φιλοξενούν.

Είναι σπάνιο, κάποια δέντρα που ενώ φυτρώνουν καθένα ξεχωριστά να ενωθούν σε ένα σώμα και τούτο ασφαλώς αποτελεί θαύμα εκτός από τις περιπτώσεις των εμβολιασμών που αποτελούν μέθοδο βελτίωσης των ειδών. Ένα τέτοιο θαύμα είδα πριν από λίγες μέρες δίπλα από τον ωραίο, παλιό δρόμο που οδηγεί από το χωριό Άγιος Νικόλαος (Λάσπη) προς το Καρπενήσι. Δυο πλάτανοι με ξεχωριστές ρίζες είχαν ενωθεί και αποτέλεσαν ένα δέντρο. Πώς έγινε αυτό; Πιθανόν κάποτε που ακόμη ήταν δυο βλαστάρια κάποιος να πήγε και να τα έκανε κόμπο αλλά επειδή δεν έσπασαν τα αγγεία τους, αυτά καθώς αύξαιναν, εξελίχθηκαν ως ένας κορμός που κατόπιν έγινε ένα μεγάλο και δυνατό δέντρο το οποίο ξεχωρίζει ανάμεσα στα άλλα στο ωραίο δάσος…

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 04072015

ΕΝΑΣ ΘΗΛΥΚΟΣ ΠΛΑΤΑΝΟΣ ΣΤΟ ΜΟΡΝΟ

Πήρε το μάτι μου ένα διάλογο στο Facebook σχετικά με την πρόληψη του καρκίνου του μαστού και είχε να κάνει με την ανοησία που σέρνεται και σέρνει, κόσμο και κοσμάκη. Να βάζουν δηλαδή καρδούλες σε μηνύματα και να τις στέλνουν εδώ κι εκεί για να ευαισθητοποιηθούν τάχα οι γυναίκες περί του θέματος. Καλό είναι αυτό αν βέβαια συνδυάζεται με την πρόληψη αυτής της κατάρας που πλήττει μεγάλο αριθμό γυναικών μέσω τακτικών εξετάσεων και τη συνεχή ενημέρωση. Από μόνες τους οι καρδούλες δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια μεγάλη χαζομάρα η οποία μπορεί να είναι και κολλητική.

Τα σκέφτηκα αυτά βλέποντας μια εξαιρετική φωτογραφία από το μπούστο ενός πλατάνου στο Μόρνο που ψάρεψα στη σελίδα του καλού φίλου Βαγγέλη Πετσωτά και σκέφτηκα  αντί για κόκκινες καρδούλες και άλλες χαζομάρες θα ήταν καλύτερο να μοιράζονταν σε πολλούς τοίχους αυτό το αγαλμάτινο, εύρωστο σώμα του πλατάνου για θαυμασμό αλλά και για μια βαθύτερη σκέψη πίσω από την επιφάνειά του!

ΥΓ. Σε ευχαριστώ πολύ Βαγγέλη για την φωτογραφία!

ΑΘΗΝΑ, 09012018

ΤΟ ΓΕΦΥΡΑΚΙ ΣΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΩΝ ΠΛΑΤΑΝΩΝ

Το γεφύρι στον Παλιόμυλο με τα πλατάνια φυτρωμένα στο κορμί του 
(Φωτογραφία της Αγλαίας Σκεπετάρη)

Το άφθονο νερό ήταν αυτό που έκανε εκείνους τους θεμελίωσαν σε άγνωστο χρόνο την  Ανατολική Φραγκίστα, ένα κεφαλοχώρι στην καρδιά της Ευρυτανίας, στο σημείο που βρίσκεται σήμερα. Λίγο πιο κάτω δηλαδή από τα κεφαλόβρυσο της Σωτήρας όπου δυνατό πετάγεται μέσα από τη γη και δεν δροσίζει μόνο τα μεγάλα πλατάνια γύρω του αλλά αρδεύει και τα περισσότερα χωράφια του χωριού στα οποία φθάνει με μεγάλα αυλάκια.  

Το ανάγλυφο όμως της περιοχής δεν επέτρεπε την ευκολία της προώθησης του νερού και γι’ αυτό σε πολλά σημεία οι χωριανοί υποχρεώθηκαν το περνούσαν στην αρχή με ξύλινα κανάλια και υποχρεώθηκαν να φτιάξουν ακόμη και γεφύρια για να μπορούν να στηρίξουν τα αυλάκια. Έτσι ένα από αυτά τα γεφύρια που κατασκευάστηκαν, περί το 1890 θυμούνται οι παλιότεροι στην Ανατολική Φραγκίστα ήταν στη θέση Παλιόμυλος, στην είσοδο του φαραγγιού που έχει το ίδιο όνομα και κατά τους χειμερινούς μήνες πολλές φορές πλημμυρίζει από τα νερά που έρχονται από την κορυφή Καμαράκι που είναι από πάνω από το χωριό. Ένα άλλο ανάλογο γεφύρι που έχει στην πλάτη του αυλάκι είναι το λεγόμενο Καμαρούλα, στο Μέγα Ρέμα, στα δυτικά του χωριού. Στην περίπτωση, το αυλάκι το οποίο έχει γίνει τσιμεντένιο από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 συνεχίζει να μεταφέρει νερό το οποίο χρησιμοποιείται σε ελάχιστα χωράφια μέσα στο χωριό.

 Τα γεφύρια αυτά τύχαιναν της ετήσιας συντήρησης μαζί με τα αυλάκια και αυτή γίνονταν με τη λεγόμενη προσωπική εργασία, ήτοι την υποχρέωση που είχαν οι κάτοικοι να προσέχουν αυτά τα απαραίτητα για την συνέχεια του κόσμου τους πράγματα. Η υποχρέωση αυτή σταμάτησε όταν έπαψαν οι καλλιέργειες λόγω της αποψίλωσης του χωριού από κατοίκους και την αδυναμία όσων απέμειναν εκεί να τις επαναλάβουν και η τύχη αυτών των έργων αφέθηκε στην εύνοια που θα έδειχνε γι’ αυτά ο χρόνος και ο καιρός.

 Έτσι έπαψε και το ενδιαφέρον για το γεφύρι στον Παλιόμυλο, στο σώμα του οποίου κατάφεραν και φύτρωσαν διάφορα αγριόχορτα τα οποία σαφώς και το επηρεάζουν με τις ρίζες τους αλλά εκείνο που θα αποδειχθεί καταλυτικό γι’ αυτό είναι τα πλατάνια. Είναι πολύ εύκολο να τρυπώσουν ανάμεσα στις πέτρες της δομής του οι αόρατοι σχεδόν σπόροι των πλατάνων και εύκολο επίσης αυτά να φυτρώσουν και πολύ σύντομα να απλώσουν ρίζες για να μπορέσουν να σηκώσουν τον μεγάλο κορμό που συνήθως έχουν αυτά.

Δεν σταματούν πουθενά αυτές οι ρίζες. Χώνονται παντού, ελίσσονται ανάμεσα στις πέτρες, τις αγκαλιάζουν καθώς μεγαλώνουν και επιχειρούν τρόπον τινά να τις μετακινήσουν για να μην τις εμποδίζουν. Μια πραγματική μάχη δίνουν συνέχεια οι ρίζες ενός πλατάνου με τις πέτρες κάτω από το δέντρο με στόχο πάντα να στηρίξουν όσο γίνεται καλύτερα το δέντρο.

Έτσι έκαναν και οι ρίζες των πλατάνων που μεγαλώνουν ελεύθερα στο σώμα του γεφυριού στον  Παλιόμυλο αφού δεν βρέθηκε κανείς να τις ξεριζώσει όσο ήταν ακόμη μικρά αυτά τα δέντρα και τώρα μάλλον είναι αργά καθώς αυτές χώθηκαν βαθιά μέσα στο γεφύρι και το έχουν σχεδόν διαλύσει. Στην κατάσταση που έχει περιέλθει δεν είναι πλέον απίθανο σε μια κατεβασιά που μπορεί να φέρει το φαράγγι να το πάρουν μπροστά τα νερά και να το διαλύσουν. Είναι και η μοίρα των γεφυριών αυτή, όσο καλοχτισμένα κι αν είναι να τα πάρουν μια μέρα τα νερά και να τα σβήσουν, να τα κάνουν ένα σωρό από πέτρες.

Το γεφύρι το επονομαζόμενο Καμαρούλα

Στην περίπτωση, μπορεί και το ίδιο το γεφύρι στον Παλιόμυλο να επιθυμεί αυτή την καταστροφή γιατί το άφησαν στη μοίρα του οι άνθρωποι και κυρίως, άφησαν να μεγαλώσουν στην πλάτη του τα πλατάνια, σαν ενοχλητικά παράσιτα. Μόνο του δεν μπορούσε να τα αποτινάξει, ήθελε να βάλουν και οι άνθρωποι το χέρι τους αλλά κανένας δεν μπήκε σε αυτόν τον κόπο. Εξάλλου αυτό το γεφύρι, όπως και όλα τα άλλα εξάλλου –πλην των σιδερένιων του στρατού, τα λεγόμενα Μπέλει που μπορούν να μετακινηθούν – τα πόδια τους είναι καρφωμένα στη γη και δεν μπορούν να περπατήσουν, να πάνε παρακάτω να γλιτώσουν από αυτό το ενοχλητικό βάρος. Έτσι, απηυδισμένο από τα πλατάνια, να θέλει να τα εκδικηθεί με την αυτοχειρία του.

Δεν λογαριάζει όμως καλά το γεφύρι ή μάλλον δεν είχε μπει ποτέ στον κόπο να μάθει τα χούγια του πλατάνου και ας τον έχει στην πλάτη τόσα χρόνια φυτρωμένο. Και σωρός να γίνει, οι ρίζες του πάλι να βρουν τρόπο να τον κρατήσουν στη ζωή έστω και γερμένο στο έδαφος και σκάβοντας συνέχεια μια μέρα και βγάζοντας πολλές παραφυάδες θα καταφέρουν να μην θυμάται κανένας ότι κάποτε εκεί υπήρχε ένα γεφύρι...

ΑΘΗΝΑ, 10052017

ΥΓ. Το κείμενο και οι φωτογραφίες δημοσιεύτηκαν στις 10/05/2017 στο περιοδικό "ΕΘΝΟΣ - ΚΥΝΗΓΙ" που κυκλοφορεί ένθετο στην εφημερίδα 'Έθνος" κάθε Τετάρτη και φιλοξενεί κείμενα και άρθρα του Ακτήμονα...

ΤΟ «ΧΑΝΙ ΠΛΑΤΑΝΙΑ» ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΠΑΛΙ…

Από αριστερά, Ανδρέας Πλατανιάς, Δήμητρα Μητσάκη και Γιάννης Πλατανιάς

Το «Χάνι του Πλατανιά» είναι στο δρόμο Λαμία – Καρπενήσι, λίγα χιλιόμετρα μετά τον Άγιο Γεώργιο και λίγο πριν αρχίσουν οι ανηφόρες για τις Ράχες Τυμφρηστού και από εκεί ξεκινάει και ο δρόμος που οδηγεί στα χωριά του Ανατολικού Τυμφρηστού, τη γενέτειρα Μεγάλη Κάψη και τα άλλα που ακολουθούν και καταλήγει μέσα στην Ευρυτανία.

Το Χάνι το οποίο ίδρυσε ο Γιάννης Πλατανιάς μετά το 1950, σε αυτό το κομβικό σημείο για την συγκοινωνία και μέσα στα πλατάνια γνώρισε δόξες σε όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του, ειδικά δε τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες που όλα τα χωριά ήταν γεμάτα κόσμο. Εκεί κατέβαιναν όσοι έρχονταν με τα ιστορικά ημιλεωφορεία από τα χωριά της Ευρυτανίας και έπαιρναν το λεωφορείο της γραμμής από τη Λαμία για να πάνε στο Καρπενήσι κι εκεί περίμεναν και το δικό τους τοπικό να επιστρέψουν. Εκεί όμως έκαναν στάση πολλά άλλα οχήματα για να πάρουν μια ανάσα οι επιβάτες τους πριν αρχίσουν οι δύσκολες ανηφοριές του Τυμφρηστού να πιούν έναν καφέ και εύρισκαν πάντα και ωραίο φαγητό.

Ήταν μερακλής ο μπάρμπα Γιάννης Πλατανιάς και πολύ αγαπητός άνθρωπος και γι’ αυτό τον προτιμούσαν και οι ντόπιοι και οι περαστικοί και το ίδιο ακολούθησε με τον γιο του Πάνο που ανέλαβε το Χάνι και ο οποίος μάλιστα το στόλισε με δεκάδες παραδοσιακά αντικείμενα – σχεδόν Μουσείο το είχε κάνει- κι έτσι το κράτησε μέχρις ότου δεν μπορούσε να το δουλέψει. Από τότε το Χάνι πήραν και το δούλεψαν για λίγα χρόνια άλλοι επαγγελματίες αλλά τώρα ήρθε η ώρα να το αναλάβει η Τρίτη γενιά των Πλαταναίων, τα αδέρφια Γιάννης, Ανδρέας και Κώστας και να αρχίσει μια νέα περίοδος γι’ αυτό. 

Ανδρέας και Γιάννης Πλατανιάς με ιστορικές φωτογραφίες από το Χάνι 

Το «Χάνι του Πλατανιά από την παραμονή των Χριστουγέννων επαναλειτουργεί υπό την διεύθυνση των γιων του Πάνου Πλατανιά. Πλήρως ανακαινισμένο και υποδέχεται τους πελάτες του σε μια ωραία αίθουσα με τζάκι συνεχώς αναμμένο όπου μπορούν να απολαύσουν τη στάση τους με καφέ, ποτά και φαγητό από σπιτική κουζίνα στην οποία μαγειρεύει η Δήμητρα Μητσάκη και μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις προτιμήσεις. Το Χάνι του Πλατανιά λειτουργεί από το πρωί ως αργά το απόγευμα και όποιος θέλει να βρεί στρωμένο το τραπέζι μπορεί να τηλεφωνήσει στο 6974971958. 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 26122016

ΕΝΑΣ ΠΛΑΤΑΝΟΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΑΤΟΥ

Τα δέντρα και τα φυτά έχουν την τύχη να μην γνωρίζουν ότι εμείς οι άνθρωποι τους δίνουμε φύλο· η μηλιά λέμε, ο κέδρος, το ρείκι ακολουθώντας την άποψη που είχε για κάθε είδος ο αρχαίος άνθρωπος που τα ονομάτισε και τα έβαλε σε κατηγορίες. Έτσι θεωρούμε πως ο πλάτανος είναι αρσενικός αν και πολλές φορές λέμε το πλατάνι, στο ουδέτερο και αυτό συμβαίνει σε κάποιες πολύ ειδικές αναφορές. Στην περίπτωση του ελάτου τώρα, λόγω και κύρους στην ιεραρχία του δάσους πιστεύουμε πως είναι αρσενικός αλλά ακούμε και ορισμένους επιστήμονες να χρησιμοποιούν τη λέξη ελάτη. Στα χωριά όμως ακούμε τους ανθρώπους να λένε, στον πληθυντικό όταν πρόκειται για πλήθος, τα έλατα και να γεμίζει το στόμα τους.

Τα λέω αυτά γιατί δεν μπορούσα να βρω άλλα λόγια σαν είδα προχθές στο ρέμα Μπλαροποτιστής πριν από τους Πλατάνους του Μαράθου που με τον Πάνο Νιαβή πήγαμε να επισκεφτούμε, ένα εκπληκτικό φυσικό σύμπλεγμα: Έναν πλάτανο με σώμα δυνατής γυναίκας να μοιάζει να θέλει να ξεφύγει από τον ευθύ, ως στύλο δεσμωτηρίου κορμό ενός ελάτου που είναι ακριβώς δίπλα του. Η κίνησή του έμοιαζε σαν να την είχε προετοιμάσει ένας γλύπτης προκειμένου να την περάσει σε ένα πιο ανθεκτικό, απ’ ότι τα ξύλα των δέντρων υλικό και πιθανόν να είχε στο νου την αποδέσμευση ενός σώματος από το άλλο.

Το ενδιαφέρον σύμπλεγμα των δέντρων στο ρέμα δεν θα το προσέχαμε αν δεν ήταν δίπλα στο δρόμο και είναι κάτι πολύ το φυσικό μέσα στο δάσος όπου κάθε δέντρο με κάθε τρόπο διεκδικεί το χώρο του και δημιουργεί μαζί με τα διπλανά του απίθανα συμπλέγματα συμβίωσης ή απώθησης που τις περισσότερες φορές δεν βλέπουμε. Στην περίπτωση φαίνεται πως ο έλατος φύτρωσε στη σκιά του πλατάνου πριν από καμιά τριανταριά χρόνια όπως υπολογίσαμε και μεγάλωσε στην αγκαλιά του αλλά ήρθε η ώρα να τελειώσει η σχέση τους γιατί καθώς ψηλώνει κι άλλο, αλλάζουν και οι συνθήκες και αυτό που πρέπει να φύγει είναι ο πλάτανος που στην αγκαλιά του μεγάλωσε και ήδη σήκωσε το ένα πόδι να φύγει…

ΑΘΗΝΑ, 20042016

ΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ ΧΩΡΙΣ PRETTY BRA…

 

Χθες ήταν η ημέρα που έκατσα όλη την ημέρα στο σπίτι, προκειμένου να τελειώσω κάτι δουλειές και παράλληλα κράτησα ανοιχτή την τηλεόραση, στο MEGA, όλες τις ώρες που ήμουν εκεί και έριχνα που και που καμιά κλεφτή ματιά για να δω τι περιέχει το πρόγραμμα.

 

Είδα λοιπόν Καμπουράκη και Οικονομέα, οι οποίοι είναι φίλοι μου και παλιότερα έχουμε μάλιστα δουλέψει στα ίδια μέσα και δεν λέω τίποτα γι’ αυτούς και το πώς δουλεύουν, συνέχισα με το ζεύγος Κωστόπουλου - Μπαλατσινού και πάλι δεν λέω τίποτα γιατί είναι πάνω από τα συνηθισμένα οι άνθρωποι και πάρα πολύ άξιοι για ότι κάνουν. Να μην πολυλογώ, συνέχισα και είδα όλο το πρόγραμμα μέχρι το απόγευμα που πήρα την απόφαση να βγω λίγο έξω και να δω και πως είναι ο αληθινός κόσμος και να ξεμυρίσω από τα τηλεμαγειρέματα.

Έκανα μια μακρά εισαγωγή για να πω κάτι και που χθες θα είδατε φαντάζομαι σε μια ανάρτηση, το πόσο δηλαδή διαφημιστικό χρόνο διαθέτουν για την προβολή των σουτιέν pretty bra, διαφήμιση για την οποία οι εμπνευστές τους κατά τη γνώμη μου πρέπει να πάρουν άριστα γιατί καταφέρνουν με λόγο και εικόνα να προσελκύσουν εκείνο ακριβώς τον κόσμο που θέλουν και όπως φαίνεται, ανταποκρίνεται γιατί προβολή χωρίς κέρδος δεν νομίζω πως κάνει κανένας. Και μάλιστα πολύ κέρδος απ’ ότι καταλαβαίνω…

Τέλος πάντων, η χθεσινή ανάρτηση δημιούργησε ένα ωραίο διάλογο κι έτσι υποχρεώθηκα να αναζητήσω στο αρχείο κάποιες φωτογραφίες με δέντρα, πλατάνια κυρίως που κάποια τμήματα του κορμού τους φέρνουν προς διάφορα μέρη του γυναικείου σώματος και τέτοια έχω πολλά φωτογραφίσει. Έτσι ανακάλυψα τρεις φωτογραφίες από πλατάνια που είναι στον παλιό δρόμο που οδηγεί από τη Μητρόπολη στη Λίμνη Πλαστήρα και τις ανεβάζω, όχι σαν κομμάτι της διαφήμισης, αλλά για να δείτε πως φαίνονται χωρίς φύλλα και γυμνά τα σώματα των πλατάνων πράγμα που κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρον τον περίπατο στο δάσος και ιδιαίτερα κοντά στα ποτάμια όπου τα πλατάνια θριαμβεύουν και ομορφαίνουν τον τόπο όλο το χρόνο.

ΑΘΗΝΑ, 30112013