ΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ ΚΑΙ Η ΧΑΜΕΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ

Ο Στέφος Τσιαγλής και γυναίκα του Παναγιώτα, στο χωράφι τους
στο Αρματολικό Τρικάλων, την άνοιξη του 2004

Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ήταν μια εποχή αρκετά δύσκολη για την επιβίωση των ανθρώπων και πρώτο μέλημα για όλους ήταν η ανασυγκρότηση του τόπου μετά από μια δεκαετία πολέμου, κατοχής και εμφυλίων συγκρούσεων. Και αυτό έγινε μαζί με το όργωμα, τη σπορά, το θέρο, τον τρύγο, το κοπάδι και τη βάρκα και είχε ως αποτέλεσμα να γίνει ένα θαύμα από άκρον σε άκρον της πατρίδας. Μιας πατρίδας που όλοι σχεδόν και ο καθένας με τον τρόπο του έβαλαν πλάτη να σηκωθεί όρθια και το κατάφεραν μέχρι που ήρθαν αργότερα άλλοι «πατριώτες» και άλλος λίγο και άλλος πολύ, έβαλαν το χεράκι τους και την διέλυσαν. Το αποτέλεσμα είναι πλέον ορατό και η αρχή μιας αντίστροφης πορείας, όπως αυτή στις αρχές της δεκαετίας του ’50 που δεν περίσσευε κανένας, μαζί με ότι χρήσιμο καινούργιο ήρθε στη ζωή μας, είναι κατά τη γνώμη μου η προτεινόμενη. Το κακό στην περίπτωση όμως είναι ότι από την πολύτιμη μαγιά εκείνου του κόσμου ελάχιστα ίχνη έχουν μείνει και από τους πρωταγωνιστές του μεταπολεμικού έπους της επιβίωσης οι περισσότεροι δεν είναι πια μαζί μας να μας διδάξουν πως με υπομονή, πίστη, αφοσίωση, αλληλεγγύη και αγάπη σε αυτό που κάνουν μπορεί να αναστηθεί πάλι ο τόπος και να ανοίξει η ψυχή μας. Ο τόπος μας είναι ο ίδιος και πολλές έχει κατ’ επανάληψη αποδείξει πως μπορεί να στηρίξει τους ανθρώπους που τον αγαπούν βεβαίως και τον προσέχουν σαν τα μάτια τους…

ΑΘΗΝΑ, 21012016

«ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΩΝ ΦΙΛΙΠΠΩΝ» ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Βορεινοί άνεμοι,  από την Καβάλα, τις Σέρρες και τη Δράμα έφεραν χθες το απόγευμα στο Polis Art Café πολλούς φίλους και ανθρώπους του θεάτρου να καλοδεχτούν το βιβλίο «Τα κείμενα των Φιλίππων» (Εκδόσεις ΚΑΠΑ) που κυκλοφορεί στη Σειρά «Σύγχρονο Ελληνικό Θέατρο» και συγκεντρώνει σε έναν τόμο θεατρικά έργα και κείμενα που γράφτηκαν για το Φεστιβάλ Φιλίππων και παρουσιάστηκαν την περίοδο 2009-2014. Έλληνες συγγραφείς, παλιότεροι αλλά και νέοι, Καβαλιώτες και μη, έγραψαν«κατά παραγγελία» του Φεστιβάλ Φιλίππων έργα και κείμενα εμπνευσμένα από τις εκάστοτε «θεματικές». Οι Βασίλης Βασιλικός, Λούλα Αναγνωστάκη, Αντώνης και Κωνσταντίνος Κούφαλης, Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Μισέλ Φάις, Σάκης Σερέφας, Κοσμάς Χαρπαντίδης, Διαμαντής Αξιώτης, Κώστας Ακρίβος, Γλυκερία Μπασδέκη, Γιώργος Χρονάς, Ευριπίδης Γαραντούδης και Νικόλαος Ε. Καραγιαννακίδης  αφήνουν τη δική τους «παρακαταθήκη» στο Φεστιβάλ Φιλίππων και μέσα από τον Λόγο τους «γράφουν» μια παράλληλη «ιστορία» ενός από τους σημαντικότερους θεσμούς πολιτισμού της Ελλάδας.

Μίλησαν ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Φιλίππων και του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας Θοδωρής Γκόνης, η δήμαρχος Καβάλας Δήμητρα Τσανάκα  και ο εκδότης Βασίλης Χατζηιακώβου, ενώ αποσπάσματα από τα «Κείμενα των Φιλίππων» διάβασαν οι ηθοποιοί Λυδία Φωτοπούλου και Δημήτρης Πιατάς καθώς και ορισμένοι από τους παριστπαμενους συγγραφείς.  

ΑΘΗΝΑ, 19012016

ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΣΧΕΔΙΑ ΣΤΟ ΧΙΟΝΙ

Το διαβήκαμε κι αυτή τη χρονιά το σύνορο! Μια σελίδα άλλαξε αθόρυβα προχθές  μεσάνυχτα σε όλα τα ημερολόγια και το πρωί ξυπνήσαμε φορτωμένοι με ένα χρόνο περισσότερο στην πλάτη. Τούτο μπορεί μην φαίνεται με την πρώτη ματιά στον καθρέφτη, αλλά σιγά – σιγά το παραδεχόμαστε οι ίδιοι και οπωσδήποτε, και στην πορεία του χρόνου το καταλαβαίνουν και οι άλλοι γύρω και κοντά μας και έτσι πια μας αντιμετωπίζουν.

Συνηθίζεται όμως σε τέτοιες στιγμές και γίνονται και διάφοροι απολογισμοί  και βεβαίως προγράμματα για το επόμενο διάστημα που απλώνεται μπροστά μας οπότε και τα πράγματα σοβαρεύουν για μερικές ημέρες αλλά πολύ σύντομα τα καταπίνει η σκληρή καθημερινότητα και σβήνουν μέσα στο αδυσώπητο κύκλο του χρόνου. Απ’ αυτή τη βάσανο πέρασα μια φορά ακόμη κι εγώ κι αφού εκτίμησα τα πράγματα και τα γεγονότα του περασμένου χρόνου έβαλα κάποιους στόχους για την επόμενη χρονιά και μπορεί και για τη δεκαετία γιατί η ζωή υποστηρίζω είναι μονόδρομος και έτσι πρέπει να την περπατάμε.  

- Η φωτογραφία συμβολική, από άλλο, περασμένο χειμώνα στο χωριό. Ένα τραπέζι στην πλατεία με τέσσερις καρέκλες γύρω του προκαλεί για μια συζήτηση που μπορεί να ξεκινήσει από το μηδέν όπως σε μια άγραφη λευκή σελίδα ή και να σβήσει και να μην τη θυμάται κανένας – όπως το χιόνι με τη σύντομη παρουσία του πάνω στα πράγματα. 

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 16012015

ΕΝΑΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ…

Από τις πρώτες φωτογραφίες της ζωής μου, στη βάφτιση. Τότε συνήθιζαν ακόμη και στα χωριά να φοράνε φουστανάκια και στα αγοράκια πιθανόν για να ξέρουν απ' αυτά όταν γίνουν τσολιάδες. 

Έξι μηνών με τη μάνα μου στο πανηγύρι του Αγίου Παντελεήμονα. 

Η φωτογραφία τραβηγμένη από πλανόδιο φωτογράφο. 

Έφθασα σήμερα στην κορυφή της ηλικίας και επόμενο είναι από εδώ και πέρα να αρχίσει το κατέβασμα αλλά τις άλλες κορυφές, των βουνών, θα συνεχίσω να τις ανεβαίνω όπως και τις περιπλανήσεις στα νησιά και τους κάμπους δεν πρόκειται να σταματήσω μέχρι να έρθει η μεγάλη ώρα του μαζέματος στο σπίτι να κάνω τους απολογισμούς της ζωής…

Λέω κορυφή, γιατί σήμερα μετράω τα 58 – αριθμός που θυμίζει και την ημερομηνία γέννησής μου, το σωτήριον και πολλά υποσχόμενο για την μεταπολεμική γενιά έτος 1958. Μια απλή χρονολογία είναι αλλά για μένα αλλά και πολλούς της ίδιας γενιάς έχει μια άλλη σημασία καθώς φέτος που συμπληρώνουμε αυτό το έτος ηλικίας και εφόσον είχαμε αρχίσει να δουλεύουμε πριν από το 1982 (εγώ από το 1978 έβαλα τα πρώτα ένσημα) μπορούσαμε να πάρουμε σύνταξη. Τούτο ήταν βέβαιο μέχρι πριν από λίγα χρόνια αλλά όπως το έφεραν τα πράγματα, η συνταξιοδότηση μεταφέρεται στις ελληνικές πολιτικές καλένδες, κατάσταση που στεναχωρεί πολύ τους περισσότερους αλλά το πρέπει να το εμπεδώσουμε πως τα λογής στραβοπατήματα μιας εποχής εδώ όλα πληρώνονται.

Δεν βγάζω τον εαυτό μου έξω από την στεναχώρια της κατάστασης αλλά βρίσκω εξαιρετικά προκλητική την περίπτωση να αρχίσω μια καινούργια ζωή, αν όχι ως έφηβος και πρωτάρης στην κοινωνία, να βάλω στόχο τώρα να πάρω άλλη σύνταξη μετά από 35 χρόνια, στα 93 ας πούμε και έτσι να κατακτήσω ένα ρεκόρ καθώς η ασάφεια για το μέλλον δεν μου δίνει άλλες επιλογές. Μέχρι τότε, το σωτήριο  έτος 2051 σας παρακαλώ δεν ξαναμιλάμε για σύνταξη και θα συνεχίσουμε να σβήνουμε όσα κεράκια ακριβώς μαρτυρούν τα χρόνια μας…   

ΑΘΗΝΑ, 15012016

ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟ ΚΑΠΕΛΟ ΣΤΟΝ ΤΟΙΧΟ

Εκεί που έχουν φυτρώσει σήμερα τσουκνίδες, ήταν κάποτε το πάτωμα του ισογείου ενός σπιτιού στην οδό Δελγιώργη, στο Μεταξουργείο. Το σπίτι πάλιωσε, ρημάχτηκε κι έπεσε, τα μπάζα έφυγαν για τη χωματερή μαζί με τα πλακάκια και αφού δεν ενδιαφέρθηκε κανένας εργολάβος να κάνει αντιπαροχή, βρήκαν χώμα οι τσουκνίδες και τα αγριόδεντρα και πρόκοψαν. Πριν φράξουν το οικόπεδο, κάποιος με γόνιμη σαφώς έφεση στη καλλιτεχνία, πρόλαβε και ζωγράφισε στον τοίχο που ακουμπούσε κάποτε η εσωτερική ξύλινη σκάλα, ένα κορίτσι που μοιάζει να φορά μεγάλο καπέλο σαν να είναι στην εξοχή ή φωτοστέφανο, ως αγία της γειτονιάς την οποία αγνοούμε. Ως μια υπόμνηση έστω, ότι το σπίτι αυτό είχε και πάνω όροφο και ανεβοκατέβαιναν οι νοικοκυραίοι και ο κόσμος, έμεινε το έργο στον τοίχο.

-   - Η φιγούρα του κοριτσιού φαίνεται μόνο τούτες τις ημέρες του Γενάρη που δεν έχουν ψηλώσει ακόμη οι τσουκνίδες να την κρύψουν και πιστεύω πως θα διακρίνεται αρκετά χρόνια ακόμη τους χειμώνες που πέφτει η βλάστηση. Εκτός και αν από κάποια δυνατή βροχή καταρρεύσει όλος ο σοβάς και μείνουν γυμνές οι πέτρες του τοίχου. Τότε το οικόπεδο θα αδειάσει οριστικά αφού θα χάσει τη σκιά μιας άγνωστης ψυχής που κατοικεί εκεί μαζί με τις αδέσποτες γάτες της γειτονιάς.  

ΑΘΗΝΑ, 14012016

ΤΙΠΟΤΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΧΩΡΙΣ ΒΑΣΑΝΟ

Δεξιά στον τοίχο όπου τελειώνει το παρατημένο οικόπεδο στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου και Μυλέρου στο Μεταξουργείο, το έργο ασφαλώς και είναι κατανοητό ακόμη και σε ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν επισκεφθεί τη ζούγκλα καθώς οι βασιλείς των ζώων είναι γνωστοί σε όλους και το ζευγάρωμά τους - βασιλικό ως τους αρμόζει είναι. Μένεις και το θαυμάζεις το χάρτινο σύμπλεγμα και λυπάσαι που η εικόνα είναι φθαρτή και θα λιώσει κάποτε από τον ήλιο και τη σκόνη και δεν θα βάζει πλέον ιδέες στους περαστικούς. Δίπλα, στο αριστερό άκρο του οικοπέδου ο άλλος τοίχος συμπληρώνει και υπερθεματίζει πάνω στο θέμα.  Για όλα τα ανθρώπινα αλλά και των ζώων τα πράγματα, ακόμη και οι βασιλικοί έρωτες κάποτε τελειώνουν καθώς το βάσανο της φθοράς  παραμονεύει - είτε αυτά είναι χάρτινα, είτε φυσικά…

ΑΘΗΝΑ, 13012016

O ΤΟΙΧΟΣ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ

Η πρόσοψη στο παλαιό σπίτι της οδού Σαλαμίνος στον Κεραμεικό, αποδείχθηκε ιδιαίτερα ανθεκτική στον χρόνο και χάρη στην καλή κατασκευή της στέκεται ακόμη όρθια και ορίζει ως φαίνεται την ιδιοκτησία στο χορταριασμένο οικόπεδο με τις θαλερές τσουκνίδες των οποίων οι ρίζες ακουμπάνε στα θεμέλια της αρχαίας πόλης. Στην πρόσοψη αυτή διατηρούνται σχεδόν ακέραια τα στολίδια μιας αρχιτεκτονικής την οποία χωρίς να βαραίνει καμιά υπογραφή καταφέρνει εντούτοις και προβάλλει αβίαστα το ύφος της αθηναϊκής γειτονιάς όπου στις ρωγμές του υπεδάφους της με τα αλλεπάλληλα στρώματα ερειπίων άλλων εποχών, κατοικούν φαίνεται τα πνεύματα των αρχαίων τεχνιτών και αόρατα βάζουν πλάτη να μη πέσει κι αυτός ο τοίχος και χαθεί η ομορφιά από την άτυχη πόλη… 

ΑΘΗΝΑ, 11012016