ΕΝΑΣ ΤΣΑΛΑΠΕΤΕΙΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Ξέρω πως στην Αθήνα υπάρχουν ένα σωρό πουλιά, σχεδόν απ’ όλα τα είδη του πτερωτού κόσμου -εκτός από βασιλικούς αετούς, χελιδονόψαρα, πιγκουίνους- και τα βλέπουμε να πετάνε τη μέρα ενώ ορισμένα που κινούνται τη νύχτα, όπως οι κουκουβάγιες για παράδειγμα που είναι γεμάτοι οι λόφοι γύρω από την Ακρόπολη, οι μπούφοι που ούτε καν τα υποψιαζόμαστε ότι υπάρχουν και φυσικά νυχτερίδες στα ερειπωμένα σπίτια.

Μου έκανε όμως μεγάλη εντύπωση, ένας τσαλαπετεινός που είδα πριν από λίγες μέρες να ψάχνει για τροφή στο ξεραμένο χορτάρι δίπλα στις γραμμές του Ηλεκτρικού ακριβώς κάτω από το Θησείο, στις Μουριές που λέμε. Δεν είχα ξαναδεί τέτοιο πουλί στην πόλη ούτε φανταζόμουν πως μπορεί ένας άρχοντας των βουνών, ένας τόσο κομψός εκπρόσωπος του πτερωτού κόσμου να γυρίζει μέσα στα σκονισμένα και κακόμοιρα αλσύλια της Αθήνας.

Την τελευταία φορά που είχα δει τσαλαπειτεινό ήταν στο δάσος με τις ωραίες βελανιδιές στην κορυφή Ταξιάρχης πάνω από το χωριό Λαφίνα του Αχελώου και μου είχε κοπεί η ανάσα από την ομορφιά αυτού του πουλιού. Δεν έκατσε όμως παρά μόνο λίγα δευτερόλεπτα πάνω σε ένα κλαδί και εξαφανίστηκε. Έτσι και να είχα μαζί μου ένα μεγάλο φακό τίποτα δεν θα προλάβαινα να έκανα. Έτσι έγινε με τούτον εδώ που βλέπετε στη φωτογραφία, που πάλι δεν είχα μαζί μου ένα μεγάλο φακό, αρκέστηκα στις δυνατότητες μια απλής μηχανής και δεν κατάφερα να τον «πιάσω» καλύτερα σε ένα κοντινό κάδρο αλλά κι έτσι είμαι αρκετά ικανοποιημένος.

Η παρουσία ενός τσαλαπετεινού στην Αθήνα με βάζει σε σκέψεις για το πώς βρέθηκε ο αυτό το ωραίο πουλί στην Αθήνα και κατέφυγε, για λόγους τροφής φαντάζομαι στην Αρχαία Αγορά που πιθανόν να μπορεί να βρει κάτι να βάλει στο στομάχι του. Να έριξε μαύρη πέτρα πίσω του στο δάσος με τα δροσερά δέντρα και να μετακόμισε στην πόλη μας το βρίσκω εντελώς απίθανο. Μπορεί όμως να τον είχε πιάσει κάποιος και να τον είχε βάλει σε κλουβί κι να ξέφυγε; Ούτε κι αυτό το βρίσκω ότι μπορεί να έχει γίνει γιατί είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανακαλύψει ο άνθρωπος τη φωλιά των τσαλαπετεινών. 

Η περίπτωση να ξεσπιτώθηκε, να πρόλαβε δηλαδή να πετάξει από κάποιο από τα δάση που κάηκαν τον περασμένο μήνα στην Αττική δείχνει να είναι η πιο επικρατέστερη καθώς οι ζημιές στα φυσικά οικοσυστήματα είναι ανάλογες αυτών των κοινοτήτων των ανθρώπων και των εγκαταστάσεών τους αλλά περνάνε στα ψιλά των ειδήσεων. Αναφέρουν βεβαίως τις περιπτώσεις κάποιων άτυχων κατοικίδιων, πιθανόν και αδέσποτων ζώων απ’ όσα δεν μπόρεσαν να ξεφύγουν ή πήραν λάθος δρόμο αλλά για τις φωλιές των πουλιών στα κλαδιά των δέντρων ή μέσα στις κουφάλες, ελάχιστα ακούμε. Ευτυχώς όμως που τα πουλιά έχουν φτερά και πετάνε, φεύγουν κι έτσι γλυτώνουν ενώ οι χελώνες για παράδειγμα είναι καταδικασμένες να γίνουν κάρβουνο καθώς και οι σκαντζόχοιροι που ζουν εκεί.

Το πουλί πάντως έδειχνε τρομαγμένο και ήταν πολύ προσεκτικό στις κινήσεις του, εκεί δίπλα στις γραμμές του ηλεκτρικού που το είδα όπου και μοναδικός του εχθρός θα ήταν οι αδέσποτες γάτες, αλλ’ αυτές όπως κατάλαβα τις έχουν όλες ξεπαστρέψει κι έτσι πιστεύω πως μπορεί να επιζήσει και δεν αποκλείεται να τον δούμε και κάποια άλλη μέρα να ομορφαίνει κάποια άλλη θλιβερή γωνιά της πόλης που θεωρείται και ως… πράσινο!

ΑΘΗΝΑ, 05092018. Εφημερίδα "Δημοκρατία", ένθετο περιοδικό "Κυνήγι - Ψάρεμα".

ΕΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΤΕΚΙ ΣΤΗ ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ

Τη Νέα Ιωνία δεν υπάρχει τίποτα πια να τη χωρίζει με την Αθήνα, καθώς και τα τελευταία εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας που λειτουργούσαν εκεί και έδιναν για πολλές δεκαετίες στην περιοχή τον αέρα μιας βιομηχανικής πόλης και μεροκάματο σε πολύ κόσμο και ιδιαίτερα σε γυναίκες, έκλεισαν και τη θέση τους πήραν μεγάλα σούπερ μάρκετ και άλλα πολυκαταστήματα κι έτσι καταργήθηκε το σύνορο που ένωνε και χώριζε τις δυο πόλεις…

Στον πυρήνα της προσφυγικής γειτονιάς της Νέας Ιωνίας με τα χαρακτηριστικά σπίτια, τις λεγόμενες τετρακατοικίες, κάποια απ’ αυτά συνεχίζουν να υπάρχουν μέχρι σήμερα ανάμεσα στις πολυκατοικίες και να θυμίζουν πως ήταν εκεί τα περασμένα χρόνια, πριν οι εργολάβοι εξομοιώσουν όλη την Αττική με τις πολυκατοικίες. Σε μια γωνιά της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου και Καραολή – Δημητρίου πάνω στην πλατεία της Μάνας, της πρώτης πλατείας του συνοικισμού, λειτουργεί ακόμη και το αρχαιότερο γαλακτοπωλείο της Νέας Ιωνίας, αυτό που άνοιξε το στις αρχές της δεκαετίας του ΄50 ο Κωνσταντίνος Μπούρχας και εξυπηρετούσε τη γειτονιά με γάλα που προμηθεύονταν από τις κοντινές στάνες, στη Μεταμόρφωση (Κουκουβάουνες), Χαμόμηλο, Μάρμαρα, ακόμα και από το βασιλικό κτήμα στο Τατόι. Με το ίδιο γάλα έφτιαχνε γιαούρτι, ρυζόγαλο, γαλακτομπούρεκο αλλά στο μαγαζί διέθετε και γλυκά ταψιού που έφτιαχνε ο ίδιος ενώ ο πελάτης εύρισκε επίσης βούτυρο και μέλι. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα η γωνία  να γίνει στέκι για τους κατοίκους της περιοχής και καθιερώθηκε να λέγεται απλά: «Στου Μπούρχα». 

Για το λόγο αυτό φιλοξένησε και το πρώτο τηλέφωνο που μπήκε στη Νέα Ιωνία και «Ο Μπούρχας ο γαλακτοπώλης», όπως τον έλεγαν όλοι, ήταν υποχρεωμένος να φωνάζει όποιον καλούσαν ενώ εκεί πάλι γίνονταν και οι πολιτικές και άλλες συναθροίσεις των κατοίκων της περιοχής.

Ο Κώστας Μπούρχας λειτούργησε το κατάστημα αμιγώς ως γαλακτοπωλείο ως το 1986 και το σταμάτησε λόγω Τσερνομπίλ από το φόβο του μολυσμένου από ραδιενέργεια γάλακτος. Κάποια περίοδο κατόπιν το νοίκιασε σε έναν που έφτιαχνε μόνο γιαούρτι. Όταν ο γιός του Τάκης σταμάτησε να δουλεύει στον ΟΗΕ, έδειξε ενδιαφέρον, αποζημίωσε τον ενοικιαστή και διατηρώντας τον χαρακτήρα του γαλακτοπωλείου, το λειτούργησε ως τέτοιο χωρίς βέβαια να διαθέτει γάλα και γαλακτοκομικά από τις στάνες της περιοχής αλλά από τις εγχώριες βιομηχανίες και το συμπλήρωσε με καρέκλες καφενείου. Έτσι λειτούργησε πάλι το «Γαλακτοπωλείο του Μπούρχα» και είναι στέκι όπως τα περασμένα χρόνια τόσο των ωρίμων αλλά και των νέων που μαθαίνουν για την πόλη τους από τις φωτογραφίες από διάφορες στιγμές της εξέλιξης της Νέας Ιωνίας που κοσμούν τους τοίχους του μαγαζιού.

Το νέο κατάστημα έχει έντονο τον απόηχο της παλιάς Νέας Ιωνίας αλλά ο Τάκης Μπούρχας θέλησε και του έδωσε και μια άλλη προοπτική καθώς στον πάνω όροφο, έχει διαμορφώσει έτσι το χώρο ώστε να γίνονται μουσικές συναντήσεις, βιβλιοπαρουσιάσεις και άλλες εκδηλώσεις που αφορούν την ζωή της Νέας Ιωνίας. Έτσι ότι γαλακτοπωλείο εξελίχθηκε σε «Ίδρυμα Μπούρχα», όπως λένε πια στην περιοχή και το γεγονός εκτιμάται απ’ όλους τους κατοίκους της Νέας Ιωνίας που θέλουν ένα στέκι με ιστορία στην πόλη τους.

ΑΘΗΝΑ, Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", 29082018

ΤΟ ΦΕΤΙΝΟ ΜΑΣ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ ΗΤΑΝ ΑΣΠΡΟ!

Φέτος στο χωριό δεν κάναμε τίποτα φοβερά πράγματα με κήπους και όλο τον Αύγουστο που ήμουν εκεί ασχολήθηκα μόνο με το καθάρισμα των χωραφιών από άρρωστα και ξερά για να φυτευτούν φέτος το χειμώνα κάποιες καστανιές και λίγα άλλα καρποφόρα. Ο καθαρισμός είχε και ένα άλλο στόχο καθώς φαίνεται και αν δεν προκύψει κανένας καύσωνας, είναι πολύ καλή η χρονιά για τα κάστανα και έπρεπε να είναι κατακάθαρος ο τόπος από κάτω από τις καστανιές για το μάζεμά τους.

Η μάνα από πλευρά της φέτος δεν έκανε και μεγάλο κήπο. Λίγα φασόλια, λίγες πατάτες και πολλές ντομάτες τις οποίες πείραξαν πάλι κάτι αρρώστιες και στεναχωρήθηκε πολύ. Πήγαν όμως πολύ καλά οι κολοκυθιές της και κάτι άσπρα καλαμπόκια που έσπειρε. Ήταν από δυο μικρές καλαμπόκι που είχα πάρει πριν τέσσερα χρόνια από τον Αμάραντο Καρδίτσας, από την μητέρα του Αντώνη Παπαδάκου, Αντιγόνη και είχαν ξεχαστεί. Τις βρήκε λοιπόν η μάνα, τις ξεσπύρισε και τις έβαλε στον κήπο. Σαν άρχισαν να ψηλώνουν τα καλαμπόκια δεν πίστευε αυτό που έβλεπε. Ξεπέρασαν τα δυο μέτρα ύψος και έβγαλαν κάποια μέχρι και τρεις ρόκες, κάτι που πετυχαίνει κάποιος μόνο όταν τους ρίξει κουβάδες λίπασμα.

Τούτο φαίνεται πως έγινε επειδή είχε χρόνια να σπείρει καλαμπόκια σε αυτόν τον κήπο και βρήκαν αρκετές από τις ουσίες που θέλουν και έριξαν μπόι και έβγαλαν πολλές και δυνατές ρόκες. Κάποιες απ’ αυτές όταν ξεραθεί καλά θα τις αλέσουμε να κάνουμε μπομπότα. Αυτό το άσπρο καλαμπόκι που έπαψαν να καλλιεργούν στην Ελλάδα και μόνο σε λίγα σημεία μπορεί να το βρει κάποιος γιατί έχουν γεμίσει τα χωράφια υβρίδια, ήταν αυτό που έκαναν την καλύτερη μπομπότα που έμοιαζε με σιταρένιο ψωμί και δεν είχε καθόλου γλουτένη. Θα κρατήσουμε φυσικά λίγο σπόρο και του χρόνου θα σπείρουμε περισσότερο να δώσουμε και σε φίλους αυτό τον σπάνιο καρπό της ελληνικής γης που μας γέμισε χαρά φέτος.

ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΨΗ, 03092018

ΕΝΑ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΟΝ ΚΡΙΚΕΛΟΠΟΤΑΜΟ…

O παπα Θανάσης Ζαφείρης, οι γιοί του Δημήτρης και Σωτήρης και ο Γιάννης Τσατσαράγκος περνάνε το ποτάμι στον κουβά της μπουλντόζας.

Το Ληναράκι είναι ένας πολύ παλιός οικισμός της Καστανιάς Προυσού, ο οποίος κατά τα τελευταία χρόνια έχει εγκαταλειφθεί εντελώς και το χειρότερο είναι ότι η ξυλογέφυρα πάνω από τον νευρικό Κρικελοπόταμο που εξυπηρετούσε όσους είχαν ακόμη κάποια ζωντανά που τα πήγαιναν εκεί πέρα ή να τρυγήσουν κάτι λίγα αμπέλια που είχαν απομείνει, έχει σαπίσει και ήταν πολύ επικίνδυνη για όποιον επιχειρούσε να την περάσει. 

Έτσι, εκτός από τις τελευταίες μέρες του καλοκαιριού που λιγόστευαν τα νερά του ποταμού, κανένας πλην ελαχίστων κυνηγών δεν πάταγε το πόδι του στον παρατημένο οικισμό όπου φέτος όπως είδα σε μια πρόσφατη επίσκεψή μου εκεί, οι ροδιές που έχουν απομείνει, είναι κατάφορτες αλλά είναι ζήτημα αν κάποιος μαζέψει τον καρπό τους.

Η ξυλογέφυρα πάνω από τον Κρικελοπόταμο έχει σαπίσει και είναι εξαιρετικά επικίνδυνη για όποιον δεν γνωρίζει την κατάστασή της...

Το κυριότερο όμως και αυτό που απασχολεί πολλούς από την Καστανιά και ιδιαίτερα τον παπα Θανάση Ζαφείρη που μεγάλωσε εκεί απέναντι, στον οικισμό Ποτάμι και ο οποίος ήταν και ο άνθρωπος που μου μίλησε για το Ληναράκι που πρόλαβε να έχει 30 οικογένειες, είναι η πρόσβαση προς στην ωραία εκκλησία του Αϊ – Γιάννη Θεολόγου η οποία πανηγυρίζει στις 26 Σεπτεμβρίου αλλά είναι και πολλοί εκείνοι που θέλουν να πάνε να ανάψουν ένα κεράκι αλλά δεν μπορούν αφού δεν πατιέται πλέον η ξυλογέφυρα.

Η επιφάνεια της ξυλογέφυρας με τα σαπισμένα σανίδια που πρόκειται να αλλαχθούν

Το ενδιαφέρον όμως αυτό των Καστανιωτών άκουσαν οι αρχές και γι’ αυτό έστειλαν τις προάλλες ένα μηχάνημα (μπουλντόζα) την οποία χειρίζονταν ο Γιώργος Μήτσου και με την βοήθεια του Γιάννη Τσατσαράγκου που γνωρίζει καλά την περιοχή, ίσιαξε μια δίοδο μέσα στο ποτάμι να περνούν τα ψηλά αυτοκίνητα και τα φορτηγά και άνοιξε ένα δρόμο μέχρι κάτω από τη γέφυρα για να πάνε εκεί τα μηχανήματα που θα χρειαστούν να φτιάξουν το γεφύρι, οι εργασίες για το οποίο όπως έχει ακουστεί θα αρχίσουν πολύ σύντομα.

Τους πρόλαβα να δουλεύουν εκεί στις 22 Αυγούστου και μαζί με τον παπα - Θανάση και τους γιούς του Σωτήρη και Δημήτρη και για να μη βραχούμε, περάσαμε το ποτάμι μέσα στον κουβά της μπουλντόζας. Το γεγονός μας θύμισε το όχι και πολύ μακρινό χθες που η Ευρυτανία και γενικά η ορεινή Ελλάδα δεν είχε δει αμαξιτό δρόμο και πολλές φορές οι άνθρωποι περνούσαν τα φουσκωμένα ποτάμια πάνω σε αυτά τα θηριώδη μηχανήματα.  

Χωρίς να βραχούμε καθόλου, περάσαμε εκείνη τη μέρα τον Κρικελοπόταμο μαζί με τον παπα Θανάση τον Κρικελοπόταμο

Ένα χθες που καμιά φορά εμφανίζεται σαν κακό όνειρο για ορισμένους και άλλοτε, ως αφορμή να ξαναδούμε τα πράγματα από μια άλλη γωνιά, της αυτογνωσίας τουλάχιστον για το τι αληθινά είναι ο τόπος μας και πόσο δυνατά κρατούσε δεμένους τους ανθρώπους κοντά του. Και επίσης, να σχολιάζει την απόσταση που κράτησαν οι άνθρωποι, όταν για διάφορους λόγους ο καθένας απομακρύνθηκε από την γενέθλια γη και τις ρίζες τους.  

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το κείμενο και οι φωτογραφίες δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα "Ευρυτανικός Παλμός" την 4 Σεπτεμβρίου 2012.    

ΣΚΗΝΙΚΟ ΜΕ ΝΕΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗΝ ΑΧΑΡΝΩΝ

Η αντιπαροχή που εφαρμόστηκε μεταπολεμικά για να καλυφθεί το επιτακτικό ζήτημα της στέγης κατέστρεψε εντελώς το πρόσωπο και την αισθητική της Αθήνας, την μετέτρεψε από μια ωραία μεσογειακή πόλη με πολλά νεοκλασικά κτίρια αλλά και ένα πλήθος όμορφων και ζωντανών λαϊκών κατοικιών σε μια τσιμεντούπολη. Στον ωκεανό του ασχήμιας, σαν νησίδες επιζούν, ευτυχώς ακόμη, ορισμένα λαμπρά δείγματα από την αρχιτεκτονική της, κυρίως στο κέντρο και σε προστατευόμενες περιοχές, όπως η Πλάκα, το Μοναστηράκι και αλλού.

Μια σειρά από τέτοια σπίτια υπάρχει και στην οδό Αχαρνών, τον δρόμο που αποτελούσε λόγω της κατάληξής της στην Εθνική Οδό, την κύρια είσοδο στην Αθήνα, επισκεπτών αλλά και εσωτερικών μεταναστών από όλη την Ελλάδα κατά τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες που η πόλη ακόμη δεν είχε απλωθεί σε όλο το λεκανοπέδιο. Σε αυτό τον μεγάλης σημασίας  δρόμο, πιο λαϊκό κάπως από την γειτονική της παράλληλο οδό Πατησίων, υπήρχαν πολύ ωραία κτίρια, κατοικίες  ξεχωριστών κυρίως ανθρώπων, από τα οποία πολλά θυσιάστηκαν στη αντιπαροχή και γέμισε η Αχαρνών σε όλο το μήκος της μεγάλες πολυκατοικίες οι οποίες γνώρισαν δόξες μέχρι που οι περισσότεροι από τους ενοίκους τους, στα χρόνια της ευμάρειας μετακόμισαν προς τα βόρεια προάστια και ζουν σε άλλου ύφους κτίρια.

Έτσι άρχισε ραγδαία η περιοχή να αλλάζει πρόσωπο, πράγμα που κορυφώθηκε με την εγκατάσταση όλων των φυλών της γης που άλλοι νόμιμα κι άλλοι παράνομα βρίσκονται στην Αθήνα και για ευνόητους λόγους, επέλεξαν αυτή την περιοχή να κατοικήσουν. Στην αρχή νοίκιασαν τα υπόγεια, σιγά – σιγά ανέβηκαν ορόφους και κατοικούν πια στα πατρογονικά των νοικοκυραίων της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς από τους οποίους ελάχιστοι ηλικιωμένοι έχουν μείνει και κυκλοφορούν  ακόμη στη γειτονιά και μπορούν να διηγηθούν ενδιαφέρουσες ιστορίες από την εποχή της ακμής της οδού Αχαρνών.

Όπως υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι που αποτελούν μνημεία μιας άλλης εποχής, διατηρούνται και ορισμένα κτίρια στολίδια για την πόλη από τα οποία άλλα στεγάζουν κόσμο κι άλλα είναι παρατημένα. Υπάρχει όμως και ένα κτίριο, στη γωνία Αχαρνών και Φαιστού από το οποίο έχει μείνει μόνο η πρόσοψη που στηρίζεται με μια σιδερένια σκαλωσιά, ενώ στο ξέσκεπο εσωτερικό του δραστηριοποιείται μια ρουμάνικη εταιρεία πούλμαν που εξυπηρετεί βαλκάνιους στα ταξίδια από και προς τις πατρίδες τους. Πιθανόν οι ιδιοκτήτες, όταν αυτό κρίθηκε ακατάλληλο, φρόντισαν να διατηρήσουν την πρόσοψη όπως συνέβη και  σε αρκετά άλλα ως σκηνικό και μέσα έχτισαν ότι ήθελαν. Τούτο γίνονταν όταν έτρεχε το χρήμα από τα ταμεία του κράτους και των τραπεζών, χωρίς βεβαίως να σκέφτεται κανένας, αν αυτά τα κτίρια βρουν κάποτε ενοικιαστή να στεγάσει τις δραστηριότητές του.

Έτσι κατάντησε να μείνει ο τοίχος ένα σκηνικό που θυμίζει την παλιά Αχαρνών, στο τμήμα της που ανθούσαν άλλοτε δεκάδες επιχειρήσεις και να βλέπει μπροστά του να απλώνουν οι τσιγγάνοι τα παράνομα μανάβικά τους, ενώ απέναντι από κάθε τρύπα να βγαίνουν οι υπάλληλοι των μαγαζιών να ρωτάνε τους περαστικούς αν θέλουν λαθραία τσιγάρα!

ΑΘΗΝΑ, 03092918. Εφημερίδα "Φιλελεύθερος>, σελ. 37.

ΕΝΑ ΑΓΑΛΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΙΑ…

Έχω μια αδυναμία στα αγάλματα που βρίσκονται σε διάφορα σημεία της πόλης γιατί θεωρώ πως όλοι αυτοί που τιμήθηκαν είτε σε μάρμαρο, είτε σε μπρούντζο, έχουν ένα αποκλειστικό προνόμιο: δεν μπορούν να κουνήσουν τα πόδια και να πάρουν τα μάτια τους να φύγουν μακριά από μια πόλη που διαρκώς παρακμάζει. Κι αν δεν το δείχνει φανερά, το αφήνει με την αδιαφορία της να το εμπεδώνουμε καθημερινά και σε μικρές δόσεις…

Τα αγάλματα και οι προτομές είναι οι καθημερινοί μάρτυρες της καθημερινότητάς μας καθώς από τη θέση που βρίσκονται βλέπουν με τα παγωμένα μάτια τους και χωρίς αισθήματα βεβαίως στη μαρμαρένια καρδιά τους, τη ζωή μας να κυλά στους αδιάφορους δρόμους, τα βρώμικα πεζοδρόμια και τις παρατημένες πλατείες και θα μπορούσαν να αποτελούν τρόπο τινά, τους βωβούς ληξίαρχους της πόλης. Τα βλέπουμε κάθε μέρα στη θέση τους  εκτός και αν αποφασίσει ο Δήμος να τα μεταφέρει κάπου αλλού, πράγμα σπάνιο γιατί τα περισσότερα έχουν δεθεί με τον χώρο που βρίσκονται ή αν είναι από μπρούντζο, τότε αυτά είναι εύκολη λεία των πανταχού παρόντων και εμπλεκόμενων σε κάθε παρανομία τσιγγάνων που έχουν στείλει στα χυτήρια τα περισσότερα απ’ αυτά.

Τα αγάλματα έχουν κι αυτά τα πάθη τους, από τον καιρό κυρίως που μαυρίζει τα μάρμαρα, την υγρασία που τα σκουριάζει, τα περιστέρια που δεν τα νοιάζει αν πάνω τους κάνουν την ανάγκη τους. Δεν είναι και λίγες όμως οι φορές που κάποιοι τα κακοποιούν. Τα βάφουν ή γράφουν διάφορα στη βάση τους, στις προτομές ειδικά είναι πολύ συνηθισμένο να τους παραποιούν το πρόσωπο με διάφορα σχέδια και χρώματα ενώ συχνά επίσης παρατηρείται και ο ακρωτηριασμός τους ή και η πλήρης διάλυσή τους από δράστες συνήθως αγνώστους. Στις περιπτώσεις αυτές, κάποιες υπηρεσίες του Δήμου ή του Υπουργείου Πολιτισμού που τηρούν αρχείο και εκμαγεία από αυτά, παρεμβαίνουν και τα αποκαθιστούν. Έτσι έγινε για παράδειγμα με την μύτη του αγάλματος του Παλαμά μπροστά από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου, στην οδό Ακαδημίας που έσπασαν πριν από χρόνια οι αγανακτισμένοι!

Την χειρότερη όμως κακοποίηση έπαθε το άγαλμα της  αλυσοδεμένης γυναίκας, έργο του γλύπτη Κώστα Σεφερλή, στήθηκε το 1951 και συμβολίζει την Βόρεια Ήπειρο και για το οποίο έχει γράψει ένα ποίημα η Κική Δημουλά, στον πεζόδρομο ανάμεσα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Πολυτεχνείο.  Εκεί πριν από λίγα χρόνια, ο χώρος είχε εξελιχθεί σε ανοιχτή αγορά ναρκωτικών και οικόπεδο όπου έλιωναν καθημερινά τόσοι και τόσοι άνθρωποι μπροστά στα μάτια των περαστικών, των τουριστών και φυσικά των αρχών που υποτίθεται ότι είναι επιφορτισμένες να αντιμετωπίζουν τέτοια δύσκολα προβλήματα.

Εκείνη την περίοδο, το άγαλμα είχε γίνει ένα σώμα που ο κάθε απίθανος τύπος έβαφε όπως ήθελε και έγραφε ότι του κατέβαινε νομίζοντας πως κάνει επανάσταση. Οι διαμαρτυρίες ήταν πολλές και πριν από τέσσερα χρόνια Αστυνομία άδειασε με τον γνωστό τρόπο της την Τοσίτσα από χρήστες και εμπόρους και κάθε άλλο άτομο που συμπλήρωνε το μωσαϊκό της εξαθλίωσης και της απελπισίας. Έτσι οι «θαμώνες» της Τοσίτσα μεταφέρθηκαν στους παρακάτω, προς τη Βάθης δρόμους και το μόνο που έμεινε να θυμίζει την εποχή της εξαθλίωσης ήταν το άγαλμα της δεμένης πισθάγκωνα γυναίκας  που κοιτάζει προς την είσοδο του Μουσείου φοβερά κακοποιημένο και βρωμισμένο - της Αθήνας έμοιαζε που αβοήθητη ήταν και είναι εκτεθειμένη στο έλεος κάθε βάνδαλου και αγανακτισμένου.

Δεν έμελλε όμως να μείνει πολύ καιρό έτσι γιατί ένα βράδυ, πιθανόν και μετά από κάποιο πάρτι που συχνά κάνουν οι φοιτητές και οι φίλοι τους στο Πολυτεχνείο, κάποιοι πήραν τις βαριοπούλες τους και το έκαναν κομμάτια. Το γεγονός δημιούργησε έντονο διάλογο, ακούστηκε το ένα, ακούστηκε το άλλο για την αποκατάστασή του αλλά όπως φαίνεται δεν πρόκειται εκεί να ξαναδούμε άγαλμα γιατί απομάκρυναν και τη βάση που το στήριζε.

Πιθανόν το έκαναν γιατί απαλλάχθηκαν από ένα άγαλμα που παρέπεμπε στη Βόρεια Ήπειρο, πράγμα για το οποίο πολλοί ήθελαν για να πάψουν τάχα διάφορα θέματα με την γείτονα χώρα Αλβανία. Δεν αποκλείεται όμως να το άφησαν να ξεχαστεί γιατί ήταν σίγουροι πως οι βανδαλισμοί πάνω του θα επαναλαμβάνονταν, θα υπήρχαν διαμαρτυρίες και ένα σωρό άλλα. Χώρια που θα είχαν κι άλλον ένα μπελά στο κεφάλι της οι αστυνομικοί που περιμένουν στη γωνία να τους την πέσουν οι συμμορίες των Εξαρχείων. Γι’ αυτό προτίμησαν να το ξεχάσουμε κι ας σβήνουν με τον τρόπο τους την ιστορία της πόλης. Θαρρώ πως έπρεπε να το κρατήσουν έτσι όπως ήταν και να πηγαίνουν ακόμα και τα σχολεία να το βλέπουν και να βεβαιώνονται οι μαθητές πως δεν τους περιμένουμε πια τους βαρβάρους, είναι ήδη μέσα στην πόλη και πολλοί μάλιστα σε θέσεις αποφάσεων!

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι φωτογραφίες είναι από το καλοκαίρι του 2013 και η σημερινή που δείχνει το χώρο που ήταν το άγαλμα…

ΑΘΗΝΑ, 30092018. Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ. 38 - 39

ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΟΠΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ

Οι θερινές διακοπές, ο χρόνος των οποίων για τους περισσότερους λήγει συνήθως μαζί με την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου, είναι μια υπόθεση που αφορά όλο τον κόσμο. Δεν τυχαίνει όμως να έχουν όλοι το ίδιο προνόμιο να τις απολαύσουν και οι λόγοι είναι πολλοί -κυρίως οικονομικοί που ταλανίζουν μεγάλο αριθμό συμπολιτών μας- αλλά και υγείας, ενώ οι έκτακτες υποχρεώσεις πολλές φορές για κάποιους υποχρεώνουν μέχρι και την αναβολή τους για άλλες πιο πρόσφορες στιγμές. Από την περίπτωση εξαιρούνται φυσικά όσοι εργάζονται το καλοκαίρι και είναι αρκετοί καθώς ο τουρισμός πλέον απαιτεί πολύ κόσμο να δουλεύει είτε στις πόλεις, είτε σε αυτό που λέμε προορισμό, σε βουνό ή θάλασσα.

Από την άλλη όμως είναι αρκετοί κι εκείνοι που δεν επιθυμούν να απομακρυνθούν από την πόλη γιατί δεν αγαπάνε τις μετακινήσεις και την πολυκοσμία στις παραλίες τον Αύγουστο και θεωρούν πως γι’ αυτούς πιο καλή εποχή είναι ο Ιούλιος ή ακόμα καλύτερα ο Σεπτέμβριος. Τέλος απομένει μια μεγάλη κατηγορία που ενώ δεν πάει διακοπές, δημιουργεί ένα περιβάλλον παραλίας στο μπαλκόνι με χρωματιστές ομπρέλες που στριμώχνονται πολλές φορές δίπλα στα πιάτα των δορυφορικών λήψεων, πράγμα που αφήνει να καταλάβει κάποιος και την προέλευση αυτού του ζει στο διαμέρισμα.

Τούτο γίνεται πιο εμφανές στο κέντρο της πόλης, από την Ομόνοια και πέρα και στα πέριξ της Αχαρνών όπου οι πολυκατοικίες έχουν πλημμυρίσει από αλλοδαπούς, μετανάστες που κανείς δεν νοιάζεται αν είναι νόμιμοι ή όχι και από πρόσφυγες που κανείς πάλι δεν ξέρει αν όντως είναι αυτό που δηλώνουν ή με αυτό τον τρόπο καταφέρνουν να ξεγελάσουν τις αρχές της Ελλάδας. Αυτός ο κόσμος έχει μετατρέψει πολλές παλιές γειτονιές της Αθήνας σε ένα πολυεθνικό μωσαϊκό που κυριαρχούν θρησκευτικά οι μουσουλμάνοι οι οποίοι και ξεχωρίζουν, είτε κυκλοφορούν στην πόλη είτε πηγαίνουν στις κοντινές παραλίες για μπάνιο. Εκεί βλέπουμε παρέες αποκλειστικά μελαμψών ανδρών να χαζεύουν διαρκώς τον ημίγυμνο θηλυκόκοσμο αλλά και γυναίκες από την Ανατολή με μαντήλες που επιχειρούν να κολυμπήσουν με τα λιγότερα ρούχα που επιβάλλουν οι κανόνες της θρησκείας τους.

Γι’ αυτό υπάρχει και το μπαλκόνι -άμα έχει βέβαια χώρο γιατί σε αυτές τις παλιές πολυκατοικίες τα μεγάλα μπαλκόνια ήταν πολυτέλεια- μετατρέπεται σε ένα κομμάτι από παραλία απ’ όπου μπορεί βέβαια να λείπει το αεράκι της θάλασσας και η άμμος αλλά έχει το προνόμιο να είναι μακριά από αδιάκριτα βλέμματα και φυσικά την κριτική για του καθενός την εμφάνιση. Το θέμα δεν αφορά φυσικά μόνο τους μουσουλμάνους αλλά και πολλούς γηγενείς που η ιδέα να μετακινηθούν μέσα στη ζέστη μέχρι μια παραλία δεν τους ενθουσιάζει καθόλου και προτιμούν να περνάνε το καλοκαίρι τους στο μπαλκόνι κάτω από μια χρωματιστή ομπρέλα σαν να είναι οπουδήποτε στο Ιόνιο ή στο Αιγαίο!

ΑΘΗΝΑ, 30082018. Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ. 37.