Η ΓΚΑΛΕΡΙ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Ένας απαγορευμένος τόπος για τον κοινό άνθρωπο στο κέντρο της Αθήνας ήταν για τέσσερις δεκαετίες (και είναι ακόμη) οι ελεύθεροι χώροι γύρω από τα κτίρια του Πολυτεχνείου όπου τα τελευταία χρόνια σχεδόν κανένα τμήμα σχολών δεν λειτουργεί και η κίνηση των σπουδαστών είναι σχεδόν αμελητέα, σχεδόν ανύπαρκτη. Ο δραστηριότητες του Πολυτεχνείου έχουν μεταφερθεί εδώ και πολλά χρόνια στου Ζωγράφου αλλά κάποιες δυνάμεις δεν επιτρέπουν να πάρουν ο χώρος και τα κτίρια έναν άλλο ρόλο. Ακούγονται ένα σωρό ιδέες με κυρίαρχη εκείνη που θέλει σε αυτό να στεγαστεί ένα μέρος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου αλλά όσοι τα προτείνουν μάλλον δεν έχουν λάβει υπ’ όψιν τους λόγους που θα προβάλλουν οι… φύλακες του Πολυτεχνείου σε μια τέτοια προοπτική.

Οι φύλακες: καθηγητές, μόνιμοι, αναπληρωτές και επίκουροι, φοιτητές τακτικοί και αιώνιοι, πολιτικοί ινστρούχτορες, καιροσκόποι συνδικαλιστές με πολλά συμφέροντα και άλλοι παρατρεχάμενοι, αν και έχουν περάσει 46 χρόνια από τα γεγονότα του 1973,  μοιάζει να είναι οι ίδιοι ή κάποιοι νεώτεροι να κληρονόμησαν τις αρετές και τις χάρες κάποιων πατερούληδων από άλλες εποχές. Μέσα σε αυτήν την περίοδο που λέγεται και Μεταπολίτευση σχεδόν ποτέ δεν επιδείχθηκε κάποιο ενδιαφέρον για το Μνημείο, όπως το προέβαλλαν και το καθιέρωσαν και έγιναν συνήθεια οι κλαυθμοί και οι οδυρμοί τους για τις καταστροφές που γίνονταν σε αυτό μετά από κάθε επέτειο τις οποίες φυσικά και πληρώνουν όλοι οι φορολογούμενοι Έλληνες. Ελάχιστες δε ήταν οι χρονιές που δεν κατελήφθη από τους διαδηλωτές και δεν βανδαλίστηκε άγρια όπως γίνονταν συνήθως και ευτυχώς που κάποιες φορές δεν πυρπολήθηκε. Ήταν εκείνες χρονιές που το κράτος πήρε την υπόθεση σοβαρά και δεν άφησε τους φύλακες να παίξουν τον σκοτεινό ρόλο τους.

Οι φύλακες του Πολυτεχνείου δεν στενοχωρήθηκαν καθόλου γι’ αυτό. Ήξεραν πως την επομένη θα έπαιρναν πάλι την κατάσταση στα χέρια τους και η ζωή στο Πολυτεχνείο θα συνέχιζε να κυλά ως αυτό να είναι ένα ανεξάρτητο κομμάτι στην πόλη, όπου οι νόμοι  δεν είχαν καμιά ισχύ μιας και σε αυτό ίσχυε το λεγόμενο «άσυλο» για να κινούνται τάχα και να καλλιεργούνται όλες οι ιδέες. Στην ουσία αποτέλεσε το κάστρο το οποίο κατείχαν οι λογής εξεγερμένοι που περνούσαν την ημέρα τους στα ελεύθερα Εξάρχεια και είχαν κρυμμένα τα πολεμοφόδια και σε αυτό κατέφευγαν όταν πιέζονταν από τις δυνάμεις της Αστυνομίας στις καθημερινές συγκρούσεις τους στους πέριξ δρόμους και την μαρτυρική απ’ όλες τις πλευρές οδό Στουρνάρη. Τα υπόγειά του ήταν χώροι όπου δεν επιτρέπονταν να μπει κανένας χωρίς την άδεια των φυλάκων που περνούσαν από σκληρό έλεγχο όχι μόνο όποιον πλησίαζε εκεί αλλά και όποιον περπατούσε στο προαύλιο θέλοντας να γνωρίσει το Πολυτεχνείο.  Δεν τον εμπόδιζαν αλλά τον έκαναν με τον τρόπο τους να  νιώθει ότι βρίσκεται κάτω από τη ματιά τους σε κάθε βήμα και νιώθοντας άβολα, έφευγε.

Μπορεί οι κοινοί πολίτες να ήταν ανεπιθύμητοι στο κάστρο των αναρχικών, όπως επιπόλαια και συλλήβδην αποκαλούσαν τα ΜΜΕ τις ομάδες που δρούσαν μέσα και έξω από το Πολυτεχνείο αλλά είχαν το ελεύθερο να μπαινοβγαίνουν οι λογής παραβατικοί των Εξαρχείων και βεβαίως όλοι εκείνοι που εμπορεύονται λαθραία είδη καπνού στην οδό Στουρνάρη και ναρκωτικά σε άλλα σημεία των Εξαρχείων. Αυτοί έγιναν και η αιτία που το Πολυτεχνείο έγινε άσυλο και για ένα σωρό άλλους αμφιβόλου προέλευσης μεταναστών που οι ευαίσθητοι αλληλέγγυοι εγκαθιστούσαν κατά καιρούς εκεί ενώ η ποικιλία των ακτιβιστών που δρούσαν μέσα κι έξω σε αυτό, δημιουργούσε άλλα προβλήματα.

Κάτω απ’ αυτές τις προϋποθέσεις δεν ήταν και πολύ ευχάριστο για κάποιον να επισκεφτεί τους εξωτερικούς χώρους του Πολυτεχνείου εκτός από τις ημέρες της επετείου που άνοιγε τις πύλες του και από την Πατησίων να μπει ο κόσμος μέσα να καταθέσει στεφάνια στην κεφαλή του Σβορώνου που έφτιαξε ο Μέμος Μακρής και στην τσαλακωμένη από το τανκς πόρτα που εκτίθεται ως μνημείο. Ο ίδιος κόσμος θα έβλεπε και τα δεκάδες αραδιασμένα τραπεζάκια των πολιτικών νεολαιών, με προεξάρχουσα πάντα την ΚΝΕ να έχει απλώσει τα περισσότερα και να ακολουθούν οι υπόλοιπες ανάλογα με τα ποσοστά  που είχαν στις διάφορες σχολές όπου διαθέτουν υλικό προπαγάνδας, έντυπα, αφίσες και άλλα ενώ πλήθος φοιτητών αγρεύει συνδρομητές σε εφημερίδες και πουλάει κομματικά κουπόνια. Σε ορισμένες αίθουσες το κοινό αυτές τις ημέρες μπορεί να δει εκθέσεις με υλικό από αντιδικτατορικό αγώνα και άλλα πράγματα σχετικά με την εξέγερση του 1973. Με την ευκαιρία της επετείου θα δει πάλι φοιτητές και φοιτήτριες να φτιάχνουν πανό, μια τέχνη που μοιάζει διαγωνισμός μεταξύ διαφόρων τμημάτων και σχολών και ορισμένα απ’ αυτά, χρειάζονται πλέον και διερμηνέα καθώς γράφονται και στα αραβικά, μια γλώσσα που καθημερινά κερδίζει πόντους στην Ελλάδα από το πλήθος των μεταναστών που έρχονται.   

Εκείνο όμως που θα τον εντυπωσιάσει όμως όποιον εισχωρήσει στο κεντρικό προαύλιο είναι ότι οι τοίχοι των κτιρίων που είναι γεμάτοι από γκράφιτι σαν αυτά που καταλαμβάνουν κάθε ελεύθερη επιφάνεια στην πόλη με την ίδια θεματολογία αλλά με τη διαφορά εδώ ότι είναι πιο προσεγμένα γιατί οι καλλιτέχνες μάλλον έχουν πολύ χρόνο στη διάθεσή τους να τα φτιάξουν όπως και χώρο να τα απλώσουν. Τα υπογράφουν, με το τον τρόπο τους βέβαια οι ίδιοι που έχουν γεμίσει τους τοίχους της Αθήνας με τα έργα τους ενώ ανάμεσα και σε κάθε ελεύθερο σημείο είναι πλήθος οι μουντζούρες, τα λεγόμενα tag αλλά και προσφιλή συνθήματα του λεγόμενου αντιεξουσιαστικού χώρου. Τα περισσότερα αφορούν την Αστυνομία αλλά κάποια έχουν άλλους αποδέκτες και όλα μαζί δημιουργούν ένα εικαστικό σύνολο που αν δεν φανερώνει τις τάσεις αυτής της τέχνης των τοίχων, αποκαλύπτει σίγουρα τις προτεραιότητες που βάζουν οι φοιτητές στις σπουδές τους.

Παλιότερα, σε μια άλλη ευκαιρία που είχα να περιδιαβώ τους εξωτερικούς χώρους του Πολυτεχνείου σε μια πιο ήρεμη εποχή και μάλιστα κατακαλόκαιρο που οι πάντες, μη των φυλάκων εξαιρουμένων ήταν σε διακοπές, η θεματολογία  ήταν πιο ήπια και τα έργα πιο ελαφρά. Ακολουθώντας την μοίρα των γκράφιτι που είναι η επικάλυψή τους από ένα καινούργιο που κι αυτό θα δώσει τη θέση του σύντομα σε ένα άλλο ή θα μουτζουρωθεί από κάποιον που δεν του αρέσει, εκείνα αποτελούν μια στρώση χρώματος του τοίχους  και ελάχιστοι τα θυμούνται. Όπως σίγουρα θα συμβεί και με τα τελευταία στα οποία είναι εμφανής η βία που στεγάζει και καλλιεργείται επί του προκειμένου στο Πολυτεχνείο. Βία που θέλω να πιστεύω ότι δεν πηγάζει ούτε και εμπνέει το σύνολο των φοιτητών αλλά μικρές ομάδες που κινούνται ανάμεσά τους και μπορεί να μην είναι καν φοιτητές αλλά στην ανοχή που καλλιεργήθηκε τόσα και τόσα χρόνια να κατάφεραν να μην ξεχωρίζουν.

Ο ερευνητής του μέλλοντος που θα σκύψει στην ιστορία του Πολυτεχνείου μετά την εξέγερση του 1973 και ιδιαίτερα στον τρόπο που οργανώθηκε και  εξελίχθηκε ο ετήσιος εορτασμός της επετείου θα είναι πολύ ευχαριστημένος αν έχει στη διάθεσή του αυτό το εικαστικό υλικό. Μπορεί να μην είναι τέχνη που σπουδάστηκε στις αίθουσες της Σχολής Καλών Τεχνών γιατί και αυτή έχει μετακομίσει αλλού αλλά οπωσδήποτε εκφράζει την σημερινή γενιά των εικαστικών η οποία σαφώς και δημιουργεί μέσα στην κοινωνία, όπως αυτή διαμορφώθηκε από την Μεταπολίτευση και δώθε και το Πολυτεχνείο ασφαλώς και έχει επηρεάσει πολύ καθώς πάνω σε αυτό ακούμπησαν ουτοπίες αλλά στηρίχθηκαν, με πολλούς αγώνες και μπόλικη προπαγάνδα λαμπρές και προσοδοφόρες καριέρες στην κοινωνία και ισχυρές δυναστείες στην πολιτική ζωή του τόπου. Τα τελευταία έργα στην γκαλερί των γκράφιτι στους τοίχους του Πολυτεχνείου αυτά δείχνουν και όποιος προλάβει να τα δει θα έχει γνώμη για το τι ιδέες καλλιεργούνται στους τοίχους του.    

ΑΘΗΝΑ, 18112019. Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ. 2 - 3.  

«ΕΜΠΡΟΣ ΣΤΟΝ… ΕΤΣΙ», ΣΤΑ ΠΡΟΠΥΛΑΙΑ

Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε καθημερινά χιλιάδες καινούργια γράφιτι, μουντζούρες και συνθήματα στους τοίχους και οπουδήποτε αλλού είναι δυνατό στην πόλη και οι στρώσεις τους φαντάζομαι πως δεν προκαλούν πλέον κανένα ενδιαφέρον ότι μήνυμα και αν είναι αυτά φορτωμένα. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως τα άτομα που επιδίδονται στην τέχνη του δρόμου λεγόμενη ή τα άλλα που θέλουν να πουν κάτι με σπρέι στον τοίχο ή απλά να αφήσουν ένα ίχνος τους κάπου παραμένουν ανενεργοί και χωρίς μάλιστα να σκέφτονται.

Αν και παλιό είδος το γράψιμο διαφόρων συνθημάτων στους τοίχους, από την μεταπολίτευση και δώθε παίρνει διαστάσεις επιδημίας καθώς πάνω σε αυτούς εκφράζονται και διαφημίζονται όσοι το επιθυμούν χωρίς κανένα περιορισμό ως προς την τεχνοτροπία , το είδος του συνθήματος και φυσικά χωρίς κανένα σεβασμό στο χώρο, δημόσιο ή ιδιωτικό δεν έχει σημασία. Το γεγονός δεν πέρασε απαρατήρητο από τα ΜΜΕ και είναι αρκετές οι δημοσιεύσεις πάνω στο φαινόμενο ενώ κυκλοφόρησαν και κάποια βιβλία με τη σχετική θεματογραφία. Πρώτο ήταν του Γιάννη Δημαρά με τον τίτλο «Εμπρός στον έτσι που χάραξε ο τέτοιος» (Εκδόσεις Κάκτος, 1981 που το βρίσκουμε μόνο στα παλαιοβιβλιοπωλεία) και το οποίο γνώρισε τεράστια επιτυχία καθώς τότε όλη η Ελλάδα έτρεξε πίσω από τα «Εμπρός…» που έβαζε στόχους ο Ανδρέας Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ.

Από τότε πέρασαν πολλά χρόνια και η συνθηματογραφία σαφώς και ξεπέρασε τα κλασσικά πρότυπα και εμπλουτίστηκε με πολλές ιδέες από τον Μάη του ’68 καθώς και από τον αναρχικό χώρο  όπου κι εκεί η φαντασία για κάτι τέτοιο περίσσευε. Παράλληλα εξελίχθηκαν και τα τεχνικά μέσα και οι δράστες παράτησαν τα πινέλα και τους κουβάδες  με τη μπογιά, έπιασαν τα σπρέι και κάνουν τη δουλειά τους πιο εύκολα και σύντομα. Χάρη στα σπρέι πάλι μπορεί όποιος θέλει να γράψει κάτι όπου επιθυμεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο και χωρίς να γίνει αντιληπτός σε καθένα. Ανάλογα δε σε ποιο τοίχο βλέπει το φως το σύνθημα ακολουθούν και οι ενέργειες για το σβήσιμό του ενώ τελευταία σε κάποια κτίρια όπου στεγάζονται μεγάλου κύρους υπηρεσίες καθώς και πρεσβείες απλώνουν στους τοίχους κάποιο υλικό που δεν κολλάει καμιά μπογιά κι έχουν το κεφάλι τους ήσυχο.

Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τους τοίχους των Προπυλαίων οι οποίοι είναι εκτεθειμένοι στις διαθέσεις του καθενός και ούτε οι φύλακες είναι έτοιμοι με το ρολό στο χέρι να σβήσουν ότι γράψει ο καθένας περαστικός. Παρόλα αυτά, κατάφεραν πριν από λίγες ημέρες να σβήσουν πολύ γρήγορα ένα σύνθημα πριν το διαβάσει πολύς κόσμος. Εκτιμώ πως ήταν τυχαίο αλλά από την άλλη, λυπάμαι που δεν το άφησαν να κοινοποιηθεί στην πόλη γιατί όντως ήταν πρωτότυπο και πρέπει κατά τη γνώμη μου να αναζητηθεί ο δράστης όχι για να επιπληχθεί αλλά για να επαινεθεί για την φαντασία του αν και στην περίπτωση που υιοθετούσαμε την σκέψη θα αρχίζαμε νέες γκρίνιες με τους Βαυαρούς… 

ΑΘΗΝΑ, 01042019. Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ. 35.   

ΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΜΙΛΑΝΕ ΣΤΗ ΒΙΟΛΕΤΑ

Με εξαιρετική δουλειά στο χώρο της φωτογραφίας, η Βιολέτα Παπατσάκωνα, (Violet Papa) αποτελεί παράλληλα και μια ιδιαίτερη περίπτωση φωτογράφου που ασχολείται συστηματικά με την καταγραφή και την μελέτη των γκράφιτι της Αθήνας, ήτοι μιας τέχνης εφήμερης που βλέπουμε να ανθίζει όπως τα λουλούδια μέσα σε μια νύχτα και πολλές φορές να μην την προλαβαίνει το απόγευμα καθώς η φθορά είναι και η ουσία της…

Η Βιολέτα ανακάλυψε τα γκράφιτι πριν από έξι χρόνια, όταν είδε φωτογραφίες ενός φίλου της που έδειχναν  έργα του γνωστού καλλιτέχνη της street art, Sonke (Αλέκος Σκουταριώτης). Της άρεσε πολύ, ξεκίνησε να ψάχνει και να φωτογραφίζει έργα του στους τοίχους της Αθήνας και σιγά – σιγά άρχισε να ανακαλύπτει και τους άλλους ομότεχνούς του καθώς και να γνωρίζει αρκετούς ανθρώπους που είχαν το ίδιο ενδιαφέρον με αυτή για τα γκράφιτι. Τότε ήταν που μαζί με τον Γιώργο Παρτσινέβελο, τον Γιώργο Νίκογλου και τον Διονύση Μεταξά έφτιαξαν και την ιστοσελίδα Graffiti the new art of our life που είχε θέμα τα γκράφιτι και τους καλλιτέχνες, ανέβαζε έργα τους, παρείχε πληροφορίες και για δύο χρόνια, από το 2013 έως το 2015 έγινε σημείο αναφοράς του χώρου. Σήμερα η σελίδα δεν λειτουργεί αλλά η Βιολέτα συνεχίζει να εμπλουτίζει και να συμπληρώνει το δικό της αρχείο με φωτογραφίες παλιών και νέων καλλιτεχνών καθώς και ξένων που έρχονται να δημιουργήσουν στην Αθήνα που θεωρείται πολύ πρόσφορη πόλη γι’ αυτή την τέχνη.

Έχει εξοικειωθεί πλέον με τα γκράφιτι, έχει γνωρίσει τους περισσότερους καλλιτέχνες και έχει συζητήσει μαζί τους για την τέχνη του καθενός αλλά και για γενικότερα ζητήματα αυτού του τόσου ιδιαίτερου και εν πολλοίς παρεξηγημένου χώρου. Καθένας από τους καλλιτέχνες είναι μια διαφορετική περίπτωση και οι δημιουργίες τους πηγάζουν από πλείστα όσα ζητήματα της κοινωνίας και της καθημερινότητας στην πόλη. Το ίδιο πολλές και διαφορετικές είναι οι απόψεις του καθενός για την τέχνη και τα έργα τους. Άλλοι δεν ενδιαφέρονται αν θα ζήσουν παραπάνω από λίγες μέρες σε ένα τοίχο και ακόμη ούτε τους νοιάζει αν τους ξέρει ο κόσμος ή τους θυμάται ενώ πολλοί είναι εκείνοι πάλι που έχουν διακριθεί και παίρνουν μέρος σε μεγάλα τοπικά και διεθνή φεστιβάλ και εκθέσεις.

Η Βιολέτα προσπαθεί να τα προλάβει όλα, ειδικά στις γειτονιές του κέντρου, στο Μοναστηράκι, στην Πλάκα, στου Ψυρρή και στο Μεταξουργείο όπου εμφανίζονται και τα περισσότερα γκράφιτι αλλά και σε άλλα πιο απόμερα σημεία. Ξεκινάει κάθε μέρα την αναζήτησή της και δεν ξέρει τι θα συναντήσει. Ειδικά όταν έρχονται στην Ελλάδα και ξένοι, κάποιοι από τους οποίους είναι μεγάλα ονόματα σε αυτό το χώρο διεθνώς, έχει βαρύ πρόγραμμα γιατί δεν θέλει να χάσει κανένα τους έργο τους. Είναι σαν πηγαίνει σαφάρι στην πόλη και νιώθει ιδιαίτερα ικανοποιημένη που πάντα ανακαλύπτει ένα καινούργιο έργο, έναν νέο καλλιτέχνη και χαίρεται διπλά όταν αυτός δείχνει πως θα προχωρήσει.

Με το υλικό που έχει συγκεντρώσει μέχρι σήμερα η Βιολέτα έχει καταγράψει την ιστορία του γκράφιτι στην Αθήνα και θεωρείται πολύτιμο καθώς η τέχνη αυτή άνθισε σε μια περίοδο όπου στην Ελλάδα έγιναν τρομακτικές αλλαγές και φυσικά έχουν τον αντίκτυπό τους σε όλες τις πτυχές της ζωής μας σκηνές της οποίας πολλές φορές βλέπουμε στα γκράφιτι των τοίχων και χαμογελάμε νιώθοντας πως μας κλείνει το μάτι η Βιολέτα που έχει οργώσει την πόλη και έχει αφιερώσει άπειρες ώρες για να τα φωτογραφίσει!   

ΑΘΗΝΑ, 17972018, Εφημερίδα "Φιλελεύθερος", σελ.34-35/  

ΑΠΟ ΤΑ ΥΠΟΔΟΡΕΙΑ ΤΟΥ… ΑΝΤΙΜΝΗΜΟΝΙΑΚΟΥ ΑΓΩΝΑ

Είναι έκφραση που χρησιμοποιούν οι πολιτικοί, κυρίως, όταν θέλουν να στρίψουν στη γωνία και να αποποιηθούν τις όποιες ευθύνες τους: «Ευημερούν οι αριθμοί» λένε, αλλά για την ευημερία των ανθρώπων, κουβέντα καμία. Κάτι τέτοιο μάλλον θέλει να πει και η εικαστική σύνθεση - εξίσωση στον οδό Σταδίου, στις βιτρίνες του παλαιού «ΆΚΡΟΝ» που ήταν από τα πρώτα πολυκαταστήματα των Αθηνών που έκλεισε και μπροστά του φάνηκε από παλιά τι πρόσωπο θα είχαν στο μέλλον οι κεντρικοί δρόμοι της Αθήνας.

- Αντιγραφή από ανάρτηση της 12/01/2013 στο Facebook).

ΑΘΗΝΑ, 12012017

ΧΑΜΕΝΟΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ…

Καλησπέρα της πόλης που όσο ασχημαίνει, μοιάζει να μας αρέσει περισσότερο και ας λέμε και καμιά γκρίνια για τα ελληνικά των συμπατριωτών μας και τη νεα γλώσσα που ζυμώνεται πάνω και κάτω από την ρημαγμένη Αχαρνών. 

Είναι που είναι ολόκληρη η πόλη ένας απέραντος μαυροπίνακας με λογής - λογής γκράφιτι και άπειρες μουντζούρες, έρχεται και ο άνθρωπος που οχύρωσε το οικόπεδο με το ερείπιο σε ένα παράδρομο της Αχαρνών με ένα τείχος από σίτες και αποτελειώνει όποιον έχει την αυταπάτη ότι οι περισσότεροι σε αυτόν τον τόπο γνωρίζουμε στοιχειωδώς και γράφουμε ορθώς την ελληνικήν. Και μη πάει ο νους σας ότι στην περιοχή που αναφέρομαι σχολιάζω την επικράτηση των ασιατικών γλωσσών, πράγμα που φαίνεται και από τις πινακίδες των καταστημάτων αλλά να, οι τελευταίοι συμπατριώτες που επιμένουν να ζουν εκεί, ούτε το Δημοτικό σχολείο δεν έχουν βγάλει και επομένως, τι μας κόφτει που ο ιδιώτης έγινε ΗΔΗΟΤΗΣ;

ΑΘΗΝΑ, 30052016

ΓΔΕΡΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΤΟΙΧΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Για το αν είναι τέχνη αυτό που έγινε στο Πολυτεχνείο τις περασμένες ημέρες, σας παραπέμπω στη γνωστή και πάντα επίκαιρη παροιμία «της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η ημέρα και γελάει» και το γεγονός επιδέχεται ποικίλους σχολιασμούς…

Πέρασα χθες από το σημείο όπου πίσω από τις σκαλωσιές με τις πράσινες κουρτίνες εργάτες και τεχνικοί προσπαθούν να σβήσουν το μεγάλο ασπρόμαυρο γράφιτι και όσο παρατήρησα, φέρνουν όπως οι αρχαιολόγοι στο φως στρώσεις από συνθήματα και λείψανα αφισών από άλλες εποχές με αρκετό βάθος χρόνου. Τα ενδιαφέροντα «ευρήματα» που αποτελούν τρόπο τινά ένα μέρος της ιστορίας της μεταπολίτευσης και του πολύπαθου κτιρίου του Πολυτεχνείου, θα μπορούσε πιθανώς να αξιολογήσει μόνο κάποιος από τους αιώνιους φοιτητές και πιστεύω πως υπάρχουν αρκετοί απ’ αυτούς που παρεπιδημούν στα αμφιθέατρα αλλά και στον χώρο της πολιτικής, ως χώρο… μεταπτυχιακής παιδείας.

Δεν είδα κάτι τέτοιο, μόνο τους εργάτες με αδιάβροχες φόρμες και μάσκες ως σκιές πίσω από τις πράσινες κουρτίνες να στρέφουν το σωλήνα με το πεπιεσμένο ζεστό νερό πάνω στους τοίχους και αργά – αργά και με επιμονή, πόντο τον πόντο να γδέρνουν τον τοίχο μέχρι να εμφανιστεί ο αρχικός σοβάς που πάνω του άρχισε να γράφεται κάποτε ένα κομμάτι της ιστορίας της χώρας, της παιδείας και της πόλης. Δεν γνωρίζω σε πόσο καιρό θα έχουν τελειώσει αλλά φοβάμαι πως τούτο είναι μόνο ένα διάλειμμα στην παραγωγή ιδεών και επαναστατικών προτάσεων που κυκλοφορούν μέρα – νύχτα στην οδό Στουρνάρη και τα Εξάρχεια και την επόμενη από το τέλος του καθαρισμού μέρα, θα αρχίσουν νέα περίοδος επαναστατικής συνθηματογραφίας και ασύδοτης αφισοκόλλησης .

ΑΘΗΝΑ, 22032015

ΤΟ ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΟΝ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ…

Το μεγάλο ασπρόμαυρο γκράφιτι που καλύπτει ένα τμήμα από τους τοίχους του Πολυτεχνείου

Και ξαφνικά, ξημέρωσε προχθές και το Πολυτεχνείο, ο μισός τοίχος από τη Στουρνάρη δηλαδή και η πρόσοψη μιας πτέρυγας στην Πατησίων, ήταν ένα μεγάλο ασπρόμαυρο γκράφιτι. Το μεγαλύτερο είπαν κάποιοι σε τοίχους της πόλης αν και αμφιβάλλω – σε άλλα κτίρια, παρατημένα εργοστάσια για παράδειγμα έχω δει μεγαλύτερα και με περισσότερο χρώμα. 

Το μεγάλο ασπρόμαυρο γκράφιτι που καλύπτει ένα τμήμα από τους τοίχους του Πολυτεχνείου

Γι’ αυτά όμως δεν μίλησε κανένας αφού πρόκειται για ιδιωτικά κτίρια και παρατημένα ενώ για το Πολυτεχνείο που είναι δημόσια περιουσία και μάλιστα στο κέντρο της Αθήνας ακούστηκαν διάφορα και η κοινή γνώμη μοιράστηκε στο αν πρόκειται για τέχνη και μέχρι που φτάνει η ελευθερία (και η παρέμβαση) του καλλιτέχνη, το πόσο προσβάλλεται το κτίριο και άλλα πολλά που αποτελούν βάση για διάλογο και αντιπαραθέσεις μεταξύ θεωρητικών αλλά θέτουν κι ένα τεράστιο θέμα – κανένας πλέον δεν δίνει σημασία για ότι γίνεται δίπλα του ανεξάρτητα αν αυτό γίνεται μέρα ή νύχτα, αν είναι τέχνη ή βανδαλισμός…

Το μεγάλο ασπρόμαυρο γκράφιτι που καλύπτει ένα τμήμα από τους τοίχους του Πολυτεχνείου

Δεν θα μακρηγορήσω (παραθέτω τέσσερα δημοσιεύματα για να ενημερωθείτε απ’ όλες τις πλευρές) αλλά δεν μπορώ να μην πω ότι εγώ όσα χρόνια είμαι στην Αθήνα, ποτέ δεν θυμάμαι το Πολυτεχνείο καθαρό, ούτε μέσα, ούτε έξω ενώ η κατάστασή του έρχονταν στην επικαιρότητα κάθε φορά που το έκαιγαν και το ρήμαζαν οι γνωστοί – άγνωστοι που κατέφευγαν σε αυτό μετά από τις συγκρούσεις με την Αστυνομία. Έτσι χαίρομαι που ήρθε επιτέλους στην επικαιρότητα χάρη ενός τεράστιου, ισοπεδωτικού γκράφιτι το οποίο έσβησε διαπαντός τα δεκάδες προηγούμενα τα οποία με τη σειρά τους έσβησαν ή κάλυψαν κάποια άλλα όπως ακριβώς συμβαίνει με τα παλίμψηστα – το παλίμψηστο του Πολυτεχνείου κατά τη διάρκεια μεταπολίτευσης σε ένα από τα μεγαλύτερα πνευματικά ιδρύματα της χώρας…

Κάποια από τα παλαιότερα γκράφιτι στους τοίχους του Πολυτεχνείου που καλύφθηκαν από το καινούργιο 

Κάποια από τα παλαιότερα γκράφιτι στους τοίχους του Πολυτεχνείου που καλύφθηκαν από το καινούργιο 

ΥΓ. Επειδή είμαι από αυτούς που έχω φωτογραφίσει και έχω γράψει πολλές φορές για τους τοίχους και τα γκράφιτι στους τοίχους του Πολυτεχνείου και των γύρω δρόμων, το πρόσφατο ασπρόμαυρο γκάφιτι με έβαλε σε μπελάδες να ψάχνω σε ένα σωρό αρχεία των τελευταίων χρόνων να δω ποια έργα καλλιτεχνών και συνθήματα έθαψε για πάντα και πιστεύω πως σύντομα θα σας παρουσιάσω αυτό το ενδιαφέρον στοιχείο της πόλης που έσβησε όπως ακριβώς έγιναν, μέσα σε μια νύχτα…

http://www.kathimerini.gr/806135/article/politismos/polh/polytexneio-h-e3oikeiwsh-me-to-xeirotero

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.ellada&id=39901

http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices

http://www.lifo.gr/team/apopseis/55923

Ο ΤΟΙΧΟΣ ΠΟΥ ΠΝΙΓΕΙ Η «ΤΕΧΝΗ»...

Η πόρτα ανήκει σε ένα από τα σπίτια της Αθήνας που έγινε και η πρώτη κατάληψη σπιτιού στην Αθήνα, το 1982, στην οδό Βαλτετσίου, στα Εξάρχεια.  Ήταν τότε οι πρώτοι μήνες που είχε ανέβει το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και ο κόσμος πίστευε πως θα αλλάξουν πολλά πράγματα στη ζωή του και τώρα τρεις δεκαετίες μετά μαζεύει τα ρέστα από τον "Τρίτο Δρόμο"...

Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ορισμένοι, εμφορούμενοι από Βερολίνα,Παρίσια και Χριστιανίες στη Δανία που κατέλαβαν το κτίριο για μερικές εβδομάδες όπου όντως έγιναν ενδιαφέροντα πράγματα εκεί, τα παιδιά, καλά ή κακά δεν έχει σημασία, όμως κουράστηκαν νωρίς και όπως πάντα γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις, γύρισαν στο σπίτι και ησύχασαν.

Κατόπιν, επί ηγεσίας Λαλιώτη στο ΥΠΕΧΩΔΕ (διάβασε η χρυσή δεκαετία των εργολάβων) η Βαλτετσίου όπως και ορισμένοι (μετά την εκστρατεία του στρατηγού Δροσογιάννη) άλλοι δρόμοι των Εξαρχείων που καθάρισε τον τόπο, άρχισαν οι αναπλάσεις (επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη) και πολλά από τα παλιά ωραία κτίρια της γειτονιάς επισκευάστηκαν. Κάποια από εκείνα που ήταν του Δημοσίου ή δεσμευμένα από Τράπεζες και άλλα χρέη αποτέλεσαν λάφυρα των στελεχών της «Αλλαγής» ενώ συμμαζεύτηκαν και πολλά άλλα που κατείχαν ιδιώτες ή ήταν κληρονομιές από παλιότερους στις οικογένειες.

Ανάμεσα σε αυτά είναι και το προαναφερόμενο κτίριο το στεγάζει το Εικαστικό Επιμελητήριο Ελλάδας και στο οποίο δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή λόγω του ότι θα στέγαζε καλλιτέχνες. Στην πρόσοψη αυτού λοιπόν του κτιρίου ασκούνται περισσότερο από κάθε άλλο σημείο της Βαλτετσίου -δρόμος που αποτελεί για το νεαρόκοσμο της πόλης, την απάντηση των Εξαρχείων στην πλατεία Αγίας Ειρήνης και Καρύτση- οι επίδοξοι «καλλιτέχνες» τους οποίους, ανεξάρτητα από την ποιότητα των έργων τους εκείνο που τους χαρακτηρίζει είναι η εξαφάνιση του έργου που άφησε ο προηγούμενος στον τοίχο.

Παράδοξο επίσης αποτελεί το γεγονός, ότι πάνω στα «εικαστικά έργα», της Βαλτετσίου αλλά και άλλων δρόμων της πόλης, βρίσκουν να κολλάνε αμέσως τις αφίσες τους οι λογής - λογής διαμαρτυρόμενοι που συχνάζουν στη γειτονιά, επειδή πιστεύω πως εκεί θεωρούν ότι θα τις δούνε καλύτερα οι περαστικοί  χωρίς να τους νοιάζει αν ακυρώνουν την τέχνη και να αποκλείσουν το κοινό από το μήνυμα του καλλιτέχνη. Αρκεί να περάσει το δικό τους...

ΑΘΗΝΑ, 03052014

Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ ΚΡΥΒΕΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

The game is over ή αλλιώς, κανένα ρόπαλο δεν πρόκειται να βρεθεί στην τροχιά που κάνει ένα μπαλάκι ή και δυο μπαλάκια, να τα εμποδίσουν να την ολοκληρώσουν.

Η διαφήμιση (ποιος θυμάται άραγε την ταχύτητα που άλλαζε το θέμα στα τεράστια πλαίσια των εταιρειών διαφήμισης τα χρόνια της ανέμελης ζωής) φαίνεται πως δεν έχει πελάτες ή μας περιμένουν νέες εκπλήξεις, από ένα χώρο που μοιάζει μεν να έχει σβήσει αλλά σίγουρα δεν έχει καταθέσει τα όπλα, έστω και αν αυτά είναι ραγισμένα...

(Από το παρατημένο πάρκινγκ Σόλωνος και Μαυρομιχάλη γωνία, το πλαίσιο με νέο θέμα).

ΑΘΗΝΑ, 28042014

Η ΑΝΟΙΞΗ ΑΡΧΙΖΕΙ ΝΑ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ...

 

Κάποιοι δειλά προσπαθούν να ξυπνήσουν τους σιωπηλούς τοίχους χωρίς να φοβούνται μη τους πέσουν στα κεφάλια τα παρατημένα κλιματιστικά - στη Βουλγαροκτόνου σήμερα το σύνθημα με τα καλλιγραφικά γράμματα, σαν σε υπογραφή σε παλιό ημερόλογιο σεμνής κορασίδος, ξεχωρίζει, μέσα στην ανορθογραφία που επικρατεί και προσπαθεί να γίνει η «γέφυρα» ανάμεσα στους ανθρώπους που τον αναζητούν και τον ψάχνουν στην πόλη και παντού.

ΑΘΗΝΑ, 14032014

ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΣΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ

 

Κοντεύει να περάσει η μέρα και δεν ανέβασα καμιά φωτογραφία φθινοπώρου και μόλις προλαβαίνω, με ένα ωραίο συνδυασμό από μια γωνιά της Καρδίτσας που πέρασα μια εβδομάδα, συγκεκριμένα από τον τοίχο του γηπέδου της Αναγέννησης ο οποίος δεν έχει τίποτα να ζηλέψει σε γράφιτι τους αθηναϊκούς τοίχους. Ειδικά για ορισμένα από αυτά που «κοσμούν» το γήπεδο,νομίζω πως είναι ανώτερα των Αθηνών και γίνονται πιο όμορφα σαν τα χρώματά τους ταιριάζουν με τα χρώματα από τα φύλλα της μεγάλης λεύκας που δηλώνουν πως φεύγει το φθινόπωρο και έρχεται κι εκεί ο χειμώνας…

ΑΘΗΝΑ, 29112013