ΤΟ ΤΥΦΛΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΤΟ ΠΑΛΙΟ ΣΠΙΤΙ

Ασφαλώς και θα υπήρχε λόγος, να χτίσει ο νοικοκύρης του παλιού αυτού σπιτιού στη Χελιδόνα της Ευρυτανίας το παράθυρο της πίσω πλευράς με το μπαλκόνι που έβλεπε στο χωριό. Λόγος που μπορεί να ήταν ας πούμε, η κατασκευή ενός ντουλαπιού στο εσωτερικό του, πράγμα σύνηθες που άλλαζε όμως και την όψη των σπιτιών.

Θα μπορούσε βέβαια να είχε ζητήσει από τον μάστορα να κατασκευάσει από πριν αλλά για κάποιο λόγο που αγνοούμε δεν το έκανε τότε. Πιθανόν να είδε κατόπιν πως δεν είχε χώρο να βάλει διάφορα πράγματα και προχώρησε στην κραυγαλέα παραφωνία τυφλώνοντας κυριολεκτικά το σπίτι. Πιθανόν στην πράξη του αυτή να μην έδωσε κανένας σημασία εκείνη τη στιγμή και το χτίσιμο του παραθύρου να μην απασχόλησε πέρα από λίγες ώρες τους συγχωριανούς του.

Στην περίπτωση όμως που αυτός τύφλωσε το παράθυρό του για να μη βλέπουν οι χωριανοί το εσωτερικό του δωματίου, δυο αιτίες υπάρχουν. Πρώτον να ήταν εξαιρετικά αδιάκριτοι οι συγχωριανοί του ή αυτός και η οικογένειά του να έκαναν τέτοια πράγματα που θα κινήσουν την περιέργεια πέρα από το κανονικό. Θα μπορούσε ίσως να βάλει μια κουρτίνα η οποία και θα φιλτράριζε τα βλέμματα αλλά ήξερε πως αυτό θα εξήπτε περισσότερο τη φαντασία και θα γαργάλιζε έντονα την περιέργεια. Κι έτσι για να ξεμπερδεύει άπαξ δια παντός, πήρε ένα σωρό λιθάρια και έχτισε το παράθυρο το οποίο στο εξής δεν ξαναείδε ποτέ προς τον έξω κόσμο.

Τώρα που το σπίτι παραδομένο από χρόνια στο έλεος του χρόνου ρήμαξε και έχει υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές – ήδη έχει αρχίσει να καταρρέει από την άλλη πλευρά- ο πρόσθετος τοίχος στο παράθυρο στέκει παραδόξως ακέραιος και φυσικά κραυγάζει σαν ανορθογραφία στο οικοδόμημα που αν μη τι άλλο, η αισθητική του είναι υποδειγματική και χαρακτήριζε μια εποχή.

ΜΠΟΤΙΛΙΑ ΣΤΟ ΔΕΝΤΡΟ (03)

ΤΟ ΝΥΦΙΚΟ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΣΚΙΑΧΤΡΟ

Από μακριά έμοιαζε σαν κορομηλιά ανθισμένη· όσο πλησίαζα όμως έβλεπα πως ήταν ένα άσπρο κουρέλι κρεμασμένο σε ένα δέντρο πάνω από το Μεγάλο Ρέμα και απέναντι ακριβώς από τον ασίγαστο καταράχτη που έρχεται από τις κορυφές της Χελιδόνας...

Τι να σήμαινε εκεί μέσα στο καταχείμωνο ένα τέτοιο πράγμα που έμοιαζε περισσότερο με σκισμένο νυφικό παρά με άλλο ρούχο, κανείς δεν ήταν εκεί να το εξηγήσει. Έτσι έδειχνε καθώς κουνιόταν στον παγωμένο αέρα και άφηνε τη φαντασία να τρέξει σε πρόσφατα του τόπου γεγονότα της ζωής αλλά και σε περασμένα πάθη και σπαραγμούς του εμφυλίου. Νύφη εκεί, στο κρυφό Αλογομάντρι, αμφιβάλω αν είχε δει ποτέ αυτός ο σκληρός τόπος και μόνο στο όνειρο των κοριτσιών μπορούσε να ντύσει το κορμί τους ένα τέτοιο πολύτιμο ρούχο. Σαν τέτοιο πάλι, η θέση του θα ήταν στο μπαούλο να θυμίζει τη νιότη και τον έρωτα.

Το φάντασμα μιας νύφης σκέφτηκα σαν πλησίαζα και έβλεπα κι άλλα κομμάτια του πάνω στα κλαριά πιασμένα. Μιας νύφης που διάλεξε κάποτε τα κλαδιά του δέντρου να στεφανωθεί το θάνατο παρά αυτόν που ήθελαν να τη δώσουν χωρίς να τη ρωτήσουν. Οι δικοί να ξεπλύνουν τη ντροπή παράτησαν το σώμα της εκεί να λιώσει και να το φάνε τα κοράκια και όλοι συμφώνησαν πως το άδειο νυφικό έπρεπε να μείνει στα κλαριά για να φοβίζει τα κορίτσια του χωριού για να μη κάνουν στο εξής τέτοιες αποκοτιές.

Τέτοια σκεφτόμουν επηρεασμένος από την τραγική ιστορία του τόπου αλλά σαν πλησίασα ακόμα, διαπίστωσα πως το άδειο νυφικό δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα κομμάτι λευκής πλαστικής σακούλας που είχαν κρεμάσει εκεί σαν σκιάχτρο να φοβίζει τα πουλιά και να τα διώχνει από τα αμπέλια…

ΜΠΟΤΙΛΙΑ ΣΤΟ ΔΕΝΤΡΟ (02)

ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΧΙΟΝΟΝΙΦΑΔΕΣ

Οι κορομηλιές είναι κατά τη γνώμη μου τα πιο παρεξηγημένα δέντρα σε ότι αφορά τον καρπό τους μόνο και μόνο επειδή λόγω της ποικιλίας, του χρόνου ωρίμανσης και της συγκομιδής του δεν μπορεί να αποτελέσει μέρος της αγοράς των οπωρικών. Αυτό φυσικά και θα μας απασχολήσει αργότερα, όταν θα έρθει εκείνη η ώρα που θα μοσχοβολήσουν από τον καρπό τους οι πλαγιές των βουνών και τα ρέματα όλης της Ελλάδας.

Πριν φτάσουμε όμως σε αυτή την ευλογημένη στιγμή, βλέπουμε ήδη τις κορομηλιές να ανθίζουν παντού η μια πίσω από την άλλη νωρίτερα από τα άλλα καρποφόρα και μη δέντρα και παραβαίνοντας τις αναποδιές του Μάρτη να φουντώνουν τα άνθη τους ακόμα και σε μεγάλα υψόμετρα όπου κατά συνθήκη επικρατεί ακόμα ψύχος και ο κίνδυνος της παγωνιάς ποτέ δεν ελλείπει.

Το τολμούν αυτά τα δέντρα να ανθίσουν και ξέρουν πολύ καλά τις συνέπειες της κακοκαιρίας – να βγάλουν δηλαδή το καλοκαίρι χωρίς ούτε ένα καρπό στα κλαδιά τους καθώς θα κάψει ο πάγος τα άνθη τους. Το τολμούν και πολλές φορές το καταφέρνουν λόγω φυσικά της ανθεκτικότητας που έχουν σε τέτοιες σκληρές καιρικές καταστάσεις.

Έτσι μοιάζει να είναι γι’ αυτές χάδι ο χιονιάς που τις τυλίγει και τους αρέσει οι χιονονιφάδες να πέφτουν στη γη μαζί με τα πέταλά τους γιατί ξέρουν κατά βάθος πως ο έρωτάς τους έχει δέσει ήδη καρπό που θα κοιμηθεί στο μίσχο μέχρι που να φυσήξουν ζεστοί αέρηδες και θα αρχίσει να φουσκώνει και να στολίζει τα κλαριά τους από το Μάη ως τον Σεπτέμβρη…

- Την κορομηλιά της φωτογραφίας μέσα στο χιονιά την είδαμε το απόγευμα δίπλα στο δρόμο προς το Καρπενήσι. Μόλις είχε ξεκινήσει να χιονίζει και όπως μάθαμε τώρα έχει φτάσει εκεί τους 10 πόντους. Στη διαδρομή μέχρι τη Λαμία είδαμε ένα σωρό δέντρα ανθισμένα, αλλά τα προσπεράσαμε γιατί όσο καλά λόγια γράφουμε για τις κορομηλιές δεν θα θέλαμε να ήμασταν στη θέση τους από το κρύο…

ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ, 07032017

ΟΙ ΑΣΤΟΧΑΣΤΕΣ ΚΟΡΟΜΗΛΙΕΣ*

Το ξέρουν πως είναι θύματα του διπρόσωπου Μάρτη οι αστόχαστες κορομηλιές και κάτι άλλες μακρινοκοντινές ξαδερφάδες τους της συνομοταξίας των πυρηνοκάρπων, αλλά σιγά που τις νοιάζει να φορέσουν τα νυφικά τους και να λάμψουν για λίγες μέρες μέσα στο δάσος και στα χέρσα χωράφια της Ευρυτανίας. Αν είχαν ένα κουκούτσι έστω μυαλό, θα εξέταζαν τον καιρό και μετά θα έβγαιναν τούτες τις μέρες στο χορό της άνοιξης που τις περισσότερες φορές όταν τελειώνει μοιάζουν σαν παραπλανημένες κόρες από τη βροχή και το χιόνι.

*Σημείωμα γραμμένο στο πόδι για να προλάβω τον καιρό που πλακώνει άγριος σήμερα στη Χελιδόνα και είναι βέβαιο πως θα κατατρέψει τις ανθισμένες κορομηλιές και τον καρπό τους αν κρατήσει πολλές μέρες.

ΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

Είμαι αρκετά μακριά απόψε, σε ένα χωριό της Ευρυτανίας, τη Χελιδόνα* ή Λάστοβο όπως το έλεγαν παλιά όπου το μόνο παράθυρο στον έξω κόσμο είναι η τηλεόραση και απ’ αυτή μαθαίνουν οι επτά μόνιμοι κάτοικοί του τι συμβαίνει και τα κουβεντιάζουν όλη μέρα…

Εγώ εκτός από το ότι δεν δίνω καμία σημασία στην τηλεόραση, είχα άλλα πράγματα στο νου μου και αυτά προσπάθησα σήμερα το απόγευμα μετά που σταμάτησε η χαλαζόπτωση, να κάνω. Να πάω δηλαδή στον οικισμό Αλογομάντρι, τον οποίο είχα γνωρίσει τον περασμένο Ιούνιο, μέσα στο πράσινο, την ομορφιά και τα αρώματα, χωμένο στην απότομη αγκαλιά του Μεγάλου Ρέμματος, να δω πως είναι γυμνό από φύλλα μέσα στο χειμώνα. Εκεί στέκει όρθιο ακόμα ένα από τα παλαιότερα σπίτια δίπατα της Ευρυτανίας, του Βαγγέλη Γκρούμπα και παρά δίπλα του είναι το καλύβι του Τριαντάφυλλου Ζαχαρόπουλου το οποίο δυστυχώς άρχισε να καταρρέει και τίποτα δεν το γλιτώνει από την ισοπέδωση.

Εδώ χάνεται ο κόσμος θα πείτε με την οικονομία, κι εγώ αναζητώ ίχνη από άλλες εποχές στους πιο έρημους τόπους της Ελλάδας (ευτυχώς υπάρχουν άνθρωποι που ξέρουν τις παραξενιές μου και όχι μόνο τους υποδεικνύουν, αλλά και με υποστηρίζουν στις μετακινήσεις και στη διαμονή) και προσπαθώ να αρθρώσω ένα λόγο υπέρ αυτών των ξεχασμένων πραγμάτων που σε πολλούς μοιάζει ως επικήδειος. Έτσι είναι για όσους αυτό καταλαβαίνουν, αλλά για μένα εκτός του ότι αποτελεί επάγγελμα είναι και μια μεγάλη χαρά που πηγάζει από το απόλυτα απλό κτίσμα που συναντάω, το ανόθευτο από κάθε παρέμβαση ανθρώπου τοπίο, το γνήσιο έργο του ταπεινού τεχνίτη, αυτού που μάλιστα δεν βάζει ούτε το όνομά του σε μια πέτρα για να τον μνημονεύουν οι επόμενες γενιές.

Έτσι ένοιωσα απόψε εκεί πέρα, μέσα στην απόλυτη σιωπή και στον αέρα που κατέβαινε παγωμένος από τις χιονισμένες κορυφές της Χελιδόνας και χωρίς να νοιώθω καμιά ενοχή που δεν συμμετέχω έστω και μέσα από το δίκτυο στις διαμαρτυρίες για τα όσα έγιναν στην Αθήνα και στην επίθεση που δέχθηκε ο αγαπημένος μου Μανώλης Γλέζος. Βλέπω πως είστε τόσοι πολλοί που ανάμεσά σας σίγουρα βρίσκεται και ένας που μπορεί να με δικαιολογήσει…

(*) Η Χελιδόνα υπήρξε ένας τραγικός κατά την περίοδο του Εμφυλίου χώρος και από τα σκληρά γεγονότα της εμπνεύστηκε ο Διονύσης Χαριτόπουλος το βιβλίο του «Τα παιδιά της Χελιδόνας» το οποίο έγινε αργότερα και ταινία με τον ίδιο τίτλο. Η Μαρία Καρδαρά – Δημητριάδη επίσης που γεννήθηκε στη Χελιδόνα έχει γράψει ένα πολύ καλό βιβλίο, το «Φλουρί Κωνσταντινάτο» για το χωριό της και τους ανθρώπους του και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα». Δικά μου κείμενα και αναρτήσεις για τη Χελιδόνα σας υπόσχομαι πως θα διαβάσετε σύντομα στο δίκτυο και στις εφημερίδες.

ΧΕΛΙΔΟΝΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, 07032010

ΤΟ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ

Έτσι είναι πλασμένα τα σαλιγκάρια: να πηγαίνουν αργά – αργά κουβαλώντας ολόκληρο σπίτι πάνω στη ράχη τους και αυτό τους δίνει το δικαίωμα όπου νυχτώσουν, εκεί και μέσα στην σχετική ασφάλεια που τους παρέχει το κέλυφός τους, να ξημεώσουν. Ως προς τούτο, θεωρούνται ευλογημένα και τυχερά αν δεν προσελκύσουν το ενδιαφέροντοn κάποιου αρπακτικού, με φτερά ή τέσσερα ποδάρια και γίνουν η τροφή του.

Τα σαλιγκάρια ως γνωστόν όταν κινούνται -με το κεφαλάκι τους ψηλά και τα οφθαλμοφόρα κερατάκια που τα οδηγούν στον προορισμό τους- αφήνουν πίσω τους ένα λευκό μονοπάτι από το ξηρό σάλιο που εκκρίνουν από το σώμα τους και τα βοηθάει όταν είναι υγρό να έχουν ευκινησία. Αυτό δε από πολλούς θεωρείται μειονέκτημα και το σχετίζουν με συνήθειες των ανθρώπων οι οποίες κατά συνθήκη θεωρούνται γλοιώδεις και ταπεινές.

Τα ίχνη όμως από το σάλιο των σαλίγκαρων δεν είναι αυτά που τα προδίδουν στους διώκτες τους, αφού λόγω της αργής τους κίνησης με τίποτα άμα μπουν στο μάτι τους, δεν μπορούν να ξεφύγουν. Οι άνθρωποι πάλι που τους αρέσουν πολύ τα σαλιγκάρια μαγειρευτά τα βρίσκουν μετά το απόβροχο συνήθως που σκαρίζουν και τα συλλέγουν.

Θα μπορούσαν να γραφτούν ένα σωρό πράγματα γύρω από τους σαλίγκαρους , το σάλιο και τα ίχνη τους αλλ’ εκείνο που οδήγησε σε τούτο το σημείωμα, είναι το παράδοξο ανέβασμά τους σε ένα ακανθώδη θάμνο στον Ασφοντυλίτη της Αμοργού – πράγμα το οποίο πρώτη φορά έπεφτε στην αντίληψή μου. Δεν ξέρω με ποιο τρόπο κατέφεραν αυτά τα αθόρυβα ζωντανά και γλίστρησαν πάνω στα αγκάθια, ούτε πως πέρασαν από το ένα κλαράκι στο άλλο χωρίς να φαίνεται πουθενά ούτε ίχνος από το σάλιο τους. Ασφαλώς πρόκειται για ένα μικρό θρίαμβο, αλλά μετά απ’ αυτόν ήρθε το απροσδόκητο τέλος!

Οι σαλίγκαροι πιάστηκαν στον ιστό που είχαν πλέξει οι αράχνες στα κλαδιά του θάμνου και αργά – αργά και μαρτυρικά πιστεύω, έγιναν τροφή αυτού του φρικτού εντόμου και τούτο μαρτυρούν τα άδεια κελύφη που κροταλίζουν θλιβερά σαν τα χτυπάει ο αέρας της Αμοργού.

ΜΠΟΤΙΛΙΑ ΣΤΟ ΔΕΝΤΡΟ (01)

Η ΑΜΑΡΤΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΗΛΑ

Η ζωή πιστεύω είναι πολύ διαφορετική οπουδήποτε μακριά από την Αθήνα, όπου πλέον έχουν εγκατασταθεί και ζουν μόνιμα όλα τα κτήνη του Κράτους και οι άγγελοι της αποκάλυψης ανοίγουν τις φοβερές σφραγίδες την μια μετά την άλλη, βγαίνουν τα τρομερά δεινά και πέφτουν πάνω στα κεφάλια του κόσμου που δείχνει τόσο φοβισμένος μπροστά στο άγνωστο που τον περιμένει, όπως ο Αδάμ και η Εύα την ώρα που διαβαίνουν διωγμένοι από το θεό, το κατώφλι του Παραδείσου.

Λέω Παράδεισος και Κόλαση μόνο και μόνο για να καταλάβουμε τι αμαρτίες πληρώνουμε αυτό τον καιρό, ανεξάρτητα αν φάγαμε μικρό ή μεγάλο κομμάτι από το μήλο και πόσες άλλες μέλει να πληρώσουμε από την αφροσύνη και την απερισκεψία μας και μόνο.

- Συμβολική η φωτογραφία, με ένα μήλο από τη μηλιά που είναι φυτρωμένη στην αυλή του δημοτικού σχολείου του χωριού μου που συνεχίζει να καρπίζει ακόμα από τότε που τη θυμάμαι και τις συνέπειες του πρώτου δαγκώματος τώρα λογαριάζω...